Silnik AL-7. 1952 rok.<\/h3>\n
Wa\u017cnym silnikiem w CCCP by\u0142 silnik AL-7 F-1, kt\u00f3ry w zespole Archipa M. Lulki nosi\u0142 oznaczenie TRD-31. Silnik powsta\u0142 z pocz\u0105tkiem 50-lat, poprzez rozw\u00f3j silnika AL-5, a zw\u0142aszcza jego powi\u0119kszenie. Silnik AL-7 zosta\u0142 po raz pierwszy uruchomiony we wrze\u015bniu 1952 roku. Silnik AL-7 zosta\u0142 wykorzystany do nap\u0119du samolot\u00f3w Su-7, Su-9, Su-11, Tu-128.<\/p>\n
Podczas test\u00f3w naziemnych wielokrotnie wyst\u0119powa\u0142o zjawisko pompa\u017cu. Pompa\u017c to zaburzenia przep\u0142ywu powietrza w\u00a0silniku, powoduj\u0105ce przerwanie jego pracy. Po modernizacji konstruktorom wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce problem zosta\u0142 rozwi\u0105zany. W dniu 24.04.1959 roku, w powietrze wzbi\u0142 si\u0119 samolot S-22-1, przysz\u0142y Su-7B. Podczas odpalania niekierowanych pocisk\u00f3w rakietowych problem pompa\u017cu powr\u00f3ci\u0142. Tym razem by\u0142 on spowodowany gazami wylotowymi rakiet. Aby temu zjawisku zapobiega\u0107 silnik AL-7 otrzyma\u0142 instalacj\u0119 KS-1 automatycznie zmniejszaj\u0105c\u0105 obroty silnika w chwili u\u017cycia pocisk\u00f3w i po chwili r\u00f3wnie\u017c automatycznie przywracaj\u0105c\u0105 pocz\u0105tkowe obroty silnika. Instalacja nie do ko\u0144ca rozwi\u0105za\u0142a problem pompa\u017cu i dlatego wprowadzono dodatkowe ograniczenia eksploatacyjne przy lotach z du\u017cymi pociskami niekierowanymi S-24.<\/p>\n
Pierwsza wersja silnika mia\u0142a oznaczenie AL-7 F-100. Oznaczenie "100" m\u00f3wi\u0142o o okresie mi\u0119dzyremontowym silnika, czyli remont po 100 godzinach pracy. Kolejne wersje otrzyma\u0142y ju\u017c oznaczenie AL-7 F-1, a resurs mi\u0119dzyremontowy wzr\u00f3s\u0142 do 150 godzin, a nast\u0119pnie do 250 godzin. Jak na po\u0142ow\u0119 50-lat silnik AL-7 F-1 by\u0142 stosunkowo nowoczesny. Niemal na pocz\u0105tku produkcji seryjnej w silniku wprowadzono nowoczesne rozwi\u0105zanie w postaci ruchomego pierwszego stopnia kierownic w spr\u0119\u017carce oraz upustu powietrza za 7-stopniem spr\u0119\u017carki.<\/p>\n
Pierwsze serie produkcyjne silnika AL-7 F-1 (TRD-31) mia\u0142y maksymalny ci\u0105g bez dopalania 66,64 kN (6 800 kG), maksymalny ci\u0105g z dopalaniem 94,08 kN (9 600 kG). Kolejne wersje produkcyjne silnika AL-7 F-1 mia\u0142y maksymalny ci\u0105g bez dopalania 68,65 kN (7 000 kG), a maksymalny ci\u0105g z dopalaniem 98,10 kN (10 000 kG).<\/p>\n
Budowa silnika AL-7 F-1.<\/h3>\n
Silnik AL-7 jest dostosowany do lot\u00f3w z pr\u0119dko\u015bciami nadd\u017awi\u0119kowymi. Silnik AL-7 F-1 jest jedno-wa\u0142owy, jedno-przep\u0142ywowy z dopalaczem. Silnik rozpoczyna si\u0119 czo\u0142owym chwytem powietrza. We wlocie powietrza jest 13-kierownic, kt\u00f3re porz\u0105dkuj\u0105 przep\u0142yw powietrza przed pierwszym stopniem spr\u0119\u017carki. W chwili wpadni\u0119cia du\u017cego ptaka do silnika, te kierownice rozetn\u0105 ptaka na mniejsze fragmenty, co nie powinno spowodowa\u0107 zga\u015bni\u0119cia silnika. Za kierownicami znajduje si\u0119 spr\u0119\u017carka osiowa. Spr\u0119\u017carka ma 14-stopni. Mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi stopniami spr\u0119\u017carki s\u0105 wie\u0144ce kierownic. Pierwszy wieniec