![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KS-12-Armata-plot-wz.1939-KS-12-2019r.zdj_.KPH01-1024x789.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KS-12-Armata-plot-wz.1939-KS-12-2019r.zdj_.KPH02-1024x777.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KS-12-Armata-plot-wz.1939-KS-12-2026r.zdj_.KPH01-1024x640.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KS-12-Armata-plot-wz.-1939-KS-12.-2026-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x618.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/KS-12-Armata-plot-wz.-1939-KS-12.-2026-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman03-1024x616.png\")
Armata PLOT wz. 1939, kaliber 85 mm, 52-K, KS-12; by\u0142a sowieck\u0105, podstawow\u0105 armat\u0105 przeciwlotnicz\u0105 u\u017cywana podczas drugiej wojny \u015bwiatowej i po niej, a\u017c do 60-lat XX wieku. Armata by\u0142a wzorowana na germa\u0144skiej armacie 88 mm Flak. Armata by\u0142a u\u017cytkowana tak\u017ce jako przeciwpancerna, przeciw pojazdom pancernym i ci\u0119\u017carowym, a tak\u017ce do niszczenia umocnie\u0144. Armaty zosta\u0142y wyparte przez rakietowe systemy przeciwlotnicze oraz wielolufowe zestawy kierowane radarem. Armata by\u0142a produkowana seryjnie w okresie 1939-1945. <\/p>\n\n\n\n
Sowieckie oznaczenie armaty; 85-\u043c\u043c \u0437\u0435\u043d\u0438\u0442\u043d\u0430\u044f \u043f\u0443\u0448\u043a\u0430 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0446\u0430 1939 \u0433\u043e\u0434\u0430, 52-\u041a). Armata zosta\u0142a opracowana przez zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w pod kierunkiem in\u017cyniera \u0141.W. Ljuliewa. Armata stanowi\u0142a modyfikacj\u0119 konstrukcji armaty przeciwlotniczej 76,2 mm wz. 1938, kt\u00f3ra wywodzi\u0142a si\u0119 z armaty armaty 76,2 mm wz. 1931 (3K), a kt\u00f3ra by\u0142a opracowana wed\u0142ug dokumentacji germa\u0144skiej firmy Rheinmetall. By\u0142o to w okresie bardzo dobrych stosunk\u00f3w germa\u0144sko-moskiewskich, kiedy to germa\u0144cy nieodp\u0142atnie korzystali z sowieckich poligon\u00f3w. W chwili, kiedy bracia si\u0119 pok\u0142\u00f3cili i germa\u0144cy ruszyli na wsch\u00f3d, CCCP posiada\u0142 2 630 egzemplarzy tego typu armat i produkcja nadal trwa\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Prace nad armat\u0105 rozpocz\u0119to w 1937 roku, po zapoznaniu si\u0119 z armatami wprowadzonymi do wojska germa\u0144skiego. Zadanie zosta\u0142o zlecone OKB Fabryki Nr 8 imieniem M. I. Kalinina, umieszczonymi ko\u0142o Moskwy w miejscowo\u015bci Podlipki. W 1938 roku, prace przeniesiono do Kaliningradu. W\u00f3wczas zespo\u0142em kierowa\u0142 in\u017cynier G. D. Dorochina. Podstaw\u0105 by\u0142a wymiana lufy kalibru 76 mm na luf\u0119 kalibru 85 mm i o d\u0142ugo\u015bci 4 693 mm. Aby ograniczy\u0107 si\u0142y odrzutu dzia\u0142aj\u0105ce na lawet\u0119 podczas strzelania, luf\u0119 wyposa\u017cono w hamulec wylotowy. Pozostawiono podwozie armaty 3K. W styczniu 1938 roku, rozpocz\u0119to testowe strzelania prototyp\u00f3w. Wprowadzono zmiany w podwoziu. Armata otrzyma\u0142a