Dzia\u0142ko to jest popularne okre\u015blenie ma\u0142okalibrowych armat (dzia\u0142). Okre\u015blenie to stosuje si\u0119 do broni palnej o kalibrze od 20 mm do 50 mm. Dlatego je\u015bli dla dzia\u0142ka u\u017cyjemy okre\u015blenia armata lub armatka, to nie jest to b\u0142\u0105d.<\/p>\n Dzia\u0142ko GSz-23, po rosyjsku \u0413\u0428-23, to skr\u00f3t od nazwisk konstruktor\u00f3w Griaziew-Szypunow. Dzia\u0142ko GSz-23 to jest dwulufowe dzia\u0142ko automatyczne, kalibru 23 mm, skonstruowane w CCCP, jako pok\u0142adowe uzbrojenie strzeleckie samolot\u00f3w. Dzia\u0142ko GSz-23 zosta\u0142o wprowadzone do uzbrojenia w 1965 roku. Dzia\u0142ko zast\u0105pi\u0142o popularne jednolufowe dzia\u0142ko NR-23, tego samego kalibru. Zast\u0105pi\u0142o tak\u017ce inne wcze\u015bniejsze dzia\u0142ka.<\/p>\n Dzia\u0142ko GSz-23 dzia\u0142a na zasadzie Gasta. Karl Gast by\u0142 niemieckim konstruktorem, kt\u00f3ry w 1916 roku, opatentowa\u0142 sw\u00f3j system karabinu maszynowego posiadaj\u0105cego dwie lufy i dwa magazynki talerzowe. Szybkostrzelno\u015b\u0107 tego karabinu wynosi\u0142a 1 600 strza\u0142\u00f3w na minut\u0119, a potem nawet 1 800 strza\u0142\u00f3w na minut\u0119. Karabin wa\u017cy\u0142 31 kg. Strzela\u0142 amunicj\u0105 kalibru 7,92 mm.<\/p>\n Karabin maszynowy Gast dzia\u0142a\u0142 w oparciu o zasad\u0119 kr\u00f3tkiego odrzutu lufy. Istot\u0105 systemu Gasta by\u0142y dwie lufy i po\u0142\u0105czenie ich zamk\u00f3w wahliwym ramieniem, tak\u017ce odrzut zamka jednej lufy prze\u0142adowywa\u0142 drug\u0105 luf\u0119. Bro\u0144 strzela\u0142a z zamka zamkni\u0119tego. Po za\u0142o\u017ceniu magazynk\u00f3w do karabinu, strzelec odci\u0105ga\u0142 r\u0105czk\u0119 zamkow\u0105, co powodowa\u0142o odci\u0105gni\u0119cie zamka, kt\u00f3ry w drodze powrotnej pobiera\u0142 nab\u00f3j, wprowadza\u0142 go do komory nabojowej, w ko\u0144cowej fazie ruchu napinaj\u0105c spr\u0119\u017cyn\u0119 iglicy i zwalniaj\u0105c r\u0105czk\u0119 zamkow\u0105, kt\u00f3ra nie porusza\u0142a si\u0119 podczas strzelania. Bro\u0144 mia\u0142a jeden spust, po\u0142\u0105czony d\u017awigni\u0105 z zamkami obydwu luf. Po zwolnieniu iglicy, nast\u0119powa\u0142 strza\u0142, zamek wraz z luf\u0105 rozpoczyna\u0142y ruch do ty\u0142u. Zamek, uderzaj\u0105c o wyst\u0119p, ulega\u0142 odryglowaniu, a jego ruch ulega\u0142 dodatkowemu przyspieszeniu, popychany przez specjaln\u0105 krzywk\u0119. Ruch zamka do ty\u0142u, za po\u015brednictwem d\u017awigni \u0142\u0105cz\u0105cej, popycha\u0142 gwa\u0142townie do przodu zamek drugiej lufy, kt\u00f3ry zabiera\u0142 nab\u00f3j i wprowadza\u0142 go do lufy. Wyrzutnik zamka pierwszej lufy zbiera\u0142 \u0142usk\u0119 i wyrzuca\u0142 j\u0105 z do\u0142u broni, a zamek drugiej ulega\u0142 zaryglowaniu, a jego iglica by\u0142a napi\u0119ta i gotowa do strza\u0142u. O ile spust by\u0142 wci\u0105\u017c \u015bci\u0105gni\u0119ty, nast\u0119powa\u0142 strza\u0142 z drugiej lufy, kontynuuj\u0105c cykl dzia\u0142ania karabinu.<\/p>\n Takie rozwi\u0105zanie zapewnia wysok\u0105 szybkostrzelno\u015b\u0107, przy jednoczesnej ma\u0142ej komplikacji konstrukcji. Dzia\u0142ka lotnicze dzia\u0142aj\u0105ce na zasadzie Gasta by\u0142y opracowywane na Zachodzie, gdzie opracowano na przyk\u0142ad dzia\u0142ko GE-225, ale nie zdoby\u0142y takiej popularno\u015bci, jak w by\u0142ym CCCP.