PZL M-28 Bryza Skytruck. 1984r.

Kraków 8.06.2018r.
270b Rozdział 22.07.1984r.
PZL M-28 / An-28 
Polska
Zestawienie

Samolot transportowy.

Wersje samolotów An-28/M-28

An-28 – dla klienta Wschodniego zbudowano około 180 sztuk w 11 seriach produkcyjnych. Nie wszystkie samoloty zostały odebrane. Przekazano około 160 maszyn.

PZL M-34 – to nieukończony projekt samolotu o powiększonym kadłubie zdolnym do przewozu 30 pasażerów  lub 3 000 kg ładunku.

PZL M-28-02 Skytruck – pierwsza odmiana produkcyjna samolotu. Samoloty otrzymywały wyposażenie zgodne z wolą odbiorcy. Samoloty powstały jako transportowo-desantowe.

PZL M-28-05 Skytruck – druga odmiana produkcyjna samolotu. Tak zwany glass-kokpit. Produkcja od 3 serii produkcyjnej. Różnica między 02 a 05 to zastosowanie wyświetlaczy EFIS, inne wyposażenie radiowe. Samoloty certyfikowane do 7 500 kg masy maksymalnej, dodatkowe zbiorniki paliwa w skrzydłach.

PZL M-28+ Skytruck plus – nieukończony program powiększonej ładowni przystosowanej do transportu kontenerów lotniczych LD-3. Na bazie samolotu o rejestracji SP-PDA zbudowano makietę.

PZL M-28B TD - Polskie Lotnictwo Wojskowe użytkuje Bryzy w wersjach: transportowo-pasażerskiej (transportu sanitarnego), Salon (P) i transportowo-desantowej (TD/TD-I/TD-II), mające taką samą awionikę produkcji Polskiej z elementami importowanymi, silniki PZL-10 S ze śmigłami trój-łopatowymi AW-24AN lub pięcio-łopatowymi.

PZL M-28B TD-II - ma awionikę przystosowaną do lotów z użyciem gogli NVG.

PZL M-28B TD-II – najnowsze samoloty mają płatowiec analogiczny z odmianą PZL M-28-05 Skytruck z dodatkowymi zbiornikami paliwa w skrzydłach. Jako napęd zastosowano silniki Pratt & Whitney Canada PT6A-65B. Samoloty otrzymały możliwość przenoszenia ładunku o masie do 2 300 kg. We wnętrzu można montować specjalne stelaże do transportu pocisków rakietowych i innego wyposażenia lotniczego. 

PZL M-28B TD-II – wersja desantowa. Samolot zabiera na pokład 17 skoczków spadochronowych z pełnym wyposażeniem. Zajmują oni miejsca na ławkach wzdłuż burty samolotu. W ładowni jest bramka desantowa, sygnalizacja i instalacja do desantowania.

PZL M-28B TD-II – wersja sanitarna. Samolot przewozi 6 rannych na noszach lub 8 rannych w pozycji siedzącej oraz 2-3 lekarzy-sanitariuszy. W ładowni umieszczono podstawowe wyposażenie medyczne. 

PZL M-28B TD-II – wersja pasażerska ma na pokładzie 17-19 indywidualnych foteli turystycznych. Na pokładzie jest także toaleta. Pod kadłubem można podwiesić bagażnik o ładowności 300 kg. Odmiana Salonka zabiera na pokład 8-12 pasażerów w wygodnych fotelach. Na pokładzie jest stolik (stoliki), garderoba, barek i inne.

PZL M-28 Bryza 1R – morski samolot patrolowo-ratowniczy. Dowództwo Lotnictwa MW określiło w 1989 roku wymagania na samolot patrolowo-ratowniczy w celu zastąpienia starzejących się PZL An-2 M. Prototyp oblatano w 1992 roku. Początkowo na płatowcu An-28 zamontowano w podkadłubowej gondoli radar nawigacyjny SRN-441XA. Następnie jego zmodyfikowaną odmianę ARS-100, ze zmienioną anteną, ale poprzednim wskaźnikiem zobrazowania z radarów morskich serii SRN-400.. Testy wykonano w 1993 roku. W kolejnym etapie rozwoju w 1997 roku opracowano nowy system radiolokacyjny nazwany ARS-400. Radar ARS-400 służy do wykrywania obiektów na powierzchni morza, wykrywania linii brzegowej, ochrony przed przemytem, ochrony rybołówstwa, zjawisk pogodowych, zanieczyszczeń na powierzchni wody, zadań ratowniczych, lokalizowania urządzeń odzewowych i innych. Ma opcję automatycznego lub ręcznego śledzenia obiektów oraz automatycznej transmisji danych nawigacyjnych obiektów do systemu dowodzenia Łeba-2. Radar ma płaską antenę z układem stabilizacji wiązki. Stacja pracuje w paśmie 9,2-9,5 GHz i dysponuje wielokanałowym procesorem sygnału umożliwiającym śledzenie celów nawodnych, mapowanie terenu, zjawisk atmosferycznych i zanieczyszczeń. ARS-400 śledzi do 100 celów jednocześnie w odległości 100-120 km. Oprócz tego jest aparat fotograficzny, radionamiernik ratowniczy Chelton, końcówkę ŁS-10 systemu zbierania informacji dowodzenia Łeba-2, dwa zamki na 100 kg bomby oświetlające, automatyczne tratwy ratunkowe, radar nawigacyjny, precyzyjny system nawigacji, autopilota. Pierwszy samolot seryjny, nazwany M-28 RM (z ARS-100), został przekazany Marynarce Wojennej w październiku 1994 roku. Po pomyślnie przeprowadzonych próbach dostarczono Polskiej Marynarce Wojennej 7 maszyn tej odmiany ze stacją ARS-400. Załoga samolotu jest 6-osobowa: 2 pilotów, mechanik pokładowy, 3 operatorów systemów specjalnych. Stanowiska operatorów systemów zabudowane są na prawej burcie, frontalnie lub bokiem.

