{"id":972,"date":"2021-02-01T13:33:59","date_gmt":"2021-02-01T12:33:59","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2021\/02\/01\/wiatromierze-arme-1m-m-47-i-m-63m-1-marek-kaiper\/"},"modified":"2024-07-13T18:59:07","modified_gmt":"2024-07-13T16:59:07","slug":"wiatromierze-arme-1m-m-47-i-m-63m-1-marek-kaiper","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=972&lang=pl","title":{"rendered":"Wiatromierze ARME-1M,  M-47 i M-63M-1. Marek Kaiper"},"content":{"rendered":"<p>Opracowa\u0142 Marek Kaiper<\/p>\n<h3 id=\"Wiatromierze-ARME-1M,--M-47-i-M-63M-1.\"  >Wiatromierze ARME-1M,  M-47 i M-63M-1.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/ecf35505459b327858ba5c1b958567a14c78d8e8\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/ecf35505459b327858ba5c1b958567a14c78d8e8\" alt=\"Wiatromierz M-47, fotografia z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Wiatromierz M-47, fotografia z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wiatromierz, u\u017cywana jest tak\u017ce nazwa anemometr, w starszych wydawnictwach mo\u017cna spotka\u0107 nazw\u0119 rumboanemometr, kt\u00f3ra jest dok\u0142adn\u0105 kalk\u0105 z j\u0119zyka rosyjskiego.  Nazwa ta odnosi si\u0119 do anemometr\u00f3w mierz\u0105cych dwa parametry pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru, czyli jest bardziej precyzyjna. Dobr\u0105 polsk\u0105 nazw\u0105 jest anemometr pr\u0119dko\u015bciowo-kierunkowy. Z kolei anemometry mierz\u0105ce 4 parametry, to jest: pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru oraz temperatur\u0119 i wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dn\u0105 nazywane s\u0105 stacjami meteorologicznymi do pomiar\u00f3w zdalnych  (M-49 mierzy pr\u0119dko\u015b\u0107, kierunek wiatru, wilgotno\u015b\u0107 i temperatur\u0119 powietrza, M-49M mierzy dodatkowo  ci\u015bnienie atmosferyczne, okr\u0119towe DMS-N-53 i  GM-6 (z ko\u0142em Soleyrona do pomiaru kierunku wiatru) mierz\u0105 dodatkowo temperatur\u0119 wody).  Anemometry r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w wykorzystywane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie w wojskach lotniczych, lotniskach cywilnych komunikacyjnych i sportowych, marynarce wojennej (portowe i okr\u0119towe), artylerii lufowej i rakietowej, wojskach chemicznych, s\u0142u\u017cbie meteorologicznej, sporcie (\u017ceglarstwo, skoki narciarskie) a tak\u017ce na budowach wie\u017cowc\u00f3w, wysokich d\u017awigach i elektrowniach wiatrowych. W lotnictwie bez udzia\u0142u anemometr\u00f3w nie mog\u0105 si\u0119 odby\u0107 loty. W czasach PRL-u  i kilka lat po nim u\u017cywane by\u0142y w lotnictwie wojskowym anemometry produkcji ZSRR,  kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym przedstawicielem by\u0142 M-47, zast\u0119powa\u0142 on starszy model ARME-1M. Z kolei M-47 zast\u0119powany by\u0142 w latach 80-iych XX wieku anemometrem M-63M-1. Ponadto u\u017cywane by\u0142y w lotnictwie WP r\u0119czne anemometry z czaszowym wirnikiem ARI-49. W ZSRR\/Rosji u\u017cywano bardzo wiele typ\u00f3w anemometr\u00f3w (ARI-49, M-25, ARME-1, M-47, M-49, M-63, M-63M, M-63M-1, M-92, okr\u0119towe GM-6, DMS-N-53,  KIW-1, KIW-2 (Korabielnyj