Lotnisko w Ornecie 2009r.

Kraków 27.03.2009r.
Lotnisko Orneta 
Aktualizacja 3.09.2018r.


Lotnisko Orneta na mapie Polski. 2009 rok. Zdjęcie LAC

Miasto Orneta. 2018 rok. Zdjęcie LAC

Miasto i Lotnisko Orneta w widoku z satelity. 2009 rok. Zjęcie LAC

Miasto i Lotnisko Orneta w widoku z satelity. 2018 rok. Zjęcie LAC

Lotnisko Orneta w widoku z satelity. 2009 rok. Zdjęcie LAC

Lotnisko Orneta w widoku z satelity. 2018 rok. Zdjęcie LAC

Położenie.

Miasto Orneta położone jest w północnej części Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Powiecie Lidzbarskim nad rzeką Drwęca Warmińska i jeziorem Mieczowym. Leży na skrzyżowaniu ważnych dróg wojewódzkich Nr; 507 Dobre Miasto-Braniewo, 509 Orneta-Elbląg, 513 Pasłęk-Lidzbark Warmiński, 528 Orneta-Morąg. Miasto ma dworzec kolejowy, który jest na linii Olsztyn-Braniewo. 

Historia Miasta Orneta 

Nazwa miasta wywodzi się od staropruskiej nazwy pola – Wormedythin. Z jednej strony została ona spolszczona na nazwę Orneta, a z drugiej zniemczona. Dlatego już z końcem XIV w kronikarze piszą; Wormditt, Polnisch Orneta. Nie jest prawdą, że staropruska nazwa zanikła. Wszystkie trzy formy funkcjonowały równolegle, choć Polska i niemiecka pojawiały się w piśmie, a pruska nie. W herbie miasta widnieje smok, który pochodzi z legendy miasta. 

Warmia to obszar należący, co najmniej od X wieku do plemienia Prusów. Ludu nielicznego, spokojnego, lecz twardo broniącego swojej tożsamości. Głównym ich zajęciem było myślistwo, rybołówstwo, hodowla, a rzadziej uprawa roli. Plemię to, podobnie jak Jadźwingowie, nie zdążyło jednak stworzyć własnej państwowości. Obecnie Prusów często kojarzymy z niemcami, co jest błędem. Sprowadzenie zakonu krzyżackiego w 1226 roku, który miał wprowadzać wiarę katolicką, spowodowało utracenie suwerenności Prusów. Krzyżacy, po sfałszowaniu dokumentów, rozpoczęli zwykłe podboje celem utworzenia nowego państwa, które nie miało narodu. Wiara katolicka dla krzyżaków była tylko przykrywką. 

Miasto Orneta ma niezwykle bogatą i długa historię. Powstało na staropruskim polu osadniczym na progu XIV wieku. Pierwsza lokacja miasta nastąpiła w dniu 12 sierpnia 1308 roku, a w dniu 14 sierpnia 1359 roku ukazał się dokument wydany przez biskupa Jana Stryprocka utrwalający przywileje miasta Orneta. Jednym słowem Orneta należała do majątków kościelnych. W latach 1340-1349 Orneta była siedzibą biskupów Warmińskich, zanim nie przeniesiono jej do Lidzbarku Warmińskiego. 

Lokacja miasta Orneta nastąpiła na prawie zachodnio-europejskim, zbliżonym do Prawa Chełmińskiego. W rynku zbudowano w XIV wieku murowany kościół i ratusz. Zamek biskupi, pochodzący z tego samego okresu, znajdował się w północno-zachodniej części miasta i był ujęty w system fortyfikacji miejskiej. Na zamku rezydował burgrabia, aż do XVIII w. Władzę w mieście i podległych włościach sprawowali także burmistrzowie, którzy wchodzili w skład sześcioosobowej rady miejskiej. Obszar miejski Ornety obejmował łącznie 121 włók ziemi. 1 włóka pol. = 30 morg. = 16,796 ha. 

W połowie XV wieku Orneta liczyła około półtora tysiąca mieszkańców. Liczba ta dość szybko wzrastała. W 1440 roku w Kwidzynie został powołany Związek Pruski, który zrzeszał kilkanaście miast Pruskich. Jego celem było sprzeciwienie się chamstwu i fiskalizmowi krzyżaków oraz rozwój tego obszaru zgodnie z wolą ich rdzennych mieszkańców. Związek Pruski wzorowany był na zdobyczach demokracji w krajach sąsiednich, a zwłaszcza w Rzeczypospolitej. W 1445 roku wybuchło powstanie przeciwko krzyżakom. W kilka tygodni później Związek zwrócił się o pomoc do Kazimierza Jagiellończyka i z propozycją stowarzyszenia z Królestwem Polskim. Tak rozpoczęła się wojna trzynastoletnia. 

Miasto Orneta zaangażowało się w wojnę trzynastoletnią. Właśnie w Ornecie odbył się 21 stycznia 1454 roku zjazd, na którym miasta warmińskie opowiedziały się po stronie Związku Pruskiego. Gniew mieszczan orneckich obrócił się przede wszystkim przeciwko biskupowi. Mieszczanie splądrowali zamek i młyn biskupi. W kwietniu 1455 roku miasto opanowali zaciężni związkowców pod dowództwem Jana Koldy. W lipcu 1459 roku, przez trzy dni miasto oblegał bezskutecznie dowódca krzyżacki Henryk Plauen. Miasta nie zdobył, ale spustoszył okolicę. Natomiast w nocy z 19 na 20 września 1460 roku Orneta, której mieszkańcy uwierzyli w ogłoszoną przez biskupa Legendorfa neutralność Warmii, została napadnięta i splądrowana przez jakiś oddział czeskich zaciężnych wojsk.

Wojna trzynastoletnia zakończyła się w 1466 roku podpisaniem pokoju w Toruniu. Warmia z Lidzbarkiem Warmińskim, Olsztynem i oczywiście Ornetą została włączona do Korony Polskiej na zasadzie autonomicznej, należąc do Prus Królewskich. Napłynęła tu ludność Polska i to w dużej ilości. Biskupi warmińscy, szczególnie zaś Stanisław Hozjusz i Marcin Kromer, uznali za konieczne zapewnienie praktyk religijnych w Języku Polskim. Marcin Kromer zbudował liczne Kaplice Polskie. Jemu też zawdzięcza się powstanie Kaplicy Polskiej w Ornecie. Biskup na ten cel przeznaczył kaplicę Św. Ducha, położoną za murami miejskimi. „Z biegiem czasu na starych fundamentach wystawiona była nowa kaplica i aby niekiedy było w niej kazanie Polskie” Proboszcz (farosz) "miał jednego z dwóch wikariuszy tak władającego Językiem Polskim, by mógł po Polsku głosić kazania". W swoim testamencie Marcin Kromer ufundował legat biskupi w wysokości 87 grzywien i 10 groszy, jako honorarium dla Polskiego kaznodziei, który za każde kazanie w Języku Polskim pobierał trzy grosze.