PZL M-28 B bis. Bryza-bis. – W wersji ze stacją radiolokacyjną podwozie samolotu wywołuje zakłócenia w pracy urządzenia. Dlatego otrzymał on składane podwozie: goleń przednia chowa się do owiewki pod przednią częścią kadłuba. W czasie projektowania zrezygnowano z powiększonych owiewek przykadłubowych na podwozie główne na rzecz prostszego rozwiązania – golenie podwozia podnoszą się na boki. Podniesienie podwozia powoduje lepsze warunki pracy radaru. Wiązka omiata bowiem przestrzeń bez zakłóceń. Pod wydłużonym nosem kadłuba zamontowano głowicę optoelektroniczną AN/AQQ-22 Star Safire II, zdolną do śledzenia 8 obiektów jednocześnie, wyposażoną w kamerę dzienną CCD-TV, kamerę termowizyjną i dalmierz laserowy. Głównym elementem poszukiwawczym jest System Rozpoznania Morskiego SRM-800, integrujący radar ARS-800 (z płaską stabilizowaną anteną, pracujący w paśmie 8–12 GHz, o zasięgu ponad 100 Mm, śledzący ponad 100 celów, z możliwością pracy w trybach SAR i Inverted SAR), magnetometr MAG-10, boje HYD-10 (wyrzutnik na 10 radioboi aktywno-pasywnych Ultraelectronic, odbiornik), IFF typu 250 (APX-113), obiekt ŁS-10M systemu dowodzenia Łeba-2. Na samolocie zamontowano także odbiornik Polip systemu Link 11 pasywny system rozpoznania elektronicznego ESM-10 Lemur-10 oraz wyrzutniki celów pozornych. Ostateczna wersja maszyny ma mieć awionikę z wyświetlaczami ciekłokrystalicznymi i możliwość pilotowania z użyciem gogli NVG. Do 2010 roku do standardu Bryza-bis zmodernizowano trzy starsze Bryzy-1R. 

PZL M-28 Bryza 1E. – To samolot M-28 Bryza-1 przystosowany w 2000 roku do patrolowania strefy ekonomicznej i ochrony ekologicznej. Wyposażono je w system obserwacyjny Ericsson MSS-5000, składający się z dwóch radarów obserwacji bocznej o zasięgu 80 km każdy do tworzenie cyfrowego obrazu śledzonych obiektów. Szerokość skanowanego pasa terenu wynosi 160 km. Samolot ma podkadłubowy skaner do badania grubości warstwy zanieczyszczeń i sporządzania ich map. Jest też system optyczny i video, służące do cyfrowego zobrazowania sytuacji na morzu. M-28 E Bryzy-1E służą do patrolowania obszarów morskich, monitorowania zanieczyszczeń, patrolowania linii brzegowej oraz kontroli ruchu statków i mniejszych jednostek pływających.

PZL M-28 B Bryza bis. – opracowana specjalnie dla Straży Granicznej. Straż Graniczna używa tych samolotów od 2006 roku. Ta wersja jest zbudowana w oparciu o płatowiec M-28-05 Skytruck. Maszyna jest wyposażona w system radiolokacyjny ARS-400M o zasięgu 220 km, głowicę FLIR Star Safire II, skaner morski IR/UV, nowoczesne wyposażenie ratownicze i patrolowe oraz awionikę z systemem nawigacyjnym opartym o żyroskopy laserowe.

Zestawienie An-28/M-28

PZL An-28 – do prób statycznych.

PZL An-28 – pierwszy prototyp.

PZL An-28 – drugi prototyp.

PZL An-28 – trzeci prototyp.

PZL An-28 – czwarty prototyp.

PZL An-28 – piąty prototyp.

An-28 nr AJ 001-01 nb UR-28800 – pierwszy z pierwszej partii wysłany do CCCP w 1985 roku.

Do 1990 roku zbudowano około 180 maszyn An-28 w 11-seriach produkcyjnych, z których około 160 wyeksportowano do CCCP. Prym wiodła wersja pasażersko-transportowa, ale zbudowano kilkanaście An-28 P- pożarnicze i An-28 A o zwiększonym zapasie paliwa, co umożliwia 5-godzin lotu.

Kilka samolotów An-28 zostało zakupionych przez Polskie organizacje i instytucje. Np.;
An-28 rejestracja SP-PDA – 1986 rok. Pierwszy samolot użytkowany przez Polskę, przez PZL. Malowanie zbliżone do samolotów eksportowanych na wschód, ale pas na kadłubie jest granatowy. Możliwe, że był to jeden z prototypów. Dalsza jego historia poniżej.
An-28 nr AJ 004-06 rejestracja SP-GCA – 1987 rok, używany przez PZL. Pomalowany na biało z czerwonym pasem, dół srebrny.
An-28 nr AJ 006-08 rejestracja SP-FFN – 1998 rok, użytkowany przez Pocztę Polską. Pomalowany na biało-granatowo.
An-28 nr AJ 006-11 rejestracja SP-FHR – Pomalowany na biało (2003 rok).
An-28 nr AJ 007-03 rejestracja SP-AWR – samolot użytkowany przez Polski Aeroklub. Pomalowany na biało z żółtym pasem (2004 rok). 
An-28 nr AJ 007-17 rejestracja SP-FHT – pomalowany na biało z czerwonym pasem, dół srebrny. Malowanie przypomina cywilne malowanie samolotów używanych przez 36 SPLT. Następnie użytkowany przez firmę AeroService (2000 rok). Biały z elementami granatowymi. 