Izmieritel Wietra), anemorumbografy z rejestracj\u0105 danych M-12, M-63MP, M-64 i inne. W Polsce produkowane by\u0142y przez  Zak\u0142ady Elektronicznej Aparatury Pomiarowej Meratronik anemometry impulsowe na kontaktronach N-184, N-185, N-188 oraz  OLKO Zak\u0142ad Monta\u017cu Urz\u0105dze\u0144 Elektronicznych N-188 C, N-188D, N-188D+. Jednak ich zakres pomiarowy by\u0142 ni\u017cszy ni\u017c anemometr\u00f3w rosyjskich wynosi\u0142 0-30 m\/sek  a w wykonaniu morskim N-185 0-40 m\/sek oraz dodatkowo w skali Beauforta 0\u00b0-12\u00b0B,  kierunek wiatru 0\u00b0-360\u00b0 (by\u0142 to jedyny anemometr Meratronik z pomiarem kierunku wiatru). Anemometry N-188 wyposa\u017cone by\u0142y w uk\u0142ad sygnalizacji dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci wiatru wybranych w przedziale 0-30 m\/sek. Mog\u0142y one tak\u017ce w\u0142\u0105cza\u0107 lub wy\u0142\u0105cza\u0107 uk\u0142ady elektryczne za pomoc\u0105 przeka\u017anik\u00f3w po przekroczeniu zadanej pr\u0119dko\u015bci wiatru. Produkowany przez firm\u0119 OLKO Zak\u0142ad Monta\u017cu Urz\u0105dze\u0144 Elektronicznych anaemometr N-188D+ wyposa\u017cony jest w cyfrowy wska\u017anik pr\u0119dko\u015bci wiatru w zakresie 2-30 m\/sek. Wynik pomiaru mo\u017ce by\u0107 wy\u015bwietlany  tak\u017ce w km\/h.  Pomiar kierunku wiatru zobrazowany jest na wska\u017aniku z diodami LED w systemie rumbowym (32 dzia\u0142ki rozmieszczone co 11,25\u00b0).<\/p>\n<p>Wed\u0142ug konstrukcji anemometry dziel\u0105 si\u0119 na mechaniczne i elektryczne. Te ostatnie w zale\u017cno\u015bci od sposobu przekszta\u0142cenia si\u0142y wiatru w napi\u0119cie dzieli si\u0119 na: indukcyjne (pr\u0105dnica tachometryczna) oraz impulsowe. W nich  mechaniczne (styki zwierane odpowiedni\u0105 krzywk\u0105), kontaktrony zwierane magnesem lub hallotrony reaguj\u0105ce na pole magnetyczne. Do nap\u0119du urz\u0105dzenia pomiaru pr\u0119dko\u015bci wiatru stosowane s\u0105 wielo\u0142opatowe wirniki \u015bmig\u0142owe lub wirniki karuzelowe czaszowe o pionowej osi obrotu. Do okre\u015blania kierunku wiatru stosowane s\u0105 potencjometryczne czujniki k\u0105ta obrotu, selsyny, resolwery (transformator obrotowy) lub uk\u0142ady impulsowe. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie najnowszymi urz\u0105dzeniami do pomiaru parametr\u00f3w wiatru s\u0105 wiatromierze ultrad\u017awi\u0119kowe oraz urz\u0105dzenia do sondowania atmosfery ultrad\u017awi\u0119kowo (sodar).<\/p>\n<h3 id=\"Wiatromierz-ARME-1M.\"  >Wiatromierz ARME-1M.<\/h3>\n<p>Wiatromierz ten wyposa\u017cony by\u0142 w tr\u00f3jczaszowy wirnik karuzelowy z umieszczonym pod nim sterem po\u0142\u0105czonym z pr\u0119tem wska\u017anikowym z przeciwwag\u0105. Do orientowanie wiatromierza s\u0142u\u017cy\u0142 umieszczony w dolnej cz\u0119\u015bci zespo\u0142u czujnik\u00f3w pr\u0119t kierunkowy wskazuj\u0105cy p\u00f3\u0142noc.  