![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/B-737-800-Rzeszow-2019-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman01-1024x687.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ruch-lotniczy.-2026-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman01-1024x612.png\")
Wielkie lotniska wyposa\u017cone w kilka terminali pasa\u017cerskich i cargo, kt\u00f3re maj\u0105 po kilka RWY, to obecnie s\u0105 jak du\u017ce miasta. Maj\u0105 bardzo rozbudowan\u0105 infrastruktur\u0119, ogromny ruch lotniczy, z tysi\u0105cami operacji lotniczych. Drogi startowe, kt\u00f3re cz\u0119sto si\u0119 krzy\u017cuj\u0105 i dziesi\u0105tki kilometr\u00f3w dr\u00f3g ko\u0142owania. Do tego dochodzi ruch pojazd\u00f3w lotniskowych, autobus\u00f3w peronowych, samochodowych dystrybutor\u00f3w paliw, pojazdy cateringowe i wiele innych. Nad tym wszystkim nale\u017cy panowa\u0107. I okazuje si\u0119, \u017ce zwyk\u0142a obserwacja z wie\u017cy kontroli lot\u00f3w ju\u017c nie wystarcza, aby zapewni\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 separacj\u0119, a przez to bezpiecze\u0144stwo. <\/p>\n\n\n\n
Du\u017cym krokiem w dziedzinie poprawy bezpiecze\u0144stwa by\u0142o powstanie skomputeryzowanych system\u00f3w obr\u00f3bki danych radaru lotniskowego (Surface Movement Radar – SMR). System potrafi \u015bledzi\u0107 poruszaj\u0105ce si\u0119 obiekty, alarmuj\u0105c kontrolera w przypadku wyst\u0105pienia przes\u0142anek do powstania sytuacji kolizyjnej. Na przyk\u0142ad, kiedy obiekt kieruje si\u0119 w stron\u0119 drogi startowej, zaj\u0119tej przez samolot. Ostrze\u017cenie jest generowane tak\u017ce wtedy, gdy zidentyfikowany samolot zmienia tras\u0119 ko\u0142owania lub nie zatrzyma\u0142 si\u0119 w punkcie oczekiwania. <\/p>\n\n\n\n
Surface Movement Radar (SMR) to naziemny system nadzoru lotniska, kt\u00f3ry wykorzystuje fale radiowe do \u015bledzenia samolot\u00f3w i pojazd\u00f3w na pasach startowych, drogach ko\u0142owania i p\u0142ytach postojowych. Zasada dzia\u0142ania SMR. System dzia\u0142a g\u0142\u00f3wnie w pa\u015bmie X (od 8,0 do 12,0 GHz), dostarczaj\u0105c ostre obrazy ziemi, o wysokiej rozdzielczo\u015bci. Wykorzystuje anten\u0119, kt\u00f3ra zazwyczaj obraca si\u0119 raz na sekund\u0119, aby przesy\u0142a\u0107 aktualizacje na \u017cywo. Fala radiowa odbija si\u0119 od obiekt\u00f3w i mierzy czas powrotu, aby okre\u015bli\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107, kierunek i pr\u0119dko\u015b\u0107. System dzia\u0142a p\u0142ynnie w g\u0119stej mgle, deszczu, \u015bniegu i ca\u0142kowitej ciemno\u015bci. Wykrywa pojazdy i obiekty, kt\u00f3re nie maj\u0105 aktywnych transponder\u00f3w. Ostrzega kontroler\u00f3w, aby zapobiec zderzeniom na pasie startowym i nieautoryzowanym ruchom. Cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142pracuje z zaawansowanym systemem kierowania i kontroli ruchu naziemnego (A-SMGCS), zgodnie z opisem SKYbrary Aviation Safety. <\/p>\n\n\n\n
Radar Ruchu Naziemnego (SMR) to urz\u0105dzenie radarowe zaprojektowane specjalnie do wykrywania wszystkich g\u0142\u00f3wnych obiekt\u00f3w na powierzchni lotniska, w tym samolot\u00f3w i pojazd\u00f3w, oraz do wy\u015bwietlania ca\u0142ego obrazu na konsoli wska\u017anika radarowego w wie\u017cy kontroli lot\u00f3w. S\u0142u\u017cy on do wspomagania wizualnej obserwacji ruchu samolot\u00f3w i\/lub pojazd\u00f3w na pasach startowych i drogach ko\u0142owania, przez personel wie\u017cy. <\/p>\n\n\n\n
System zwi\u0119ksza \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105 kontroler\u00f3w dotycz\u0105cej pola manewrowego; monitorowania ruchu statk\u00f3w powietrznych i pojazd\u00f3w na polu manewrowym; dostarczania pilotom i kierowcom pojazd\u00f3w informacji o trasie (w razie potrzeby); oraz zapewniania doradztwo i pomocy w zakresie bezpiecznego i sprawnego przemieszczania si\u0119 statk\u00f3w powietrznych i pojazd\u00f3w na polu manewrowym. <\/p>\n\n\n\n
Dane techniczne: <\/p>\n\n\n\n