An-28 TD nr AJ 004-04 nb 0404 – 1988 rok, dla Marynarki Wojennej. Pierwszy dostarczony Wojsku Polskiemu razem z nb 0405. Pomalowany w kamuflaż. W 2000 rok przebudowany na wersję ekologiczną Bryza-1E. Pomalowany na szaro.

An-28 TD nr AJ 004-05 nb 0405 – 1988 rok, dla Marynarki Wojennej. Pomalowany w kamuflaż. W 2000 roku, przebudowany na wersje ekologiczną Bryza-1E. Pomalowany na szaro.

An-28 TD Bryza-1 TD nr AJBP 01-01 nb 0723 – Oblatany w dniu 7 września 1991 roku, transportowo-pasażerski-desantowy. Pierwszy prototyp opracowany zgodnie z wymogami WTT dla Polskiego Wojska. Samolot zbudowano na bazie płatowca An-28 nr AJ 007-23. Wcielony do służby w 43. BLot MW Gdynia.

An-28 B1R Bryza-1R nr AJGP 01-01 rejestracja SP-PDC – 1992 rok, patrolowy. Pierwszy prototyp patrolowy dla Polskiej MW. Samolot zbudowano na bazie płatowca An-28 nr 008-10. W 2003 roku, samolot stał się prototypem nowego standardu patrolowej wersji M-28 Bryza bis, ze składanym podwoziem i większymi możliwościami. Pomalowany na szaro. 

An-28 TD Bryza-1 TD nr AJB 001-01 nb 1003 – Oblatany jako An-28 nr AJ010-03 transportowo-pasażerski. Jeden z pierwszych dostarczonych Wojsku Polskiemu. Jako Bryza oblatany w dniu 10 października 1994 roku. Pomalowany biało-niebiesko z granatowym pasem. Napęd PZL-10 S i 3-łopatowe śmigła. Najpierw użytkowany w Powidzu, a później w Gdyni w MW.

An-28 nr AJHP 01-01 nb 1007 – salonka dla MW. Zbudowany w 1990-1992 roku. Samolot biało-niebieski z granatowym pasem. Napęd PZL-10 S i 3-łopatowe śmigła. Samolot powstał na bazie typowego An-28, który nosił rejestrację cywilną SP-PDD.

Katastrofa samolotu PZL An-28 Bryza 2RF Nb 1007 w Babich Dołach wydarzyła się w dniu 31 marca 2009 roku około godziny 16:45. Zginęli wszyscy na pokładzie, czterech żołnierzy. Samolot należał do Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej i wykonywał lot szkoleniowy. Załoga ćwiczyła podejście do lądowania awaryjnego z wyłączonym jednym silnikiem.

Załoga samolotu:

Kpt. marynarki pilot Marek Sztabiński, urodzony 18 sierpnia 1973 roku (36 lat) – dowódca załogi, pilot szkolący-instruktor, nalot 1134 godzin,

Kmdr ppor. pilot Roman Berski, urodzony 27 kwietnia 1961 roku (48 lat) – pilot kontrolujący, nalot 1500 godzin,

Porucznik marynarki pilot Przemysław Dudzik, urodzony 5 maja 1982 roku (27 lat) – pilot szkolony, nalot 260 godzin,

Chorąży sztabowy marynarki Ireneusz Rajewski, urodzony 31 marca 1966 roku (43 lata) – technik pokładowy, nalot 1900 godzin.

Cześć Ich Pamięci!

Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 10 kwietnia 2009 roku członkowie załogi zostali pośmiertnie odznaczeni Morskim Krzyżem Zasługi. Raport powypadkowy podał prawdopodobną przyczynę – błąd pilotażowy i w efekcie niesymetryczne przeciągnięcie samolotu. Uderzenie o ziemię nastąpiło w położeniu plecowym.

Samolot PZL An-28 Bryza Nb 1007 został zbudowany w 1992 roku i miał wylatane około 1500 godzin. Przez pilotów mileckich PZL An-28 Bryza Nb 1007 był nazywany „Paryżanka”, gdyż był to samolot w wersji Salonka do transportu VIP-ów, który przed przekazaniem do jednostki w 1997 roku brał udział w Paryskim Międzynarodowym Salonie Lotniczym. Wcześniej maszyna służyła jako nieukończony prototyp wersji PZL An-28 RF przeznaczonej do walki radio-elektronicznej. 

M-28-02 Skytruck – 1 seria produkcyjna liczyła łącznie 20 sztuki. M-28-02 Skytruck – zmodyfikowana wersja o masie całkowitej 7 500 kg, o udźwigu płatnym nawet do 2 300 kg. Pod kadłubem pojawił się dodatkowy bagażnik o udźwigu 300 kg.

M-28 Skytruck AJE 001-01 rejestracja SP-DDA. Później SP-FYV, SP-FZV – samolot prototypowo-reklamowy. Pokazywany wielokrotnie w kraju i za granicą, szczególnie, gdy otrzymał silniki PT. Z silnikami PT oblatany w dniu 9 kwiecień 1996 rok. Biały z zielonymi elementami. Potem przemalowany. Miał zamontowany podkadłubowy bagażnik. Przebudowany do wersji M-28-05.