Od połowy XVII wieku coraz częściej pojawiają się w zapiskach nazwiska księży Polaków. I tak w latach 1651-1676 proboszczem był Michał Aksamitowski, w 1676-1679 Krzysztof Zaremba, Jan Woźniakowski w 1764-1778, Teodor Lutomski w 1778-1784, Tomasz Orlikowski w 1785-1814, Franciszek Zygmundski w latach 1814-1842.

Trzeba przyznać, że od 1466 roku nastąpiła korzystna asymilacja Warmii z Koroną i obie strony wiele zyskały. Ten korzystny układ istniał do I rozbioru, czyli ponad 300 lat. 

Piękną kartę historii zapisali mieszkańcy Ornety w czasie wojny przeciw Albrechtowi Hohenzollernowi. W planach Albrechta Hohenzollerna, opanowania całej Warmii, Orneta stanowiła ważną pozycję. Po zdobyciu Dobrego Miasta i nieudanym oblężeniu Lidzbarka Warmińskiego uderzył Albrecht Hohenzollern w dniu 16 listopada 1520 roku na Ornetę obsadzoną przez Wojsko Polskie, pod dowództwem Stanisława Radwankowskiego i ówczesnego burgrabiego Mikołaja Schoenecka. Miasto było dobrze przygotowane do obrony, dlatego też Albrecht Hohenzollern przed przystąpieniem do szturmu zwrócił się do mieszczan orneckich z żądaniem, by poddali się dobrowolnie.  Odpowiedzieli mu, że chcą pozostać wierni Królowi Polskiemu i będą walczyć do ostatka. Mimo iż pierwszy szturm wojsk krzyżackich załamał się, Albrecht Hohenzollern przygotowywał i przeprowadzał następne. I wówczas dowódca obrony, Stanisław Radwankowski, nie stanął na wysokości zadania. Wraz z burmistrzem Janem Garsawem weszli w porozumienie z Albrechtem Hohenzollernem i 24 listopada 1520 roku, po ośmiodniowym oblężeniu wydali Ornetę w ręce krzyżaków. Sześćdziesięcioosobowy oddział Polski, który podążał miastu z odsieczą, dostał się do niewoli. Ta nieuzasadniona kapitulacja wywołała powszechne oburzenie. Na sejmie w Piotrkowie (październik - listopad 1522 roku) Stanisław Radwankowski stanął pod zarzutem, że "miasto i zamek Orneta bez przyczyny poddał wielkiemu mistrzowi, chociaż ani brak żywności, ani przemoc nie zmuszały go do tego, przeciwnie - miasto było dobrze zaopatrzone, posiadało odpowiednią ilość ludzi, kawalerii, piechoty i artylerii". Na skutek tego oskarżenia Stanisław Radwankowski został skazany na infamię. Imfania w Rzeczypospolitej Obojga Narodów oznaczała utratę czci, zakaz sprawowania funkcji urzędnika zaufania publicznego oraz częściowe wyjęcie spod prawa.

Kilkakrotnie w Ornecie przebywał Mikołaj Kopernik. Na pewno w 1538 roku, kiedy asystował biskupowi Janowi Dantyszkowi przy odbiorze przysięgi składanej przez biskupich komorniczych.
W 1586 roku w Ornecie osadzony zostaje Zakon Katarzynek. Zgromadzenie Sióstr św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy zostało założone w 1571 roku w Braniewie przez bł. Reginę Protmann. 

W dniu 17 lipca 1626 roku Ornetę zajęły wojska szwedzkie. Na miasto nałożono dużą kontrybucję - 800 florenów. Cztery miesiące później, 17 listopada 1626 roku, Wojsko Polskie, pod dowództwem Marcina Kaszanowskiego wyparły Szwedów i zajęły miasto. Ponad rok było ono obsadzone przez oddział Polskich żołnierzy, którym dowodził pułkownik Jan Siadkowski. Dopiero po blisko trzymiesięcznych walkach, 19 października 1627 roku, miasto dostało się znów w ręce Szwedów. Orneta została splądrowana i zmuszona do zapłacenia ogromnej kontrybucji w wysokości 3 000 florenów.

Zaledwie miasto podniosło się z ruiny gospodarczej, a wybuchła druga wojna szwedzka. W lutym 1656 roku Ornetę obsadziły wojska brandenburskie. Znów trzeba było zaopatrywać garnizon i spłacać kontrybucję w wysokości 1 700 talarów miesięcznie. Później Orneta przechodziła z rąk do rąk; brandenburczyków wyparli szwedzi, a tych znów Polacy. Wojna ta, jak i poprzednie, doprowadziła Ornetę do ruiny gospodarczej. W lipcu 1676 roku miasto zniszczył pożar. Pastwą ognia padły 34 zabudowania. Wojna północna przyniosła nowe klęski. Przez blisko sześć lat Orneta była okupowana przez wojska szwedzkie, które ciągłymi kontrybucjami i rekwizycjami doprowadziły mieszkańców do kompletnej nędzy.

Z powodu pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej Orneta została włączona do zaboru pruskiego w 1772 roku. Germańcy nie uszanowali pięciowiekowej już tradycji miasta i wprowadzili nowy ustroju i system rządzenia. Od 1772 roku do 1945 roku Orneta wchodziła w skład Prus Wschodnich, należących do germańców. Językiem obowiązującym był język niemiecki. Około 20 % mieszkańców władała również Językiem Polskim i przyznawała się do korzeni Polskich.

Według spisu z 1772 roku, zwanego później fryderycjańskim, Orneta liczyła 1978 mieszkańców, w tym 298 mieszczan - posesjonatów. W mieście było 59 parcel, 123 półparcele, 9 bud, 13 bud kramarskich przy ratuszu, 95 bud na przedmieściu, 11 na terenie zamku. Głównym źródłem utrzymania mieszczan były handel i rzemiosło. Spis wykazał 36 sukienników, którzy sprzedawali swoje wyroby w Dobrym Mieście, Pieniężnie i Braniewie. Budynków było 310, w tym 210 mieszkalnych, jeden kościół i jeden klasztor oraz dwa szpitale. Do miasta należały 72 włóki, z czego do mieszczan 50, proboszcz miał sześć włók, szpital Św. Ducha - sześć i zamek siedem włók. Mieszczanie hodowali też 300 koni, 75 wołów, 219 krów, 130 świń i 191 owiec. Wszystkie parcele i półparcele miały przywilej warzenia piwa, jednak ze względu na wysokie ceny jęczmienia tylko niewielu mieszczan korzystało z tych uprawnień. Natomiast pędzenie wódki objęto całkowitym zakazem. 