<\/p>\n Dzia\u0142ko GSz-23 skonstruowali Grazjew i Szipunow wykorzystuj\u0105c nab\u00f3j 23 \u00d7 115 mm opracowany w 1955 roku, do dzia\u0142ka AM-23. Pa\u0144stwowe testy na ziemi przeprowadzono w 1958 roku. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119to testy w powietrzu, po czym zatwierdzono dzia\u0142ko do produkcji seryjnej w zak\u0142adach imieniem Diegtariewa. W pierwszych latach eksploatacji ujawni\u0142y si\u0119 problemy konstrukcyjne, zaci\u0119cia pracy i niska \u017cywotno\u015b\u0107 konstrukcji. Oficjalnie dzia\u0142ko GSz-23 zosta\u0142o przyj\u0119te na wyposa\u017cenie w 1965 roku.<\/p>\n Dzia\u0142ko ma dwie lufy, ale poza zdwojonym zespo\u0142em lufa-zamek wszystkie elementy s\u0105 pojedyncze. Przez to dzia\u0142ko ma mas\u0119 typow\u0105 dla dzia\u0142ek jednolufowych. U\u017cycie naprzemiennego \u0142adowania daje wysok\u0105 szybkostrzelno\u015b\u0107, dodatkowo powi\u0119kszon\u0105 przez u\u017cycie przyspieszaczy w konstrukcji automatyki.<\/p>\n Wersja dzia\u0142ka GSz-23 \u0141 r\u00f3\u017cni si\u0119 hamulcem wylotowym, zmniejszaj\u0105cym si\u0142\u0119 odrzutu.<\/p>\n Dzia\u0142ko GSz-23 stanowi\u0142o podstawowe uzbrojenie strzeleckie p\u00f3\u017aniejszych wersji samolot\u00f3w my\u015bliwskich MiG-21 od wersji i wszystkich MiG-23. Zasobniki z dzia\u0142kiem GSz-23 u\u017cywano w samolotach Jak-28, Su-15, Su-17, Jak-38. Stosowano je r\u00f3wnie\u017c w ogonowych stanowiskach strzeleckich bombowc\u00f3w Tu-22 i p\u00f3\u017aniejszych wersji Tu-95, patrolowych Tu-142, transportowych I\u0142-76 i I\u0142-78. \u015amig\u0142owiec Mi-24 przenosi\u0142 zasobnik UPK-23-250. P\u00f3\u017aniejsza wersja \u015bmig\u0142owca Mi-24 WP, mia\u0142a ruchom\u0105 wie\u017c\u0119 strzeleck\u0105 typu NPPU-23, wprowadzon\u0105 w wyniku do\u015bwiadczenia z wojny w Afganistanie.<\/p>\n Dzia\u0142ko GSz-23 przesz\u0142o tak\u017ce pr\u00f3by strzela\u0144 w przestrzeni kosmicznej. CCCP przewidywa\u0142 budow\u0119 uzbrojonej stacji kosmicznej "A\u0142maz".<\/p>\n Masa w zale\u017cno\u015bci od wersji 49,2 – 50,0 kg. D\u0142ugo\u015b\u0107 wersji GSz-23 standardowa 1,38 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 wersji GSz-23 L(\u0141) standardowa 1,54 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 lufy 1,00 m. Nab\u00f3j 23×115 mm, AM-23. Masa naboju 0,325 kg. Masa pocisku 0,174kg. Kaliber 23 mm. Szybkostrzelno\u015b\u0107 maksymalna GSz-23 wynosi 3 000 strza\u0142\u00f3w na minut\u0119. Szybkostrzelno\u015b\u0107 maksymalna GSz-23 \u0141 wynosi 3 400 – 3 600 strza\u0142\u00f3w na minut\u0119. Pr\u0119dko\u015b\u0107 pocz\u0105tkowa pocisku 715 m\/s.<\/p>\n Samoloty MiG-21 wersji MiG-21 PF\/PFM by\u0142y wprowadzone na uzbrojenie bez broni strzeleckiej. By\u0142 to efekt rakietyzacji pola walki. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce bro\u0144 strzelecka jest niezb\u0119dna. Dla samolot\u00f3w MiG-21 PF\/PFM opracowano gondol\u0119 GP-9 (gondola puszecznaja) zawieraj\u0105c\u0105 dzia\u0142ko dwulufowe, kal 23 mm GSz-23, z zapasem 200 naboi. Gondola jest montowana na tym samym zaczepie co dodatkowy zbiornik paliwa. Trzeba wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce MiG-21 PF\/PFM uzyska\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przenoszenia tego zasobnika ju\u017c w czasie ich eksploatacji.<\/p>\n Wersje samolot\u00f3w MiG-21 M, MiG-21 MF oraz MiG-21 bis, na sta\u0142e maj\u0105 pod kad\u0142ubem, centralnie umieszczone dwulufowe dzia\u0142ko GSz-23, z zapasem 200 sztuk amunicji.<\/p>\n Samoloty MiG-23 mia\u0142y na sta\u0142e zamontowane dzia\u0142ko Grazjew i Szipunow GSz-23 \u0141, kal. 23 mm, 200 naboi.<\/p>\n Dzia\u0142ka GSz-23 by\u0142y tak\u017ce u\u017cywane w formie zasobnik\u00f3w podwieszanych na zaczepach pod samolotami bojowymi. Pierwsz\u0105 wersj\u0105 by\u0142 zasobnik UPK-23-250. Zasobnik UPK-23 to podwieszany zasobnik lotniczy opracowany w CCCP. Masa w\u0142asna 78 kg, a po za\u0142adowaniu 250 sztuk naboi masa wynosi 217 – 218 kg. D\u0142ugo\u015b\u0107 3,166 m. \u015arednica 3,40 m. Przenosi on dwulufowe dzia\u0142ko GSz-23 L (GSz-23 \u0141), z zapasem 250 sztuk amunicji. Zasobnik UPK-23 zosta\u0142 opracowany na potrzeby wojskowego lotnictwa oko\u0142o 1971 roku i w 1973 roku, wszed\u0142 do s\u0142u\u017cby. W toku prac nad zasobnikiem po\u0142o\u017cono nacisk na mo\u017cliwie jak najwi\u0119ksz\u0105 jego prostot\u0119 oraz \u0142atwo\u015b\u0107 w eksploatacji i obs\u0142udze naziemnej. Zadbano o to, aby zasobnik mo\u017cliwie jak najbardziej mia\u0142 aerodynamiczny kszta\u0142t. W Polsce zasobnik UPK-23 m\u00f3g\u0142 by\u0107 przenoszony przez samoloty i \u015bmig\u0142owce: Mi-8, Mi-24, Su-22, MiG-23.<\/p>\n Drugim by\u0142 zasobnik SPPU-22. Zasobnik strzelecki SPPU-22-01 (KU-22K) sterowany przy pomocy komputera, o ca\u0142kowitej masie 290 kg. W przedzie zawiera dwulufowe dzia\u0142ko GSz-23 umieszczone na ruchomej lawecie, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce by\u0107 wychylane w d\u00f3\u0142 o k\u0105t 23 stopnie. Z ty\u0142u mie\u015bci si\u0119 uk\u0142ad sterowania oraz 260 naboi. Ca\u0142y zasobnik mo\u017ce by\u0107 podwieszany zar\u00f3wno lufami do przodu jak i do ty\u0142u. Dane do komputera trzeba wprowadzi\u0107 jeszcze przed lotem \u2013 pr\u0119dko\u015b\u0107 i wysoko\u015b\u0107 lotu.\u2028<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzia\u0142ko GSz-23, po rosyjsku \u0413\u0428-23, to skr\u00f3t od nazwisk konstruktor\u00f3w Griaziew-Szypunow. Dzia\u0142ko GSz-23 to jest dwulufowe dzia\u0142ko automatyczne, kalibru 23 mm, skonstruowane w CCCP, jako pok\u0142adowe uzbrojenie strzeleckie samolot\u00f3w. Dzia\u0142ko GSz-23 zosta\u0142o wprowadzone do uzbrojenia w 1965 roku. Dzia\u0142ko zast\u0105pi\u0142o popularne jednolufowe dzia\u0142ko NR-23, tego samego kalibru. Zast\u0105pi\u0142o tak\u017ce inne wcze\u015bniejsze dzia\u0142ka.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-896","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=896"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3839,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/896\/revisions\/3839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dane dzia\u0142ka GSz-23:<\/h3>\n
GSz-23 w Polsce.<\/h3>\n