{"id":859,"date":"2020-08-11T13:59:19","date_gmt":"2020-08-11T11:59:19","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2020\/08\/11\/lotnicze-naziemne-radionamierniki-czesc-2-marek-kaiper\/"},"modified":"2024-07-13T18:59:09","modified_gmt":"2024-07-13T16:59:09","slug":"lotnicze-naziemne-radionamierniki-czesc-2-marek-kaiper","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=859&lang=pl","title":{"rendered":"Lotnicze naziemne radionamierniki. Cz\u0119\u015b\u0107 2. Marek Kaiper"},"content":{"rendered":"

2020-08-11<\/p>\n

Lotnicze naziemne radionamierniki.<\/h3>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 2.<\/h3>\n

Marek Kaiper<\/h3>\n

Radionamierniki UKF ARP-6 i ARP-6D.<\/h3>\n

Dwukana\u0142owy radionamiernik ARP-6 by\u0142 zupe\u0142nie now\u0105 konstrukcj\u0105 w stosunku do swoich poprzednik\u00f3w. Montowany by\u0142 tak\u017ce na mniejszym samochodzie GAZ-63 a p\u00f3\u017aniej GAZ 66 z nadwoziem KUNG-2. W Czechos\u0142owacji radionamierniki te montowano na samochodach 6×6 Praga V3S. By\u0142 to najd\u0142u\u017cej u\u017cywany typ radionamiernika w lotnictwie WP, od pierwszej po\u0142owy lat 60-tych do 1996 roku kiedy wybrakowano jeden z ostatnich ARP-6D w 4 Bazie Lotniczej. By\u0142 to najd\u0142u\u017cej u\u017cywany typ radionamiernika w lotnictwie WP, od pierwszej po\u0142owy lat 60-tych do 1996 roku, kiedy wybrakowano jeden z ostatnich ARP-6D w 4 Bazie Lotniczej.<\/p>\n

System antenowy sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dw\u00f3ch anten typu \u201eH\u201d (N-S i E-W) z dipolami prostymi maj\u0105cych charakterystyk\u0119 zbli\u017con\u0105 do \u00f3semki i umieszczonego geometrycznie mi\u0119dzy nimi prostego dipolu centralnego maj\u0105cego charakterystyk\u0119 dook\u00f3ln\u0105. Indukowana w antenach si\u0142a elektromotoryczna by\u0142a proporcjonalna do wysoko\u015bci anteny i kierunku przychodz\u0105cego sygna\u0142u. R\u00f3\u017cnica fazowa mi\u0119dzy sygna\u0142em z anteny N-S a E-W jest informacj\u0105 o kierunku namiaru. ARP-6 wyposa\u017cony by\u0142 w radiostacj\u0119 UKF R-801W oraz odbiornik R-801W dla drugiego kana\u0142u. W APP-6D zastosowano dwie radiostacje R-802W dla pierwszego i drugiego kana\u0142u. Kolejn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 by\u0142y bloki prze\u0142\u0105czania drugiego kana\u0142u BK-9, w ARP-6 zastosowano w nich uk\u0142ad elektromechaniczny, w ARP-6D by\u0142 to lampowy uk\u0142ad elektroniczny. Podczas pracy dwukana\u0142owej linia namiaru na ekranie dla I kana\u0142u by\u0142a ci\u0105g\u0142a a dla II kana\u0142u przerywana. Praktycznie praca dwukana\u0142owa u\u017cywana by\u0142a sporadycznie. W szufladzie pod blokiem g\u0142\u00f3wnym BP-3 (wska\u017anikiem), umieszczony by\u0142 zamontowany na sta\u0142e przyrz\u0105d IKD do doboru diod germanowych D-2W w g\u0142\u00f3wce antenowej A-10. Wystarczy\u0142o wyci\u0105gn\u0105\u0107 kable i przykr\u0119ci\u0107 je w miejsce kabli od\u0142\u0105czonych. W tym przypadku wska\u017anik ARP-6 pracowa\u0142 jako oscyloskop umo\u017cliwiaj\u0105c dob\u00f3r diod parami. Wska\u017aniki wyno\u015bne WTK-1 (ARP-6) i WIK-1 (ARP-6D) mog\u0105 by\u0107 po\u0142\u0105czone z radionamiernikiem cztero\u017cy\u0142owym pupinizowanym kablem polowym P-271M o d\u0142ugo\u015bci do 10 km. Do nagrywania korespondencji u\u017cywano magnetofon\u00f3w drutowych MIZ-10, ta\u015bmowych MAG-8 lub ta\u015bmowych polskiej produkcji MAK-S. Do zorientowania radionamiernika na kierunek p\u00f3\u0142nocy u\u017cywano busoli artyleryjskiej PAB-2 i generatora kontrolno – pomiarowego KIG mog\u0105cego pracowa\u0107 na jednej z 11 dost\u0119pnych cz\u0119stotliwo\u015bci. Zasilanie napi\u0119ciem 220 V 50 Hz z sieci lub dw\u00f3ch zespo\u0142\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych AB-1 -0\/230 oraz awaryjnie z baterii akumulator\u00f3w ZST-70PM za po\u015brednictwem w\u0142\u0105czaj\u0105cej si\u0119 automatycznie przetwornicy PO-500 na okres 30 minut. Wystarcza\u0142o to na przygotowanie i w\u0142\u0105czenie zespo\u0142u pr\u0105dotw\u00f3rczego.<\/p>\n