Pomiar pr\u0119dko\u015bci wiatru odbywa\u0142 si\u0119 za pomoc\u0105 pr\u0105dnicy tachometrycznej generuj\u0105cej zmienne napi\u0119cie. Pomiar kierunku wiatru odbywa\u0142 si\u0119 za pomoc\u0105 specjalnego potencjometru o kszta\u0142cie pier\u015bcienia ko\u0142owego, po kt\u00f3rym \u015blizga\u0142y si\u0119 dwie naprzeciwleg\u0142e szczotki zasilaj\u0105ce, nap\u0119dzane ruchami steru. Potencjometr mia\u0142 trzy wyj\u015bcia umieszczone co 120\u00b0, kt\u00f3re by\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142em trzech napi\u0119\u0107 podawanych na trzy rozmieszczone co 120\u00b0 cewki przyrz\u0105du pomiarowego. W \u015brodku kt\u00f3rego umieszczony by\u0142 obrotowo sta\u0142y magnes po\u0142\u0105czony ze wskaz\u00f3wk\u0105 pokazuj\u0105c\u0105 kierunek wiatru.  Przyrz\u0105d pomiaru pr\u0119dko\u015bci wiatru mia\u0142 dwie skale o zakresach 2-30 m\/sek oraz 2-12 m\/sek wybierane prze\u0142\u0105cznikiem.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/223955cb6dad14e29d622efbf49706f1b944e681\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/223955cb6dad14e29d622efbf49706f1b944e681\" alt=\"Wiatromierz ARME-1, fotografia z \u201ePrzyrz\u0105dy do pomiar\u00f3w hydrologiczno-meteorologicznych\u201d\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Wiatromierz ARME-1, fotografia z \u201ePrzyrz\u0105dy do pomiar\u00f3w hydrologiczno-meteorologicznych\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/76fd3fc3dfeb9fab26ebe8aa5314e7b6e8472bf3\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/76fd3fc3dfeb9fab26ebe8aa5314e7b6e8472bf3\" alt=\"Dane techniczne wiatromierza ARME-1M\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Dane techniczne wiatromierza ARME-1M<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Wiatromierz-M-47.\"  >Wiatromierz M-47.<\/h3>\n<p>Wczasach PRL-u w lotnictwie WP najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane by\u0142y wiatromierze M-47. Wyst\u0119powa\u0142y one w lotniskowych stacjach meteorologicznych i biurach, polowych stacjach meteorologicznych PSM-2, wie\u017cach kontroli lot\u00f3w, oraz w startowych stanowiskach dowodzenia SSD-2.  Anemometr ten przetwarza parametry wiatru na warto\u015bci elektryczne odczytywane na wska\u017anikach analogowych.  Nadajnik pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru 16A-1 wyposa\u017cony jest w o\u015bmio\u0142opatowy wirnik oraz ster kierunku (statecznik) maj\u0105cy form\u0119 klina, co go zabezpiecza przed trzepotaniem. Powoduje on ustawienie si\u0119 ruchomej cz\u0119\u015bci zgodnie z kierunkiem wiatru. Ruchy steru przenoszone s\u0105 na selsyn nadawczy BS-2, jest on po\u0142\u0105czony kablami z selsynem odbiorczym BS-2 nap\u0119dzaj\u0105cym wskaz\u00f3wk\u0119 przyrz\u0105du kierunku wiatru. W dolnej cz\u0119\u015bci obudowy nadajnik\u00f3w umieszczono pr\u0119t kierunkowy ustawiany na kierunek p\u00f3\u0142nocy (orientowanie wiatromierza). Dajnikiem pr\u0119dko\u015bci wiatru jest o\u015bmio\u0142opatkowy wirnik (wiatrak) nap\u0119dzaj\u0105cy po przez przek\u0142adnie k\u0105tow\u0105  pr\u0105dnic\u0119 tachometryczn\u0105. Wska\u017anikiem pr\u0119dko\u015bci wiatru jest mikroamperomierz wyskalowany w m\/sek.