{"id":831,"date":"2020-06-04T16:04:03","date_gmt":"2020-06-04T14:04:03","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2020\/06\/04\/urzadzenia-zabezpieczajace-wykonywanie-lotow-typu-foton-2-i-psm-2-marek-kaiper\/"},"modified":"2024-07-13T18:59:10","modified_gmt":"2024-07-13T16:59:10","slug":"urzadzenia-zabezpieczajace-wykonywanie-lotow-typu-foton-2-i-psm-2-marek-kaiper","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=831&lang=pl","title":{"rendered":"Urz\u0105dzenia zabezpieczaj\u0105ce wykonywanie lot\u00f3w typu FOTON-2 i PSM-2. Marek Kaiper"},"content":{"rendered":"<p>2020-06-04<\/p>\n<h2 id=\"Urz\u0105dzenia-zabezpieczaj\u0105ce-wykonywanie-lot\u00f3w-typu-FOTON-2,-PSM-2.\"  >Urz\u0105dzenia zabezpieczaj\u0105ce wykonywanie lot\u00f3w typu FOTON-2, PSM-2.<\/h2>\n<p>Marek Kaiper<\/p>\n<h3 id=\"Wst\u0119p\"  >Wst\u0119p<\/h3>\n<p>W pu\u0142kach lotniczych u schy\u0142ku PRL-u  u\u017cywano wielk\u0105 liczb\u0119 specjalistycznych urz\u0105dze\u0144 montowanych g\u0142\u00f3wnie na pojazdach. Mi\u0119dzy innymi w s\u0142u\u017cbie elektro- gazowej r\u00f3\u017cnego rodzaju dystrybutory tlenu i gaz\u00f3w technicznych, rozruszniki samolotowe APA-4 i APA-5, cysterny z paliwem i wozy smarownicze s\u0142u\u017cby MPS, stacje \u0142adowania akumulator\u00f3w PS\u0141-2 s\u0142u\u017cby samochodowej, radiolokatory, reflektory i radiolatarnie s\u0142u\u017cby ubezpieczenia lot\u00f3w, radiostacje na samochodach (R-140, R-845, R-831 i inne) a tak\u017ce polowe stanowisko kierowania lotami SSD-2 nazywane \u201ekrat\u0105\u201d lub \u201ekrasul\u0105\u201d z racji malowania w krat\u0119  oraz aparatownie  serii ARO KU s\u0142u\u017cby \u0142\u0105czno\u015bci. Do tego trzeba doda\u0107 pojazdy s\u0142u\u017cby in\u017cynieryjno lotniczej stanowiska diagnozowania KPSO -17M a tak\u017ce pojazdy kompani obs\u0142ugi lotniska, s\u0142u\u017cby zdrowia i stra\u017cy po\u017carnej. Ta wielka ilo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w podzielona by\u0142a na rzuty, kt\u00f3re w razie alarmu wyje\u017cd\u017ca\u0142y z terenu lotniska ustawiaj\u0105c si\u0119 w kolumnach na r\u00f3\u017cnych okolicznych bocznych drogach, oczekuj\u0105c na dalsze rozkazy. W tej ogromnej liczbie pojazd\u00f3w zupe\u0142nie znikn\u0119\u0142y i s\u0105 prawie nieznane  pracownie u\u017cywane jedynie podczas wyjazdu na lotniska zapasowe lub drogowe odcinki lotniskowe (DOL-e) oraz podczas \u0107wicze\u0144. By\u0142y to polowe laboratorium fotograficzne Foton 2, polowa stacja meteorologiczna PSM-2 oraz urz\u0105dzenie do odczytu rejestrator\u00f3w lotniczych \u0141ucz 71 a tak\u017ce aparatownie kontroli korespondencji radiowej ARO KU. Doda\u0107 trzeba, \u017ce wszystkie rozmowy z samolotami w powietrzu prowadzone z radiostacji korespondencyjnych i urz\u0105dze\u0144 ubezpieczenia lot\u00f3w (radionamierniki, RSL) oraz stanowisk dowodzenia by\u0142y nagrywane na w\u0142asnych magnetofonach szpulowych M-64 \u201eZwuk-1\u201d, ZRK MAK-S i MAK2-S, drutowych MN-61 oraz kasetowych RK-84 oraz rejestrator\u00f3w drutowych MS-61 i kasetowych Elmasz RK-1681T ten ostatni z automatycznym nagrywaniem czasu, stosowany by\u0142 na startowym stanowisku dowodzenia SSD-2. Dodatkowo ka\u017cdy samolot bojowy mia\u0142 w\u0142asny rejestrator drutowy typu MS-61 (nagrywaj\u0105cy korespondencj\u0119 radiow\u0105 na specjalnym cienkim drucie). Ca\u0142a korespondencja radiowa i telefoniczna by\u0142a nagrywana na specjalnych wielo\u015bcie\u017ckowych magnetofonach, najcz\u0119\u015bciej SHR-208 (osiem \u015bcie\u017cek) produkcji w\u0119gierskiej umieszczonych w wie\u017cy kontroli lot\u00f3w.