oznaczenie fabryczne 52-K. Podczas kolejnych test\u00f3w armata ujawni\u0142a swoje wady. Niedostatecznie dzia\u0142a\u0142 hamulec wylotowy, co powodowa\u0142o jej podskok po oddani strza\u0142u i trzeba by\u0142o powt\u00f3rnie wycelowa\u0107. W dodatku, armata mia\u0142a wi\u0119kszy rozrzut boczny ni\u017c planowano. Ale podj\u0119to decyzj\u0119 o dalszej produkcji. Wykonano konieczne modyfikacje. Podwozie zosta\u0142o wymienione na \u0142o\u017ce i podwozie ZU-8. W okresie kwiecie\u0144 – sierpie\u0144 1939 rok, wykonano kolejne testy. Armaty podczas tych test\u00f3w odda\u0142y 1 100 strza\u0142\u00f3w i przejecha\u0142y 500 km. W maju 1940 roku, armata otrzyma\u0142a indeks 52-P-365. W Kaliningradzie armaty produkowano seryjnie do jesieni 1941 roku. Po ataku germa\u0144c\u00f3w na braci moskali, na prze\u0142omie pa\u017adziernika i listopada 1941 roku, g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 fabryki wraz z Biurem Konstrukcyjnym, ewakuowano do Swierd\u0142owska, gdzie ju\u017c w grudniu 1941 roku, wyprodukowano pierwsze armaty 52-K.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie produkcji wprowadzano kolejne zmiany. Zastosowano zmodernizowane podwozie i \u0142o\u017ce ZU-13. Wprowadzono zmodernizowane lufy, kt\u00f3re by\u0142y \u0142atwiejsze w produkcji; lufa jednolita, bez rdzenia. Zmodernizowano tarcz\u0119 ochronn\u0105. Zamontowano nowy celownik. Tak powsta\u0142a KS-12. Pomimo pewnych r\u00f3\u017cnic konstrukcyjnych armaty 52-K i KS-12 posiada\u0142y jednakowe charakterystyki taktyczno \u2013 techniczne. W CCCP armaty przeciwlotnicze kalibru 85 mm wz. 1939 roku, produkowano wy\u0142\u0105cznie w Fabryce Nr 8 im. M. I. Kalinina, pocz\u0105tkowo w Kaliningradzie, a p\u00f3\u017aniej w Swierd\u0142owsku. W poszczeg\u00f3lnych latach produkcja wynosi\u0142a: 1939 rok \u2013 20 egzemplarzy, 1940 rok \u2013 940 egzemplarzy, 1941 rok \u2013 3 370 egzemplarzy, 1942 rok \u2013 2 760 egzemplarzy, 1943 rok \u2013 3 720 egzemplarzy, 1944 rok \u2013 1 900 egzemplarzy, 1945 rok \u2013 710 egzemplarzy. Og\u00f3\u0142em wyprodukowano oko\u0142o 13 400 armaty w wersji 52-K i KS-12.<\/p>\n\n\n\n
Jako amunicj\u0119 u\u017cywano naboje scalone z pociskiem od\u0142amkowym O-365 o masie 9,54 kg, lub przeciwpancerno-smugowym o masie 9,2 kg, lub przeciwpancerno-smugowo-podkalibrowym o masie 4,99 kg. Ca\u0142kowita masa naboju 16,3 kg. Zapalnik: KTM-1 lub KTM-1-U. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wylotowa pocisku 793 m\/s. Przebijalno\u015b\u0107 pancerza, u\u017cywaj\u0105c amunicji t\u0119po-g\u0142owicowej BR-365 na dystansie: 100 m \u2013 119 mm, 3 000 m \u2013 70 mm. <\/p>\n\n\n\n