M-28 nr AJ 005-06 rejestracja SP-DDB Sprint – około 1991 roku, samolot prototypowo-reklamowy.

M-28 nr AJ 006-07 rejestracja SP-DDC 285 – około 1995 roku, samolot prototypowo-reklamowy. Biały z niebieskim pasem.

M-28 Skytruck nr AJEP 001-01 rejestracja SP-DDF – 1993 rok. Później samolot otrzymał rejestrację SP-PDF. Prototyp Skytruck został oblatany w 29 lipca 1993 roku. Samolot otrzymał awionikę firmy Bendix-King. Silniki Pratt&Whitney Canada PT6A-65B, z 5-łopatowymi śmigłami Hartzell. Płatowiec pochodził z 10-serii produkcyjnej.  

M-28 nr AJEP 001-02 rejestracja SP-PDA – samolot przebudowano na makietę samolotu Skytruck PLUS. Miał powiększony kadłub. Wykorzystywany do różnego typu testów.

M-28 nr AJE 001-02 rejestracja SP-DDE, YV-016CP, HK-4066X, YV1769 – Samolot ten to były AN-28 PT. po modyfikacji oblatany w dniu 20 października 1995 roku. Należał do Hondurasu. Uszkodzony w dniu 9 listopada 2009 roku podczas lądowania z nadmiernym ładunkiem (około 4 000 kg kokainy) w Las Minas w Hondurasie. Uszkodzony został przewiezione przez władze wojskowe Hondurasu na lotnisko Tegucigalpa-Toncontin (TGU), gdzie przechowywany jest bez skrzydeł, usterzenia i silników.

M-28-02 nr AJE 001-03 rejestracja SP-DFD, GN-96105 – Oblatany w dniu 12 września 1996 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 nr AJE 001-04 rejestracja SP-DFE, GN-96106 – Oblatany w dniu 12 grudnia 1996 roku. Sprzedany Wenezueli.

M-28-02 nr AJE 001-05 rejestracja SP-DFF, GN-96107 – Oblatany w dniu 27 stycznia 1997 roku. Sprzedany Wenezueli.

M-28-02 nr AJE 001-06 rejestracja SP-DFG, GN-96108 – Oblatany w dniu 24 kwietnia 1997 roku. Sprzedany Wenezueli.

M-28-02 nr AJE 001-07 rejestracja SP-DFH, GN-96109 – Oblatany w dniu 26 maja 1997 roku. Sprzedany Wenezueli.

M-28-02 nr AJE 001-08 rejestracja SP-DFI, GN-96110 – Oblatany w dniu 13 maja 1997 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 Skytruck nr AJE 001-09 rejestracja SP-DFB – 1996 rok, jeden z prototypów, z silnikami PT i 5-łopatowymi śmigłami. Na lewej burcie miał dodatkowe drzwi. Po kolejnej modernizacji sprzedano Panamie z rejestracją HP-1416.  

M-28-02 Skytruck nr AJE 001-10 rejestracja SP-DFC – 1996 rok, jeden z prototypów, z silnikami PT i 5-łopatowymi śmigłami. Na lewej burcie miał dodatkowe drzwi. Po kolejnej modernizacji sprzedano Wenezueli z rejestracją YV-117CP. W dniu 12 lipca 2001 roku, o godz. 12:45 HLV (16:45 GMT) podczas startu na pokładzie wybuch pożar. Samolot całkowicie spłonął. Zginęło 13 osób, wszystkie na pokładzie. 

M-28-02 Skytruck nr AJE 001-11 – W trakcie budowy przerobiono na M-28-05 i otrzymał nr AJE 003-01.

M-28-02 Skytruck nr AJE 001-12 – W trakcie budowy przerobiono na M-28-05 i otrzymał nr AJE 003-02.

M-28-02 nr AJE 001-13 rejestracja SP-DFK, GN-96119 – Oblatany w dniu 23 marca 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 nr AJE 001-14 rejestracja SP-DFL, GN-96120 – Oblatany w dniu 30 kwietnia 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 nr AJE 001-15 rejestracja SP-DFM, GN-96121 – Oblatany w dniu 28 lipca 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy. Rozbity w katastrofie w dniu 10 grudnia 2004 roku. Możliwe, że samolot został zestrzelony. 

M-28-02 nr AJE 001-16 rejestracja SP-DFN, GN-96122 – Oblatany w dniu 7 października 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 nr AJE 001-17 rejestracja SP-DFO, GNB-97123  – Oblatany w dniu 2 listopada 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 nr AJE 001-18 rejestracja SP-DFP, GNB-96124 – Oblatany w dniu 11 stycznia 2000 roku. Wykonany jako Salonka dla 8-10 osób. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 nr AJE 001-19 rejestracja SP-DFR,  EV-9960  – Oblatany w dniu 3 grudnia 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-02 nr AJE 001-20 rejestracja SP-DFS,  EV-9961  – Oblatany w dniu 30 grudnia 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-05 seria produkcyjna 002. Łącznie zbudowano 10 sztuk.

M-28-05 Skytruck – zmodyfikowany M-28-02 z dodatkowymi drzwiami na lewej burcie. Dodatkowe zbiorniki w skrzydłach. Możliwość zabudowy awioniki różnych producentów. Zespół napędowy zgodny z życzeniem klienta.