<\/p>\n<h3 id=\"Polowe-laboratorium-fotograficzne-FOTON-2.\"  >Polowe laboratorium fotograficzne FOTON-2.<\/h3>\n<p>Przeznaczone by\u0142o do obr\u00f3bki technicznej na\u015bwietlonych film\u00f3w fotograficznych z samolotowych kamer 80 mm (AFA-39Z lub innych), urz\u0105dze\u0144 rejestracyjnych typu SARPP-12 oraz fotokarabin\u00f3w serii S-13, AKS-3, SSz-45- 1 -100 OS lub innych. A tak\u017ce z kamer radiolokacyjnych stacji MR\u0141-1, 35 mm \u00a0FARM2\/FARM3, aparat\u00f3w fotograficznych FED lub Zorkij 2;3 lub 4 stacji RSP-7\/RSP-7T,\u00a0 PAU-476-1A stacji RSP-10\/RSP-10 MN oraz aparat\u00f3w fotograficznych b\u0119d\u0105cych na stanie plutonu fotograficznego, 35 mm najcz\u0119\u015bciej Zenit3M lub \u015brednioformatowy 61,5 mm (kadr 6&#215;6) aparat Kiew-80 \/Salut \u2013S. Filmy w kasecie KS-10 z rejestratora SARPP-12 po wywo\u0142aniu trafia\u0142y do laboratorium obiektywnej kontroli lot\u00f3w, gdzie by\u0142y wy\u015bwietlane na czytniku mikrofilm\u00f3w 5PO-1 \u201eMikrofot\u201d w celu szczeg\u00f3\u0142owej analizy, podobnie by\u0142y traktowane filmy z fotokarabin\u00f3w.<\/p>\n<p>Polowe laboratorium fotograficzne FOTON-2  umieszczone by\u0142o na samochodzie STAR-660M2, w metalowym nadwoziu Jelcz 117AUM. Pomieszczenie to podzielono na dwa przedzia\u0142y maj\u0105ce osobne wej\u015bcia z zewn\u0105trz. Przedzia\u0142 przedni (za kabin\u0105 kierowcy) z wej\u015bciem z boku z prawej strony, to pomieszczenie ciemni. Wyposa\u017cono je w ch\u0142odziark\u0119 XK09L, stabilizator napi\u0119cia 220V, zbiorniki na wod\u0119, kopiark\u0119 KP-8 lub KF-190M, kopiark\u0119 UKP\u0141, st\u00f3\u0142 laboratoryjny, powi\u0119kszalnik Krokus-3 Color z obiektywami Janpol Color i Emitar, lamp\u0119 ciemniow\u0105, zegar ciemniowy sekundowy MIGO-1, przyrz\u0105d do automatycznego ustawiania czasu ekspozycji PCN-2\/ITWL oraz drobny sprz\u0119t ciemniowy. Drugi przedzia\u0142 nadwozia z wej\u015bciem z ty\u0142u s\u0142u\u017cy\u0142 jako pomieszczenie laboratoryjne jasne. Umieszczono w nim  Wywo\u0142ywaczk\u0119 PP-4M lub UPP-1, suszark\u0119 do zdj\u0119\u0107 lotniczych APSO-5M, suszark\u0119 do film\u00f3w lotniczych 80 mm i 190 mm SP-80M\/ITWL z mini przegl\u0105dark\u0105, obcinark\u0119 Skala 445x110x55, przegl\u0105dark\u0119 do film\u00f3w lotniczych 80 mm PF-32\/ITWL, tablice sterownicze, w\u0105\u017c wodny Z-20 (25 m), przew\u00f3d elektryczny tr\u00f3jfazowy na zwijaku (23m), elektryczn\u0105 suszark\u0119 do r\u0105k typ 18A, wyposa\u017cenie do poboru wody (smok ssawny 52 lub 75, prze\u0142\u0105czniki w\u0119zy 75\/52 i 52\/25) i inne. Automatyczna suszarka b\u0119bnowa  APSO-5M produkcji ZSRR przeznaczona by\u0142a do szybkiego suszenia i nadawania po\u0142ysku papierom fotograficznym o rozmiarze nie wi\u0119kszym ni\u017c 60 cm. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotu b\u0119bna  1 obr\/min. Maksymalna temperatura powierzchni b\u0119bna 100 stopni C. Zasilanie napi\u0119ciem tr\u00f3jfazowym 380 V lub jednofazowym 220 V. Wymiary 1100x1150x750 masa 145 kg. Ci\u0119\u017car ca\u0142kowity pracowni FOTON-2 wynosi\u0142 9100 kg, obs\u0142uga 4 osoby.