Do\u015bwiadczenia drugiej wojny \u015bwiatowej wykaza\u0142y, \u017ce pociski rakietowe s\u0105 niezwykle skuteczn\u0105 broni\u0105. Ju\u017c podczas tej wojny lotnictwo bojowe CCCP u\u017cywa\u0142o niekierowanych pocisk\u00f3w rakietowych. Pierwsze przeciwpancerne kierowane pociski rakietowe opracowali pod koniec II wojny \u015bwiatowej Niemcy. Pewna ilo\u015b\u0107 tych pocisk\u00f3w trafi\u0142a w r\u0119ce Armii Czerwonej. Od 1949 roku, w USA wprowadzano do uzbrojenia samoloty bojowe wyposa\u017cone wy\u0142\u0105cznie w pociski rakietowe. Pocz\u0105tkowo niekierowane. Kwesti\u0105 czasu by\u0142o wprowadzenie lotniczych kierowanych pocisk\u00f3w rakietowych, nie tylko do niszczenia cel\u00f3w powietrznych, ale tak\u017ce broni pancernej.<\/p>\n
Pierwszym kierowanym pociskiem rakietowym, klasy ziemia-ziemia (czo\u0142g, pojazd pancerny) w CCCP by\u0142 pocisk rakietowy 3M6 Trzmiel. Pocisk 3M6 Trzmiel zosta\u0142 skonstruowany przez zesp\u00f3\u0142 in\u017cynier\u00f3w pracuj\u0105cych w KBM w Ko\u0142omnie. Pocisk 3M6 by\u0142 wzorowany na niemieckim pocisku MBB Cobra i szwajcarskim Mosquito. Prace rozpocz\u0119to w 1955 roku. Pocisk 3M6 Trzmiel trafi\u0142 do uzbrojenia w 1959 roku.<\/p>\n
Pierwsze pociski rakietowe 3M6 Trzmiel montowano na zestawach oznaczonych 2K15, na samochodach GAZ-69, w Polsce zwanych \u201eGazik\u201d. Pojazd mia\u0142 cztery wyrzutnie 2P26 i \u0142\u0105cznie osiem pocisk\u00f3w rakietowych 3M6 Trzmiel. Polska kupi\u0142a licencj\u0119 na produkcj\u0119 pocisk\u00f3w rakietowych 3M6 Trzmiel.<\/p>\n
Opis pocisku 3M6 Trzmiel.<\/h3>\n
Pocisk 3M6 Trzmiel jest stosunkowo ma\u0142y. Do korpusu przymocowane s\u0105 du\u017ce trapezowe skrzyd\u0142a, kt\u00f3re umieszczono w uk\u0142adzie krzy\u017cowym. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w sterolotki, a dodatkowo na dw\u00f3ch skrzyd\u0142ach umieszczono smugacze. W przedniej cz\u0119\u015bci pocisku umieszczono g\u0142owice bojow\u0105 kumulacyjn\u0105. Wewn\u0105trz pocisku umieszczono akumulator, dwie szpule z przewodami, oraz silnik startowy i marszowy, na sta\u0142y materia\u0142 p\u0119dny.<\/p>\n
Pocisk 3M6 jest kierowany sygna\u0142ami elektrycznymi przekazywanymi poprzez przewody. Pocisk jest sterowany za pomoc\u0105 pulpitu, kt\u00f3ry by\u0142 umieszczony w poje\u017adzie (na przyk\u0142ad lekki w\u00f3z bojowy) lub z pulpitu wyno\u015bnego, kt\u00f3rego kabel steruj\u0105cy mia\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 30 m. Uzupe\u0142nieniem pocisku by\u0142 przyrz\u0105d obserwacyjny, na przyk\u0142ad peryskop lub lornetka, kt\u00f3re by\u0142y zamontowane do statywu.<\/p>\n