\"Radionamiernik
Radionamiernik ARP-6D. \u0179r\u00f3d\u0142o: Radionamiernik ARP-6D, opis techniczny i eksploatacja<\/figcaption><\/figure>\n

\"ARP-6D
ARP-6D stojak I kana\u0142u. \u0179r\u00f3d\u0142o: Radionamiernik ARP-6D, opis techniczny i eksploatacja<\/figcaption><\/figure>\n

\"Radionamiernik
Radionamiernik ARP-6<\/figcaption><\/figure>\n

\"Stawianie
Stawianie masztu ARP-6D. \u0179r\u00f3d\u0142o: Radionamiernik ARP-6D, opis techniczny i eksploatacja<\/figcaption><\/figure>\n

\"Radionamiernik
Radionamiernik ARP-6<\/figcaption><\/figure>\n

Radionamiernik UKF ARP-9.<\/h3>\n

Dwukana\u0142owy radionamiernik ARP-9 zamontowany by\u0142 w samochodzie UAZ-452 AE (mikrobus) z przyczep\u0105 GAZ-704. Wyposa\u017cony by\u0142 w system antenowy AMU o wysoko\u015bci 9 m z g\u0142\u00f3wk\u0105 antenow\u0105 tak\u0105 jak w ARP-6, rozstawiany 70 m od aparatowni oraz anten\u0119 kontrolnego generatora rozstawion\u0105 w odleg\u0142o\u015bci 0,8 \u2013 8 m od radionamiernika. Wyposa\u017cony by\u0142 w aparatur\u0119 TU-TS umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 zdalne sterowanie radionamiernikiem przez wysy\u0142anie 12 sygna\u0142\u00f3w (komend) w zakresie cz\u0119stotliwo\u015bci 3 kHz-4,3 kHz z punktu sterowania oraz 6 sygna\u0142\u00f3w o cz\u0119stotliwo\u015bci 4 kHz-6 kHz z radionamiernika do punktu sterowania. Za ich pomoc\u0105 dokonywano zdalne w\u0142\u0105czenie i wy\u0142\u0105czenie radionamiernika, wyb\u00f3r odpowiedniego kana\u0142u radiostacji R-802, w\u0142\u0105czenie i wy\u0142\u0105czenie generatora kontrolno pomiarowego KIG oraz t\u0142umika szum\u00f3w. Z radionamiernika przesy\u0142ana by\u0142y informacje o stanie pracy, naruszeniu instalacji zabezpieczaj\u0105cej oraz \u0142\u0105czno\u015b\u0107 telefoniczna. W sk\u0142ad punktu zdalnego sterowania wchodzi\u0142y blok dyspozytorski BPD, blok wykonawczy IP oraz dwa wska\u017aniki wyno\u015bne IEM wyposa\u017cone we wska\u017aniki elektromechaniczne (wskaz\u00f3wkowe) po jednym dla ka\u017cdego kana\u0142u radionamiernika. Sygna\u0142y zdalnego sterowania przesy\u0142ane mog\u0142y by\u0107 kablem P-274 na odleg\u0142o\u015b\u0107 do 12 km. Zasilanie 220 V 50 Hz z sieci przez przetwornic\u0119 50Hz\/400Hz lub napi\u0119ciem 220V 400 Hz z dw\u00f3ch zespo\u0142\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych AB-2-0\/230\/Cz400.<\/p>\n