Ucisk fiskalny państwa pruskiego zaważył na rozwoju miasta. Oprócz tego nękały je liczne klęski żywiołowe. W dniu 14 sierpnia 1781 roku wybuchł wielki pożar. Od pioruna zapaliły się stodoły na przedmieściu przy Górnej Bramie. Spłonęło wówczas 60 stodół ze zbiorami.

Wojny napoleońskie doprowadziły miasto ponownie do ruiny. Przechodziło ono z rąk do rąk. Okupowali je francuzi, niemcy, rosjanie. Nie ustawały kontrybucje i rekwizycje. Nieodłączni towarzysze wojny - głód i zarazy dziesiątkowały ludność. Jak wynika z księgi zgonów parafii orneckiej, w samym tylko 1807 roku zmarły w mieście 643 osoby, a więc ponad jedna czwarta parafian. W mieście było 78 opuszczonych domów. Ogólne straty poniesione w czasie tej wojny oszacowano na sumę 277 172 talary.

Przemarsze wojsk w czasie kampanii 1812-1813 kosztowały miasto 38 578 talarów. Rok 1807 upamiętnił się również pożarem, na skutek, którego spłonęło 36 stodół. W 1818 roku pożar zniszczył 15, a w 1828 roku 11 stodół. Największy na przedmieściach pożar zanotowano w 1838 roku, w drugi dzień Zielonych Świąt. Spłonęło wówczas 60 stodół i 40 szop. Natomiast dla samego miasta groźny był pożar w 1846 roku, kiedy to spłonęło 18 domów przy rynku. Dwa lata później, w kwietniu 1848 roku, pożar zniszczył cztery domy na przedmieściu. W dniu 12 lipca 1848 roku, trzy domy, 40 stodoły i 32 stajnie. Jeszcze poważniejszych zniszczeń dokonał pożar 6 sierpnia 1850 roku. Na przedmieściu przy drodze wiodącej do Drwęczna spłonęły 84 domy z zabudowaniami gospodarczymi, trzy osoby poniosły śmierć, a 289 rodzin (1072 osoby) pozostały bez dachu nad głową.

Od czasów zaborów zaczął się też na Warmii upadek szkolnictwa spowodowany przede wszystkim brakiem nauczycieli. W Ornecie przez pewien czas nauczaniem zajmował się stary szewc Poschmann. Dopiero seminarium nauczycielskie w Braniewie zapewniło miastu prawdziwego nauczyciela. Z chwilą wprowadzenia obowiązku szkolnego w 1825 roku nauczaniem objęto prawie wszystkie dzieci. Wkrótce w 1835 roku, szkoła ornecka miała trzy klasy z 290 uczniami i trzema nauczycielami. W tym czasie powstała Szkoła Żeńska. Liczyła ona trzy klasy i trzy nauczycielki. Uczęszczało do niej 265 dziewcząt. Szkoła powszechna stała się szkołą męską. Ponieważ z czasem budynek starej szkoły przy kościele okazał się za mały, część klas przeniesiono do wyremontowanego skrzydła zamku. Mieściły się one tam przez blisko 30 lat, aż do 1889 roku. Wówczas zbudowano nowy budynek szkoły żeńskiej, w którym umieszczono również część klas szkoły męskiej. W 10 lat później, w maju 1899 roku, oddano do użytku nowy budynek szkoły męskiej. Jeszcze w 1867 roku powstało w Ornecie gimnazjum. W 1902 roku powstało gimnazjum żeńskie. Dla obydwu szkół gimnazjalnych zbudowano nowy gmach, oddany do użytku 20 października 1925 roku. Od 1890 roku, aż do lat dwudziestych XX wieku działała w Ornecie Szkoła Gospodarstwa Domowego. W jej miejscu, utworzono we wrześniu 1929 roku Szkołę Handlową, do której w roku szkolnym 1929/1930 uczęszczało 189 uczniów.

Kaplicę Polską zlikwidowano za rządów biskupa Karola Hohenzollerna (1795-1803), który w 1798 roku przeniósł jej kapitał i dochody, do kościoła parafialnego na cele jego ozdoby i wystroju. Mury miejskie rozebrano w XIX wieku. Część z nich wykorzystując, jako oparcie dla domów. W 1880 roku rozebrano szpitale Św. Jerzego i Św. Ducha, a w ich miejsce zbudowano nowy szpital miejski. Mniej więcej w tym samym czasie (1872-1875) powstał szpital pod wezwaniem św. Elżbiety, którym opiekowały się siostry Katarzynki. Rozbudowano go i unowocześniono w 1899 roku.

W XIX wieku i początku XX wieku miasto rozwijało się powoli, lecz stale. Pełniło rolę ośrodka zaopatrującego okoliczne wsie. Samo też w dużej mierze żyło z rolnictwa. Jeszcze w 1929 roku mieszkańcy posiadali 512 sztuk bydła, 1 084 sztuki trzody chlewnej i 275 koni. Funkcje rzemiosła zostały z czasem ograniczone na skutek rozwoju przemysłu. Do końca XIX w miasto było ośrodkiem sukiennictwa i kapelusznictwa.

W 1884 roku rozpoczęto budowę dworca kolejowego i miasto otrzymało połączenie kolejowe z Olsztynem, rok później z Pieniężnem, w 1894 roku z Morągiem, a w 1905 roku z Lidzbarkiem Warmińskim. Rozpoczęto także budowę linii z Ornety do Elbląga. Od 1945 roku większość linii kolejowych na kierunku zachód-wschód uszkodzono, zniszczono i w końcu rozebrano. Głównym powodem było uniemożliwienie wywozu majątku z germani do CCCP, przez sowietów. Do 2001 roku funkcjonowało połączenie towarowe na trasie Orneta-Drwęczno. Obecnie (2018 rok) funkcjonuje pasażerskie i towarowe połączenie kolejowe na trasie Braniewo-Orneta-Olsztyn.

W 1868 roku Ornetę włączono do sieci telegraficznej, a na początku XX wieku do sieci telefonicznej. Światło elektryczne zapłonęło w Ornecie w 1901 roku, a w 1911 roku miasto otrzymało wodociągi i kanalizację. Z pierwszej wojny światowej Orneta wyszła bez zniszczeń. Wprawdzie sowieci ostrzelali miasto, ale nie wyrządzili większych szkód. Armia sowiecka obeszła Ornetę i później od północy i południa zlikwidowali ostatnie punkty oporu.