M-28-05 Skytruck nr AJE 001-01 rejestracja SP-FYV – 1997 rok, z bagażnikiem pod kadłubem dla 300 kg ładunku, który na tym samolocie przechodził testy. Silniki P-W PT6A-65B i 5-łopatowe śmigła Hartzell. 

M-28-05 nr AJE 002-01 rejestracja SP-DFT, EV-0062 – Oblatany 25 kwietnia 2000 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-02 rejestracja SP-DFU, EVBV-0063 – Oblatany 10 maja 2000 rok, sprzedany Wenezueli. Rozbity 12 czerwca 2010 roku w wyniku uderzenia w górę po zboczeniu z trasy. 

M-28-05 nr AJE 002-03 rejestracja SP-DFW, EV-0064 – Oblatany 25 lipca 2000 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-04 rejestracja SP-DFZ, EV-0065 – Oblatany 16 sierpnia 2000 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-05 rejestracja SP-DFY, EV-0066 – Oblatany 20 września 2000 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-06 rejestracja SP-DFX, EV-0067 – Oblatany 17 października 2000 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-07 rejestracja SP-DFV, EV-0068 – Oblatany 13 grudzień 2000 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-08 rejestracja SP-DGA, EV-0069 – Oblatany 11 stycznia 2001 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-09 rejestracja SP-DGB, EV-0070 – Oblatany 3 luty 2001 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28-05 nr AJE 002-10 rejestracja SP-DGC, EV-0071 – Oblatany 23 luty 2001 rok, sprzedany Wenezueli.

M-28 + Skytruck plus rejestracja SP-PDA – wersja z większą przestrzenią bagażową przystosowana do transportu kontenerów lotniczych LD-3. Powstała makieta z egzemplarza samolotu SP-PDA. Prace przerwano. W 2008r. samolot ten jako niekompletny przebywał na lotnisku w Mielcu.

M-28-05 seria produkcyjna 003.

M-28-05 nr AJE 003-01 rejestracja SP-DGD, NA-041 – Oblatany 28 marca 2002 rok, sprzedany Nepal.

M-28-05 nr AJE 003-02 rejestracja SP-DGE, NA-048 – Oblatany 14 stycznia 2004 rok, sprzedany Nepal. Rozbity w dniu 30 maja 2017 roku, podczas lądowania. Na pokładzie było trzech członków załogi. Zginął jeden pilot.

M-28-05 PI nr AJE 003-03 rejestracja SP-DGF, P-4201 – Oblatany 24 sierpnia 2004 rok, sprzedany Indonezji. Rozbity 11 marca 2016 roku.

M-28-05 PI nr AJE 003-04 rejestracja SP-DGG, P-4202 – Oblatany 7 września 2004 rok, sprzedany Indonezji. Rozbity 2 listopada 2009 roku. w trakcie lotu stracono z załogą kontakt. Samolot z nieznanych przyczyn spadł na ziemię. Zginęły wszyscy na pokładzie, 4 osoby. Szczątki znaleziono w dniu 4 listopada 2009 roku. 

M-28-05 nr AJE 003-05 rejestracja SP-DGK, 8R-BKW – Oblatany 19 listopada 2004 rok, sprzedany Gujana. Ma bagażnik podkadłubowy.

M-28-05 nr AJE 003-06 rejestracja SP-DGH, P-2039 – Oblatany 4 listopada 2004 rok, sprzedany Indonezji.

M-28-05 nr AJE 003-07 rejestracja SP-DGI, P-2040 – Oblatany 16 listopada 2004 rok, sprzedany Indonezji. Rozbity 27 października 2010 roku, podczas niesienia pomocy ofiarom powodzi. Na pokładzie było pięć osób. Wszyscy zginęli. 

M-28-05 nr AJE 003-08 rejestracja SP-DGL, 311 – Oblatany 10 grudnia 2004 rok, sprzedany Wietnamowi. Samolot wyposażono w radar.

M-28-05 nr AJE 003-09 rejestracja SP-DGM, 312 – Oblatany 20 grudnia 2004 rok, sprzedany Wietnamowi. Samolot wyposażono w radar. Rozbity w dniu 4 listopada 2005 roku, z nieznanych przyczyn. Na pokładzie były trzy osoby. Wszyscy zginęli. 

M-28-05 nr AJE 003-11 rejestracja SP-PDG, SN-60YG  – Oblatany 14 lutego 2006 rok, przekazany do Polskiej Straży Granicznej. Samolot wyposażono w radar.

Dla USA

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-10 rejestracja SP-DGN, N310MV – Oblatany 10 lipca 2008 rok, sprzedany USA. Pierwszy z 16 sztuk dla USAF. W 2012 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-17 rejestracja SP-DGN, N317JG – Oblatany 5 września 2009 rok, sprzedany USA. Drugi z 16 sztuk dla USAF. W 2012 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-19 rejestracja SP-DGO, N319TW, 08-0319 – Oblatany 29 września 2009 rok, sprzedany USA. Trzeci z 16 sztuk dla USAF. Rozbity w Afganistanie 18 grudnia 2011 roku. na pokładzie było 7 osób. Nikomu nic się nie stało. Do wypadku wykonał 1 273 loty w czasie 1 164 godziny. 