kierownic jest regulowany. Za pi\u0105tym stopniem spr\u0119\u017carki jest upust powietrza, kt\u00f3ra zapobiega zjawisku pompa\u017cu. Spr\u0119\u017c spr\u0119\u017carki wynosi 9,1:1. Komora jest pier\u015bcieniowo-dzbanowa. Wtrysk i zap\u0142on paliwa odbywa si\u0119 w dzbanie. Powietrze kt\u00f3re op\u0142ywa dzban ch\u0142odzi dzbany. Turbina jest 2-stopniowa. Maksymalna temperatura spalin za turbin\u0105 wynosi 685 stopni Celsjusza. Za turbin\u0105 jest komora dopalacza. Dopalacz zwi\u0119ksza ci\u0105g silnika o oko\u0142o 43 %. Silnik jest zako\u0144czony regulowan\u0105 dysz\u0105 wylotow\u0105. Regulacja odbywa si\u0119 automatycznie przy pomocy uk\u0142adu hydrauliczno-mechanicznego.<\/p>\n
Podstawowe dane silnika AL-7 F-1:<\/h3>\n
Silnik AL-7 F-1 ma maksymalny ci\u0105g bez dopalania 68,65 kN (7 000 kG), a maksymalny ci\u0105g z dopalaniem 98,10 kN (10 000 kG). D\u0142ugo\u015b\u0107 silnika 6,81 m. Masa silnika 2 395 kg. Spr\u0119\u017c spr\u0119\u017carki wynosi 9,1:1. Minimalne zu\u017cycie paliwa wynosi 0,93 kg\/kGxh. Zu\u017cycie paliwa przy w\u0142\u0105czonym dopalaczu wynosi 2,3 kg\/kGxh. <\/p>\n
W 60-latach, podczas wojny w Wietnamie, rosjanie zdobyli kilka egzemplarzy ameryka\u0144skiego silnika General Electric J79-GE. Tak jak silnik AL-7 ameryka\u0144ski silnik jest jedno-wa\u0142owy i jednoprzep\u0142ywowy, ale ma kilka rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re czyni\u0105 go lepszym od silnika rosyjskiego. Silnik General Electric J79-GE jest wykonany ze stop\u00f3w metali \u017carowytrzyma\u0142ych, kt\u00f3rych w CCCP nie by\u0142o. Poza tym nie ma tylko jednego stopnia ruchomych kierownic, ale kilka stopni. To rozwi\u0105zanie pozwala na latanie z\u00a0pr\u0119dko\u015bci\u0105 nadd\u017awi\u0119kow\u0105 przy zminimalizowaniu ryzyka wyst\u0105pienia pompa\u017cu. Rosjanie skopiowali to rozwi\u0105zanie i powsta\u0142 silnik AL-21. Nowe stopy pozwoli\u0142y na znaczne obni\u017cenie masy silnika. W por\u00f3wnaniu do poprzednika silnik AL-21 zosta\u0142 specjalnie przystosowany do lot\u00f3w na ma\u0142ych wysoko\u015bciach.<\/p>\n Pierwsze uruchomienie silnika AL-21 na hamowni nast\u0105pi\u0142o w 1966 roku. Silnik przyj\u0119to do eksploatacji w 1969 rok. Silnik jest u\u017cywany w samolotach MiG-23 (niekt\u00f3re wersje), MiG-27 (niekt\u00f3re wersje), Su-17, Su-20, Su-22, Su-24. Samoloty Su-22 w zale\u017cno\u015bci od \u017cyczenia zamawiaj\u0105cego wyposa\u017cono w silnik AL-21 lub R-29. Wszystkie Polskie samoloty Su-22 wyposa\u017cono w silniki AL-21, te same kt\u00f3re nap\u0119dza\u0142y samoloty Su-20. Od 90-lat XX wieku, silniki AL-21 s\u0105 remontowane w Polsce we Warszawie.<\/p>\n Warto w tym miejscu zaznaczy\u0107, \u017ce na Zachodzie ju\u017c dawno rozwijano konstrukcje dwu-przep\u0142ywowe i dwu-wa\u0142owe. W CCCP nadal trwano przy prostych silnikach. Wychodzono z za\u0142o\u017cenia, \u017ce nie wyst\u0119puje deficyt paliwa, co by\u0142o prawd\u0105 i liczy si\u0119 tylko wysoki ci\u0105g silnika. Z drugiej strony proste konstrukcje silnik\u00f3w by\u0142y \u0142atwiejsze w produkcji i eksploatacji, co nie by\u0142o bez znaczenia. Jednak efektem takiego rozumowania by\u0142 ma\u0142y zasi\u0119g statk\u00f3w powietrznych, co wp\u0142ywa\u0142o na du\u017ce ograniczenie w wykonywaniu zada\u0144. Wiele za\u0142\u00f3g koncentrowa\u0142o si\u0119 podczas lotu na ilo\u015bci pozosta\u0142ego paliwa, a nie na dobrym wykonaniu powierzonego zadania.