Lufa armaty posiada 24 bruzdy i zako\u0144czona jest hamulcem wylotowym. Pod luf\u0105 umieszczony jest hydrauliczny opornik, a nad ni\u0105 hydro-pneumatyczny powrotnik. Oporopowrotnik wyposa\u017cony jest w regulator odrzutu w zale\u017cno\u015bci od k\u0105ta podniesienia lufy. Zamek p\u00f3\u0142automatyczny ryglowany jest poprzez pionowy klin \u015blizgowy. Mechanizmy podniesienia i kierunkowy oparte s\u0105 na pojedynczych sektorach k\u00f3\u0142 z\u0119batych. Podwozie dwuosiowe, czteroko\u0142owe, zapewnia\u0142o du\u017ca stabilno\u015b\u0107 podczas transportu. Wszystkie ko\u0142a by\u0142y pojedyncze. Armat\u0119 wyposa\u017cono w cztery mechaniczne podno\u015bniki, na kt\u00f3rych jest opierane w po\u0142o\u017ceniu bojowym. W celu os\u0142ony \u017co\u0142nierzy dzia\u0142o posiada tarcz\u0119 ochronn\u0105, kt\u00f3ra chroni\u0142a przed od\u0142amkami i pociskami z broni ma\u0142okalibrowej. <\/p>\n\n\n\n
W te armaty wyposa\u017cono oddzia\u0142y Ludowego Wojska Polskiego na terenie pa\u0144stwa moskiewskiego. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, kiedy Polska by\u0142a okupowana przez CCCP, armaty tego typu by\u0142y produkowane przez zak\u0142ad Huta Stalowa Wola, Polska, na licencji CCCP. By\u0142o to w okresie 1949-1955. Produkowano wersj\u0119 KS-12. Armaty w 60-latach XX wieku, zosta\u0142y skierowane do obrony lotnisk i baz rakietowych, na przyk\u0142ad do obrony 61. Pu\u0142ku Rakietowego Obrony Powietrznej w Skwierzynie.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T armaty PLOT wz. 1939, kaliber 85 mm, 52-K, KS-12: <\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 lufy 4693 mm. Wed\u0142ug innych danych 4420 mm. Dono\u015bno\u015b\u0107 w pionie 10 500 m. Dono\u015bno\u015b\u0107 w pionie skuteczna 8 400 m. Dono\u015bno\u015b\u0107 w poziomie 15 500 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 pocz\u0105tkowa pocisku wynosi 800 m\/s. D\u0142ugo\u015b\u0107 7,15 m. Szeroko\u015b\u0107 2,15 m. Wysoko\u015b\u0107 2,16 m (pozycja marszowa). Masa w\u0142asna 4 900 kg. K\u0105t ostrza\u0142u od -3 stopnie do +82 (inne dane +84) stopni. K\u0105t ostrza\u0142u w poziomie wynosi 360 stopni. Szybkostrzelno\u015b\u0107 do 20 strza\u0142\u00f3w na minut\u0119. Standardowa 15 strza\u0142\u00f3w na minut\u0119. Lufa armaty w pozycji poziomej jest na wysoko\u015bci 1,45 m. Obs\u0142uga 7 \u017co\u0142nierzy. Czas przygotowania armaty z po\u0142o\u017cenia transportowego do pozycji bojowej wynosi\u0142 oko\u0142o 70 sekund. Pr\u0119dko\u015b\u0107 transportowa do 50 km\/h, na drodze asfaltowej. Na bezdro\u017cach 7-10 km\/h. Prze\u015bwit podwozia 0,40 m.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tarnobrzeg 2026-06-28 Armata PLOT wz. 1939, kaliber 85 mm, 52-K, KS-12. Armata PLOT wz. 1939, kaliber 85 mm, 52-K, KS-12; by\u0142a sowieck\u0105, podstawow\u0105 armat\u0105 przeciwlotnicz\u0105 u\u017cywana podczas drugiej wojny \u015bwiatowej i po niej, a\u017c do 60-lat XX wieku. Armata by\u0142a wzorowana na germa\u0144skiej armacie 88 mm Flak. Armata by\u0142a u\u017cytkowana tak\u017ce jako przeciwpancerna, przeciw pojazdom […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8082,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":["post-8081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uzbrojenie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8087,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8081\/revisions\/8087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}