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-20 rejestracja SP-DGR, N824KD  – Oblatany 20 listopada 2009 rok, sprzedany USA. Czwarty z 16 sztuk dla USAF. W 2015 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-21 rejestracja SP-DGS, N279DH  – Oblatany 30 lutego 2010 rok, sprzedany USA. Piąty z 16 sztuk dla USAF. W 2015 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-22 rejestracja SP-DGT, N322PW  – Oblatany 14 września 2010 rok, sprzedany USA. Szósty z 16 sztuk dla USAF. W 2015 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-23 rejestracja SP-DGU, N323FG  – Oblatany 17 grudnia 2010 rok, sprzedany USA. Siódmy z 16 sztuk dla USAF. W 2015 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-24 rejestracja SP-DGW, N324HA  – Oblatany 14 grudzień 2010 rok, sprzedany USA. Ósmy z 16 sztuk dla USAF. W 2015 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-26 rejestracja SP-DGZ, N362DD  – Oblatany wrzesień 2011 rok, sprzedany USA. Dziewiąty z 16 sztuk dla USAF. W 2015 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-29 rejestracja SP-DGY, N329JD  – Oblatany kwiecień 2012 rok, sprzedany USA. Dziesiąty z 16 sztuk dla USAF. W 2015 roku wycofany do magazynu na pustyni w Davis Monthan.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-31 rejestracja SP-DGV, N331MF  – Oblatany 2012 rok, sprzedany USA. Jedenasty z 16 sztuk dla USAF.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-35 rejestracja SP-DGW, N335RH  – Oblatany 2012 rok, sprzedany USA. Dwunasty z 16 sztuk dla USAF.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-36 rejestracja SP-DGX, N336MJ  – Oblatany grudzień 2012 rok, sprzedany USA. Trzynasty z 16 sztuk dla USAF.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-37 rejestracja SP-DGY, N337GU  – Oblatany kwiecień 2013 rok, sprzedany USA. Czternasty z 16 sztuk dla USAF.

M-28-05 C-145 A nr AJE 003-38 rejestracja SP-DGZ, N338GU  – Oblatany czerwiec 2013 rok, sprzedany USA. Piętnasty z 16 sztuk dla USAF.

M-28-05 C-145 A Coyote nr AJE 003-41 rejestracja SP-DGR, N341ML  – Oblatany 1 grudnia 2013 rok, sprzedany USA. Początkowo miał być szesnastym z 16 sztuk dla USAF, ale został przekazany Policji stanu Arizona.

M-28-05 C-145 A Coyote nr AJE 003-42 rejestracja N342BD  – Oblatany 23 stycznia 2014 rok, sprzedany USA, przekazany Policji stanu Arizona.

Dla Jordanii

M-28-05 nr AJE 003-39 rejestracja SP-DHA, SP-DGY, 355  – Oblatany 8 sierpnia 2013 rok, sprzedany Jordanii. Samolot prezentowany w locie podczas targów lotniczych w Dubaju w 2013 roku jako SP-DGY.

M-28-05 nr AJE 003-40 rejestracja SP-DGV, 356  – Oblatany 30 październik 2013 rok, sprzedany Jordanii.

Dla Germanii

M-28-05 nr AJE 003-45 rejestracja SP-DGO, D-CPDA   – Oblatany 14 stycznia 2015 rok, sprzedany do szkolenia skoczków spadochronowych Bundeswehry w 2017 roku. 

M-28-05 nr AJE 003-46 rejestracja SP-DGU, D-CPDB   – Oblatany 13 luty 2015 rok, sprzedany do szkolenia skoczków spadochronowych Bundeswehry w 2017 roku. 

Inni klienci zagraniczni

M-28-05 nr AJE 003-43 rejestracja SP-DGR, B-58816 – Oblatany 25 kwiecień 2014 rok, sprzedany za granicę.

M-28-05 nr AJE 003-44 rejestracja SP-DGT – Oblatany 22 listopada 2014 rok, sprzedany za granicę.

M-28-05 nr AJE 003-47 rejestracja SP-DGW – Oblatany 16 marca 2017 rok, sprzedany za granicę. Samolot brał udział w Latin America Demo Tour 2017. Pozostał w Ameryce Południowej.  Ma bagażnik pod kadłubowy.

M-28-05 nr AJE 003-48 rejestracja SP-DOA – Oblatany 5 maja 2015 rok, sprzedany za granicę.

M-28-05 nr AJE 003-49 rejestracja SP-DOB – Oblatany 18 maja 2015 rok, sprzedany za granicę.

M-28-05 nr AJE 003-50 rejestracja SP-DOC – Oblatany 30 czerwiec 2015 rok, sprzedany za granicę.

M-28-05 nr AJE 003-51 rejestracja SP-DOD – Oblatany 12 listopad 2015 rok, sprzedany za granicę.

M-28-05 nr AJE 003-52 rejestracja SP-DOE – Oblatany 20 grudzień 2015 rok, sprzedany za granicę.

Bryza dla Wojska Polskiego

M-28 Bryza 1-TD nb nr AJG 002-01 1117 – Budowany jako An-28 AJ 011-17. Oblatany jako Bryza 25 listopada 2001 roku. Transportowy dla MW, Gdynia. Silniki PZL-10 S i 5-łpoatowe śmigła. Pomalowany na szaro.