Operator wyrzutni najpierw w\u0142\u0105cza\u0142 zasilanie zestawu rakietowego. Na pulpicie wybiera\u0142 pocisk, kt\u00f3ry chcia\u0142 u\u017cy\u0107. Potwierdzeniem by\u0142o zapalenie si\u0119 odpowiedniej lampki. Kolejne przyciski to sprawdzenie systemu i start wybranego pocisku. Po naci\u015bni\u0119ciu przycisku start uruchamia\u0142o si\u0119 pok\u0142adowe \u017ar\u00f3d\u0142o pr\u0105du, uruchamia\u0142 si\u0119 \u017cyroskop, system kierowania pociskiem i silnik startowy. Silnik startowy rozp\u0119dza\u0142 pocisk do pr\u0119dko\u015bci 100 m\/s. Sta\u0142\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 pocisku utrzymywa\u0142 silnik marszowy. Po starcie ze szpul w pocisku rozwija\u0142y si\u0119 przewody sygna\u0142owe. Przez pierwsze 600 m pocisk nie by\u0142 kierowany. Nast\u0119pnie operator m\u00f3g\u0142 korygowa\u0107 tor lotu pocisku przy pomocy dr\u0105\u017cka na pulpicie. Naprowadzanie by\u0142o wzrokowe i r\u0119czne. Smugacze pocisku mia\u0142y u\u0142atwia\u0107 operatorowi celowanie pociskiem, ale czasami powsta\u0142y dym zas\u0142ania\u0142 cel. Tak wi\u0119c, celno\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a od do\u015bwiadczenia operatora. Pocisk lecia\u0142 nisko nad ziemi\u0105, dlatego mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107 zaczepienie przewod\u00f3w o przeszkod\u0119 i ich zerwanie. Nawet dobrze wyszkolony operator uzyskiwa\u0142 celno\u015b\u0107 do 70 procent.<\/p>\n
Dane T-T pocisku 3M6 Trzmiel.<\/h3>\n
Masa pocisku 24,3 kg. \u015arednica 0,136 m. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142 0,75 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 1,148 m. Zasi\u0119g minimalny, skuteczny 600 m. Zasi\u0119g maksymalny 2 000 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 lotu 100 m\/s. G\u0142owica bojowa kumulacyjna przebija pancerz o grubo\u015bci 300 mm.<\/p>\n
Kierowany pocisk rakietowy przeciwpancerny 9M14 Malutka.<\/h3>\n
Pocisk rakietowy 9M14 Malutka to pierwszy kierowany pocisk przeciwpancerny, klasy powietrze ziemia, u\u017cywany w Lotnictwie Polskim. Nosicielem pocisk\u00f3w by\u0142 \u015bmig\u0142owce PZL Mi-2.<\/p>\n Pocisk rakietowy 9M14 Malutka: D\u0142ugo\u015b\u0107: 860\u00a0mm, Rozpi\u0119to\u015b\u0107: 393\u00a0mm, \u015arednica: 125\u00a0mm, Masa: 10,9\u00a0kg, Pr\u0119dko\u015b\u0107: 115\u00a0m\/s, Zasi\u0119g: 500 m \u2013 3\u00a0km. Jednak pocisk 9M14 Malutka ma du\u017c\u0105 si\u0142\u0119 ra\u017cenia. Przebija pancerz o grubo\u015bci 400 mm. Dlatego sta\u0142 si\u0119 dobr\u0105 alternatyw\u0105 jako uzbrojenie \u015bmig\u0142owca PZL Mi-2. Na \u015bmig\u0142owiec Mi-2 URP Salamandra umieszczono cztery pociski 9M14 Malutka. Pociski s\u0105 wystrzeliwane z wyrzutni PPK. Pozostawiono dzia\u0142ko NS-23. Tym razem kabina pilot\u00f3w uleg\u0142a modyfikacji, bo prawy fotel zaj\u0105\u0142 operator wyrzutni przeciwpancernych pocisk\u00f3w kierowanych. Korzysta on z pulpitu, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z 2 lampek, 5 przycisk\u00f3w, jednego prze\u0142\u0105cznika i dr\u0105\u017cka steruj\u0105cego. Proces oddania strza\u0142u by\u0142 \u0142atwy. Po podj\u0119ciu decyzji o otwarciu ognia, strzelec za pomoc\u0105 prze\u0142\u0105cznika wybiera\u0142 jedn\u0105 z czterech prowadnic. Je\u015bli rakieta by\u0142a na swoim miejscu, zapala\u0142a si\u0119 