Radionamiernik DMF ARP-10.<\/h3>\n

Dwukana\u0142owy radionamiernik ARP-10 mimo wyposa\u017cenia w dwie radiostacje UKF\/DmF R-832M przewidziany by\u0142 do pracy jedynie w pa\u015bmie DmF. Radionamiernik by\u0142 produkowany w 3 wersjach ARP-10-I i ARP-10-II na samochodzie GAZ-66 i ARP-10-III w aparatowni ustawianej na podno\u015bnikach. W wersji II i III antena wraz z kolumn\u0105 nap\u0119dow\u0105 montowana by\u0142a na nadwoziu stacji zasilania EP-4 na jednoosiowej przyczepie, w odleg\u0142o\u015bci 35 m od aparatowni. W tych wersjach dodatkowa antena radionamiernika umieszczana by\u0142a na maszcie o wysoko\u015bci 6 m stoj\u0105cym obok aparatowni. Dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnicy wysoko\u015bci mi\u0119dzy obydwiema antenami uzyskiwano wi\u0119ksz\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107 radionamierzania. Radionamiernik wyposa\u017cony by\u0142 w sta\u0142\u0105 anten\u0119 generatora kontrolno pomiarowego KIG ustawion\u0105 w odleg\u0142o\u015bci 35 m od anteny g\u0142\u00f3wnej (70 m od aparatowni). Przy pomocy urz\u0105dzenia KIG mo\u017cna kontrolowa\u0107 systematycznie nastrojenie radionamiernika na 17 dowolnie wybranych cz\u0119stotliwo\u015bciach. Radionamiernik podobnie jak ARP-9 wyposa\u017cony by\u0142 w aparatur\u0119 TU-TS s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do zdalnego sterowania oraz w dwa wska\u017aniki wyno\u015bne.<\/p>\n

Radionamiernik ten pracuje metod\u0105 fazometryczn\u0105. Czyli pomiaru przesuni\u0119cia fazowego mi\u0119dzy napi\u0119ciem w.cz. odebranym od namierzanego samolotu a napi\u0119ciem wzorcowym. Antena radionamiernika sk\u0142ada si\u0119 z nieruchomego dipolu i obracaj\u0105cego si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego reflektora. Dzi\u0119ki czemu charakterystyka kierunkowa anteny ma kszta\u0142t obracaj\u0105cej si\u0119 kardioidy. Odebrany sygna\u0142 jest modulowany amplitudowo z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 obrot\u00f3w reflektora. Po przetworzeniu powstaje sinusoida, kt\u00f3rej faza zale\u017cy od namiaru na samolot. Sinusoidalne napi\u0119cie wzorcowe powstaje w generatorze, kt\u00f3rego wirnik obraca si\u0119 wraz z obrotami reflektora anteny. Radionamiernik jest zorientowany tak, by podczas obrotu anteny, w chwili pokrycia si\u0119 jej z kierunkiem p\u00f3\u0142nocy faza napi\u0119cia wzorcowego wynosi\u0142a zero.<\/p>\n

ARP-10 przystosowany by\u0142 do pracy z radiolokacyjnymi systemami l\u0105dowania RSP-6, RSP-7T, RSP-10 w przypadku przej\u015bcia w korespondencji radiowej na zakres DmF.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o zasilania: stacja zasilaj\u0105ca EP-4 na przyczepie IAPAZ-738 (1-P-1,5) sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z dw\u00f3ch zespo\u0142\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych AB-4-0-230\/Cz 425. Zasilanie z sieci tr\u00f3jfazowej 220\/380V 50 Hz za po\u015brednictwem przetwornicy A\u0141A-3,5 wytwarzaj\u0105cej napi\u0119cie 220V 427Hz.<\/p>\n

