Samolot Pe-2 to by\u0142 bombowiec nurkuj\u0105cy, u\u017cytkowany w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Po wojnie stosunkowo szybko wycofany, z uwagi na przestarza\u0142\u0105 konstrukcj\u0119, niskie parametry taktyczno-techniczne i cechowa\u0142 nie du\u017c\u0105 awaryjno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\nPe-2. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPe-2. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPe-2. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
Rozw\u00f3j konstrukcji.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Utrwalanie w\u0142adzy komunistycznej w CCCP spowodowa\u0142o, \u017ce rozw\u00f3j i tak s\u0142abego ekonomicznie pa\u0144stwa, zosta\u0142 jeszcze bardziej ograniczony. Rolnictwo i przemys\u0142 zosta\u0142y zaniedbane. Bolszewicy, aby zniszczy\u0107 wszelk\u0105 kontrrewolucj\u0119 musieli si\u0119 zbroi\u0107. Stalin, kt\u00f3ry by\u0142 wodzem l\u0105dowym, nie rozumia\u0142 lotnictwa, a tym bardziej morza. Jego zbrojenie armii by\u0142o nakierowane wy\u0142\u0105cznie na dzia\u0142ania l\u0105dowe. Nie dziwmy si\u0119 wi\u0119c, \u017ce w chwili rozpocz\u0119cia drugiej wojny \u015bwiatowej, lotnictwo sowieckie by\u0142o zaniedbane. <\/p>\n\n\n\n
W tym miejscu, musimy poczyni\u0107 jeszcze jedn\u0105 istotn\u0105 uwag\u0119. Moskale do tej pory uznaj\u0105 rozpocz\u0119cie drugiej wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3r\u0105 nazywaj\u0105 wojn\u0105 \u201eojczy\u017anian\u0105\u201d, od dnia 22 czerwca 1941 roku, kiedy zaatakowa\u0142y ich wojska germa\u0144skie. Sowiecki atak na Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0119 w dniu 17 wrze\u015bnia 1939 roku, uwa\u017caj\u0105 za zabezpieczenie tylko swoich interes\u00f3w. W my\u015bl tej zasady ucz\u0105 dzisiaj swoje dzieci w szko\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n
Tak, wi\u0119c w 1939 roku, moskale nie posiadali nowoczesnego lotnictwa, a bombowego w szczeg\u00f3lno\u015bci. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce konieczne jest przyst\u0105pienie do opracowania samolot\u00f3w bombowych. Tak powsta\u0142 mi\u0119dzy innymi Pe-2, kt\u00f3ry sw\u00f3j pocz\u0105tek mia\u0142 od my\u015bliwca wysoko\u015bciowego WI-100.<\/p>\n\n\n\n
W 1938 roku, szukaj\u0105c “wrog\u00f3w ludu”, NKWD aresztowa\u0142o wielu konstruktor\u00f3w lotniczych. Jednym z nich by\u0142 W\u0142adimir Michaj\u0142owicz Petlakow, utalentowany konstruktor pracuj\u0105cy w Instytucie CAGI. Jednak W\u0142adimir Petlakow nie trafi\u0142 do zwyk\u0142ego wi\u0119zienia. Zorganizowano mu biuro konstrukcyjne CBK-29 (OKB-29), w kt\u00f3rym razem ze wsp\u00f3\u0142pracownikami, tak\u017ce aresztowanymi, otrzyma\u0142 rozkaz zbudowania wysoko\u015bciowego my\u015bliwca. Prac\u0119 nad samolotem prowadzono pod stra\u017c\u0105, a NKWD stale kontrolowa\u0142a jej post\u0119py.<\/p>\n\n\n\n
Samolot otrzyma\u0142 kryptonim “100”, a litery “WI” oznaczaj\u0105 wysoko\u015bciowy my\u015bliwiec. Zadaniem by\u0142o zbudowanie dwusilnikowego wysoko\u015bciowego samolotu my\u015bliwskiego z silnikami typu WK-M-105, silnie uzbrojonego, zdolnego do osi\u0105gania pr\u0119dko\u015bci maksymalnej ponad 600 km\/h i pu\u0142apu ponad 12 000 m. Co do zespo\u0142u nap\u0119dowego to konstruktor nie mia\u0142 \u017cadnej alternatywy.<\/p>\n\n\n\n
Wybrano uk\u0142ad dolnop\u0142ata wolnono\u015bnego ca\u0142kowicie metalowej konstrukcji z chowanym podwoziem i hermetyczn\u0105 kabin\u0105. Hermetyzacja kabiny dla konstruktor\u00f3w moskiewskich by\u0142a nowo\u015bci\u0105. W\u0142adimir Petlakow postanowi\u0142 zasila\u0107 kabin\u0119 tlenem z butli pod ci\u015bnieniem. Nie by\u0142a to wi\u0119c kabina ci\u015bnieniowa w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu, ale prowizoryczne rozwi\u0105zanie wynikaj\u0105ce z braku czasu i do\u015bwiadczenia w tej dziedzinie. Mimo to spodziewano si\u0119, \u017ce do pu\u0142apu 10 000 m uda si\u0119 utrzyma\u0107 ci\u015bnienie w kabinie odpowiadaj\u0105ce wysoko\u015bci 3 700 m nad poziomem morza.<\/p>\n\n\n\n
Samolot zaprojektowano jako dwumiejscowy; pilot i tylny strzelec. Aby uzyska\u0107 jak najmniejsz\u0105 mas\u0119 postanowiono zrezygnowa\u0107 z niekt\u00f3rych podzespo\u0142\u00f3w: na przyk\u0142ad z radiostacji \u0142\u0105czno\u015bci. Nie by\u0142o to trudne, bo produkcja seryjna radiostacji pok\u0142adowych by\u0142a w CCCP w powijakach.<\/p>\n\n\n\n
WI-100 wykonano jako konstrukcj\u0119 p\u00f3\u0142skorupow\u0105. Lecz brak do\u015bwiadczenia przy projektowaniu takich konstrukcji musia\u0142 si\u0119 zem\u015bci\u0107 przysz\u0142ymi problemami. Kad\u0142ub by\u0142 smuk\u0142y, aby uzyska\u0107 jak najmniejszy op\u00f3r aerodynamiczny. Kabiny (przednia i tylna) okaza\u0142y si\u0119 bardzo ciasne i nietrudno si\u0119 domy\u015ble\u0107, \u017ce praca lotnik\u00f3w by\u0142a bardzo m\u0119cz\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n
Dodatkowo, widoczno\u015b\u0107 z kabin pozostawia\u0142a wiele do \u017cyczenia. Tylny strzelec w momencie u\u017cycia karabinu maszynowego, musia\u0142by otworzy\u0107 kabin\u0119, a przez to rozhermetyzowa\u0107 j\u0105 i korzysta\u0107 z maski tlenowej. Rozwi\u0105zanie niepor\u0119czne i nieefektywne. Pr\u00f3bowano zamontowa\u0107 karabin maszynowy w ogonie samolotu i sterowa\u0107 nim zdalnie. Tego projektu jednak nie zrealizowano, g\u0142\u00f3wnie z powodu po\u015bpiechu.<\/p>\n\n\n\n
W samolotach WI-100 stosowano silniki WK-M-105 z dwiema turbospr\u0119\u017carkami dla ka\u017cdego silnika, typu TK-2 lub TK-3. Moc maksymalna silnik\u00f3w to 2 x 772 kW (2 x 1 050 KM). Ch\u0142odnice oleju umieszczono w skrzyd\u0142ach, w cz\u0119\u015bciach przy kad\u0142ubie. Wlot powietrza do ch\u0142odzenia umieszczono w natarciu skrzyde\u0142, a wyloty poprzez regulowane \u017caluzje na g\u00f3rnej powierzchni skrzyde\u0142. By\u0142o to rozwi\u0105zanie popularne i jest stosowane do dnia dzisiejszego. Powodem jest lepsza aerodynamika takich konstrukcji. Zastosowano \u015bmig\u0142a tr\u00f3j\u0142opatowe metalowe, sta\u0142o obrotowe, o zmiennej regulacji skoku dzi\u0119ki reduktorowi hydraulicznemu, kt\u00f3ry by\u0142 budowany na licencji firmy Hamilton-Standard.<\/p>\n\n\n\n
Prototyp wykona\u0142 pierwszy lot w dniu 22 grudnia 1939 roku, a lotnikami byli Piotr M. Stefanowski i Iwan Markow. Dopiero po latach wysz\u0142o na jaw, \u017ce podczas tego oblotu jeden z silnik\u00f3w M-105 przesta\u0142 pracowa\u0107. Pilot wykona\u0142 awaryjne l\u0105dowanie, przy czym po przyziemieniu kilkakrotnie samolot odbi\u0142 si\u0119 od ziemi wykonuj\u0105c podskoki. Powodem by\u0142y niew\u0142a\u015bciwie dobrane amortyzatory. Konstrukcja wymaga\u0142a dopracowania.<\/p>\n\n\n\n