<\/p>\n<p>Laboratorium FOTON-2 wyst\u0119powa\u0142o najcz\u0119\u015bciej z polow\u0105 pracowni\u0105  fotogrametryczn\u0105 FOTON-5 umieszczon\u0105 na samochodzie STAR 660M2 z nadwoziem Jelcz 117UM s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do odczytywania i interpretacji zdj\u0119\u0107 z rozpoznania lotniczego, czyli do kompleksowej obr\u00f3bki wynik\u00f3w lotniczego rozpoznania w warunkach polowych.. Wyposa\u017cone by\u0142o w urz\u0105dzenie do odczytu film\u00f3w lotniczych Zeiss, przegl\u0105dark\u0119 film\u00f3w lotniczych PF-32\/ITWL umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 jednoczesne ogl\u0105danie 2 lub 3 film\u00f3w 80 mm lub tylko dw\u00f3ch 190 mm. Niekt\u00f3re pracownie wyposa\u017cano  w telewizyjny system interpretacyjny sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z kamery i monitora. Oba zestawy FOTON-2 i FOTON -5 zasilane by\u0142y z zespo\u0142u pr\u0105dotw\u00f3rczego PAD 20 umieszczonego na jednoosiowej przyczepce. Fotony mog\u0142y wyst\u0119powa\u0107 w zestawach FOTON-2 plus FOTON 3 (dwa samochody lub te\u017c FOTON-1,2 i 3 na trzech samochodach Pojazdy FOTON dublowa\u0142y stacjonarne laboratorium fotograficzne jednostki.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/65f063969e33b227695ba614e479757b85408aa3\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/65f063969e33b227695ba614e479757b85408aa3\" alt=\"FOTON-2. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>FOTON-2. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/59d105e45af506d3ae0e2eac78ab0dca0b30b0d9\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/59d105e45af506d3ae0e2eac78ab0dca0b30b0d9\" alt=\"FOTON-2 przykryty p\u0142acht\u0105 maskuj\u0105c\u0105. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>FOTON-2 przykryty p\u0142acht\u0105 maskuj\u0105c\u0105. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/ae20e9847e433806ea6d1c77f163ba6559be172a\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/ae20e9847e433806ea6d1c77f163ba6559be172a\" alt=\"FOTON-2 pomieszczenie jasne. Widok na tablic\u0119 rozdzielcz\u0105. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>FOTON-2 pomieszczenie jasne. Widok na tablic\u0119 rozdzielcz\u0105. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/28da43d88c93d36e782fdd418ba420344a915316\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/28da43d88c93d36e782fdd418ba420344a915316\" alt=\"FOTON-2 pomieszczenie ciemne. Widok na lamp\u0119 ciemniow\u0105. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>FOTON-2 pomieszczenie ciemne. Widok na lamp\u0119 ciemniow\u0105. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/6cdf8ce3f691bcd1dc2ee869f3c8722ee86a9023\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/6cdf8ce3f691bcd1dc2ee869f3c8722ee86a9023\" alt=\"FOTON-2 pomieszczenie ciemne. Widok na tablic\u0119 rozdzielcz\u0105, z prawej strony suszarka APSO-5M. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>FOTON-2 pomieszczenie ciemne. Widok na tablic\u0119 rozdzielcz\u0105, z prawej strony suszarka APSO-5M. Zdj\u0119cie z instrukcji technicznej<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/e810d45c5e9951e72a0323d7081298bc5750f715\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/e810d45c5e9951e72a0323d7081298bc5750f715\" alt=\"Polowe laboratorium fotograficzne FOTON-2\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Polowe laboratorium fotograficzne FOTON-2<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/40cd46e98719de14ccda33450aa96fff162f0133\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/40cd46e98719de14ccda33450aa96fff162f0133\" alt=\"Foton-2 