W 1930 roku było w Ornecie 15 rzeźników, 15 mistrzów piekarskich, 34 członków cechu szewców i garbarzy, 13 kołodziejów, 8 mistrzów garncarskich. Według spisu powszechnego z 17 maja 1939 roku, gmina Orneta liczyła 7 817 stałych mieszkańców (3 621 mężczyzn); 534 osoby utrzymywały się z pracy w rolnictwie i leśnictwie, 3 362 z pracy w przemyśle i rzemiośle 1 368 z pracy w handlu i komunikacji. W gminie było wówczas 121 gospodarstw rolnych i leśnych, w tym cztery o powierzchni powyżej 100 ha.

W dniu 17 marca 1945 roku Ornetę zajmują wojska II i III frontu białoruskiego armii sowieckiej, a w dniu 23 lipca 1945 roku miasto zostaje przekazane administracji Polskiej. Orneta na nowo została przyłączona do (komunistycznej) Rzeczypospolitej. Dodajmy, że była to decyzja wielkich tego świata. Propaganda komunistyczna nazywała te tereny Ziemie Odzyskane.

W 1957 roku zatwierdzono nowy podział administracyjny PRL. Orneta znalazła się w Województwie Olsztyńskim w Powiecie Braniewskim. Ten podział trwał do 1975 roku. W latach 1975-1998 należała administracyjnie do Województwa Elbląskiego. Obecnie należy do Województwa Warmińsko-Mazurskiego.  Jest siedzibą Gminy Miejsko-Wiejskiej. Obecnie Województwo Warmińsko-Mazurskie ma granice dokładnie takie jak Prus Wschodnich.

Według spisu z grudnia 2004 roku miasto Orneta  liczy 9 837 mieszkańców. 

 

Lotnisko Orneta.

Lotnisko zbudowano w latach 30-stych XX wieku przez niemców. Było lotniskiem zapasowym dla Lotniska Elbląg. Wykorzystywano je w celach szkoleniowych. Zostało wyposażone w trawiaste pole wzlotów. Od 1933 roku (czyli dojścia hitlera do władzy) zaczęto je intensywnie rozbudowywać. Powstały tu koszary, sztab, kantyna, hangary, magazyny, skład paliw, skład amunicji (bombo-skład), wartownie i inne. Większość budynków była drewnianych, kryta blachą lub papą. Możliwe, że w okresie 1942-1944 na polu wzlotów zbudowano betonową drogą startową o wymiarach 1 200 m x 30 m. Prace na Lotnisku wykonywali głównie więźniowie, a w trakcie drugiej wojny światowej jeńcy obozów. 

Trzeba pamiętać, że Orneta znajdował się na ważnym kierunku operacyjnym z Germanii do Inflant. Dlatego Lotnisko włączono w system obronny. Oprócz Lotniska zbudowano system niedużych bunkrów obronnych. Powstało ich około 20 sztuk. Ale te bunkry zbudowano w ściśle określonych miejscach, skorelowanych z trzecim elementem obronnym, jakim było celowe zalewanie terenu. Na rzece Pasłęka w miejscowości Pierzchały (w odległości około 20 km od Ornety) zbudowano zaporę, która była w stanie spiętrzyć wodę o około 2 m. Wówczas ogromne obszary byłyby zalane i utrudniałyby przemarsz wojska. Obecnie (2018 rok) na rzece Pasłęka funkcjonuje pięć elektrowni wodnych: Braniewo moc 0,815 MVA, Pierzchały moc 3,3 MVA (1936 rok), Stygajny, Kormoran w Łęguckim Młynie, Kasztanowo moc 0,09 MW (1989 rok).

Na Lotnisku Orneta w okresie wojny stacjonowały między innymi: II/KG 77 – Ju-88, III/KG – Ju-88 A, Stab.I., III/NJG5 – Ju-88 G, Bf 110, 5/NJG102 – Bf-110, NSGr1 – Ju-87 Nachtschachtgruppe, Flugzeugfuererschule A/B33 i123 4.(F) z Elbląga, Aufklaerungsgruppe 14 – JU-188 D/F z Elbląga.

Lotnisko Orneta wykorzystano podczas agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku. Z niego startowały samoloty do ataków na Grudziądz, Toruń, Modlin i inne miasta Rzeczypospolitej. 
W czasie II wojny światowej na lotnisku i w jego pobliżu niemcy założyli obóz jeniecki, obóz pracy i obóz koncentracyjny. Byli tu Polacy, Anglicy, Włosi i sowieci. Od strony miejscowości Bażyny w obozie przebywali jeńcy Polscy (1939-1943). W obozie pracy od 1942 roku do połowy 1943 roku przebywali jeńcy sowieccy. W rejonie głównego obozu pracy przebywali także jeńcy włoscy w liczbie około 400 osób. W barakach po jeńcach sowieckich umieszczono jeńców angielskich. 

Germańcy wycofując się przed armią sowiecką lotnisko zniszczyli. Samoloty, które nie mogły odlecieć zebrali w jednym miejscu i spalili. Budynki zniszczyli. Maszyny i urządzenia wywieźli, czynną jeszcze koleją. 

Z początkiem 1945 roku Lotnisko zostało zajęte przez sowietów. Między innymi przez 64. PLM. Zakończenie drugiej wojny światowej i przekazanie administracji nad miastem Orneta Polsce, wcale nie oznaczało wycofanie się sowietów z Lotniska. Wręcz przeciwnie. Sowieci założyli tu swoją jedną z wielu baz i intensywnie ją eksploatowali. Prawdopodobnie w dniu 14 września 1947 roku na Lotnisko z Malborka przebazowano dwa pułki sowieckie. Stacjonowały one prawdopodobnie do 1950 roku, kiedy zostały przeniesione w zachodnie rejony Rzeczypospolitej.

Lotnisko Orneta w rękach Polskich. 

Do momentu przekazania Lotniska stronie Polskiej dysponowało ono tylko nawierzchnią gruntową (trawiastą), choć możliwe jest istnienie RWY betonowego o wymiarach 1 200 m x 30 m. Na pewno istniał plan. Pozostawiona infrastruktura była w katastrofalnym stanie. Sowieci opuszczając teren miast i lotniska nie pozostawili nic. Z początkiem 1951 roku na Lotnisku pojawił się 51 Batalion Budowy Lotnisk (JW. 4003) z zadaniem przystosowania Lotniska do przyjęcia i bazowania samolotów myśliwskich z napędem turboodrzutowym. Podstawowym zadaniem było zbudowanie betonowego pasa startowego o wymiarach 2 000 m x 50 m i powierzchni 100 000 metrów kwadratowych oraz dróg kołowania i płaszczyzn postojowych. Drogę startową zorientowano na kierunku wschód-zachód o parametrach 06/24. Nawierzchnia betonowa. Ma współrzędne geograficzne 54,07 N 20,05 E i leży na wysokości 53 m npm. Różnica między najniższym punktem RWY, a najniższym wynosi aż 4 m. 