M-28 Bryza 1-TD nr AJG 002-02 nb 1118 – Budowany jako An-28 AJ 011-18. Oblatany jako Bryza 28 grudnia 2001 roku, transportowy dla MW, Gdynia. Silniki PZL-10 S i 5-łpoatowe śmigła. Pomalowany na szaro.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-03 nb 0203 –  Oblatany w dniu 30 listopada 2001 roku, dostarczony w 2002 roku do Szkoły Orląt (Radom i Dęblin), w ramach pierwszej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Posiada zamki D4-50, które były przystosowane do przenoszenia bomb.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-04 nb 0204 – Oblatany w dniu 22 grudnia 2001 roku, dostarczony w 2002 roku, do Szkoły Orląt (Radom i Dęblin), w ramach pierwszej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Posiada zamki D4-50, które były przystosowane do przenoszenia bomb.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-05 nb 0205 – Oblatany w dniu 10 kwietnia 2002 roku, dostarczony w 2002 roku, w ramach pierwszej partii do Radomia. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Samolot w wersji salonka, o masie do 7 500 kg. Posiada bagażnik pod kadłubowy.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-06 nb 0206 – Oblatany w dniu 7 lipca 2002 roku, dostarczony w 2002 roku, w ramach pierwszej partii, do Powidza. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Wersja salonka.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-07 nb 0207 – Oblatany w dniu 3 marca 2003 roku, dostarczony w ramach drugiej partii, do Radomia. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Wersja pasażerska.

M-28 B Bryza-TD AJG 002-08 nb 0208 – Oblatany w dniu 21 marca 2003 roku, dostarczony w ramach drugiej partii do Powidza. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Samolot posiada zainstalowany system FIS do kalibracji lotnisk.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-09 nb 0209 – Oblatany w dniu 3 marca 2004 roku, dostarczony w ramach trzeciej serii, do Radomia. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Samolot posiada bagażnik pod kadłubowy.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-10 nb 0210 – Oblatany w dniu 10 marca 2004 roku, dostarczony w ramach trzeciej serii, do Radomia. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-11 nb 0211 – Oblatany w dniu 18 listopada 2004 roku, dostarczony w ramach czwartej serii, do Radomia. Ma awionikę przystosowaną do użycia gogli NVG. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Samolot w wersji  pasażerskiej. Samolot posiada bagażnik pod kadłubowy.

M-28 B Bryza-TD nr 002-12 nb 0212 – Oblatany w dniu 18 grudnia 2004 roku. Dla Wojska Polskiego dostarczony w ramach czwartej serii, do Powidza. Ma awionikę przystosowaną do użycia gogli NVG. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Silniki PZL-10 S śmigła 5-łopatowe.

M-28 B/PT Bryza nb AJG 002-13 nb 0213 – Przebudowywany z nr AJE 003-14, potem AJG 003-14.  Były nb 0301. Oblatany w dniu 18 listopada 2006 roku. Dla Wojska Polskiego 2006 rok, z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 B/PT Bryza AJG 002-14 nb 0214 – Oblatany w dniu 24 listopada 2006 roku. Dla Wojska Polskiego z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 B/PT Bryza nr AJG 002-15 nb 0215 – Oblatany w dniu 26 lipca 2007 roku. Dla Wojska Polskiego z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 B/PT Bryza nr AJG 002-16 nb 0216 – Oblatany w dniu 9 lipca 2007 roku. Dla Wojska Polskiego z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 B/PT Bryza nr AJG 002-17 nb 0217 – Oblatany w dniu 14 lipca 2007 roku, dla Wojska Polskiego.

Bryza dla Wojska Polskiego kolejnych serii i specjalistyczne

M-28 Bryza nr AJG 003-01 nb 0301 - z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Należy do kolejnej, trzeciej serii produkcyjnej dla Polskiego Wojska kontynuującej M-28 B/PT nb 0213

M-28 Bryza nr 1AJ 004-04 nb 0404 M-28 B1E Bryza-1E – Samolot oblatano jako An-28 w dniu 26 października 1987 roku. Przyjęty do służby w 44. BLot MW Siemirowice. W okresie 2000-2002 samolot przystosowano do zadań patrolowo-ekologicznych. Ma system obserwacyjny Erocson MSS-5000. W 2014 roku wymieniono śmigła z trzy-łopatowych na pięcio-łopatowe.

M-28 Bryza 1AJ 004-05 nb 0405 M-28B1E Bryza-1E – Samolot oblatano jako An-28 w dniu 10 stycznia 1988 roku. Przyjęty do służby w 44. BLot MW Siemirowice. W okresie 2000-2002 samolot przystosowano do zadań patrolowo-ekologicznych. Ma system obserwacyjny Erocson MSS-5000.

M-28 B1R Bryza-1R nr 1 AJGP 01-01 nb 0810 – Samolot oblatano jako An-28 nr 1AJ 008-10 w 1988 roku. potem przebudowany na morski patrolowo-ratowniczy. Pierwszy lot w dniu 1 października 1992 roku. Wcielony do 44. BLot MW Siemirowice. W czasie testów miał rejestrację SP-PDC. Ponowienie zmodernizowany w 2003 roku i oznaczony M-28 B1R bis Bryza-1R bis nr 1 AJGP 01-01 nb 0810 – morski patrolowo-ratowniczy zmodernizowany. Pierwszy lot w 2003 roku.

M-28 Bryza 1R nb 1006 nr AJG 010-04 – Oblatany jako An-28 nr AJ 010-06 w 1988 roku. Potem zamontowano na nim radar SR ARS-400. Po testach przyjęty do MW w dniu 28 listopada 2000 roku. Pierwszy z serii 7 maszyn patrolowych przekazanych MW, Siemirowice. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell. Pomalowany na szaro.