Wiosn\u0105 1940 roku, oblatano dwa kolejne prototypy samolotu WI-100. W dniu 11 kwietnia 1940 roku, pierwszy prototyp poddano ocenie pa\u0144stwowej. P\u00f3\u017aniej do pr\u00f3b pa\u0144stwowych do\u0142\u0105czy\u0142 kolejny prototyp. By\u0142 to trzeci prototyp. Niestety w trzecim prototypie, podczas jedenastego lotu dosz\u0142o do awarii, a w kabinie powsta\u0142 po\u017car. Za\u0142oga ewakuowa\u0142a si\u0119 na spadochronach, a samolot rozbi\u0142 si\u0119. Samolot spadaj\u0105c uderzy\u0142 w trybun\u0119 na kt\u00f3rej byli obserwatorzy, kt\u00f3rzy uciekaj\u0105c zostali poranieni. Wyniki pr\u00f3b pa\u0144stwowych nie by\u0142y zach\u0119caj\u0105ce. Zak\u0142adane osi\u0105gi by\u0142y s\u0142abe. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna wynosi\u0142a zaledwie 538 km\/h, zamiast oczekiwanych 620 km\/h. S\u0142abe by\u0142o wznoszenie. Nie bardzo mo\u017cna by\u0142o wstrzyma\u0107 program, gdy\u017c nic innego nie posiadano w zast\u0119pstwie.<\/p>\n\n\n\n
Bombowiec nurkuj\u0105cy.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Technik\u0119 bombardowania z lotu nurkowego, pierwszy raz zastosowali Amerykanie. Du\u017ca celno\u015b\u0107 bombardowania, a przez to skuteczno\u015b\u0107 spowodowa\u0142a, \u017ce koncepcj\u0105 t\u0105 zainteresowa\u0142y si\u0119 niemal wszystkie kraje. Wysoka celno\u015b\u0107, jak\u0105 osi\u0105gano dzi\u0119ki tej technice, pozwala\u0142a razi\u0107 na ziemi cele o stosunkowo ma\u0142ej powierzchni \u2013 czo\u0142gi, stanowiska karabin\u00f3w maszynowych, bunkry itp. Tak u\u017cyte samoloty mog\u0142y nawet w pewnym stopniu zast\u0119powa\u0107 artyleri\u0119, kt\u00f3ra nie nadawa\u0142a si\u0119 do walki z poruszaj\u0105cymi si\u0119 czo\u0142gami.<\/p>\n\n\n\n
Spore osi\u0105gni\u0119cia w tej dziedzinie mia\u0142y wojska germa\u0144skie, a poniewa\u017c przyja\u017a\u0144 moskali i germa\u0144c\u00f3w, w 1940 roku kwit\u0142a, wi\u0119c jedni drugim sprzedali kilka cennych rozwi\u0105za\u0144. Moskale nawet otrzymali kilka egzemplarzy bombowc\u00f3w nurkuj\u0105cych typu Ju-88.<\/p>\n\n\n\n
W Europie trwa\u0142a wojna i jej dzia\u0142ania wykazywa\u0142y nieprzydatno\u015b\u0107 my\u015bliwc\u00f3w wysoko\u015bciowych. Natomiast konieczno\u015bci\u0105 okazywa\u0142y si\u0119 bombowce nurkuj\u0105ce. Prace w CCCP sz\u0142y bardzo opornie. SB-2 przystosowany przez A. Archangielskiego, kt\u00f3ry oznaczono Ar-2, do roli bombowca nurkuj\u0105cego nie mia\u0142 odpowiednich cech i by\u0142 ju\u017c przestarza\u0142y. Samolot Polikarpowa SPB by\u0142 obiecuj\u0105cy, lecz du\u017ca liczba wypadk\u00f3w musia\u0142a zaowocowa\u0107 wstrzymaniem prac. Wobec tego, od maja 1940 roku, nakazano przerwa\u0107 prac\u0119 nad WI-100, a w czerwcu 1940 roku, z Kremla przysz\u0142o zlecenie zbudowania na bazie WI-100 szybkiego bombowca nurkuj\u0105cego. Czas wykonania zadania okre\u015blono na 45 dni. Niewiarygodne i niewykonalne. Samolot otrzyma\u0142 oznaczenie PB-100.<\/p>\n\n\n\n
W nowej konstrukcji zwi\u0119kszono liczb\u0119 za\u0142ogi do trzech lotnik\u00f3w. Pierwszym by\u0142 pilot. Za nim plecami do niego siedzia\u0142 w jednej osobie; nawigator, strzelec i bombardier. W razie korzystania z celownika bombowego musia\u0142 on przeciska\u0107 si\u0119 do dziobowej cz\u0119\u015bci samolotu. Trzeci lotnik osobno zamkni\u0119ty w indywidualnej kabinie, to dolny strzelec. Zrezygnowano z hermetycznych kabin za\u0142ogi, cho\u0107 pocz\u0105tkowo je przewidywano. W\u0142adimir Petlakow chcia\u0142 wyposa\u017cy\u0107 kabiny w uk\u0142ad hermetyzacji. Ale samolot mia\u0142 by\u0107 produkowany masowo, wi\u0119c z g\u00f3ry posz\u0142y naciski, aby nie komplikowa\u0107 konstrukcji. Kabiny cz\u0119\u015bciowo opancerzono. W kad\u0142ubie umieszczono komor\u0119 bombow\u0105. Uzbrojenie sta\u0142o si\u0119 znacznie bardziej zr\u00f3\u017cnicowane.<\/p>\n\n\n\n
Sam kad\u0142ub to konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa. Lecz wr\u0119gi s\u0105 rzadkie, wzd\u0142u\u017c bieg\u0142y tylko cztery belki, a pod\u0142u\u017cnic nie by\u0142o. Brakuj\u0105c\u0105 sztywno\u015b\u0107 konstrukcji uzyskiwano nieco grubszym poszyciem. Jak si\u0119 okaza\u0142o rozwi\u0105zanie to by\u0142o wystarczaj\u0105ce i by\u0142o mocn\u0105 stron\u0105 samolotu. <\/p>\n\n\n\n
Dodano hamulce aerodynamiczne z automatem AP-1, aby na sygna\u0142 z celownika \u0142atwiej wyprowadza\u0107 samolot z lotu nurkowego lub gdy pewne parametry lotu zosta\u0142y przekroczone. Automat jednak by\u0142 zawodny i z czasem z niego zrezygnowano, steruj\u0105c hamulcami aerodynamicznymi ca\u0142kowicie r\u0119cznie.<\/p>\n\n\n\n
Skrzyd\u0142o pozosta\u0142o dwud\u017awigarowe. D\u017awigary stalowe. Na sp\u0142ywie klapy typu krokodylowego i lotki. W stosunku do skrzyde\u0142 samolotu WI-100 zastosowano inny profil, z uwagi na inne warunki lotu.<\/p>\n\n\n\n
Zmieniono tak\u017ce usterzenie. Przede wszystkim otrzyma\u0142o ono wi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119. W uk\u0142adzie sterowania zastosowano si\u0142owniki elektryczne. \u0141\u0105cznie ponad 50 sztuk. Jednak z czasem zast\u0105piono je wzmacniaczami hydraulicznymi. Elektryczny uk\u0142ad pozostawiono tylko dla pomp paliwa, chowania i wypuszczania podwozia oraz sterowanie ko\u0142em ogonowym.<\/p>\n\n\n\n
Samolot wyposa\u017cono w nieco inne silniki M-105 R, kt\u00f3re nie musia\u0142y teraz walczy\u0107 z wysoko\u015bci\u0105. Dostosowano je do pracy na ni\u017cszych pu\u0142apach. Pozbawiono je turbodo\u0142adowania. Ich moc wzros\u0142a do 2 x 1 100 KM. Z czasem, kiedy silniki by\u0142y mocniejsze pod skrzyd\u0142ami zacz\u0119to montowa\u0107 dodatkowe zamki bombowe. Dzi\u0119ki temu teoretycznie samolot m\u00f3g\u0142 unie\u015b\u0107 1 800 kg bomb. Za silnikami, w gondolach by\u0142o tyle miejsca, \u017ce postanowiono je wykorzysta\u0107, albo na dodatkowe zbiorniki paliwa, albo na komory bombowe na typowe 100 kg bomby.<\/p>\n\n\n\n
Prototyp PB-100 powsta\u0142 z przebudowy drugiego prototypu WI-100, a pierwszy lot wykonano w dniu 15 grudnia 1940 roku. Ju\u017c w\u00f3wczas zlecono przygotowania do produkcji seryjnej w moskiewskiej Fabryce Nr 22. Pa\u0144stwowe pr\u00f3by trwa\u0142y zaledwie miesi\u0105c, na prze\u0142omie stycznia i lutego 1941 roku, ale w tym czasie by\u0142o to powszechn\u0105 praktyk\u0105 w CCCP. Komisja zg\u0142osi\u0142a nieliczne uwagi. Pomimo kilku wypadk\u00f3w, jakie mia\u0142y miejsce podczas pr\u00f3b, samolot wykaza\u0142 poprawne w\u0142a\u015bciwo\u015bci lotne.<\/p>\n\n\n\n
Konstruktor samolotu W\u0142adimir Petlakow w styczniu 1941 roku, zosta\u0142 zwolniony z wi\u0119zienia. Otrzyma\u0142 za sw\u00f3j samolot nawet medal. Samolot otrzyma\u0142 zmienione oznaczenie z PB-100 na Pe-2, od nazwiska konstruktora. W\u0142adimir Petlakow zgin\u0105\u0142 w dniu 12 stycznia 1942 roku w wypadku lotniczym, pilotuj\u0105c Pe-2. Lecia\u0142 samolotem z Kazania do Moskwy. Podczas lotu dosz\u0142o do walki z my\u015bliwcami germa\u0144skim. Stalin zarz\u0105dzi\u0142 \u015bledztwo. Wietrzy\u0142 zdrad\u0119 – Bo sk\u0105d wojsko germa\u0144skie wiedzia\u0142y o tym locie? Nast\u0119pc\u0105 W. Petlakowa zosta\u0142 A. Putinow.<\/p>\n\n\n\n