widoczny z lewej strony fragment suszarki do zdj\u0119\u0107 APSO-5 i z prawej strony suszarka do film\u00f3w SP-80M\/ITWL\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Foton-2 widoczny z lewej strony fragment suszarki do zdj\u0119\u0107 APSO-5 i z prawej strony suszarka do film\u00f3w SP-80M\/ITWL<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4c467d3b3c1d5c1d55e97d20dcaf71b28ed31e17\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4c467d3b3c1d5c1d55e97d20dcaf71b28ed31e17\" alt=\"Foton-5 widoczna cz\u0119\u015b\u0107 pulpitu operatora\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Foton-5 widoczna cz\u0119\u015b\u0107 pulpitu operatora<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/5a6561454db1d873d2c1fe1199c4284205ef5c88\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/5a6561454db1d873d2c1fe1199c4284205ef5c88\" alt=\"Urz\u0105dzenie do odczytu film\u00f3w Zeiss (z\u0142o\u017cone w skrzyni transportowej\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Urz\u0105dzenie do odczytu film\u00f3w Zeiss (z\u0142o\u017cone w skrzyni transportowej<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/3889ce4d30610acf10e37241aa5efa736362267b\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/3889ce4d30610acf10e37241aa5efa736362267b\" alt=\"Kopiarka fotograficzna KF-90M\/ITWL\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Kopiarka fotograficzna KF-90M\/ITWL<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Polowa-stacja-meteorologiczna-PSM-2.\"  >Polowa stacja meteorologiczna PSM-2.<\/h3>\n<p>Stacja PSM-2 u\u017cywana by\u0142a podczas \u0107wicze\u0144 lub przebazowa\u0144 na lotniska zapasowe lub drogowe odcinki lotniskowe (DOL). W czasie lot\u00f3w z lotniska macierzystego prognozy pogody opracowywano w stacjonarnym biurze meteorologicznym umieszczony na wie\u017cy kontroli lot\u00f3w. Polowa stacja meteorologiczna umieszczona by\u0142a tak\u017ce w nadwoziu 117AUM na samochodzie STAR-660M2 z jednoosiow\u0105 przyczepk\u0105. Za kabin\u0105 kierowcy po lewej stronie umieszczony by\u0142 maszt teleskopowy dla anten radiowych i czujnik\u00f3w wiatromierza (czujnikiem pr\u0119dko\u015bci by\u0142a pr\u0105dniczka tachometryczna nap\u0119dzana o\u015bmio\u0142opatowym wiatraczkiem o poziomej osi obrotu a czujnikiem kierunku podw\u00f3jna metalowa chor\u0105giewka ster umieszczona na pionowej osi selsynu). Nadwozie podzielone by\u0142o tak\u017ce na dwa przedzia\u0142y. Przedni stosunkowo ma\u0142y przeznaczony by\u0142  na pracowni\u0119 synoptyczn\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142 tak\u017ce jako pomieszczenie do szyfrowania informacji meteorologicznych tajn\u0105 maszyn\u0105 szyfruj\u0105c\u0105 M-130 Koral, w czasie okresowych \u0107wicze\u0144 w szyfrowaniu. By\u0142a to mocno unowocze\u015bniona wersja s\u0142ynnej maszyny szyfruj\u0105cej Enigma. Wyposa\u017cono j\u0105 w wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 dysk\u00f3w szyfruj\u0105cych. Przy pomocy tej maszyny szyfrowano depesze meteorologiczne np. SYNOP, PILOT lub TEMP. Depesze te s\u0142u\u017cy\u0142y wymianie informacji pogodowych mi\u0119dzy centrami dowodzenia pa\u0144stw Uk\u0142adu Warszawskiego. Maszyna s\u0142u\u017cy\u0142a tak\u017ce do odszyfrowywania  zapisanych przez perforator dalekopisu (dziurkark\u0119 ta\u015bmy) zaszyfrowanych ta\u015bm dziurkowanych (perforowanych) oraz perforowania ta\u015bm papierowych przeznaczonych do nadania. Tylny