W 1952 roku Lotnisko zostało przejęte przez Polskie Lotnictwo Wojskowe. W okresie 1952–1953 Lotnisko poddane zostało dalszej rozbudowie. W 1952 roku 29. PLM (Pułk Lotnictwa Myśliwskiego) został zmuszony do przejęcia budynków należących do Kościoła Katolickiego. (Informacja niepewna). W okresie 1952–1953 na terenie Lotniska prace budowlane nadal prowadził 51. Batalion Budowy Lotnisk. Jednostka ta przystosowała Lotnisko do przyjęcia i eksploatacji samolotów myśliwskich z napędem turboodrzutowym w sile jednego pułku. Lotnisko zaliczono do klasy II-b, co oznaczało, że Lotnisko jest zdolne przyjmować samoloty o rozpiętości skrzydeł do 24 m i które dysponują długością rozbiegu w granicach 800 m - 1 200 m. W pracach budowlano-porządkowych uczestniczyli żołnierze z 29. PLM.

Pod Lotnisko przeznaczono niespełna 400 hektarów. Teren zbliżony jest do prostokąta o długości około 2 900 m i szerokości 1 400 m. Na teren lotniska prowadzą cztery drogi i jedna bocznica kolejowa. Bocznica została zbudowana w 1950 roku i była podstawową drogą dostarczania materiałów i towarów na Lotnisko. Bocznica biegnie łukiem z dworca w Ornecie. Omija miasto od południowej strony i od zachodu dociera do lotniska. Całkowita jej długość wynosi 8 km, z czego 6 km toru ułożono na nasypie linii kolejowej, która łączyła kiedyś Ornetę z Elblągiem, a której odcinek Orneta-Góry (Słobity) obecnie (2008 rok) nie istnieje. Wiadomo, że podczas II wojny światowej materiały i surowce na Lotnisko dostarczano samochodami z stacji Bażyny, a obecnie (2008 rok) miejscowość Bażyny nie ma kolei. Dokładnie nie wiadomo, co stało się kilkoma liniami kolejowymi na Warmii. Prawdopodobnie wojska niemieckie lub sowieckie rozebrały te linie, które biegły na kierunku wschód-zachód, aby utrudnić przeciwnikowi transport. 

Dzisiaj (2009 rok) trudno jest ustalić ile i jakie budowle zbudowano na terenie Lotniska. Po większości z nich nie ma już śladu. Jeśli nawet zostały fundamenty to całkowicie zarosły. Przypuszczalnie były 3 hangary. Dwa hangary mieszczące się w południowej części lotniska były zbudowane przed II wojną światową. Trzeci powstał w północno-zachodniej części lotniska w 50-tych latach. Jego konstrukcja została wykorzystana (w 2005 roku) na zbudowanie hali sportowej w Ornecie. Z innych budowli na pewno były; domek pilota, koszary, baza paliwowa, budynek sztabu, wartownia i liczne magazyny. Baza paliwowa mieściła się za starymi hangarami. Magazyny uzbrojenia umieszczono koło trzeciego hangaru, nowego. Drogi wewnętrzne były wykonane identycznie jak drogi kołowania samolotów, czyli betonowe. 

Remonty Lotniska przeprowadzano w miarę regularnie, szczególnie pas startowy i drogi kołowania (1956–1958, 1961–1962, 1965 rok). W tym czasie gospodarzem Lotniska był 29. PLM. 
Po rozformowaniu 29. PLM na Lotnisku nie zagościł żaden pułk lotniczy. Lotnisko przez lata 70-te było stale wykorzystywane przez wojsko. Jeszcze w 1972 roku wykonano remont drogi kołowania Nr 1, ale na tym koniec. 

Informacja niepotwierdzona - Przypuszczalnie w 1973 lub 1974 roku na Lotnisku przeprowadzono testy. Polegały one na sprawdzeniu skuteczności niszczenia betonowych RWY (DS.) przez różnego typu bomby. Testy prowadzono pod kierunkiem Wojskowej Akademii Technicznej. W efekcie tych testów na RWY jest sześć dużych uszkodzeń. W rezultacie uszkodzenia te podzieliły RWY na dwie drogi startowe (DS.).  

 

Lotniczy Poligon Wichrowo

Po drugiej wojnie światowej Lasy Warmii zostały przejęte przez Administrację Polską. Większość obszarów leśnych weszło pod zarząd Nadleśnictwa Wichrowo. Wichrowo leży na północ od Dobrego Miasta. W 1946 roku Nadleśnictwo Wichrowo liczyło około 4 000 hektarów. W 1953 roku istniały już wytyczne planowej, leśnej gospodarki dla tych terenów. Wówczas Nadleśnictwo liczyło już ponad 5 600 hektarów. W tym to czasie, wytyczono kompleks leśny pod Lotniczy Poligon Wojskowy. Otrzymał on kryptonim „Obiekt Wichrowo”. Dla niego wycięto obszar około 300 hektarów. Zbudowano wieżę obserwacyjną oraz budynek (bunkier) dla obsługi i sprzętu, wykorzystywany podczas lotniczych ćwiczeń. Wieża nie zachowała się do naszych czasów. Budynek (bunkier) w postaci ruiny zachował się. Znajduje się on w odległości około 1 km od zabudowań nadleśnictwa. Poligon był użytkowany do 1968 roku, czyli do rozformowania 29. PLM. Teren po poligonie na nowo został zalesiony. Nie ma tutaj żadnych lejów po bombach lotniczych, bo używano tutaj tylko bomb ćwiczebnych. Nie było ostrych bombardowań.  

Miejsce Poligonu Wichrowo. W centrum zabudowania Nadleśnictwa Wichrowo. 2018 rok. Zdjęcie LAC


Gospodarz Lotniska 29 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego.

Zgodnie z Rozkazem MON Nr 0078/Org z dnia 3 stycznia 1953 roku 29. PLM został przebazowany z Lotniska w Malborku na Lotnisko w Ornecie. Przypuszczalnie w dniu 2 stycznia 1953 roku na Lotnisku w Ornecie odbyła się pierwsza zbiórka stanu osobowego Pułku, przygotowanego do przyjęcia samolotów i personelu latającego.

29. PLM (JW. 4988) razem z 41. PLM należał do 9. DLM, z dowództwem w Malborku. Pułk przebazował się z 14 samolotami Jak-23. Były wśród nich maszyny o numerach; nr 1004, 1006, 1007, 1008, 1009, 1012, 1013, 1017, 1019, 1115, 1210. Lecz już 25 lutego 1953 roku wydano rozkaz o przekazaniu wszystkich myśliwców typu Jak-23 do 6. i 11. DLM. Samoloty z Ornety trafiły do 26. PLM. Jednocześnie na przełomie lutego/marca 1953 roku na stan 29. PLM przyjęto 14 maszyn MiG-15 przekazanych z 41. PLM z Malborka, który otrzymał nowiutkie MiG-15 bis. 