Produkcja PB-100 jako Pe-2.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Pierwsze seryjne maszyny nieznacznie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od prototypu. Kokpit by\u0142 przesuni\u0119ty nieco do przodu, a po prawej stronie pilota znajdowa\u0142o si\u0119 stanowisko nawigatora. Nos samolotu by\u0142 bardziej przeszklony, co pozwala\u0142o na dok\u0142adniejsze celowanie podczas nurkowania. Nawigator mia\u0142 do dyspozycji strzelaj\u0105cy do ty\u0142u karabin maszynowy SzKAS. Za nimi znajdowa\u0142o si\u0119 stanowisko strzelca-radiotelegrafisty.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug opinii wielu \u017co\u0142nierzy, samolot okaza\u0142 si\u0119 dobry, a niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce doskona\u0142ym sowieckim bombowcem taktycznym w drugiej wojnie \u015bwiatowej. By\u0107 mo\u017ce. Nie by\u0142o konstrukcji Zachodniej, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o go por\u00f3wna\u0107. Por\u00f3wnywanie go do samolotu Mosquito jest niew\u0142a\u015bciwe. Pe-2 zbudowano w \u0142\u0105cznej liczbie 11 427 sztuk.<\/p>\n\n\n\n
Produkcja seryjna Pe-2 rozwija\u0142a si\u0119 bardzo szybko i wiosn\u0105 1941 roku, samoloty tego typu znalaz\u0142y si\u0119 w jednostkach bojowych. Przypomnijmy, \u017ce w tym czasie, moskale cieszyli si\u0119 pokojem, morduj\u0105c Polskich \u017co\u0142nierzy w sowieckich obozach i rusyfikowali zaj\u0119t\u0105 wschodni\u0105 Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0119. W dniu 1 maja 1941 roku, pu\u0142k wyposa\u017cony w Pe-2, przelecia\u0142 nad Placem Czerwonym.<\/p>\n\n\n\n
Pe-2 na wojnie.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
W dniu 22 czerwca 1941 roku, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna mi\u0119dzy CCCP, a germa\u0144cami. Bracia skoczyli sobie do garde\u0142. W dniu wybuchu wojny, sowieckie lotnictwo dysponowa\u0142o 458 bombowcami, z czego 70 %, czyli 377 by\u0142o bombowc\u00f3w SB-2. Pozosta\u0142e maszyny to 22 egzemplarze Ar-2, 22 egzemplarze Jak-4 i zaledwie 42 egzemplarze Pe-2. W dodatku, nie wszystkie nowo zbudowane Pe-2 zd\u0105\u017cy\u0142y dotrze\u0107 na front. W czerwcu 1941 roku, 30 egzemplarzy Pe-2 utkn\u0119\u0142o pod Mi\u0144skiem, gdzie zosta\u0142y przej\u0119te przez 13. Dywizj\u0119 Lotnicz\u0105, kt\u00f3rej piloci sami nauczyli si\u0119 ich pilota\u017cu, a nast\u0119pnie wykorzystywali w czasie walk na terenie obecnej Bia\u0142orusi.<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy samolot by\u0142 nazywany pieszczotliwie Peszka. Faktem jest \u017ce w r\u0119kach do\u015bwiadczonych lotnik\u00f3w samolot by\u0142 gro\u017an\u0105 broni\u0105. Lecz na froncie takich lotnik\u00f3w by\u0142o ma\u0142o. Krytyce poddawano trudny start pot\u0119gowany przez s\u0142ab\u0105 widoczno\u015b\u0107. Procedura startu i l\u0105dowania by\u0142a znacznie trudniejsza ni\u017c w starych SB-2.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz samej nauki pilota\u017cu, lotnicy musieli tak\u017ce opanowa\u0107 now\u0105 dla nich technik\u0119 bombardowania z lotu nurkowego, co dodatkowo pogarsza\u0142o sytuacj\u0119. Efekt by\u0142 taki, \u017ce zamiast wykona\u0107 atak na wroga z nurkowania, zrzucali bomby na o\u015blep z lotu poziomego. Na ich niekorzy\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0142 te\u017c fakt, \u017ce nie produkowano samolot\u00f3w w wersji szkolnej ze zdublowanymi przyrz\u0105dami sterowniczymi i miejscem dla instruktora. Na to wszystko nak\u0142ada\u0142a si\u0119 sytuacja, \u017ce znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 personelu wojsk lotniczych CCCP stanowili m\u0142odzi i niedo\u015bwiadczeni \u017co\u0142nierze maj\u0105cy za sob\u0105 niewielk\u0105 liczb\u0119 wylatanych godzin, a wielu do\u015bwiadczonych dow\u00f3dc\u00f3w zosta\u0142o zabitych w trakcie stalinowskich czystek. Na przyk\u0142ad w Leningradzkim Okr\u0119gu Wojskowym ponad po\u0142owa pilot\u00f3w uko\u0144czy\u0142a szko\u0142y lotnicze zaledwie na p\u00f3\u0142 roku przed wybuchem wojny na froncie wschodnim.<\/p>\n\n\n\n
Pomimo tych trudno\u015bci Pe-2 walczy\u0142y w pierwszych miesi\u0105cach wojny z dobrym skutkiem, w my\u015bl zasady “Jak nie jako\u015bci\u0105 to ilo\u015bci\u0105”. Szybki i dosy\u0107 zwrotny samolot m\u00f3g\u0142 z powodzeniem operowa\u0107 nawet w dzie\u0144 przy panowaniu przeciwnika w powietrzu. Powinni\u015bmy raczej napisa\u0107 musia\u0142, bo praktycznie nie by\u0142o innego wyj\u015bcia. I to bez wsparcia my\u015bliwskiego. Na przyk\u0142ad, w dniu 5 pa\u017adziernika 1941 roku, za\u0142oga podporucznika Gorslichina podj\u0119\u0142a walk\u0119 z dziewi\u0119cioma my\u015bliwcami Bf-109 i str\u0105ci\u0142a trzy z nich.<\/p>\n\n\n\n
Zgromadzone do\u015bwiadczenie bojowe wymusi\u0142o pewne zmiany konstrukcyjne. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cztery karabiny SzKAS nie zapewnia\u0142y nale\u017cytej obrony przed germa\u0144skimi my\u015bliwcami. Po prostu bro\u0144 ta cz\u0119sto si\u0119 zacina\u0142a. Ostatecznie zdecydowano si\u0119 wymieni\u0107 karabiny SzKAS na karabiny UB (UBT) kalibru 12,7 mm, co przynios\u0142o tak\u017ce spodziewany wzrost si\u0142y ognia. Karabin UB by\u0142 broni\u0105 bardzo skuteczn\u0105, poniewa\u017c jego pociski dysponowa\u0142y znaczn\u0105 mas\u0105 oraz du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 pocz\u0105tkow\u0105. Wymiana karabin\u00f3w z czasem nast\u0105pi\u0142a tak\u017ce na ju\u017c u\u017cytkowanych samolotach.<\/p>\n\n\n\n
Pe-3 my\u015bliwiec.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Nie najgorsze osi\u0105gi Pe-2 i brak dostatecznie szybkiego i o dobrym zasi\u0119gu my\u015bliwca, zaowocowa\u0142y decyzj\u0105 Kremla o zbudowaniu na bazie Pe-2 samolot\u00f3w my\u015bliwskich. Zmiany w konstrukcji nie by\u0142y wielkie. Zlikwidowano komor\u0119 bombow\u0105, a z czasem w jej miejscu montowano dodatkowy zbiornik paliwa. Za\u0142og\u0119 ograniczono do dw\u00f3ch lotnik\u00f3w. Usuni\u0119to dolne stanowisko strzeleckie. Samolot zosta\u0142 uzbrojony w dzia\u0142ka kalibru 20 mm i dwa karabiny maszynowe kalibru 12,7 mm na dolnym i g\u00f3rnym stanowisku strzeleckim oraz prowadnice dla pocisk\u00f3w rakietowych 132 mm. Zbudowano 23 egzemplarze samolotu.<\/p>\n\n\n\n
Pe-2 kolejne odmiany.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
W tym miejscu trzeba napisa\u0107, \u017ce trudno przy Pe-2 m\u00f3wi\u0107 o kolejnych wersjach. W literaturze autorzy cz\u0119sto podaj\u0105 wersj\u0119 Pe-2 i Pe-2 FT. Lecz problem w tym, \u017ce samolot budowano w wielu zak\u0142adach. Korzystano z r\u00f3\u017cnych poddostawc\u00f3w. Stosowano nawet r\u00f3\u017cne materia\u0142y i w r\u00f3\u017cnym czasie montowano nowe uk\u0142ady. Nawet kszta\u0142t niekt\u00f3rych element\u00f3w p\u0142atowca ulega\u0142 zmianie. Tak wi\u0119c samoloty nawet z tej samej serii produkcyjnej mia\u0142y znaczne r\u00f3\u017cnice.<\/p>\n\n\n\n