\"System
System antenowy radionamiernika ARP-10<\/figcaption><\/figure>\n

\"Magnetofon
Magnetofon MAK-S. Zdj\u0119cie z instrukcji.<\/figcaption><\/figure>\n

Magnetofon MAK-S jest w dw\u00f3ch rozmiarach. To by\u0142 najcz\u0119\u015bciej u\u017cywany magnetofon na ARP-6 i ARP-6D.<\/p>\n

Radionamiernik UKF\/DmF ARP-11 (Je-512).<\/h3>\n

Dwukana\u0142owy radionamiernik ARP-11 by\u0142 radionamiernikiem na oba pasma \u0142\u0105czno\u015bci lotniczej (UKF\/DmF). Wyposa\u017cony by\u0142 w dwie radiostacje UKF\/DmF R-863. Zakres cz\u0119stotliwo\u015bci 100-149.975 MHz i 220-399.975 MHz. Zasi\u0119g przy wysoko\u015bci lot\u00f3w samolotu 1000 m dla zakresu UKF- 80 km a dla zakresu DmF \u2013 100 km. Przy wysoko\u015bci lotu 3000 m zasi\u0119g wynosi\u0142 dla zakresu UKF \u2013 150 km a dla zakresu DmF \u2013 180 km. Mo\u017cliwe by\u0142y jednoczesne namiary na 2 roboczych cz\u0119stotliwo\u015bciach. Korespondencja radiowa zapisywana by\u0142a na dw\u00f3ch drutowych rejestratorach MS-61. Namiar wy\u015bwietlany by\u0142 na wska\u017aniku cyfrowym Je-512.06 (E-512-06) z dwoma wy\u015bwietlaczami g\u00f3rny dla 1 kana\u0142u radionamiernika, dolny dla 2 kana\u0142u oraz na wska\u017aniku \u015bwietlnym wskazuj\u0105cym analogowo warto\u015b\u0107 namiaru \u015bwiate\u0142kiem na skali opasuj\u0105cej oba wska\u017aniki cyfrowe. (36 lampek sygna\u0142owych). W sk\u0142ad kompletu wchodzi\u0142y dwa wska\u017aniki wyno\u015bne Je \u2013 512.07, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 ustawione na wie\u017cy kontroli lot\u00f3w lub w systemie l\u0105dowania RSP, w ich sk\u0142adzie by\u0142 magnetofon drutowy MN-61. Wska\u017aniki wyno\u015bne pod\u0142\u0105czane by\u0142y do systemu TU-TS umo\u017cliwiaj\u0105cego zdalne sterowanie radionamiernikiem. Pozwa\u0142o to na przes\u0142anie 34 komend sterowania i wysy\u0142ania 12 sygna\u0142\u00f3w kontrolnych. Dzi\u0119ki czemu radionamiernik m\u00f3g\u0142 pracowa\u0107 bez personelu podaj\u0105c namiary ze stanowiska dowodzenia. Podczas pracy z punktu dowodzenia mo\u017cliwe by\u0142o po\u0142\u0105czenie sygna\u0142u radionamiaru z wska\u017anika Je \u2013 512.07 ze wska\u017anikami wyno\u015bnymi WISP-75 systemu l\u0105dowania RSP-10MN, w celu identyfikacji samolotu wywo\u0142uj\u0105cego. Kable \u0142\u0105cz\u0105ce radionamiernik ze wska\u017anikiem wyno\u015bnym sprawia\u0142y wiele problem\u00f3w dlatego te\u017c najcz\u0119\u015bciej ich nie k\u0142adziono.<\/p>\n