lampka kontrolna. Po naci\u015bni\u0119ciu przycisku rakieta startowa\u0142a, przez pierwsze kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w lec\u0105c prosto. Dopiero po chwili operator m\u00f3g\u0142 przej\u0105\u0107 nad ni\u0105 kontrol\u0119. Rakieta lec\u0105c do celu obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi z pr\u0119dko\u015bci\u0105 8,5 obrot\u00f3w na sekund\u0119, co pomaga\u0142o utrzyma\u0107 w\u0142a\u015bciwy kierunek lotu. Sterowanie odbywa\u0142o si\u0119 za pomoc\u0105 2 ruchomych dysz. Po detonacji rakiety, operator korzysta\u0142 z jednego z 4 przycisk\u00f3w, uruchamiaj\u0105cych tak zwane \u201eno\u017cyce\u201d. Gdyby tego nie zrobi\u0142, za \u015bmig\u0142owcem ci\u0105gn\u0105\u0142by si\u0119 przew\u00f3d steruj\u0105cy rakiet\u0105. Operator podczas prowadzenia rakiety pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w\u0142asnym wzrokiem, bo zastosowana luneta nie jest wystarczaj\u0105co stabilizowana.<\/p>\n Oznaczenia 2K8\/3M11\/9M17 Falanga\/Skorpion to oznaczenia pocisk\u00f3w tej samej rodziny.<\/p>\n Do\u015bwiadczenia zebrane podczas eksploatacji pocisk\u00f3w rakietowych 3M6 \u201dTrzmiel\u201d oraz inne badania i do\u015bwiadczenia doprowadzi\u0142y do powstania kolejnych przeciwpancernych pocisk\u00f3w rakietowych. Niemal rownocze\u015bnie do produkcji wprowadzono trzy typy pocisk\u00f3w rakietowych: 3M14 Malutka, 3M11 Falanga i 3M7 Drakon.<\/p>\n Przeciwpancerny kierowany pocisk rakietowy 3M11 Falanga zosta\u0142 opracowywany w Biurze Konstrukcyjnym Urz\u0105dze\u0144 Precyzyjnych (KBToczMasz). Pocisk by\u0142 pocz\u0105tkowo za bardzo skomplikowany i zawodny. Po przer\u00f3bkach jego oznaczenie zmieniono najpierw na 3M17, potem na 9M11, a p\u00f3\u017aniej na 9M17. Pocisk Falanga zosta\u0142 przyj\u0119ty na uzbrojenie w 1962 roku.<\/p>\n W 1968 roku, na uzbrojenie trafi\u0142a wersja pocisku 9M17M. By\u0142a to pierwsza wersja produkowana na du\u017c\u0105 skal\u0119. Podobnie jak wcze\u015bniejsze wersje by\u0142a naprowadzana metod\u0105 sterowania elektryczne poprzez przewody, kt\u00f3re rozwija\u0142y si\u0119 ze szpul w pocisku. Po odpaleniu pocisku operator uzbrojenia stara\u0142 si\u0119 utrzymywa\u0107 w celowniku cel, pocisk znacznik w celowniku (metoda trzech punkt\u00f3w).<\/p>\n W 1969 roku, powsta\u0142a kolejna wersja 9M17P. By\u0142a ona naprowadzana metod\u0105 SACLOS. Metoda SACLOS (skr\u00f3t od Semi-Automatic Command to Line of Sight \u2013 p\u00f3\u0142automatyczne kierowanie po linii obserwacji) \u2013 metoda naprowadzania pocisk\u00f3w kierowanych drugiej generacji. Operator uzbrojenia musia\u0142 ju\u017c tylko utrzymywa\u0107 znacznik celownika na celu. Pocisk rakietowy by\u0142 \u015bledzony przez aparatur\u0119 zamocowan\u0105 na nosicielu. Goniometr mierzy\u0142 k\u0105t pomi\u0119dzy lini\u0105 celowania i pociskiem kierowanym, i na podstawie tego pomiaru oblicza komendy steruj\u0105ce pociskiem. W zwi\u0105zku z automatyzacj\u0105 procesu naprowadzania i eliminacj\u0105 znacznej cz\u0119\u015bci b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142 pope\u0142ni\u0107 operator, prawdopodobie\u0144stwo trafienia w cel wzros\u0142o do 90 procent.