Z ko\u0144cem 1941 roku, produkcja Pe-2 stale ros\u0142a i do dnia 1 grudnia 1941 roku, osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom 1 626 maszyn, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142y my\u015bliwce Pe-3. By\u0142y one montowane w czterech zak\u0142adach o numerach 22, 39, 124 i 125, kt\u00f3re po s\u0142ynnej ewakuacji fabryk za Ural ulokowano w Kazaniu, gdzie powsta\u0142 ca\u0142y kompleks zajmuj\u0105cy si\u0119 produkcj\u0105 tych samolot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie produkcji zmienia\u0142 si\u0119 wygl\u0105d zewn\u0119trzny i wykorzystywane materia\u0142y. Pod koniec 1941 roku, oszklenie nosa zmniejszy\u0142o si\u0119, a cz\u0119\u015b\u0107 ogonowa by\u0142a budowana nie ze stali, lecz z drewna. W jednym i drugim przypadku materia\u0142y te (szk\u0142o organiczne i stal) stawa\u0142y si\u0119 strategiczne.<\/p>\n\n\n\n
Jednostki na froncie potrzebowa\u0142y nowych samolot\u00f3w. Na pocz\u0105tku 1942 roku, zak\u0142ady w Kazaniu produkowa\u0142y 13 samolot\u00f3w dziennie. W marcu 1942 roku, sama Fabryka Nr 22 wyprodukowa\u0142a 108 Pe-2, a w grudniu 1942 roku, ju\u017c 210 egzemplarzy. Ta produkcja nie sz\u0142a w parze z jako\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Modyfikacje trwa\u0142y nadal. Karabin SzKAS, kt\u00f3rym pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 radiotelegrafista, zosta\u0142 zamieniony na wersj\u0119 przeno\u015bn\u0105, dzi\u0119ki czemu operator m\u00f3g\u0142 przek\u0142ada\u0107 go z jednej burty na drug\u0105 w czasie oko\u0142o trzydziestu sekund i strzela\u0107 przez przewidziane do tego otwory w obu burtach.<\/p>\n\n\n\n
Dodatkowo zosta\u0142 opracowany dla Pe-2 zestaw do l\u0105dowania na \u015bniegu, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 demontowane narty przykr\u0119cane do goleni podwozia. Zestaw ten nie znalaz\u0142 jednak szerszego zastosowania.<\/p>\n\n\n\n
Radiokompas RPK-2 zosta\u0142 zast\u0105piony przez nowocze\u015bniejszy RPK-10, jednak\u017ce trudno\u015bci wojenne zwi\u0105zane z jego produkcj\u0105 powodowa\u0142y stosowanie radiokompasu starszego typu. Radiokompas RPK-10 montowano tylko na samolotach przeznaczonych do rozpoznania. Pewnym zmianom uleg\u0142a tak\u017ce instalacja elektryczna oraz paliwowa. Zacz\u0119to montowa\u0107 silniki M-105 RA, nadal pracuj\u0105c nad lepszym jego uszczelnieniem. Pracowano nad popraw\u0105 amortyzacji oraz lepszej szczelno\u015bci p\u0142atowca, aby minimalizowa\u0107 zagro\u017cenie po\u017carowe.<\/p>\n\n\n\n
Stale wzrastaj\u0105ca liczba samolot\u00f3w Pe-2 na froncie pozwala\u0142a na stosowanie nowych taktyk walki. Mi\u0119dzy innymi: W miejsce dotychczasowych ugrupowa\u0144 sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z trzech lub dziewi\u0119ciu maszyn pojawi\u0142y si\u0119 du\u017ce formacje licz\u0105ce po 30-70 samolot\u00f3w, kt\u00f3re atakowa\u0142y, stosuj\u0105c taktyk\u0119 \u201em\u0142ynka\u201d, polegaj\u0105c\u0105 na utworzeniu z bombowc\u00f3w gigantycznego pochylonego ko\u0142a z samolotami wzajemnie os\u0142aniaj\u0105cymi siebie ogniem karabin\u00f3w i po kolei nurkuj\u0105cych w stron\u0119 celu.<\/p>\n\n\n\n
W 1942 roku powsta\u0142a odmiana powszechnie nazwana Pe-2 FT. Chyba jedn\u0105 z najbardziej widocznych zmian by\u0142o wprowadzenie obrotowej wie\u017cyczki strzelca MW-3, opracowanej przez Mozartowskiego i Wjeniwidowa. Obracano j\u0105 r\u0119cznie, ale razem z zabudowan\u0105 aerodynamiczn\u0105 p\u0142etw\u0105. Fotel na kt\u00f3rym siedzia\u0142 teraz nawigator-strzelec tak\u017ce jest obracany.<\/p>\n\n\n\n
Inne zmiany to; Zbiorniki paliwa wy\u0142o\u017cono materia\u0142em samo zasklepiaj\u0105cym, czyli gum\u0105, kt\u00f3ra po przestrzeleniu w kontakcie z paliwem p\u0119cznia\u0142a zatykaj\u0105c otw\u00f3r. Dodatkowo w zbiornikach pust\u0105 przestrze\u0144 nad paliwem wype\u0142niano spalinami z silnika, co radykalnie zmniejsza\u0142o niebezpiecze\u0144stwo wybuchu i po\u017caru.<\/p>\n\n\n\n
W tym okresie, powsta\u0142a tak\u017ce wersja rozpoznania fotograficznego, o zwi\u0119kszonym zasi\u0119gu, kt\u00f3r\u0105 oznaczono Pe-2 R. Ogromna liczba zbudowanych Pe-2 i przesilenie na froncie wschodnim da\u0142o konstruktorom czas na opracowanie wersji szkolnej. Oznaczono j\u0105 Pe-2 UT. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 maszyn pochodzi\u0142a z przebudowy Pe-2. By\u0142 to jeden z najdziwniejszych samolot\u00f3w szkolnych. Drug\u0105 kabin\u0119 pilota umieszczono w oddzielnej kabinie za kabin\u0105 nawigatora. Zajmowa\u0142 j\u0105 pilot-ucze\u0144. Widoczno\u015b\u0107 z niej by\u0142a niezwykle ograniczona, ale dawa\u0142a nowemu pilotowi chocia\u017c poj\u0119cie o reakcjach samolotu na stery. Wida\u0107, \u017ce opracowaniu tej wersji przy\u015bwieca\u0142a idea minimalizowania koszt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Oko\u0142o 1943 roku, na czele zespo\u0142u pracuj\u0105cego nad Pe-2 w miejsce A. Putinow, zosta\u0142 mianowany W. M. Mjasiszczew, p\u00f3\u017aniejszy konstruktor najwi\u0119kszych bombowc\u00f3w strategicznych CCCP. Jego zadaniem by\u0142o dostosowa\u0107 Pe-2 do zmieniaj\u0105cego si\u0119 frontu. Germa\u0144cy wprowadzali kolejne lepsze i szybsze my\u015bliwce. Natomiast osi\u0105gi Pe-3 w rzeczywisto\u015bci spada\u0142y. Powodem by\u0142a coraz gorsza jako\u015b\u0107 stosowanych surowc\u00f3w i niska jako\u015b\u0107 monta\u017cu. Monta\u017cem w tym czasie zajmowa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie kobiety i nieletni m\u0142odociani, kt\u00f3rzy mieli ma\u0142\u0105 wiedz\u0119 techniczn\u0105, do\u015bwiadczenie i umiej\u0119tno\u015bci. Ale na to konstruktorzy nie mieli wp\u0142ywu. Stwierdzili natomiast, \u017ce osi\u0105gi mo\u017cna poprawi\u0107 jedynie poprzez zwi\u0119kszenie mocy silnik\u00f3w. Ponownie powr\u00f3cono do dwubiegowych turbospr\u0119\u017carek. Silniki sta\u0142y si\u0119 mocniejsze i otrzyma\u0142y oznaczenie M-105 PF. Ich moc wzros\u0142a do 2 x 1 210 KM. Korzy\u015bci by\u0142y tak\u017ce dla lotnictwa my\u015bliwskiego, bo silniki te zacz\u0119to montowa\u0107 w samolotach Jak-1 i \u0141aGG-3. Silniki te by\u0142y zoptymalizowane do dzia\u0142a\u0144 na ma\u0142ych i \u015brednich wysoko\u015bciach, co spowodowa\u0142o wzrost pr\u0119dko\u015bci, ale jednocze\u015bnie zmniejszenie maksymalnego pu\u0142apu. Na niekorzy\u015b\u0107 nowego silnika dzia\u0142a\u0142 fakt, \u017ce \u015bmig\u0142a Pe-2 by\u0142y dostosowane do starego typu silnika i nie mog\u0142y wykorzystywa\u0107 pe\u0142nego potencja\u0142u nowej jednostki nap\u0119dowej. Tym niemniej, zmian\u0119 silnika nale\u017cy uzna\u0107 za korzystn\u0105, poniewa\u017c na froncie wschodnim dzia\u0142ania samolot\u00f3w mia\u0142y miejsce w\u0142a\u015bnie na ma\u0142ych i \u015brednich wysoko\u015bciach, a tam osi\u0105gi Pe-2 poprawi\u0142y si\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c z pocz\u0105tkiem 1943 roku samolot Pe-2 sta\u0142 si\u0119 w podstawowym samolotem bombowym w lotnictwie sowieckim. Stare SB-2 zosta\u0142y przekazane do szk\u00f3\u0142 lotniczych lub skierowane do zada\u0144 transportowych. Samoloty Ar-2 i Jak-4 w wi\u0119kszo\u015bci zosta\u0142y zniszczone w trakcie dzia\u0142a\u0144 bojowych.<\/p>\n\n\n\n