Radionamiernik by\u0142 zamontowany na samochodzie GAZ-66-05 z nadwoziem K-66N z przyczep\u0105 IAPAZ-738. System antenowy sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z masztu AMU-1 z g\u0142\u00f3wk\u0105 antenow\u0105 Je-519-2 ustawionego na dachu nadwozia oraz masztu AMU-2 z g\u0142\u00f3wk\u0105 antenow\u0105 Je-519-2 umieszczony w odleg\u0142o\u015bci 100 m od aparatowni radionamiernika. G\u0142\u00f3wki antenowe wyposa\u017cone by\u0142y w 8 prostych dipoli oraz umieszczony w \u015brodku dipol centralny. Czyli 4 skrzy\u017cowane anteny typu \u201eH\u201d. Radionamiernik m\u00f3g\u0142 pracowa\u0107 tylko z anteny na dachu nadwozia lub z anteny wyno\u015bnej a tak\u017ce z obu anten jednocze\u015bnie. Praca z dw\u00f3ch anten redukowa\u0142a szumy i zak\u0142\u00f3cenia. Orientowanie stacji na kierunek p\u00f3\u0142nocy realizowano za pomoc\u0105 przeno\u015bnego generatora Je-519-4.<\/p>\n

Zasilanie z sieci 380\/220V 50 Hz przez dwa stabilizatory napi\u0119cia Je \u2013 512 \u2013 05 lub z dw\u00f3ch zespo\u0142\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych AB-2-T\/230 \u2013 M1. Awaryjnie przez okres 30 min z baterii akumulator\u00f3w (2 baterie 6ST75EM) napi\u0119ciem 24V w ci\u0105gu 30 min lub z pr\u0105dnicy GSR-6000 nap\u0119dzanej wa\u0142em od silnika samochodu napi\u0119ciem 27V.<\/p>\n

Naziemne radionamierniki lotnicze.<\/h3>\n

\"Naziemne
Naziemne radionamierniki lotnicze<\/figcaption><\/figure>\n

Bibliografia:<\/h3>\n

Automatyczny radionamiernik ARP-11, opis techniczny i eksploatacja, Warszawa 1986.<\/p>\n

Awtomaticzeskie ukw radiopelengatory ARP-4, ARP-5, ARP-1. Opisanie i instrukcja po ekspluatacji, Moskwa 1957.<\/p>\n

Naziemne i pok\u0142adowe urz\u0105dzenia radionawigacji i \u0142\u0105czno\u015bci lotniczej, Pozna\u0144, 1972.<\/p>\n

Ubezpieczenie lot\u00f3w w lotnictwie si\u0142 zbrojnych PRL, Pozna\u0144 1981.<\/p>\n

Opis i eksploatacja radionamiernika ARP-6, Warszawa 1961.<\/p>\n

Radionamiernik ARP-6D, opis techniczny i eksploatacja, Pozna\u0144 1977.<\/p>\n

Znajomo\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 punktu radionamierzania, O\u015brodek Szkolenia Specjalist\u00f3w Ubezpieczenia Lot\u00f3w, 1979.<\/p>\n

Opracowa\u0142 Marek Kaiper<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dwukana\u0142owy radionamiernik ARP-6 by\u0142 zupe\u0142nie now\u0105 konstrukcj\u0105 w stosunku do swoich poprzednik\u00f3w. Montowany by\u0142 tak\u017ce na mniejszym samochodzie GAZ-63 a p\u00f3\u017aniej GAZ 66 z nadwoziem KUNG-2. W Czechos\u0142owacji radionamierniki te montowano na samochodach 6×6 Praga V3S. By\u0142 to najd\u0142u\u017cej u\u017cywany typ radionamiernika w lotnictwie WP, od pierwszej po\u0142owy lat 60-tych do 1996 roku kiedy wybrakowano jeden z ostatnich ARP-6D w 4 Bazie Lotniczej. By\u0142 to najd\u0142u\u017cej u\u017cywany typ radionamiernika w lotnictwie WP, od pierwszej po\u0142owy lat 60-tych do 1996 roku, kiedy wybrakowano jeden z ostatnich ARP-6D w 4 Bazie Lotniczej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-859","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=859"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/859\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3852,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/859\/revisions\/3852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}