Przez całą wiosnę i lato 1953 roku szkolono pilotów na samoloty typu MiG-15, a piloci, którzy przeszli już przeszkolenie na Jak-23, na pozostałych siedmiu samolotach, pełnili dyżury bojowe od świtu do zmroku w ramach systemu obrony przeciwlotniczej obszaru kraju. 

W dniu 1 października 1953 roku na Lotnisku było już 17 samolotów; 10 MiG-15, 2 UTI MiG-15, 1 Jak-11, 2 Jak-18, 2 Po-2.

Pierwsze lata służby Pułku były bardzo trudne. Wydarzyły się cztery katastrofy i kilka incydentów. Nie wszystko można zrzucić na małe doświadczenie pilotów i obsługę. Trzeba sumiennie przyznać, że eksploatowane pierwsze MiG-15 były maszynami już kilkuletnimi i bardzo wyeksploatowanymi. 

W dniu 24 października 1953 roku na Lotnisku Orneta pojawiły się nowiutkie 8 sztuk Lim-1 nr; 1A-06-019, 1A-06-020, 1A-06-021, 1A-06-022, 1A-06-023, 1A-06-024, 1A-06-025, 1A-06-026, 1A-06-027.

W dniu 13 listopada 1953 roku na Lotnisku wylądowały kolejne 10 sztuk Lim-1 nr; 1A 06-028, 1A 06-029, 1A 06-030, 1A 06-031, 1A 06-032, 1A 06-033, 1A 06-034, 1A 06-035, 1A 06-036, 1A 06-038.

Z końcem 1955 roku do Pułku dostarczono 15 myśliwców Lim-2 nr; 1B 02-07, 1B 02-12, 1B 02-15, 1B 02-17, 1B 02-19, 1B 03-01, 1B 03-05, 1B 03-10, 1B 06-02, 1B 07-07, 1B 07-20, 1B 08-14, 1B 08-26, 1B 08-27, 1B 09-29.

Z powodu wstąpienia Polski do Układu Warszawskiego od początku 1956 roku, pułk z Ornety rozpoczął pełnić dyżury w systemie obrony przeciwlotniczej północnego obszaru Polski. W tym celu zbudowano specjalne stanowiska postojowe dla samolotów pary dyżurnej oraz niezbędne pomieszczenia dla załogi i obsługi. Istotnym elementem systemu było uruchomienie w grudniu 1955 roku, w pobliżu Ornety 602. Posterunku Radiolokacyjnego obsługiwanego przez 13 Kompanie Radiotechniczną. Punkt dostarczał informacje o sytuacji powietrznej w rejonie działań samolotów z Ornety. Do tego czasu funkcję te pełniły wyłącznie sowieckie jednostki rozlokowane w tej części Polski.

W 1957 roku nastąpił podział lotnictwa na OPL OK. i WL LO. 29. PLM z Ornety trafił do Lotnictwa Operacyjnego do 3 Korpusu Lotnictwa Myśliwskiego z dowództwem w Poznaniu i tak funkcjonował przez 10 lat. Skład wyglądał następująco;
6. DLM Wrocław – 3. PLM Starachowice,
9. DLM Malbork – 29. PLM Orneta, 41. PLM Malbork,
11. DLM Świdwin – 4. PLM Goleniów, 40. PLM Świdwin.

W drugiej połowie 50-tych lat piloci z Ornety uczestniczyli w licznych defiladach, pokazach i zawodach. Szczególnie w tych ostatnich odnosili znaczące sukcesy, zarówno indywidualnie, jaki i drużynowo i zawsze plasowali się, jeśli nie na pierwszym miejscu, to w ścisłej czołówce. 

W maju 1959 roku Pułk otrzymał na wyposażenie pierwsze dwa egzemplarze myśliwców Lim-5 P nr 1D-0403, 1D-0408. wyposażony w celownik radiolokacyjny RP-2. Dla personelu jednostki samolot ten był nową jakością. W czerwcu 1959 roku Pułk otrzymał 1 samolot MiG-17 PF z 28. PLM OPL OK.

W 1959 roku postanowiono porównywać umiejętności pilotów myśliwskich z różnych jednostek w bezpośredniej rywalizacji. W dniach od 28 września 1959 roku do dnia 2 października 1959 roku odbyły się pierwsze po II wojnie światowej Centralne Zawody Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju, indywidualne i zespołowe o mistrzostwo lotnictwa myśliwskiego. Na starcie stanęło kilka zespołów i 19 zawodników w konkurencjach indywidualnych. Wcześniej przeszli eliminacje w jednostkach. Niektórzy piloci startowali indywidualne i zespołowo. Przed zawodnikami postawiono następujące zadania; wyższy pilotaż, przechwycenie przeciwnika, strzelanie do celów naziemnych i powietrznych, lądowanie z przygaszonym silnikiem, lot nocny po trasie z wyjściem nad radiolatarnie w oznaczony czasie, itp.

Wszystkie zespoły i piloci występujący indywidualnie otrzymali opaski z numerem. Konkurencje rozgrywano z dużym rozmachem. Jeden samolot na bieżąco oceniało kilku sędziów. Szczegółowo analizowano taśmy z fotokarabinów. W kilku konkurencjach sędziowie oceniali wykonywanie zadania wprost z powietrza, lecąc obok w innym samolocie. Oceniali przebieg ataku, bezpieczeństwo, podejmowanie decyzji przez dowódcę.
Piloci z 29. PLM wypadli znakomicie, a szczególnie kpt. Franciszek Walenty, który indywidualnie zajął 1 miejsce. 

Klasyfikacja - 
Indywidualnie;
1 miejsce kpt. Franciszek Walentyn z 29 PLM LO – 2 280 punktów.
2 miejsce porucznik ( kpt. ) Stefan Ziębicki ( Ziembicki ) z 40 PLM LO – 2 210 punktów.
3 miejsce kpt. Garczyński – 2 155 punktów.
Zespołowo;
1 miejsce zespół Kałkusa z 1 PLM z Mińska Mazowieckiego – 2 670 punktów.
2 miejsce zespół Daniłowicza – 2 660 punktów.
3 miejsce zespół kpt. Franciszka Walentyna z 29 PLM LO – 2 335 punktów.

W 1960 roku przeprowadzono II Centralne Mistrzostwa Lotnictwa Myśliwskiego WL i OPL OK. Zorganizowano je tym razem na kilku lotniskach. Centralnym miejscem było lotnisko w Krzesinach z jej gospodarzem 62. PLM. I tym razem piloci z 29. PLM nie zawiedli. Zespołowo 3 miejsce ponownie zdobył zespół kpt. Pilota Franciszka Walentyna.