Latem 1943 roku Pe-2 wzi\u0119\u0142y udzia\u0142, na szerok\u0105 skal\u0119, w bitwie na “\u0141uku Kurskim”. Wysoka celno\u015b\u0107 bombardowa\u0144 czyni\u0142a z nich bro\u0144 efektywn\u0105. Tylko w ci\u0105gu jednego dnia, 16 lipca 1943 roku, lotnicy jednego z korpus\u00f3w, sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 ze 115 samolot\u00f3w, zniszczyli 55 czo\u0142g\u00f3w, 229 samochod\u00f3w, 11 stanowisk przeciwlotniczych i 3 armaty polowe, a tak\u017ce pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 stanowisk ckm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W 1943 roku zosta\u0142 zaprojektowany nowy wariant Pe-2, z gwiazdowymi silnikami M-82 o mocy 2 x 1 540 KM. Zwi\u0119kszona moc pozwoli\u0142a na dodatkowe, nieznaczne zwi\u0119kszenie pr\u0119dko\u015bci oraz pu\u0142apu. Jednocze\u015bnie zmiana silnik\u00f3w w seryjnych samolotach mog\u0142a spowodowa\u0107 tymczasowe zahamowanie produkcji, a na to Stalin nie zgodzi\u0142 si\u0119, wi\u0119c po wyprodukowaniu pr\u00f3bnej serii obejmuj\u0105cej 135 sztuk produkcji tego wariantu zaprzestano. Maszyny te pos\u0142u\u017cy\u0142y do sformowania samodzielnego 99 pu\u0142ku rozpoznawczego.<\/p>\n\n\n\n
Poniewa\u017c mo\u017cliwo\u015bci zespo\u0142u nap\u0119dowego zosta\u0142y wyczerpane, polecono konstruktorom skoncentrowa\u0107 si\u0119 na aerodynamice. Prace podj\u0119to z pocz\u0105tkiem 1944 roku, kiedy przewaga sowiecka nad wojskiem germa\u0144skim by\u0142a ju\u017c wyra\u017ana, a zwyci\u0119stwo by\u0142o kwesti\u0105 czasu i kolejnych zabitych milion\u00f3w ludzi.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142\u0105 sylwetk\u0119 samolotu wyg\u0142adzono. Z przodu silnik\u00f3w zastosowano nowe, bardziej op\u0142ywowe pokrywy. Rurka Pitota zosta\u0142 przesuni\u0119ta na dzi\u00f3b samolotu. Zmieniono tak\u017ce rozmieszczenie belek pod skrzyd\u0142ami na uzbrojenie podwieszane oraz zastosowano nowe \u015bmig\u0142a oznaczone WISz-61P. Te wszystkie zmiany spowodowa\u0142y wzrost pr\u0119dko\u015bci o oko\u0142o 30 km\/h, w por\u00f3wnaniu do maszyn wyprodukowanych w 1943 roku.<\/p>\n\n\n\n
Na niekt\u00f3rych samolotach zacz\u0119to stosowa\u0107 granatnik DAG-10, z zapasem 10 granat\u00f3w AG 2. Ciekawe by\u0142o ich przeznaczenie, nie by\u0142y bowiem u\u017cywane do atakowania cel\u00f3w na ziemi, ale przeciwko wrogim my\u015bliwcom. Granaty by\u0142y wystrzeliwane przez radiotelegrafist\u0119, hamowane przez niewielki spadochron, na kt\u00f3rym opada\u0142y przez 3-5 sekund a nast\u0119pnie eksplodowa\u0142y na drodze goni\u0105cego bombowiec my\u015bliwca.<\/p>\n\n\n\n
Lotnictwo morskie wykorzystywa\u0142o samoloty Pe-2 przeciw statkom i okr\u0119tom. Co prawda zadanie utrudnia\u0142 niewielki zasi\u0119g i ubogie wyposa\u017cenie nawigacyjne, ale jak na warunki niewielkich akwen\u00f3w takich jak Morze Ba\u0142tyckie czy Morze Czarne, zupe\u0142nie nie\u017ale spe\u0142nia\u0142y swoje zadania. Ich g\u0142\u00f3wne sukcesy to zatopienie germa\u0144skiego kr\u0105\u017cownika \u201eNiobe\u201d oraz liczne zatopienia transportowc\u00f3w przewo\u017c\u0105cych do rzeszy surowce strategiczne ze Skandynawii.<\/p>\n\n\n\n
W operacji berli\u0144skiej wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 743 bombowce Pe-2. Ostatnia misja bojowa Pe-2 w Europie mia\u0142a miejsce w dniu 7 maja 1945 roku i polega\u0142a na zbombardowaniu drogi startowej (RWY) na lotnisku Siraw, gdzie kilka germa\u0144skich samolot\u00f3w szykowa\u0142o si\u0119 do ucieczki do Szwecji.<\/p>\n\n\n\n
Produkcja Pe-2 usta\u0142a w grudniu 1945 roku. Razem zbudowano 11 247 maszyn tego typu, wi\u0119cej ni\u017c jakiegokolwiek innego sowieckiego bombowca. Mimo tak wielkiej liczby po zako\u0144czeniu wojny zosta\u0142y szybko wycofane z czynnej s\u0142u\u017cby i zast\u0105pione przez nowocze\u015bniejsze Tu-2. Lecz tyczy to tylko pu\u0142k\u00f3w czerwonej armii. Bratnim armiom wci\u015bni\u0119to je i s\u0142u\u017cy\u0142y w nich nawet do 1960 roku. Pe-2 by\u0142y u\u017cywane w Bu\u0142garii, Jugos\u0142awii, Chinach, Czechos\u0142owacji oraz w Polsce, o czym poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
Pe-2 by\u0142 najliczniej produkowanym sowieckim bombowcem w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Uczestniczy\u0142 w walkach na wszystkich frontach, wype\u0142niaj\u0105c zadania bombowe, rozpoznawcze, a nawet do pewnego stopnia my\u015bliwskie. U\u017cywa\u0142y go tak\u017ce jednostki lotnictwa morskiego. Pe-2 by\u0142 udanym samolotem, ale w skali CCCP, gdzie ludzkie \u017cycie nie by\u0142o, nie jest i nie b\u0119dzie warto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pe-2 w Polskim Lotnictwie Wojskowym.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
W pa\u017adzierniku 1944 roku, na terenie CCCP, na bazie jednostek sowieckich przyst\u0105piono do formowania 1. Dywizji Lotnictwa Bombowego przy 1. Armii Wojska Polskiego. W sk\u0142ad dywizji mia\u0142y wej\u015b\u0107 trzy pu\u0142ki bombowe. Pi\u0119trz\u0105ce si\u0119 trudno\u015bci, a przede wszystkim brak samolot\u00f3w, pilot\u00f3w i mechanik\u00f3w skutecznie hamowa\u0142 ten proces. Ludowe Lotnictwo Bombowe nie zd\u0105\u017cy\u0142o wi\u0119c wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w walkach drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n
Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych nast\u0105pi\u0142a znaczna redukcja w Lotnictwie Polskim. Wed\u0142ug Polskich plan\u00f3w samoloty bombowe mia\u0142y pozosta\u0107 tylko na stanie 7. Pu\u0142ku Bombowc\u00f3w Nurkuj\u0105cych. Nie przeszkodzi\u0142o to jednak moskalom stronie Polskiej sprzeda\u0107 ponad 100 bombowc\u00f3w typu Pe-2. Nie wiemy tak\u017ce ile samolot\u00f3w sowieckich pozosta\u0142o na terenie Polski w ich jednostkach. Wed\u0142ug stanu na dzie\u0144 1 czerwiec 1945 roku, w Wojsku Polskim by\u0142o 100 bombowc\u00f3w, a na pocz\u0105tek 1946 roku; w 1. Mieszanym Korpusie Lotniczym by\u0142y 92 egzemplarze, w Wojskowej Szkole Pilot\u00f3w 12 egzemplarzy, w Zapasowym Pu\u0142ku Lotniczym 2 egzemplarze. Dlatego wed\u0142ug dost\u0119pnych informacji za dat\u0119 przyj\u0119cia samolot\u00f3w Pe-2 na uzbrojenie Lotnictwa Polskiego przyjmuje dzie\u0144 1 czerwiec 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z planem, z pocz\u0105tkiem 1946 roku, rozpocz\u0119to drugi etap demobilizacji \u017co\u0142nierzy z Wojska Polskiego. Podstaw\u0105 by\u0142 rozkaz Naczelnego Dow\u00f3dztwa WP Nr 019\/org z dnia 22 stycznia 1946 roku, a na jego podstawie genera\u0142 dywizji pilot Fiodor Po\u0142onin (sowiet), wyda\u0142 rozkaz organizacyjny z dnia 24 stycznia 1946 roku, w kt\u00f3rym nakazywa\u0142 rozformowa\u0107 1. Dywizj\u0119 Lotnictwa Bombowego i na bazie 3. Pu\u0142ku Lotnictwa Bombowego i pozosta\u0142ych rozformowanych jednostek utworzy\u0107 7. Samodzielny Pu\u0142k Lotniczy Bombowc\u00f3w Nurkuj\u0105cych. Na miejsce stacjonowania wyznaczono miejscowo\u015b\u0107 Le\u017anica Wielka. Idea organizacyjna Polskiego Lotnictwa by\u0142a tak; 1, 2, 3 pu\u0142k my\u015bliwski, 4, 5, 6 pu\u0142k szturmowy i 7 pu\u0142k bombowy.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142y personel 7. SPLBN by\u0142 praktycznie wyszkolony. Pilotami byli wy\u0142\u0105cznie obywatele CCCP. Tylko cz\u0119\u015b\u0107 personelu lataj\u0105cego stanowili Polacy. Byli oni nawigatorami lub strzelcami. Zostali przeszkoleni jeszcze na terenie CCCP w okresie od jesieni 1944 roku do wrze\u015bnia 1945 roku. Podobnie by\u0142o z personelem technicznym. Tylko jego cz\u0119\u015b\u0107 to byli Polacy, kt\u00f3rzy do jednostek przybyli w kwietniu 1945 roku, po uko\u0144czeniu szko\u0142y mechanik\u00f3w lotniczych w Wolsku nad Wo\u0142g\u0105 w obwodzie Saratowskim. W\u015br\u00f3d Polskiego personelu by\u0142o kilkana\u015bcie kobiet, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0142y zasadnicz\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. Dope\u0142niaj\u0105c ten obraz, trzeba wiedzie\u0107, \u017ce \u017cadnego stanowiska dow\u00f3dczego nie zajmowali obywatele Polacy.<\/p>\n\n\n\n
Z pocz\u0105tkiem 1946 roku wszystkie samoloty Pe-2 postanowiono zgromadzi\u0107 na jednym lotnisku i oceni\u0107 ich stan techniczny. Maszyny w najgorszym stanie trafi\u0142y do listopada 1946 roku, do Tymczasowego Magazynu Konserwacji i Przechowywania Sprz\u0119tu Samolotowego w Polskiej Wsi ko\u0142o Opola.<\/p>\n\n\n\n
Podstawowym zadaniem by\u0142o wyszkolenie jak najwi\u0119kszej liczby lotnik\u00f3w Polskich, co by\u0142o zadaniem niezwykle trudnym. Opr\u00f3cz lot\u00f3w treningowych uda\u0142o si\u0119 wykorzysta\u0107 samoloty Pe-2 dla gospodarki zrujnowanego kraju. W dniach 19-22 luty 1946 roku, za\u0142ogi samolot\u00f3w likwidowa\u0142y zatory lodowe na Wi\u015ble w okolicach Grudzi\u0105dza. Zrzucono 80 bomb burz\u0105cych o \u0142\u0105cznej masie 11 000 kg. Podobn\u0105 akcj\u0119 przeprowadzono w marcu 1947 roku.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty Pe-2, Po-2 i Jak-9 w locie, mieszka\u0144com Warszawy pokazano podczas defilady w dniu 9 maja 1946 roku. W powietrzu przelecia\u0142o mi\u0119dzy innymi 19 maszyn Pe-2.<\/p>\n\n\n\n
Brak samolot\u00f3w rozpoznawczych spowodowa\u0142, \u017ce od sierpnia 1946 roku, za\u0142ogi samolot\u00f3w Pe-2 zacz\u0119to obarcza\u0107 zadaniami fotografowania r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w Polski. Pocz\u0105tkowo sporadycznie, a nast\u0119pnie ju\u017c etatowo. Pierwsze takie zadanie wykonano 11 sierpnia 1946 roku, fotografuj\u0105c rejon Modlina.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 22 sierpnia 1946 roku pierwszym Polskim dow\u00f3dc\u0105 7. SPLBN zosta\u0142 podpu\u0142kownik pilot Szczepan \u015acibor, by\u0142y dow\u00f3dca eskadry w 305. Dywizjonie Bombowym PSP (Polskie Si\u0142y Powietrzne) w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 1 wrze\u015bnia 1946 roku, z okazji 600-lecia Miasta Bydgoszcz oraz rocznicy wybuchu drugiej wojny \u015bwitowej, na lotnisku w Inowroc\u0142awiu zorganizowano mi\u0119dzy innymi pokazy lotnicze. Jednym z punk\u00f3w by\u0142o atakowanie cel\u00f3w naziemnych samolotami Pe-2 formacj\u0105 klucza z lotu nurkowego pod k\u0105tem 60 stopni.<\/p>\n\n\n\n
O Polskich pilotach lataj\u0105cych na Pe-2 mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 od pa\u017adziernika 1946 roku, kiedy za ich sterami w 7. SPLBN zasiad\u0142a pierwsza dziesi\u0105tka pilot\u00f3w, promowana w dniu 21 pa\u017adziernika 1946 roku, w OSL w D\u0119blinie. Ale nie \u0142ud\u017amy si\u0119, \u017ce sowieci pojechali sobie do domu. Ma\u0142o tego. W grudniu 1946 roku, we wszystkich jednostkach lotniczych wprowadzono etaty doradc\u00f3w sowieckich. Minimum sze\u015bciu doradc\u00f3w ka\u017cdego komponentu sk\u0142adowego Pu\u0142ku. Pocz\u0105wszy od stanowiska doradcy dow\u00f3dcy Pu\u0142ku, a sko\u0144czywszy na doradcy pomocnika dow\u00f3dcy do spraw urz\u0105dze\u0144 pok\u0142adowych. To prawda, \u017ce z pocz\u0105tkiem 1947 roku, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy to byli Polscy, ale najwa\u017cniejsze funkcje sprawowali nadal moskale.<\/p>\n\n\n\n
W kwietniu 1947 roku, 7. SPLBN zosta\u0142 przeniesiony na lotnisko \u0141awica. Przebazowanie z Le\u017anicy Wielkiej samolot\u00f3w Pe-2 nast\u0105pi\u0142o w dniach 12-14 kwiecie\u0144 1947 roku.<\/p>\n\n\n\n
Do 1949 roku, pomimo kilku wypadk\u00f3w i katastrof Pe-2, wszystko ko\u0144czy\u0142o si\u0119 bez ofiar \u015bmiertelnych. Du\u017c\u0105 zas\u0142ug\u0119 w tym mieli piloci sowieccy, kt\u00f3rzy byli w wi\u0119kszo\u015bci weteranami drugiej wojny \u015bwiatowej. Polscy lotnicy byli m\u0142odzi, z niewielkim nalotem, a przez to mniej do\u015bwiadczeni. Musieli wk\u0142ada\u0107 du\u017co pracy w podnoszenie swoich umiej\u0119tno\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych wypadk\u00f3w by\u0142a spowodowana awariami silnik\u00f3w WK-M-105, co zaczyna\u0142o wywo\u0142ywa\u0107 niech\u0119\u0107 Polskich pilot\u00f3w do latania na Pe-2.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 17 maja 1949 roku, lot wykonywa\u0142a za\u0142oga Pe-2 w sk\u0142adzie; chor\u0105\u017cy pilot Stefan Czapla z nalotem 200 godzin, nawigator starszy sier\u017cant podchor\u0105\u017cy Roman Ku\u0142ak, strzelec-radiotelegrafista kapral Stefan D\u0105sal. Lot wykonywany na wysoko\u015bci 400 m, po trasie prostok\u0105ta. Nie dolatuj\u0105c do czwartego zakr\u0119tu pilot za wcze\u015bnie rozpocz\u0105\u0142 wykonywanie zakr\u0119tu, a pochylenie wzros\u0142o 70 stopni. Maszyna utraci\u0142a si\u0142\u0119 no\u015bn\u0105 i uderzy\u0142a w ziemi\u0119. Pilot i nawigator ponie\u015bli \u015bmier\u0107 na miejscu, a strzelec-radiotelegrafista dozna\u0142 ci\u0119\u017ckich obra\u017ce\u0144. Jednoznacznej przyczyny nie ustalono. Za przyczyn\u0119 uznano zbyt gwa\u0142towne wprowadzenie samolotu w zakr\u0119t, lecz mo\u017cliwa jest tak\u017ce awaria lewego silnika, kt\u00f3ra t\u0142umaczy\u0142aby pozorne zbyt wczesne rozpocz\u0119cie zakr\u0119tu. Loty na Pe-2 by\u0142y zawieszone do 25 maja 1949 roku. Tragedia ta przyczyni\u0142a si\u0119 do zaprzestania wykonywania \u0107wicze\u0144 w bombardowaniu z lotu nurkowego.<\/p>\n\n\n\n