M-28 Bryza rozpoznania elektronicznego nb 1007 – Od połowy 90-tych lat opracowywano specjalistyczną wersję rozpoznania elektronicznego. Program miał początkowo nazwę Rybitwa. Prototyp nr 1 AJHP 01-01 budowano na bazie samolotu nr AJ 010-07 nb 1007. Program zawieszono, a samolot ukończono jako salonkę. Samolot uległ katastrofie – patrz powyżej.

M-28 Bryza 1R nb 1008 nr AJG 010-02 – Oblatany jako An-28 nr AJ 010-08 w 1988 roku. Po przeróbce ze radarem SR ARS-400, oblatany w dniu 28 grudnia 1998 roku. Drugi z 7 maszyn dla MW, Siemirowice. Pomalowany na biało-niebiesko z granatowym pasem, a następnie na szaro. Prezentowany za granicą między innymi w Wielkiej Brytanii w 1999 roku. Silniki PZL-10 S i AW-24 AN.

M-28 Bryza 1R nb 1017 nr AJG 010-03 – Oblatany jako An-28 nb AJ 010-17 w 1988 roku. Później wyposażony w radar SR ARS-400, oblatany w dniu 9 marca 1999 roku. Trzecia maszyna z 7 dla MW. Pomalowany na biało-niebiesko z granatowym pasem, a potem w 2003 roku w okolicznościowych barwach Bitwy o Anglię w malowaniu Wellington. Silniki PZL-10 S i AW-24 AN. W 2015 roku przeszedł remont. 

M-28 Bryza 1R nb 1022 nr AJG 010-01 – Oblatany jako An-28 nr AJ 010-22 z 10-serii. Później zabudowano na nim radar SR ARS-400. Oblatany w dniu 20 października 1994 roku. Czwarty z serii 7 maszyn dla MW. Dostarczony Marynarce Wojennej – Siemirowice. Pomalowany na biało-niebiesko z granatowym pasem, a następnie na szaro. Silniki PZL-10 S i śmigłami AW-24 AN. Później silniki pozostawiono, a wymieniono śmigła na pięcio-łopatowe. Kolejną modernizację wykonano w 2015 roku.

M-28 Bryza nb 1114 nr AJG 01-05 011-14 – Budowany jako An-28 nr AJ 011-14 w 1989 roku. Później zamontowano radar SR ARS-400 i oblatano 28 listopada 2000 roku. Piąty z 7 dla MW. Pomalowany na szaro. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell.

M-28 Bryza nb 1115 nr AJG 01-06 011-15 – Budowany jako An-28 nr AJ 011-15 w 1989 roku. Później zamontowano radar SR ARS-400 i oblatano 24 listopada 2000 roku. Szósty z 7 dla MW. Pomalowany na szaro. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell.

M-28 Bryza nb 1116 nr AJG 01-07 011-16 – Budowany jako An-28 nr AJ 011-16 w 1989 roku. Później zamontowano radar SR ARS-400 i oblatano 13 grudnia 2000 roku. Siódmy z 7 dla MW. Pomalowany na szaro. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell.

M-28 dla Straży Granicznej – W 2005 rok. Polska Straż Graniczna zamówiła samolot patrolowy bazujący na płatowcu M-28-05 z trzeciej serii produkcyjnej nr AJE 003-11. Samolot otrzymał nr SN-60YG (chwilowo przy dostarczaniu użytkownikowi SP-PDG). Maszynę wyposażono w SR ARS-400M o zasięgu 220 km, głowicę FLIR, skaner morski IR/UV, wyposażenie ratownicze i patrolowe oraz awionikę z żyroskopem laserowym. Napęd to silniki PT 6 A-65 B i śmigła Hartzell. 

Bryza w wersji Glass Cockpit. 8 sztuk dla Wojska Polskiego.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-01 nb 0218 – przebudowany z AJE 003-18. Pierwszy z ośmiu. Oblatany w dniu 26 listopada 2010 roku. przyjęty do służby w 2011 roku, Balice. Glass cockpit.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-02 nb 0219 – Przebudowany z AJE 003-25. Drugi z ośmiu. Oblatany w dniu 26 sierpnia 2011 roku. przyjęty do służby w 2011 roku, Balice. Glass cockpit.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-03 nb 0220 – Przebudowany z AJE 003-28. Trzeci z ośmiu. Oblatany w dniu 27 listopada 2011 roku. Przyjęty do służby w 2011 roku, Balice. Glass cockpit.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-04 nb 0221 – Przebudowany z AJE 003-29. Czwarty z ośmiu. Oblatany w dniu 23 marca 2012 roku. Przyjęty do służby w 2012 roku, Balice. Glass cockpit.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-05 nb 0222 – Przebudowany z AJE 003-30. Piąty z ośmiu. Oblatany w dniu 7 lipca 2012 roku. Przyjęty do służby w 2012 roku, Balice. Glass cockpit.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-06 nb 0223 – Przebudowany z AJE 003-32. Szósty z ośmiu. Oblatany w dniu 11 października 2012 roku. Przyjęty do służby w 2012 roku, Balice. Glass cockpit.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-07 nb 0224 – Przebudowany z AJE 003-33. Siódmy z ośmiu. Oblatany w dniu 23 kwietnia 2013 roku. Przyjęty do służby w 2013 roku, Balice. Glass cockpit.

M-28 B/PT GC Bryza nr AJG 004-08 nb 0225 – Przebudowany z AJE 003-34. Ósmy z ośmiu. Oblatany w dniu 20 listopada 2013 roku. Przyjęty do służby w 2013 roku, Balice. Glass cockpit.

 

Opracował Karol Placha Hetman