<\/p>\n<p>Now\u0105 wersj\u0105 M-47 jest M-49 (stacja meteorologiczna) wzbogacony o pomiar wilgotno\u015bci i temperatury powietrza . Skala wilgotno\u015bci  umieszczona zosta\u0142a na wska\u017aniku kierunku a skala temperatury na wska\u017aniku pr\u0119dko\u015bci, wyb\u00f3r pomiaru dokonywano prze\u0142\u0105cznikiem. Wersja M-49M wyposa\u017cona jest  kontaktronowy  dajnik pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru M-127 oraz pulpit z cyfrowym odczytem pomiar\u00f3w (pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru, wilgotno\u015b\u0107, temperatura i ci\u015bnienie atmosferyczne) a tak\u017ce w interfejs RS-232.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/b2d421ce85670d4aaa8ca80a46c23b5496d37a52\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/b2d421ce85670d4aaa8ca80a46c23b5496d37a52\" alt=\"Wiatromierz M-47, fotografia z \u201ePrzyrz\u0105dy do pomiar\u00f3w hydrologiczno-meteorologicznych\u201d\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Wiatromierz M-47, fotografia z \u201ePrzyrz\u0105dy do pomiar\u00f3w hydrologiczno-meteorologicznych\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/3b7a484e9e7b1542a4f67a4bae33fd3fb6e1a664\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/3b7a484e9e7b1542a4f67a4bae33fd3fb6e1a664\" alt=\"Schemat nadajnika pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru wiatromierza M-47 rysunek z \u201eAnemometr pr\u0119dko\u015bciowo-kierunkowy M-47\u201d\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Schemat nadajnika pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru wiatromierza M-47 rysunek z \u201eAnemometr pr\u0119dko\u015bciowo-kierunkowy M-47\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/0ec7e445173a7df05827d5d98fe24ba98f46dc0e\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/0ec7e445173a7df05827d5d98fe24ba98f46dc0e\" alt=\"Schemat elektryczny rysunek z \u201eAnemometr pr\u0119dko\u015bciowo-kierunkowy M-47\u201d\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Schemat elektryczny rysunek z \u201eAnemometr pr\u0119dko\u015bciowo-kierunkowy M-47\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/e7f680982f95994a53fec894968f0cfc4454f7ee\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/e7f680982f95994a53fec894968f0cfc4454f7ee\" alt=\"Dane techniczne wiatromierza M-47\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Dane techniczne wiatromierza M-47<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Wiatromierz-M-63M1.\"  >Wiatromierz M-63M1.<\/h3>\n<p>Wiatromierz M-63 poddawany by\u0142 kolejnym modyfikacjom, po kt\u00f3rych powstawa\u0142y M-63M oraz M-63M-1, M-63M-1M, M-63M-1JW. Wiatromierze te konstrukcyjne znacznie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. Przyk\u0142adowo M-63 wyposa\u017cony by\u0142 w 3 analogowe wska\u017aniki. Pomiar kierunku wiatru wykonywany by\u0142 za pomoc\u0105  \u0142\u0105cza selsynowego. Pomiar pr\u0119dko\u015bci wiatru podzielono na dwa przyrz\u0105dy pomiarowe jeden wskazywa\u0142 \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru obliczan\u0105 za okres 10 minut a drugi maksymaln\u0105. Pod ka\u017cdym wska\u017anikiem pr\u0119dko\u015bci by\u0142 przycisk zerowania przyrz\u0105du. Dajnikiem pomiaru pr\u0119dko\u015bci wiatru by\u0142a pr\u0105dnica tachometryczna nap\u0119dzana cztero\u0142opatowym \u015bmig\u0142em.