Morale personelu lataj\u0105cego wzros\u0142o z chwil\u0105 rozpocz\u0119cia dostaw nowych samolot\u00f3w typu Tu-2, od dnia 10 pa\u017adziernika 1949 roku. Samoloty Pe-2 zosta\u0142y praktycznie skierowane tylko do wykonywania rozpoznania fotograficznego. Szkolenie bombowe prowadzono tylko przy zrzucie bomb z lotu poziomego, do czego Pe-2 si\u0119 nie za bardzo nadawa\u0142 z powodu braku odpowiednich celownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Z pocz\u0105tkiem 1950 roku na stanie 7. SPLBN nie by\u0142o ju\u017c Pe-2, a maszyny zosta\u0142y przekazane do 21. Pu\u0142ku Lotnictwa Zwiadowczego i 30. Pu\u0142ku Marynarki Wojennej. Lecz z uwagi na brak odpowiedniego personelu w tych jednostkach, to 7. SPLBN wykonywa\u0142 zadnia w ich sk\u0142adach. W tym czasie Pu\u0142k zmieni\u0142 nazw\u0119 na 7. PLB (Pu\u0142k Lotnictwa Bombowego).<\/p>\n\n\n\n
W tym czasie, fotografowano mi\u0119dzy innymi po-germa\u0144skie obiekty wojskowe w zachodniej cz\u0119\u015bci Polski, w tym lotniska; Kluczewo, Chojna i inne. Za\u0142ogi zdoby\u0142y nowe cenne do\u015bwiadczenia. Jednym z nich by\u0142o to, \u017ce nawet latem, przy temperaturach ponad 20 stopni Celsjusza, trzeba zak\u0142ada\u0107 zimowy str\u00f3j, aby nie zmarzn\u0105\u0107 w nieogrzewanym samolocie.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 23 wrze\u015bnia 1950 roku, za\u0142oga Pe-2 w sk\u0142adzie; ppor. pilot Zdzis\u0142aw Piatczyca, nawigator podporucznik Jerzy Janik, strzelec-radiotelegrafista plutonowy Kazimierz \u0141osicki, wykonywa\u0142a lot na rzecz 30. PL MW. Przypuszczalnie na wskutek nag\u0142ego pogorszenia pogody za\u0142oga utraci\u0142a orientacje i samolot si\u0119 rozbi\u0142 grzebi\u0105c lotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty Pe-2 niezwykle szybko wykrusza\u0142y si\u0119 ze stanu. Z liczby ponad 100 maszyn w 1946 roku, zosta\u0142o oko\u0142o 20 maszyn w 1950 roku. Samoloty Pe-2 stacjonowa\u0142y ju\u017c w\u00f3wczas tylko na Lotnisku \u0141awica, wykonuj\u0105c loty na rzecz 21. PLZ i Lotnisku S\u0142upsk sk\u0105d wykonywa\u0142y loty na rzecz 30. PL MW.<\/p>\n\n\n\n
Katastrofalny stan samolot\u00f3w Pe-2, brak cz\u0119\u015bci zamiennych, a przede wszystkim nowych silnik\u00f3w, nie zaowocowa\u0142 decyzj\u0105 wycofania maszyn ze s\u0142u\u017cby. Loty na nich wci\u0105\u017c wykonywano, wi\u0119c o kolejne tragedie nie by\u0142o trudno. I nie mia\u0142 tu nic do powiedzenia talent Polskich mechanik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Kolejna katastrofa wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 16 stycznia 1951 roku, grzebi\u0105c ca\u0142\u0105 za\u0142og\u0119. Przyczyn\u0105 by\u0142a jednoczesna awaria obu silnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 10 czerwca 1952 roku dosz\u0142o do kolejne katastrofy. Tym razem w centrum Poznania. Przyczyna jak powy\u017cej. By\u0142a to najwi\u0119ksza katastrofa w dziejach Polskiego Lotnictwa Wojskowego z udzia\u0142em ludno\u015bci cywilnej. Zgin\u0119\u0142o 10 os\u00f3b. G\u0142o\u015bna obecnie, bo komuni\u015bci, przez 56 lat j\u0105 ukrywali. O tej katastrofie napisali\u015bmy w osobnym artykule, w dziale tragedie.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug dost\u0119pnych informacji, samoloty Pe-2 wycofano z eksploatacji w 1953 roku.<\/p>\n\n\n\n
I na tym histori\u0119 Pe-2 w Wojsku Polskim mo\u017cemy zako\u0144czy\u0107. Samolot odszed\u0142 niechlubnie, po cichu, utrwalaj\u0105c w Polskim spo\u0142ecze\u0144stwie z\u0142\u0105 opini\u0119 o technice sowieckiej. I nie ma tu nic do powiedzenia gigantyczna liczba zbudowanych maszyn oraz sukcesy podczas drugiej wojny \u015bwiatowej na froncie wschodnim. Jedyny egzemplarz mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Konstrukcja<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Pe-2 to bombowiec wolnono\u015bny, dolnop\u0142at, ca\u0142kowicie metalowy z dwoma silnikami i chowanym podwoziem. Za\u0142oga trzy osobowa. Samolot bombardowa\u0142 z lotu nurkowego. W trakcie masowej produkcji seryjnej, cz\u0119sto w tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba zamiast stali u\u017cywano drewna.<\/p>\n\n\n\n
Skrzyd\u0142o proste z zaokr\u0105glonymi ko\u0144cami, dwud\u017awigarowe. Typowy obrys 30-tych lat. D\u017awigary stalowe. Na sp\u0142ywie klapy typu krokodylowego i lotki.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0142ub rozpoczyna\u0142 nos, kt\u00f3ry w dolnej cz\u0119\u015bci by\u0142 przeszklony. Tam znajdowa\u0142 si\u0119 celownik bombowy obs\u0142ugiwany przez nawigatora-strzelca, kt\u00f3ry zwykle zajmowa\u0142 miejsce za pilotem. Dalej znajdowa\u0142a si\u0119 kabina pilota i nawigatora-strzelca. Pocz\u0105tkowo nawigator-strzelec, aby strzela\u0107 z km-u musia\u0142 przek\u0142ada\u0107 km z jednego okna do drugiego. Od wersji Pe-2 FT zastosowano ruchom\u0105 wie\u017cyczk\u0119. W kad\u0142ubie umieszczono komor\u0119 bombow\u0105. Za komor\u0105 bombow\u0105 umieszczono stanowisko dolnego strzelca-radiotelegrafisty. Siedzia\u0142 on w oddzielnej kabinie. Kad\u0142ub by\u0142 smuk\u0142y, aby uzyska\u0107 jak najmniejszy op\u00f3r aerodynamiczny. Sam kad\u0142ub to konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa. Lecz wr\u0119gi s\u0105 rzadkie, wzd\u0142u\u017c bieg\u0142y tylko cztery belki, a pod\u0142u\u017cnic nie by\u0142o. Brakuj\u0105c\u0105 sztywno\u015b\u0107 konstrukcji utrzymywa\u0142o nieco grubsze poszycie. Jak si\u0119 okaza\u0142o rozwi\u0105zanie to by\u0142o wystarczaj\u0105ce i by\u0142o mocn\u0105 stron\u0105 samolotu. Kabiny okaza\u0142y si\u0119 niezwykle ciasne i widoczno\u015b\u0107 pozostawia\u0142a wiele do \u017cyczenia. Pu\u0142ap maksymalny nieosi\u0105gany z uwagi na brak hermetycznej kabiny. W lotach wysoko\u015bciowych lotnicy u\u017cywali masek tlenowych. Kabina pilota by\u0142a wyposa\u017cona we wszelakie urz\u0105dzenia pomocne podczas lotu. Pilot dysponowa\u0142 sztucznym horyzontem oraz radiokompasem RPK-2. Nie by\u0142o autopilota, co jednak nie zmniejsza\u0142o mo\u017cliwo\u015bci bojowych Pe-2, kt\u00f3ry mia\u0142 operowa\u0107 w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci frontu, a co za tym idzie, w niewielkich odleg\u0142o\u015bciach od w\u0142asnych lotnisk. Kabina by\u0142a opancerzona blach\u0105 9 mm w okolicach pilota i 6 mm w przypadku nawigatora. Na kad\u0142ubie dodano hamulce aerodynamiczne z automatem AP-1, aby na sygna\u0142 z celownika \u0142atwiej wyprowadza\u0107 samolot z lotu nurkowego lub gdy pewne parametry lotu zosta\u0142y przekroczone. Automat jednak by\u0142 zawodny i z czasem z niego zrezygnowano steruj\u0105c hamulcami aerodynamicznymi ca\u0142kowicie r\u0119cznie.<\/p>\n\n\n\n
Usterzenie w uk\u0142adzie H. Poziome ze znacznym wznosem proste. Pionowe podw\u00f3jne o owalnym obrysie.<\/p>\n\n\n\n