SMR wykorzystuje zasad\u0119 dzia\u0142ania radaru dozorowania pierwotnego (PSR), to znaczy emituje sygna\u0142, kt\u00f3ry odbija si\u0119 od celu, a odebrany sygna\u0142 echa s\u0142u\u017cy do okre\u015blenia odleg\u0142o\u015bci i namiaru celu. <\/p>\n\n\n\n
SMR dzia\u0142a jednak na znacznie wy\u017cszych cz\u0119stotliwo\u015bciach (10-20 GHz) w por\u00f3wnaniu z PSR (1-5 GHz). W rezultacie antena jest znacznie mniejsza i l\u017cejsza, co pozwala na szybszy obr\u00f3t (zwykle 1 obr\u00f3t na sekund\u0119, w por\u00f3wnaniu z 6-12 obrotami na minut\u0119), a tym samym szybsz\u0105 aktualizacj\u0119. Rozdzielczo\u015b\u0107 azymutu jest r\u00f3wnie\u017c lepsza (oko\u0142o 0,25 stopnia) w por\u00f3wnaniu z PSR (1-2 stopnie) dzi\u0119ki mniejszej szeroko\u015bci wi\u0105zki (osi\u0105gni\u0119tej dzi\u0119ki wy\u017cszej cz\u0119stotliwo\u015bci). Chocia\u017c zasi\u0119g jest znacznie kr\u00f3tszy w por\u00f3wnaniu z innymi radarami (co nie jest wad\u0105, poniewa\u017c SMR ma za zadanie pokry\u0107 jedynie obszar manewrowania), pozwala to na zastosowanie kr\u00f3tszego impulsu, co z kolei przek\u0142ada si\u0119 na znacznie lepsz\u0105 rozdzielczo\u015b\u0107 zasi\u0119gu (oko\u0142o 20 m). <\/p>\n\n\n\n
System SMR jest cz\u0119sto montowany na szczycie wie\u017cy kontroli ruchu lotniczego (ATC), co zapewnia dobr\u0105 widoczno\u015b\u0107 pola manewrowego. <\/p>\n\n\n\n
Nieod\u0142\u0105cznym ograniczeniem SMR jest to, \u017ce dostarcza on jedynie informacji o pozycji. Jednak w po\u0142\u0105czeniu z odbiornikiem ADS-B, na ekranie kontrolera mog\u0105 by\u0107 wy\u015bwietlane dodatkowe informacje. <\/p>\n\n\n\n
Obecnie (2026 rok) trwaj\u0105 prace rozwojowe nad systemem SMR: Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) ocenia prototyp systemu zapobiegania wtargni\u0119ciom na pas startowy poprzez \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105 (RIPSA). RIPSA to uproszczona wersja systemu sygnalizacji stanu pasa startowego (RWSL), obejmuj\u0105ca \u015bwiat\u0142a wej\u015bcia na pas startowy (REL), sterowane danymi z niezale\u017cnego radaru naziemnego. Jednak w przeciwie\u0144stwie do RWSL, RIPSA nie obejmuje \u015bwiate\u0142 oczekiwania na start (THL). Celem systemu RIPSA jest wzmocnienie ochrony strefy bezpiecze\u0144stwa pasa startowego (RIPSA) poprzez wykorzystanie rozwi\u0105za\u0144 bezpiecze\u0144stwa \u201ebezpo\u015brednio do pilota\u201d, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 lokalne mo\u017cliwo\u015bci wykrywania wszystkich statk\u00f3w powietrznych lub pojazd\u00f3w w punktach newralgicznych RWY (RI), takich jak linie oczekiwania i skrzy\u017cowania pas\u00f3w startowych. System zapewnia jedynie \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105, a nie zezwolenie na wjazd na pas startowy. Podstawow\u0105 technologi\u0105 jest niekooperatywny, ukierunkowany radar ruchu naziemnego (SMR) z dodatkowym wsparciem ze \u017ar\u00f3de\u0142 kooperacyjnych, takich jak ADS-B i radar dozorowania lotniska (ASR). RIPSA wykorzystuje dane z radaru dozorowania z SMR i przetwarza je za pomoc\u0105 \u201elogiki bezpiecze\u0144stwa\u201d, kt\u00f3ra steruje systemem o\u015bwietlenia polowego (FLS), w tym naziemnymi \u015bwiat\u0142ami wjazdu na pas startowy (REL), wskazuj\u0105cymi status pasa startowego (RWY). <\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Skawina 26.07.2026r. Naziemny system nadzoru lotniska. Wielkie lotniska wyposa\u017cone w kilka terminali pasa\u017cerskich i cargo, kt\u00f3re maj\u0105 po kilka RWY, to obecnie s\u0105 jak du\u017ce miasta. Maj\u0105 bardzo rozbudowan\u0105 infrastruktur\u0119, ogromny ruch lotniczy, z tysi\u0105cami operacji lotniczych. Drogi startowe, kt\u00f3re cz\u0119sto si\u0119 krzy\u017cuj\u0105 i dziesi\u0105tki kilometr\u00f3w dr\u00f3g ko\u0142owania. Do tego dochodzi ruch pojazd\u00f3w lotniskowych, autobus\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8110"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8113,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8110\/revisions\/8113"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}