<\/p>\n<p>Kolejn\u0105 wersj\u0105 rozwojow\u0105 by\u0142 wiatromierz M-63M mierz\u0105cy \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru obliczan\u0105 za okres 2 lub 10 minut a tak\u017ce  maksymaln\u0105 oraz chwilow\u0105  pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru.  W odr\u00f3\u017cnieniu od wiatromierza M-63 dzia\u0142a\u0142 impulsowo przy zastosowaniu indukcyjnego czujnika obrot\u00f3w, to znaczy dajniki pr\u0119dko\u015bci wiatru i jego kierunku by\u0142y impulsatorami. Ruchome ich cz\u0119\u015bci wyposa\u017cone by\u0142y w elementy ferrytowe, kt\u00f3re przy ka\u017cdym obrocie elementu z ferrytem  przesuwa\u0142y si\u0119 nad trzema impulsatorami. Powodowa\u0142o to wzrost indukcyjno\u015bci cewki L3 bloking generatora w impulsatorze,  inicjowa\u0142o to powstanie kr\u00f3tkiej serii impuls\u00f3w. Po przetworzeniu impulsy zliczane by\u0142y przez uk\u0142ad pomiaru pr\u0119dko\u015bci, kt\u00f3ry zlicza\u0142 je w jednostce czasu. Czyli wykorzystywana jest tu zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy pr\u0119dko\u015bci\u0105 wiatru a ilo\u015bci\u0105 obrot\u00f3w wirnika,  Kierunek wiatru wyliczany by\u0142 z przesuni\u0119cia fazowego mi\u0119dzy ci\u0105gami impuls\u00f3w pochodz\u0105cych z trzech impulsator\u00f3w. Pulpit wiatromierza wyposa\u017cony by\u0142  w wska\u017anik cyfrowy i dwa wska\u017aniki analogowe pr\u0119dko\u015bci wiatru i jego kierunku. Analogowy wska\u017anik pr\u0119dko\u015bci wiatru wyposa\u017cono w dwie skale \u015bredniej pr\u0119dko\u015bci i maksymalnej pr\u0119dko\u015bci. Maksymalne wskazania pr\u0119dko\u015bci wiatru usuwa si\u0119 przyciskiem \u201ezerowanie pomiaru\u201d. Wska\u017anik cyfrowy wskazuje aktualn\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru. Wska\u017anik kierunku wiatru ma tak\u017ce dwie skale. Po lewej stronie wska\u017anika kierunku s\u0105 dwie lampki jedna nad drug\u0105 opisane 0-360 g\u00f3rna i 0-180-0 dolna. Zapalenie lampki wskazuje, z kt\u00f3rej skali nale\u017cy dokona\u0107 odczytu.<\/p>\n<p>Kolejn\u0105 wersj\u0105 rozwojow\u0105 by\u0142 wiatromierz M-63M-1 zmieniono w nim impulsatory elektroniczne na kontaktronowe oraz pulpit pomiarowy. Wymusi\u0142o to zmian\u0119 konstrukcji nadajnika pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru (2.788.004). Nadajnik wyposa\u017cony by\u0142 w cztero\u0142opatowe \u015bmig\u0142o i pojedynczy ster kierunku z dwiema bocznymi klapami z ka\u017cdej strony (zabezpieczenie przed trzepotaniem). W dolnej cz\u0119\u015bci podstawy umieszczono pr\u0119t kierunkowy do zorientowania wiatromierza na kierunek p\u00f3\u0142nocy. Ca\u0142o\u015b\u0107 umieszczano  na maszcie M-82 lub innym. W nadajniku wiatru zastosowano 3 kontaktrony KEM-2B i 2 kontaktrony KEM-1A  oraz 3 magnesy umieszczone na obrotowych elementach. Nadajnik kierunku i pr\u0119dko\u015bci wiatru za pomoc\u0105 trzech impulsator\u00f3w kontaktronowych wytwarza\u0142 trzy ci\u0105gi impuls\u00f3w napi\u0119cia. Informacje o pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru przedstawione by\u0142y w postaci cz\u0119stotliwo\u015bci powtarzania impuls\u00f3w i przesuni\u0119cia fazowego mi\u0119dzy ich ci\u0105gami. Po elektronicznej obr\u00f3bce informacje te podawane by\u0142y na przyrz\u0105dy pomiarowe. Pozosta\u0142e dwa kontaktrony s\u0142u\u017cy\u0142y do w\u0142\u0105czenia informacji, z kt\u00f3rej skali wska\u017anika kierunku nale\u017cy dokona\u0107 odczytu.