Podwozie tr\u00f3jpodporowe, w uk\u0142adzie klasycznym dla samolot\u00f3w z 30-tych lat. podwozie chowane w gondole za silnikami. Ko\u0142o ogonowe sterowane. <\/p>\n\n\n\n
W uk\u0142adzie sterowania zastosowano si\u0142owniki elektryczne. \u0141\u0105cznie ponad 50 sztuk. Jednak z czasem zast\u0105piono je wzmacniaczami hydraulicznymi. Elektryczny uk\u0142ad pozostawiono tylko dla pomp paliwa, chowania i wypuszczania podwozia oraz sterowanie ko\u0142em ogonowym.<\/p>\n\n\n\n
Silniki samolotu Pe-2.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Dwa silniki Klimowa WK-105 R\/RA t\u0142okowe 12-cylindrowe, widlaste, o mocy 2 x 820 kW (2 x 1 100 KM). P\u00f3\u017aniej zastosowano silniki z turbodo\u0142adowaniem. Zastosowano dwubiegowe turbospr\u0119\u017carki. Silniki sta\u0142y si\u0119 mocniejsze i otrzyma\u0142y oznaczenie WK-M-105 PF. Ich moc wzros\u0142a do 2 x 1 210 KM.<\/p>\n\n\n\n
Zastosowano \u015bmig\u0142a tr\u00f3j\u0142opatowe metalowe, sta\u0142o obrotowe, o zmiennej regulacji skoku dzi\u0119ki reduktorowi hydraulicznemu, kt\u00f3ry by\u0142 budowany na licencji Hamilton-Standard.<\/p>\n\n\n\n
Ch\u0142odnice oleju umieszczono w skrzyd\u0142ach. Wloty powietrza do ch\u0142odzenia umieszczono w kraw\u0119dzi natarcia skrzyde\u0142, a wyloty poprzez \u017caluzje na g\u00f3rnej powierzchni p\u0142at\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Silniki by\u0142y w zasadzie udan\u0105 konstrukcj\u0105. Lecz niestaranna produkcja i niskiej jako\u015bci surowiec z kt\u00f3rego by\u0142 wykonany, przysparza\u0142y wiele problem\u00f3w eksploatacyjnych. Cz\u0119sto zdarza\u0142y si\u0119 wycieki oleju. Uk\u0142ad ch\u0142odzenia by\u0142 ma\u0142o wydajny, co cz\u0119sto doprowadza\u0142o do przegrzania. I wreszcie w trakcie eksploatacji niemal z dnia na dzie\u0144 traci\u0142 moc.<\/p>\n\n\n\n
Uzbrojenie Pe-2.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
4 km SzKAS kal. 7,62 mm lub BT kal. 12,7 mm lub kombinacja tych karabin\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Teoretyczny ud\u017awig samolotu 1 600 \u2013 1 800 kg, w tym 1 000 kg uzbrojenia.<\/p>\n\n\n\n
Samolot m\u00f3g\u0142 przenosi\u0107 bomby r\u00f3\u017cnego typu pocz\u0105wszy od rozpryskowych przez burz\u0105ce a\u017c po specjalne (chemiczne, o\u015bwietlaj\u0105ce) o maksymalnej masie 1 000 kg. Najwi\u0119ksz\u0105 bomb\u0105, jak\u0105 m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 Pe-2, by\u0142a FAB-500, kt\u00f3r\u0105 umieszczano w g\u0142\u00f3wnej komorze bombowej. Opr\u00f3cz niej do luku wchodzi\u0142a tak\u017ce ma\u0142a bomba 100 kg, umieszczona bli\u017cej ogona. Jak wcze\u015bniej wspomniano, do luku wchodzi\u0142o w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach 600 kg uzbrojenia, a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 bomb (400 kg) by\u0142a podwieszana na zewn\u0105trz kad\u0142uba. Maksymalny k\u0105t nurkowania okre\u015blono na 70 stopni.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T Pe-2:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Pe-2; Rozpi\u0119to\u015b\u0107 17,13 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 12,66 m. Wysoko\u015b\u0107 4,00 m. Masa w\u0142asna 5 950 kg. Masa ca\u0142kowita 7 536 kg. Masa maksymalna 7 600 kg. Masa \u0142adunku 1 000 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 540 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna nad ziemia 451 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 7 minut na 5 000 m. Zasi\u0119g 1 315 km. Pu\u0142ap 8 800 m. Silniki typ M-105 R\/RA. Moc 2 x 1 100 KM. Za\u0142oga 3 lotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T Pe-2 FT:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Pe-2 FT; Rozpi\u0119to\u015b\u0107 17,13 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 12,66 m. Wysoko\u015b\u0107 4,00 m. Masa w\u0142asna 6 000 kg. Masa ca\u0142kowita 7 600 kg. Masa maksymalna 7 800 kg. Masa \u0142adunku 1 100 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 555 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna nad ziemia 460 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 7 minut na 5 000 m. Zasi\u0119g 1 330 km. Pu\u0142ap 8 900 m. Silniki typ M-105 PF. Moc 2 x 1 210 KM. Za\u0142oga 3 lotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zestawienie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wykonanie zestawienia samolot\u00f3w Pe-2 w Polskim Lotnictwie Wojskowym jest niemo\u017cliwe. Mo\u017cemy napisa\u0107 tylko, \u017ce w dniu 1 czerwca 1945 roku, by\u0142o ich oko\u0142o 100 egzemplarzy. Na pocz\u0105tku 1946 roku, w 1. Mieszanym Korpusie Lotniczym by\u0142y 92 egzemplarzy, w Wojskowej Szkole Pilot\u00f3w 12 egzemplarzy, w Zapasowym Pu\u0142ku Lotniczym 2 egzemplarze. W tym czasie ponad po\u0142owa samolot\u00f3w, jako zbyt wyeksploatowane trafi\u0142a do Tymczasowego Magazynu Konserwacji i Przechowywania Sprz\u0119tu Samolotowego w Polskiej Wsi ko\u0142o Opola i by\u0142a magazynem cz\u0119\u015bci zamiennych.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty by\u0142y eksploatowane w 7. SPLBN w Le\u017anicy Wielkiej, nast\u0119pnie od kwietnia 1947 roku, po przebazowaniu 7. SPLBN na Lotnisku \u0141awica. Etatowo by\u0142o 42 maszyny Pe-2. Na prze\u0142omie 40\/50-lat rozpocz\u0119to loty na rzecz 21. PLZ lotnisko \u0141awica i 30. PL MW lotnisko S\u0142upsk. W 1950 roku, samolot\u00f3w zdolnych do lotu by\u0142o ju\u017c tylko 20 egzemplarzy. Oceniamy, \u017ce oko\u0142o 15 maszyn zosta\u0142o rozbitych, a w co najmniej czterech katastrofach zgin\u0119li lotnicy. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142y awarie silnik\u00f3w. Jedyny ocala\u0142y egzemplarz mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2010-02-26 016c Rozdzia\u0142 1 czerwiec 1945 rok Petlakow Pe-2. Polska Historia Samolot Pe-2 to by\u0142 bombowiec nurkuj\u0105cy, u\u017cytkowany w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Po wojnie stosunkowo szybko wycofany, z uwagi na przestarza\u0142\u0105 konstrukcj\u0119, niskie parametry taktyczno-techniczne i cechowa\u0142 nie du\u017c\u0105 awaryjno\u015bci\u0105. Rozw\u00f3j konstrukcji. Utrwalanie w\u0142adzy komunistycznej w CCCP spowodowa\u0142o, \u017ce rozw\u00f3j i tak s\u0142abego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7967,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7966","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7966"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7970,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7966\/revisions\/7970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Pe-2.-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x671.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Pe-2.-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman03-1024x676.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Pe-2.-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman04-1024x625.png\")