We wrześniu 1960 roku odbywały się centralne uroczystości z okazji Święta Lotnictwa w Łodzi. Pułk wystawił do pokazów w powietrzu 6 samolotów Lim-2 pod dowództwem kpt. pilota Franciszka Walentyna.

Na początku maja 1960 roku na Lotnisko Orneta przybyła pierwsza partia myśliwców Lim-5 nr 1C 16-06, 1C 16-16, 1C 16-17, 1C 16-18, 1C 16-28, 1C 17-10, 1C 17-20, 1C 17-21, 1C 17-23. W czerwcu 1960 roku dostarczono kolejne 3 Lim-5 nr 1C 16-30, 1C 19-03, 1C 19-04. 

Pierwsza połowa 60-tych lat to dynamiczne wprowadzanie do służby samolotów szturmowych i myśliwców naddźwiękowych. Efekt był taki, że najstarszym sprzętem dysponowały jednostki myśliwskie Lotnictwa Operacyjnego, a wśród nich prym wiódł, „in minus” 29. PLM z Ornety. Dodatkowo okazało się, że z takim trudem wprowadzona nowa organizacja lotnictwa nie sprawdziła się. W Ornecie spodziewano się kolejnych zmian.

W 1967 roku 9. DLM zmieniła nazwę na 4. Pomorską Dywizję Lotnictwa Myśliwskiego.

Prawdopodobnie w 1967 roku w DWL zapadła decyzja o przeprowadzeniu przez Pułk z Ornety trudnych lotów doświadczalnych. Polegały one na lotach wykonywanych w nocy, bez oświetlenia lotniskowego, tylko przy świetle księżyca. Z ogromnym narażeniem piloci wykonali te loty i stosowny meldunek wystosowano do DWL. Na kolejne takie próby przybył przedstawiciel DWL w randze generała i po osobistym wykonaniu jednego takiego lotu na samolocie SB Lim-2 z kapitanem pilotem Zdzisławem Podwiązką nakazał zaprzestać dalszych prób. Więcej takich lotów nie wykonywano. 

W 1968 roku Pułk dysponował trzema Eskadrami. Pierwsza na samolotach Lim-5 P / MiG-17 PF i Lim-5, a pozostałe na Lim-2. Pułk dysponował także kilkoma SB Lim-2, TS-8 Bies oraz transportowym An-2. 

Kilka miesięcy 29. PLM był jednostką szkolno-bojową i otrzymał nowy numer JW 2003.

To, że przyszłość Pułku była niepewna, potwierdzone zostało Zarządzeniem Nr 0197/Org z dnia 12 lipca 1968 roku wydanym przez Szefa Sztabu Generalnego WP, w którym polecił on rozwiązać 29. PLM do dnia 31 grudnia 1968 roku. Ostatnia zbiórka odbyła się w dniu 1 lutego 1969 roku. Cały personel i sprzęt rozdysponowano wśród pozostałych jednostek 4. DLM i innych jednostek podległych DWL. 

Dowódcy 29. PLM: 

ppłk pil. Michał Bajczykow

ppłk pil. Adam Buczyński

mjr pil. Jerzy Pelc

ppłk pil. Czesław Dużyński

płk pil. Zygmunt Paduch

ppłk pil. Franciszek Walentyn

W 50-latach na Lotnisku Orneta stacjonował także 51. Batalion Obsługi Lotniska (JW 4003) oraz 33 Dywizjon Dowodzenia lotami (JW 1332). Z początkiem 60-lat jednostki te podporządkowano pod 29. PLM i włączono w ich strukturę.

Obecnie (2018 rok) w Ornecie w poziemiach Ratusza Miejskiego znajduje się nieduże muzeum poświęcone Lotnisku Orneta i 29.PLM.

Dalsze losy lotniska.

W 1969 roku nie zapadły żadne decyzje odnośnie likwidacji Lotniska Orneta. Było ono w dalszym ciągu wykorzystywane przez wojsko. Głównie, jako lotnisko zapasowe dla 4. DLM, szczególnie w okresie przeprowadzania prac modernizacyjnych i remontowych na innych lotniskach. 

Po likwidacji 29. PLM gospodarzem terenów Lotniska została jednostka wojskowa JW. 3448. Jednostka ta to 21 Polowa Techniczna Baza Remontowa. Swoje główne obiekty miała zlokalizowane w samej Ornecie przy ulicy Braniewskiej zaledwie 2 km od lotniska. Koszary jednostki lotniczej zajęła jednostka JW. 3448. Pobudowano także kolejne garaże i magazyny. Jednostka z Ornety była na usługach silnej jednostki artyleryjskiej, a potem rakietowej, zlokalizowanej w Orzyszu odległym o około 160 km. Działały tam w różnym okresie; 68 Pułk Artylerii Haubic, 32 Łużycka Brygada Artylerii, 32 Łużycka Szkolna Brygada Artylerii, 32 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Wojsk Rakietowych (rozformowana w 1989 roku).

W ten sposób obiekty lotniska w Ornecie zostały wykorzystywane przez wojska rakietowe. Pełniły głównie funkcje składnicy materiałowo-technicznej w okresie od 1969 roku do 1989 roku. W niej składowano i remontowano zestawy rakiet taktycznych typu Łuna.

System 9K52 Łuna-M. 2009 rok. Zdjęcie Wikipedia 


System 9K52 Łuna-M opracowano w 1961 roku i wdrożono do produkcji w 1964 roku. System ten stał się standardem w Wojsku Polskim i państwach UW (Układu Warszawskiego) z końcem 60-tych lat. Jest to system rakiet taktyczno-operacyjnych. Zestaw składa się pocisku taktycznego 9M21, wyrzutni 9P113 i transportera na kołach gumowych czteroosiowy Ził-135LM. Pocisk taktyczny został opracowany na bazie rakiety R-17, którą wyposażono w głowicę bojową i jest niekierowany. W Polsce miały wyłącznie ładunek konwencjonalny. Głowice jądrowe i chemiczne miały pochodzić z trzech składów sowieckich zbudowanych na terenie Polski. Większą część pocisku zajmuje silnik marszowy, wokół którego dyszy znajduje się silnik startowy z szesnastoma dyszami. Ponadto pocisk ma dodatkowy silnik rakietowy, służący do nadania mu ruchu obrotowego. W tylnej części pocisku znajdują się cztery stateczniki, za którymi montuje się tarcze hamujące (przy strzelaniu na odległość od 15 do 29 km). Zasięg maksymalny 68 km. Celność z rozrzutem 3 000 m. System Łuna-M udoskonalony ma zwiększoną celność, do rozrzutu 800 m.