przedzia\u0142 przeznaczony by\u0142 na pracownie meteorologiczn\u0105. Na jego przedniej \u015bcianie umieszczono zamykane szafy mieszcz\u0105ce trzy dalekopisy arkuszowe RFT T-51 lub T-63 z perforatorami Siemens S-37 pod\u0142\u0105czone do trzech odbiornik\u00f3w radiowych EKD-300 produkcji NRD. Dalekopisy drukowa\u0142y na papierze szeroko\u015bci 215 mm nawini\u0119tym na rolk\u0119. Perforator dziurkowa\u0142 ta\u015bm\u0119 papierow\u0105 o szeroko\u015bci 17,46 mm pi\u0119cioma \u015bcie\u017ckami dziurek. W starszych wersjach stacji u\u017cywany by\u0142 konwerter FM\/AM KFM-500 pod\u0142\u0105czony do odbiornika  OK-106. Konwerter umo\u017cliwia\u0142 przekszta\u0142cenie odebranych sygna\u0142\u00f3w dalekopisowych z modulacji FM na modulacj\u0119 AM. W przedziale umieszony by\u0142  pulpit do opracowywania map synoptycznych. Zamontowany by\u0142 w nim aneroid MD-49-2, Ponadto w przedziale umieszczano wska\u017anik anemometru pr\u0119dko\u015bciowo-kierunkowego (wiatromierza) M-47 i urz\u0105dzenia do pomiaru dolnej granicy chmur IWO. Ponadto barograf, psychrometr Assmana, teodolit pilotowy, planszet meteorologiczny  i inne wyposa\u017cenie meteorologiczne. W razie potrzeby dokompletowywano synoptograf (aparat telekopiowy) FAK-P do drukowania map synoptycznych, kt\u00f3ry nie by\u0142 w standardowym wyposa\u017ceniu. Tak by\u0142a ukompletowana stacja PSM-2 np. w 4 Bazie Lotniczej.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/1b9bd9ce0012680e88f598e12287027b18705ec4\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/1b9bd9ce0012680e88f598e12287027b18705ec4\" alt=\"Odbiornik EKD-300. Zdj\u0119cie Marek Kaiper\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Odbiornik EKD-300. Zdj\u0119cie Marek Kaiper<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na przyczepce umieszczano dwa agregaty pr\u0105dotw\u00f3rcze PAB-2, nadajnik i odbiornik urz\u0105dzenia IWO-1M lub IWO-2, wiatraczek ze sterem kierunku wiatromierza M-47, butle z wodorem oraz cz\u0119\u015bci zapasowe i  eksploatacyjne.<\/p>\n<p>W urz\u0105dzeniu telekopiowym FAK-P do drukowania map synoptycznych u\u017cywano papier elektrochemiczny EHB-6 lub EHB-4. By\u0142 to wilgotny papier nawini\u0119ty na szpul\u0119, nas\u0105czony substancj\u0105 chemiczn\u0105  przeznaczony do drukowania map. Pod wp\u0142ywem impuls\u00f3w pr\u0105dowych przep\u0142ywaj\u0105cych przez papier w miejscach chwilowego styku dw\u00f3ch elektrod po jego obu stronach, papier czernia\u0142 tworz\u0105c na przesuwaj\u0105cej si\u0119 ta\u015bmie rysunek mapy. Synoptograf nie by\u0142 standardowym wyposa\u017ceniem stacji PSM-2 m\u00f3g\u0142 by\u0107 dokompletowywany w razie potrzeby, tak by\u0142o np. w 4 Bazie Lotniczej. Urz\u0105dzenie do pomiaru dolnej granicy chmur  IWO-1M, wysy\u0142a\u0142o skierowany do g\u00f3ry silny impuls \u015bwietlny  (lampa b\u0142yskowa, palnik ISSz-100-3) z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 powtarzania 20 Hz. Impuls ten po odbiciu od chmury trafia\u0142 na fotopowielacz FEU-1  umieszczony w ognisku lustra odbijaj\u0105cego urz\u0105dzenia odbiorczego, po wzmocnieniu sygna\u0142 kierowany by\u0142 do wska\u017anika a nast\u0119pnie wy\u015bwietlany na lampie oscyloskopowej 8LO39W. Naci\u015bni\u0119cie ga\u0142ki potencjometru pomiarowego w\u0142\u0105cza\u0142o nadajnik \u015bwiat\u0142a oraz pod\u015bwietlenie skali, co u\u0142atwia\u0142o odczyt. Odbity od chmur impuls na ekranie lampy nasuwano kr\u0119c\u0105c ga\u0142k\u0105 potencjometru na kresk\u0105 wyryt\u0105 na nim. Wysoko\u015b\u0107 podstawy chmur odczytywano w metrach na skali wysoko\u015bci chmur potencjometru. Czas pomiaru nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 wi\u0119kszy ni\u017c 10 sekund.