W 1918 roku, w Poznaniu przy ulicy Mylnej na Je\u017cycach, powsta\u0142 Warsztat Naprawy Samochod\u00f3w i Motocykli Roberta Gunscha. Z czasem warsztat przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 zak\u0142ad produkuj\u0105cy t\u0142oki, sworznie, tuleje i pier\u015bcienie do silnik\u00f3w spalinowych. Tak powsta\u0142a fabryka. Do 1939 roku, fabryka pokrywa\u0142a niemal ca\u0142kowicie zapotrzebowanie polskiego rynku na cz\u0119\u015bci zamienne do silnik\u00f3w spalinowych. Podczas okupacji fabryka pracowa\u0142a na potrzeby niemieckie. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, fabryka zosta\u0142a upa\u0144stwowiona i kilkakrotnie zmienia\u0142a nazw\u0119. W 1959 roku, fabryka zosta\u0142a nazwana \u201eZak\u0142ad Sprz\u0119tu Motoryzacyjnego\u201d.<\/p>\n Drugi zak\u0142ad produkcyjny zwi\u0105zany z lotnictwem mie\u015bci\u0142 si\u0119 przy ulicy Rokietnickiej w Poznaniu. Ten zak\u0142ad swoimi korzeniami nawi\u0105zuje do dnia 11 sierpnia 1923 roku, kiedy to za\u0142o\u017cono sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 pod nazw\u0105 \u201eWielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w – Samolot\u201d. Historia fabryki \u201eWielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w – Samolot\u201d, zosta\u0142a opisana w innym rozdziale.<\/p>\n Po og\u0142oszeniu upad\u0142o\u015bci \u201eWielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w – Samolot\u201d, wynajmowane przez ni\u0105 obiekty na \u0141awicy, przej\u0105\u0142 3. Pu\u0142k Lotniczy w Poznaniu i by\u0142y to typowe wojskowe warsztaty remontowe. Zaczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 za\u0142ogi to byli pracownicy by\u0142ego zak\u0142adu \u201eWielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w – Samolot\u201d. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, przy ulicy Rokietnickiej ponownie uruchomiono warsztat. Zatrudniono by\u0142ych pracownik\u00f3w. Ci pracownicy wyremontowali poniemiecki samolot Klemm 35 B, kt\u00f3ry zosta\u0142 oblatany w 1946 roku, na Lotnisku \u0141awica. W zak\u0142adzie kontynuowano napraw\u0119 samolot\u00f3w, przewa\u017cnie poniemieckich, ale naprawiono tak\u017ce szybowce, wyci\u0105garki, \u015bci\u0105garki i przyrz\u0105dy pok\u0142adowe. W 1950 roku, opracowano prototypow\u0105 wyci\u0105gark\u0119 \u017bubr i \u015bci\u0105gark\u0119 Ry\u015b. Obie konstrukcje trafi\u0142y do produkcji seryjnej. Kolejnym wyrobem by\u0142a samojezdna wyci\u0105garka Tur, kt\u00f3r\u0105 tak\u017ce produkowano seryjnie.<\/p>\n W 1951 roku, warsztat przekszta\u0142cono w \u201eZak\u0142ady Remontowe Lotnictwa Sportowego Nr 2\u201d, a w 1955 roku, w \u201eZak\u0142ady Sprz\u0119tu Lotnictwa Sportowego Nr 3\u201d. Do g\u0142\u00f3wnych produkt\u00f3w zak\u0142adu nale\u017ca\u0142y: wyci\u0105garki i \u015bci\u0105garki oraz cz\u0119\u015bci do szybowc\u00f3w i samolot\u00f3w. W zak\u0142adzie remontowano szybowce, tablice przyrz\u0105d\u00f3w pok\u0142adowych, urz\u0105dzenia pilota\u017cowo-nawigacyjne. W dniu 26 czerwca 1963 roku, zak\u0142ad zmieni\u0142 nazw\u0119 na \u201eWytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego w Poznaniu\u201d. Nadal naprawiano szybowce i samoloty. Produkowano przyrz\u0105dy pilota\u017cowo-nawigacyjne (pomiarowo-kontrolne). Do 1967 roku, wyremontowano 2 000 samolot\u00f3w i szybowc\u00f3w, w 22 typach. Zbudowano 80 szybowc\u00f3w Mucha-Ter i 15 szybowc\u00f3w \u017buraw. Zbudowano 285 wyci\u0105garek i \u015bci\u0105garek, z kt\u00f3rych 36 egzemplarzy sprzedano za granic\u0119.