<\/p>\n<p>Pulpit wiatromierza M-63M-1 typu MW-1-2-1 wyposa\u017cony by\u0142  w analogowy wska\u017anik kierunku wiatru z dwoma skalami. Po lewej stronie wska\u017anika s\u0105 dwie lampki jedna nad drug\u0105 opisane 0-90-180-270-360 g\u00f3rna i 180-270-360-90-180 dolna. Zapalenie lampki wskazuje, z kt\u00f3rej skali nale\u017cy dokona\u0107 odczytu. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru wy\u015bwietlana jest na wska\u017aniku cyfrowym na pr\u00f3\u017cniowych lampach cyfrowych IW-6. Naci\u015bni\u0119cie  jednego z przycisk\u00f3w wyboru pomiaru pr\u0119dko\u015bci opisanych \u201eV-max.\u201d; \u201eV-chwilowe\u201d; \u201eV-\u015brednie\u201d powoduje wy\u015bwietlenie odpowiedniej warto\u015bci pr\u0119dko\u015bci wiatru na wska\u017aniku. Pomiar pr\u0119dko\u015bci maksymalnej mo\u017ce by\u0107 kasowany przyciskiem kasowanie \u201eV-max.\u201d. Pomiar \u015bredniej pr\u0119dko\u015bci wiatru w\u0142\u0105czany by\u0142 przyciskiem \u201eV- \u015brednie\u201d, osobnym przyciskiem nale\u017ca\u0142o wybra\u0107 czas u\u015bredniania 2 lub 10 minut. Do cel\u00f3w lotniczych stosowane jest u\u015brednienie 2 minutowe w mi\u0119dzynarodowej informacji meteorologicznej u\u015brednienie wiatru wynosi 10 minut.<\/p>\n<p>Nowsze typy wiatromierzy M-63MP i  M-63M-1 wyposa\u017cone s\u0105 w   nadajniki kierunku i pr\u0119dko\u015bci wiatru DWM z o\u015bmio\u0142opatkowym wiatrakiem i sterem kierunku w formie klina. M-63M-1M i M-63M-1JW r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od wiatromierza M-63M-1 jedynie pulpitem z cyfrowymi wska\u017anikami.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/70abc8f760fcb5d968edca30362b5b24d20201db\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/70abc8f760fcb5d968edca30362b5b24d20201db\" alt=\"Wiatromierz M-63M-1, fotografia z \u201eAnemometr M63M-1\u201d\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Wiatromierz M-63M-1, fotografia z \u201eAnemometr M63M-1\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/44e48b92ae79839f00b9926573c265ee88edb280\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/44e48b92ae79839f00b9926573c265ee88edb280\" alt=\"P\u0142yta czo\u0142owa pulpitu wiatromierza M-63M-1, rysunek z \u201eAnemometr M63M-1\u201d\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>P\u0142yta czo\u0142owa pulpitu wiatromierza M-63M-1, rysunek z \u201eAnemometr M63M-1\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/bb16590f05d5e9943aa0d31b98edfab9aa87bbef\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/bb16590f05d5e9943aa0d31b98edfab9aa87bbef\" alt=\"Schemat nadajnika pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru wiatromierza M63M-1 rysunek z \u201eAnemometr M63M-1\u201d\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Schemat nadajnika pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru wiatromierza M63M-1 rysunek z \u201eAnemometr M63M-1\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/74946f24bc2a94950eb4bff1ed70a905b7c05ea5\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/74946f24bc2a94950eb4bff1ed70a905b7c05ea5\" alt=\"Dane techniczne wiatromierza M-63M-1\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Dane techniczne wiatromierza M-63M-1<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Zako\u0144czenie.