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Marek Kaiper<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W pu\u0142kach lotniczych u schy\u0142ku PRL-u  u\u017cywano wielk\u0105 liczb\u0119 specjalistycznych urz\u0105dze\u0144 montowanych g\u0142\u00f3wnie na pojazdach. Mi\u0119dzy innymi w s\u0142u\u017cbie elektro- gazowej r\u00f3\u017cnego rodzaju dystrybutory tlenu i gaz\u00f3w technicznych, rozruszniki samolotowe APA-4 i APA-5, cysterny z paliwem i wozy smarownicze s\u0142u\u017cby MPS, stacje \u0142adowania akumulator\u00f3w PS\u0141-2 s\u0142u\u017cby samochodowej, radiolokatory, reflektory i radiolatarnie s\u0142u\u017cby ubezpieczenia lot\u00f3w, radiostacje na samochodach (R-140, R-845, R-831 i inne) a tak\u017ce polowe stanowisko kierowania lotami SSD-2 nazywane \u201ekrat\u0105\u201d lub \u201ekrasul\u0105\u201d z racji malowania w krat\u0119  oraz aparatownie  serii ARO KU s\u0142u\u017cby \u0142\u0105czno\u015bci. Do tego trzeba doda\u0107 pojazdy s\u0142u\u017cby in\u017cynieryjno lotniczej stanowiska diagnozowania KPSO -17M a tak\u017ce pojazdy kompani obs\u0142ugi lotniska, s\u0142u\u017cby zdrowia i stra\u017cy po\u017carnej. Ta wielka ilo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w podzielona by\u0142a na rzuty, kt\u00f3re w razie alarmu wyje\u017cd\u017ca\u0142y z terenu lotniska ustawiaj\u0105c si\u0119 w kolumnach na r\u00f3\u017cnych okolicznych bocznych drogach, oczekuj\u0105c na dalsze rozkazy. W tej ogromnej liczbie pojazd\u00f3w zupe\u0142nie znikn\u0119\u0142y i s\u0105 prawie nieznane  pracownie u\u017cywane jedynie podczas wyjazdu na lotniska zapasowe lub drogowe odcinki lotniskowe (DOL-e) oraz podczas \u0107wicze\u0144. By\u0142y to polowe laboratorium fotograficzne Foton 2, polowa stacja meteorologiczna PSM-2 oraz urz\u0105dzenie do odczytu rejestrator\u00f3w lotniczych \u0141ucz 71 a tak\u017ce aparatownie kontroli korespondencji radiowej ARO KU. Doda\u0107 trzeba, \u017ce wszystkie rozmowy z samolotami w powietrzu prowadzone z radiostacji korespondencyjnych i urz\u0105dze\u0144 ubezpieczenia lot\u00f3w (radionamierniki, RSL) oraz stanowisk dowodzenia by\u0142y nagrywane na w\u0142asnych magnetofonach szpulowych M-64 \u201eZwuk-1\u201d, ZRK MAK-S i MAK2-S, drutowych MN-61 oraz kasetowych RK-84 oraz rejestrator\u00f3w drutowych MS-61 i kasetowych Elmasz RK-1681T ten ostatni z automatycznym nagrywaniem czasu, stosowany by\u0142 na startowym stanowisku dowodzenia SSD-2. Dodatkowo ka\u017cdy samolot bojowy mia\u0142 w\u0142asny rejestrator drutowy typu MS-61 (nagrywaj\u0105cy korespondencj\u0119 radiow\u0105 na specjalnym cienkim drucie). Ca\u0142a korespondencja radiowa i telefoniczna by\u0142a nagrywana na specjalnych wielo\u015bcie\u017ckowych magnetofonach, najcz\u0119\u015bciej SHR-208 (osiem \u015bcie\u017cek) produkcji w\u0119gierskiej umieszczonych w wie\u017cy kontroli lot\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-831","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=831"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3855,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/831\/revisions\/3855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}