<\/p>\n W dniu 1 stycznia 1966 roku, \u201eWytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego w Poznaniu\u201d, po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z zak\u0142adem \u201eZak\u0142ad Sprz\u0119tu Motoryzacyjnego\u201d. Nowa firma otrzyma\u0142a nazw\u0119 \u201eWSK PZL Pozna\u0144\u201d. Nowa firma posiada\u0142a dwa wydzia\u0142y: W-1 Wydzia\u0142 Produkcji T\u0142ok\u00f3w i Sworzni oraz W-2 Wydzia\u0142 Produkcji Element\u00f3w Hydrauliki Si\u0142owej (od 1974 roku). Pojawi\u0142y si\u0119 nowe wyroby zak\u0142adu: agregaty do uk\u0142ad\u00f3w hydraulicznych p\u0142atowca, t\u0142umiki hydrauliczne do wirnik\u00f3w \u015bmig\u0142owc\u00f3w, uk\u0142ady paliwowe silnik\u00f3w lotniczych. Przedsi\u0119biorstwo dostarcza\u0142o swoje produkty do zak\u0142ad\u00f3w PZL: Warszawa, Mielec, \u015awidnik, Rzesz\u00f3w, Kalisz, Wroc\u0142aw i na eksport.<\/p>\n W 1975 roku, rozpocz\u0119to budow\u0119 nowego zak\u0142adu przystosowanego do produkcji pomp wtryskowych do ci\u0105gnik\u00f3w na licencji Massey-Ferguson-Perkins budowanych w Ursusie. W 1982 roku, uruchomiono produkcj\u0119 pomp wtryskowych do silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych.<\/p>\n W kolejnych latach, zak\u0142ad \u201eWSK PZL Pozna\u0144\u201d mia\u0142 coraz mniej wsp\u00f3lnego z lotnictwem. Z element\u00f3w lotniczych nadal by\u0142y produkowane elementu osprz\u0119tu lotniczego. Zak\u0142ad skupi\u0142 si\u0119 na produkcji cz\u0119\u015bci do silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych, kt\u00f3re nie s\u0105 u\u017cywane w lotnictwie. W 1996 roku, zak\u0142ad w\u0142\u0105czono w struktury ZPC Ursus Warszawa. W 1998 roku, utworzono sp\u00f3\u0142k\u0119 \u201eWytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego \u2013 Pozna\u0144 Sp. z o.o.\u201d G\u0142\u00f3wna siedziba sp\u00f3\u0142ki mie\u015bci si\u0119 w Poznaniu przy ulicy Unii Lubelskiej 3.<\/p>\n Firma posiada ugruntowan\u0105 pozycj\u0119 w przemy\u015ble motoryzacyjnym i lotniczym. Jej wyroby znane s\u0105 z wysokiej jako\u015bci, tak w kraju jak i na \u015bwiecie, czego dowodem s\u0105 liczne nagrody i wyr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1918 roku, w Poznaniu przy ulicy Mylnej na Je\u017cycach, powsta\u0142 Warsztat Naprawy Samochod\u00f3w i Motocykli Roberta Gunscha. Z czasem warsztat przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 zak\u0142ad produkuj\u0105cy t\u0142oki, sworznie, tuleje i pier\u015bcienie do silnik\u00f3w spalinowych. Tak powsta\u0142a fabryka. Do 1939 roku, fabryka pokrywa\u0142a niemal ca\u0142kowicie zapotrzebowanie polskiego rynku na cz\u0119\u015bci zamienne do silnik\u00f3w spalinowych. Podczas okupacji fabryka pracowa\u0142a na potrzeby niemieckie. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, fabryka zosta\u0142a upa\u0144stwowiona i kilkakrotnie zmienia\u0142a nazw\u0119. W 1959 roku, fabryka zosta\u0142a nazwana \u201eZak\u0142ad Sprz\u0119tu Motoryzacyjnego\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-947","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemysl-lotniczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=947"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4956,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947\/revisions\/4956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}