\"  >Zako\u0144czenie.<\/h3>\n<p>Obecnie w  lotnictwie WP nie s\u0105 u\u017cywane wiatromierze M-47 i M-63M-1 zast\u0105pi\u0142y je automatyczne stacje obserwacji pogody AWOS (Automated Weather Observing System). W zale\u017cno\u015bci od wariantu dokonuj\u0105 pomiar\u00f3w  AWOS I lokalnego ci\u015bnienia atmosferycznego oraz ci\u015bnienia lokalnego (QFE) przeliczonego wzgl\u0119dem poziomu morza (QNH), pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru, temperatury wilgotno\u015bci, temperatury punktu rosy. AWOS II jak AWOS I oraz dodatkowo widzialno\u015b\u0107, AWOS III parametry AWOS II zwi\u0119kszone o pomiar zachmurzenia (nefometr), wysoko\u015b\u0107 podstawy chmur oraz pomiar opad\u00f3w atmosferycznych, AWOS III P  dodatkowo identyfikacja opad\u00f3w atmosferycznych, AWOS IIIP\/T  dodatkowo wykrywanie burz. Ostatni\u0105 z d\u0142ugiej kolejki wariant\u00f3w AWOS jego najbardziej rozbudowan\u0105 wersj\u0105 jest  AWOS  IVZR parametry pomiarowe AWOS III P\/T ponadto wykrywanie marzn\u0105cego deszczu oraz ocena stanu nawierzchni pasa startowego. W systemie AWOS stosowane s\u0105 ultrad\u017awi\u0119kowe czujniki pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru oraz laserowy mierniki (ceilometr) podstawy chmur Vaisala CT-25K (u\u017cywany w lotnictwie WP). Urz\u0105dzenia AWOS montowane s\u0105 tak\u017ce na polowych stacjach meteorologicznych PSM-15 na samochodzie 6&#215;6 Mercedes Benz Sprinter\/ZAMET.<\/p>\n<h3 id=\"Bibliografia.\"  >Bibliografia.<\/h3>\n<ul>\n<li>Anemorumbometr ARME-M1, Warszawa 1963<\/li>\n<li>Anemometr N-188 Instrukcja obs\u0142ugi Szczecin 1976<\/li>\n<li>Anemometr pr\u0119dko\u015bciowo \u2013 kierunkowy M-47, Warszawa 1968<\/li>\n<li>Anemometr M-63M-1, Pozna\u0144 1987<\/li>\n<li>Przyrz\u0105dy do pomiar\u00f3w  hydrologiczno \u2013 meteorologicznych, Warszawa 1967<\/li>\n<li>Sternzat Moisej. Semenowicz, Meteorologiczeskije pribory i nabljudienija, Leningrad 1968<\/li>\n<li>Sprawocznik po gidrometeorologiczeskim priboram i ustanowkam, Leningrad 1976<\/li>\n<\/ul>\n<p>Opracowa\u0142 Marek Kaiper<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiatromierz, u\u017cywana jest tak\u017ce nazwa anemometr, w starszych wydawnictwach mo\u017cna spotka\u0107 nazw\u0119 rumboanemometr, kt\u00f3ra jest dok\u0142adn\u0105 kalk\u0105 z j\u0119zyka rosyjskiego.  Nazwa ta odnosi si\u0119 do anemometr\u00f3w mierz\u0105cych dwa parametry pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru, czyli jest bardziej precyzyjna. Dobr\u0105 polsk\u0105 nazw\u0105 jest anemometr pr\u0119dko\u015bciowo-kierunkowy. Z kolei anemometry mierz\u0105ce 4 parametry, to jest: pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru oraz temperatur\u0119 i wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dn\u0105 nazywane s\u0105 stacjami meteorologicznymi do pomiar\u00f3w zdalnych  (M-49 mierzy pr\u0119dko\u015b\u0107, kierunek wiatru, wilgotno\u015b\u0107 i temperatur\u0119 powietrza, M-49M mierzy dodatkowo  ci\u015bnienie atmosferyczne, okr\u0119towe DMS-N-53 i  GM-6 (z ko\u0142em Soleyrona do pomiaru kierunku wiatru) mierz\u0105 dodatkowo temperatur\u0119 wody).  