Prawdopodobnie na wypadek W jednostka z Ornety stawała się Dywizjonem Rakiet Taktycznych systemu Łuna. Także jednostka z Ornety była Szkołą Młodszych Specjalistów Broni Rakietowej, czyli była filią 32. Ośrodka Szkolenia z Orzysza. 

W 1990 roku jednostka z Ornety przeszła kolejne zmiany. Jako JW. 2946 została filią jednostek z Garnizonu Bydgoskiego. W tym czasie była już tylko składnicą. Część terenu oddano władzom cywilnym, w tym ten z hangarem, który stał pusty od początku 1990 roku. 

W dniu 15 lutego 1992 roku jednostka zmienia numerację na JW. 1715 i stała się składnicą jednostek Garnizonu Elbląskiego i ... praktycznie czekała na rozformowanie. Żołnierze służby zasadniczej przebywali w niej do wiosny 1996 roku, a w dniu 31 grudnia 1996 roku jednostka przestaje istnieć. Ostatni żołnierze opuścili jednostkę w 1997 roku. 

Cywilne losy lotniska.

W 80-tych latach Lotnisko Orneta dla lotnictwa wojskowego całkowicie straciło znaczenie. 

W 90-tych latach próbowano Lotnisko Orneta wykorzystać dla lotnictwa cywilnego. Lecz degradacja infrastruktury, a szczególnie samej drogi startowej, zniweczyły te plany. Droga startowa w połowie swojej długości na odcinku kilkunastu metrów zaczęła się zapadać. Zbierająca się tam woda sprzyjała rozwojowi roślinności i degradacji nawierzchni. Obecnie (2008 rok) jest tam spory zagajnik z drzewkami o wysokości do 3 metrów, widoczny nawet na zdjęciach satelitarnych. 

 


RWY na Lotnisku Orneta 2008 rok. Zdjęcie LAC

W latach 90-tych droga startowa i drogi kołowania zaczęły być wykorzystywane do nielegalnych wyścigów samochodowych i motocyklowych. Spotykali się na nim młodzi ludzie próbujący swoich sił w wyścigach na krótkich dystansach. W kolejnych latach wyścigi te stawały się coraz bardziej zorganizowane. Rozgrywano je miedzy innymi pod szyldem Polskiego Związku Motorowego i Olsztyńskiego Klubu Rajdowego. Wielu uczestników posiadało już licencje kierowców rajdowych. Przeprowadzano już nie tylko wyścigi na krótkich dystansach, ale także duże pętle z szykanami i odcinaki o nawierzchni gruntowej. W pierwszej dekadzie kolejnego wieku wyścigów i rajdów rozgrywano już kilka rocznie. Pomiędzy poszczególnymi zawodami rajdowcy ćwiczyli manewry; poślizgi, wiraże i tak zwane palenie gumy. 

Rajd samochodowy w Ornecie. 2008 rok. Zdjęcie Wojciech Andrearczyk

W 2003 roku po raz kolejny podjęto próbę przywrócenia Lotnisku jego naturalnej funkcji, jako Lotniska dla małych samolotów prywatnych typu awionetka. Niestety bez rezultatu.

Około 2005 roku hangar, który był umiejscowiony w północno-zachodniej części lotniska, przy drodze w kierunku miejscowości Bażyny został rozmontowany i na jego konstrukcji w mieście zbudowano halę sportową. 

W 2007 roku Lotnisko Orneta było, jako niezidentyfikowane, niewpisane do rejestru. Lotnisko znajdowało się we władaniu Agencji Mienia Wojskowego. AMW wystawiła resztę terenu na sprzedaż. Teren kupiła niemiecka firma (spółka) z Hamburga. Na wniosek niemców zmieniono plan zagospodarowania przestrzennego, aby można był postawić na nim elektrownię wiatrową. Miały być zbudowane 23 wiatraki. W 2009 roku ukończono formalności prawne. Na szczęście do 2018 roku Farma Wiatrowa nie powstała. 

Generalnie pole wzlotów (bez RWY, PPS i dróg kołowania) przeznaczono pod uprawy rolne. Częściowo uprawy te ogrodzono. Uprawia się przede wszystkim kukurydzę. 

W 2013 roku zawiązała się grupa osób, (około 35), które postawiły sobie za cel – Przywrócenie ruchu lotniczego na byłym Lotnisku Orneta. Rozpoczęli od wywiezienia hałd gruzu i śmieci. Następnie podjęto się całkowitego oczyszczenia wszystkich betonowych elementów pola wzlotów.  Przy pomocy ciągnika z oprzyrządowaniem i łopat oczyścili wszystkie betonowe powierzchnie. Nawierzchnia betonowa okazała się w dobrym stanie. Płyty betonowe niepołamane. To skłoniło organizatorów do wyznaczenia pasa startowego we wschodniej części RWY. Następnie wykonano udane testy startu i lądowania samolotem TS-8 Bies nb 0929 SP-YBX. Potem było kilka wizyt prywatnych samolotów General Aviation. Niestety, brak stacji paliw, możliwości hangarowania lub nawet pozostawienia samolotu pod opieką właściciela „lądowiska” zniechęcał do kolejnych przylotów. W tym czasie zorganizowano „I Piknik Lotniczo Militarny”, który miał być jaskółką dla kolejnych tego typu spotkań. Od tego czasu minęło kilka lat i Lotnisko na powrót zarasta. 

Poza polem wzlotów Lotnisko Orneta zarasta praktycznie od 1968 roku. Trudno się przemieszczać nawet piechotą przez zarośla. W pobliżu PPS rosną zdziczałe drzewa owocowe; jabłonie i grusze, ale ich owoce są smaczne. 

 

Lotnisko Orneta. Wyjazd z lotniska w kierunku wschodnim. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. Wyjazd z lotniska w kierunku Bażyn. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. PPS. Widok w kierunku zachodnim. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. PPS. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. PPS. Widok w kierunku wschodnim. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. Wschodnia droga kołowania. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. Pole kukurydzy. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. RWY. Widok w kierunku zachodnim. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. RWY. Widok w kierunku zachodnim. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. RWY. Widok w kierunku wschodnim. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Orneta. RWY. Widok w kierunku wschodnim. 2018 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Podstawowe dane Lotniska Orneta

Brak statusu. Tylko przy drogach publicznych są tablice o możliwości spotkania samolotów.

Współrzędne / Coordinates N54°07'43.2" E20°05'40.3"

Elewacja / Elevation 175 ft

RWY kierunek 062/242 Pierwotnie o wymiarach 2 000 m x 50 m. Wyznaczony obszar 1 000 m x 15 m.

 


Opracował Karol Placha Hetman