<\/p>\n Silnik AL-21 jest dostosowany do lot\u00f3w z pr\u0119dko\u015bci\u0105 nadd\u017awi\u0119kowa. Wlot powietrza do silnika zaopatrzono w sto\u017cek bardziej ostry ni\u017c w silniku AL-7 F-1. We wlocie powietrza jest 8-kierownic, kt\u00f3re porz\u0105dkuj\u0105 przep\u0142yw powietrza przed spr\u0119\u017cark\u0105. Przed pierwszym stopniem spr\u0119\u017carki jest pierwszy stopie\u0144 ruchomego wie\u0144ca kierownic. Silnik AL-21 ma jedena\u015bcie stopni ruchomych wie\u0144c\u00f3w kierownic. Pozosta\u0142e stopnie s\u0105 nieruchome. Ruch kierownic jest realizowany przez uk\u0142ad hydrauliczno-mechaniczny. Spr\u0119\u017carka osiowa ma 14-stopni. Za si\u00f3dmym stopniem umieszczono upust powietrza przy nadmiernym ci\u015bnieniu, aby zapobiec zjawisku pompa\u017cu. Obudowa spr\u0119\u017carki jest wykonana z pier\u015bcieni, kt\u00f3re s\u0105 \u0142\u0105czone \u015brubami. Komora spalania jest pier\u015bcieniowa. W komorze spalania znajduje si\u0119 12 wtryskiwaczy paliwa. Turbina jest 3-stopniowa. Wyposa\u017cona jest w uk\u0142ad ch\u0142odzenia. Silnik wyposa\u017cono w dopalacz. Dopalacz jest ch\u0142odzony powietrzem pobieranym przez 4 chwyty umieszczone na kad\u0142ubie w tylnej cz\u0119\u015bci. Silnik jest zako\u0144czony regulowan\u0105 dysz\u0105 wylotow\u0105 gaz\u00f3w, o lepszej konstrukcji ni\u017c w silniku AL-7. Regulacja odbywa si\u0119 uk\u0142adem hydrauliczno-mechanicznym.<\/p>\n Silnik AL-21 jest smarowany w uk\u0142adzie zamkni\u0119tym. Silnik ma instalacj\u0119 BPS-89P, kt\u00f3ra przeciwdzia\u0142a wy\u0142\u0105czaniu si\u0119 silnika w powietrzu. Uruchamianie silnika odbywa si\u0119 poprzez rozrusznik turbinowy TS-21 (rozp\u0119dzany rozrusznikiem elektrycznym).<\/p>\n Ci\u0105g maksymalny bez dopalania wynosi 78 kN (7 953 kG). Ci\u0105g maksymalny z dopalaniem wynosi 111,5 kN (11 369 kG). Masa silnika wynosi 1 720 kg.<\/p>\n Paliwo nafta T-1, TS-1, RT. Olej IPM-10 lub syntetyczny WNII-50. Jednostkowe zu\u017cycie paliwa 0,9 \u2013 1,2 kg\/daNxh, z dopalaniem 1,5 \u2013 2,0 kg\/daNxh. Na 1 000 kg paliwa silnik zu\u017cywa 18 000 kg powietrza. Resurs silnika wynosi 900 \u2013 1500 godzin w zale\u017cno\u015bci od serii produkcyjnej. Okres mi\u0119dzy-remontowy 350 \u2013 450 godzin, kiedy wymianie wymagaj\u0105 niekt\u00f3re podzespo\u0142y \u017carowytrzyma\u0142e.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wa\u017cnym silnikiem w CCCP by\u0142 silnik AL-7 F-1, kt\u00f3ry w zespole Archipa M. Lulki nosi\u0142 oznaczenie TRD-31. Silnik powsta\u0142 z pocz\u0105tkiem 50-lat, poprzez rozw\u00f3j silnika AL-5, a zw\u0142aszcza jego powi\u0119kszenie. Silnik AL-7 zosta\u0142 po raz pierwszy uruchomiony we wrze\u015bniu 1952 roku. Silnik AL-7 zosta\u0142 wykorzystany do nap\u0119du samolot\u00f3w Su-7, Su-9, Su-11, Tu-128.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2036,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions\/2036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Silnik AL-21.<\/h3>\n
Budowa silnika AL-21.<\/h3>\n
Podstawowe dane silnika AL-21:<\/h3>\n