Anemometry r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w wykorzystywane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie w wojskach lotniczych, lotniskach cywilnych komunikacyjnych i sportowych, marynarce wojennej (portowe i okr\u0119towe), artylerii lufowej i rakietowej, wojskach chemicznych, s\u0142u\u017cbie meteorologicznej, sporcie (\u017ceglarstwo, skoki narciarskie) a tak\u017ce na budowach wie\u017cowc\u00f3w, wysokich d\u017awigach i elektrowniach wiatrowych. W lotnictwie bez udzia\u0142u anemometr\u00f3w nie mog\u0105 si\u0119 odby\u0107 loty. W czasach PRL-u  i kilka lat po nim u\u017cywane by\u0142y w lotnictwie wojskowym anemometry produkcji ZSRR,  kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym przedstawicielem by\u0142 M-47, zast\u0119powa\u0142 on starszy model ARME-1M. Z kolei M-47 zast\u0119powany by\u0142 w latach 80-iych XX wieku anemometrem M-63M-1. Ponadto u\u017cywane by\u0142y w lotnictwie WP r\u0119czne anemometry z czaszowym wirnikiem ARI-49. W ZSRR\/Rosji u\u017cywano bardzo wiele typ\u00f3w anemometr\u00f3w (ARI-49, M-25, ARME-1, M-47, M-49, M-63, M-63M, M-63M-1, M-92, okr\u0119towe GM-6, DMS-N-53,  KIW-1, KIW-2 (Korabielnyj Izmieritel Wietra), anemorumbografy z rejestracj\u0105 danych M-12, M-63MP, M-64 i inne. W Polsce produkowane by\u0142y przez  Zak\u0142ady Elektronicznej Aparatury Pomiarowej Meratronik anemometry impulsowe na kontaktronach N-184, N-185, N-188 oraz  OLKO Zak\u0142ad Monta\u017cu Urz\u0105dze\u0144 Elektronicznych N-188 C, N-188D, N-188D+. Jednak ich zakres pomiarowy by\u0142 ni\u017cszy ni\u017c anemometr\u00f3w rosyjskich wynosi\u0142 0-30 m\/sek  a w wykonaniu morskim N-185 0-40 m\/sek oraz dodatkowo w skali Beauforta 0\u00b0-12\u00b0B,  kierunek wiatru 0\u00b0-360\u00b0 (by\u0142 to jedyny anemometr Meratronik z pomiarem kierunku wiatru). Anemometry N-188 wyposa\u017cone by\u0142y w uk\u0142ad sygnalizacji dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci wiatru wybranych w przedziale 0-30 m\/sek. Mog\u0142y one tak\u017ce w\u0142\u0105cza\u0107 lub wy\u0142\u0105cza\u0107 uk\u0142ady elektryczne za pomoc\u0105 przeka\u017anik\u00f3w po przekroczeniu zadanej pr\u0119dko\u015bci wiatru. Produkowany przez firm\u0119 OLKO Zak\u0142ad Monta\u017cu Urz\u0105dze\u0144 Elektronicznych anaemometr N-188D+ wyposa\u017cony jest w cyfrowy wska\u017anik pr\u0119dko\u015bci wiatru w zakresie 2-30 m\/sek. Wynik pomiaru mo\u017ce by\u0107 wy\u015bwietlany  tak\u017ce w km\/h.  Pomiar kierunku wiatru zobrazowany jest na wska\u017aniku z diodami LED w systemie rumbowym (32 dzia\u0142ki rozmieszczone co 11,25\u00b0).<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-972","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=972"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3837,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/972\/revisions\/3837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}