<\/p>\n Pocisk trafi\u0142 na uzbrojenie ko\u0142owych woz\u00f3w bojowych oraz na uzbrojenie \u015bmig\u0142owc\u00f3w bojowych (szturmowych) Mil Mi-24. Pierwsze cztery \u015bmig\u0142owce Mi-24 D trafi\u0142y do Polski w dniu 20 wrze\u015bnia 1978 roku. Razem z nimi dostarczono pociski rakietowe 9M17P Skorpion. Pociski rakietowe 9M17P Skorpion u\u017cywano w Polsce do czasu wyczerpania si\u0119 ich zapas\u00f3w, w oko\u0142o 2012 roku. Nie zawarto nowych um\u00f3w na nowe pociski, bo oczekiwano na zawarcie kontrakt\u00f3w na nowe \u015bmig\u0142owce bojowe.<\/p>\n Pocisk 3M11\/9M11: Masa pocisku 26,5 kg. \u015arednica 0,132 m. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142 0,65 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 1,16 m. Zasi\u0119g 500 – 3 000 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 150 m\/s. Przebijalno\u015b\u0107 pancerza 480 mm.<\/p>\n Pocisk 9M17\/9M17M: Masa pocisku 29,5 – 31,5 kg. \u015arednica 0,142 m. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142 0,65 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 1,16 m. Zasi\u0119g 500 – 3 500 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 150 m\/s. Przebijalno\u015b\u0107 pancerza 500 – 510 mm.<\/p>\n Pocisk 9M17P: Masa pocisku 32,5 kg. \u015arednica 0,142 m. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142 0,65 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 1,16 m. Zasi\u0119g 250 – 4 000 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 150 – 170 m\/s. Przebijalno\u015b\u0107 pancerza 520 – 650 mm.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Do\u015bwiadczenia drugiej wojny \u015bwiatowej wykaza\u0142y, \u017ce pociski rakietowe s\u0105 niezwykle skuteczn\u0105 broni\u0105. Ju\u017c podczas tej wojny lotnictwo bojowe CCCP u\u017cywa\u0142o niekierowanych pocisk\u00f3w rakietowych. Pierwsze przeciwpancerne kierowane pociski rakietowe opracowali pod koniec II wojny \u015bwiatowej Niemcy. Pewna ilo\u015b\u0107 tych pocisk\u00f3w trafi\u0142a w r\u0119ce Armii Czerwonej. Od 1949 roku, w USA wprowadzano do uzbrojenia samoloty bojowe wyposa\u017cone wy\u0142\u0105cznie w pociski rakietowe. Pocz\u0105tkowo niekierowane. Kwesti\u0105 czasu by\u0142o wprowadzenie lotniczych kierowanych pocisk\u00f3w rakietowych, nie tylko do niszczenia cel\u00f3w powietrznych, ale tak\u017ce broni pancernej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-895","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=895"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3840,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions\/3840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Kierowany pocisk rakietowy przeciwpancerny 9M17P Scorpion.<\/h3>\n
Dane T-T pocisk\u00f3w rakietowych 2K8\/3M11\/9M17 Falanga\/Skorpion.<\/h3>\n