Iliuszyn I\u0142-14. Polska<\/strong><\/h2>\n\n\n\nSamolot transportowy. Nast\u0119pca samolotu Iliuszyn I\u0142-12.<\/p>\n\n\n\n
Historia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Iliuszyn-Il-14-nb-3078.-2009-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman01-1024x672.png\")
Iliuszyn I\u0142-14 nb 3078. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Iliuszyn-Il-14-nb-3078.-2007-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x691.png\")
Iliuszyn I\u0142-14 nb 3078. 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Iliuszyn-Il-14-nb-3078.-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman03-1024x604.png\")
Iliuszyn I\u0142-14 nb 3078. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Iliuszyn-Il-14-nb-3078.-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman04-1024x672.png\")
Iliuszyn I\u0142-14 nb 3078. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nHistoria Iliuszyn I\u0142-14.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nNiedostatki samolotu I\u0142-12 wymusi\u0142y konieczno\u015b\u0107 prowadzenia dalszych prac modyfikacyjnych. Zmiany by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce powsta\u0142 w\u0142a\u015bciwie nowy samolot. Oznaczono go I\u0142-14. Nowy samolot po poprzedniku odziedziczy\u0142 struktur\u0119 kad\u0142uba, usterzenie poziome i podwozie. Ca\u0142kowicie przebudowano skrzyd\u0142a. Zastosowano silniki o wi\u0119kszej mocy. Do dyspozycji konstruktor\u00f3w by\u0142 ju\u017c silnik ASz-82 T, o mocy startowej 2 x 1 398 kW ( 2 x 1 900 KM ). Silniki te nie tylko dysponowa\u0142y wi\u0119ksz\u0105 moc\u0105, od poprzednio stosowanej odmiany, ale tak\u017ce by\u0142y oszcz\u0119dniejsze w zu\u017cyciu paliwa.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017co uwagi po\u015bwi\u0119cono zwi\u0119kszeniu bezpiecze\u0144stwa, szczeg\u00f3lnie w skomplikowanych sytuacjach. Nale\u017cy do nich; po\u017car na pok\u0142adzie. Przerwanie pracy jednego silnika podczas startu. L\u0105dowanie w warunkach ograniczonej widoczno\u015bci ziemi. Lot w warunkach mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia silnego oblodzenia. Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych zamierze\u0144 osi\u0105gni\u0119to poprzez wprowadzenie nowej awioniki. Zabudowano aparatur\u0119 do l\u0105dowania w trudnych warunkach pogodowych i now\u0105 aparatur\u0119 radiow\u0105 do \u0142\u0105czno\u015bci z ziemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Prototyp I\u0142-14 wykona\u0142 pierwszy lot w dniu 20.09.1950 roku, a pierwszym pilotem by\u0142 W\u0142adimir K. Kokkinaki. Otrzymane wyniki pr\u00f3b by\u0142y na tyle zach\u0119caj\u0105ce, \u017ce podj\u0119to decyzj\u0119 o zbudowaniu pe\u0142nej wersji pasa\u017cerskiej. Wersja otrzyma\u0142a oznaczenie I\u0142-14 P, a 1953 roku, samolot wykona\u0142 pierwszy lot. Samolot otrzyma\u0142 kabin\u0119 pasa\u017cersk\u0105 wyposa\u017con\u0105 w 18 foteli. Masa ca\u0142kowita wynios\u0142a 16 513 kg.<\/p>\n\n\n\n
Produkcj\u0119 seryjn\u0105 samolot\u00f3w I\u0142-14 podj\u0105\u0142 w Moskwie zak\u0142ad \u201eZnamia Truda\u201d, w 1954 roku, zast\u0119puj\u0105c na linii produkcyjnej samoloty I\u0142-12. Samolot w listopadzie 1954 roku, zosta\u0142 wprowadzony na wyposa\u017cenie Aerof\u0142otu. Pierwsze rejsy pozwoli\u0142y zebra\u0107 uwagi i wnioski, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do opracowania wersji I\u0142-14 M (modyfikowannyj – modernizowany). Kad\u0142ub wyd\u0142u\u017cono o 1 metr, co pozwoli\u0142o na umieszczenie 24 foteli. Na bazie tego samego kad\u0142uba zbudowano wersj\u0119 z 32 fotelami, kt\u00f3ra oznaczono I\u0142-14 M 32. Te dodatkowe miejsca zamontowano dzi\u0119ki likwidacji pomieszczenia pomocniczego (baga\u017cowego) i zmniejszeniu odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy rz\u0119dami.<\/p>\n\n\n\n
Nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 tak\u017ce wersji I\u0142-14 T, czyli transportowej, bez foteli, ze wzmocnion\u0105 pod\u0142og\u0105 i du\u017cymi drzwiami za\u0142adunkowymi na lewej burcie. Wersja I\u0142-14 D to wersja desantowa dla skoczk\u00f3w spadochronowych, z \u0142aweczkami przy burtach kad\u0142uba. Wersja I\u0142-14 F to wersja fotogrametryczna zbudowana w niewielkiej liczbie.<\/p>\n\n\n\n
Produkcj\u0119 I\u0142-14 zako\u0144czono w CCCP w 1958 roku. Samoloty I\u0142-14 by\u0142y tak\u017ce produkowane, na prawach licencji, w NRD i Czechos\u0142owacji. Przemys\u0142 NRD uruchomi\u0142 produkcj\u0119 samolot\u00f3w w 1956 roku, w wytw\u00f3rni VEB Flugzeugewerke Dresden, pod oznaczeniem VEB I\u0142-14. W NRD zbudowano oko\u0142o 80 maszyn, w r\u00f3\u017cnych wersjach i odmianach. W Czechos\u0142owacji produkcj\u0119 podj\u0119\u0142y zak\u0142ady Avia im. Georgi Dymitrowa. Samoloty oznaczono Av-14. Pierwsze egzemplarze by\u0142y \u015bci\u015ble wzorowane na I\u0142-14 P i mia\u0142y 18 foteli w kabinie pasa\u017cerskiej. Kolejna wersja to by\u0142a Av-14-24, odpowiadaj\u0105ca radzieckim I\u0142-14 M. W 1957 roku, zbudowano wariant Av-14-32 dla 32 pasa\u017cer\u00f3w, a w 1959 roku, wariant Av-14-40 dla 40 pasa\u017cer\u00f3w, przeznaczony na kr\u00f3tkie trasy krajowe. W Czechos\u0142owacji powsta\u0142y tak\u017ce wersje; Av-14 T transportowy, z drzwiami za\u0142adunkowymi o wymiarach 2,75 m x 1,60 m, Av-14 P dla desantu spadochronowego. W pojedynczych egzemplarzach zbudowano samoloty; aerofotograficzne oraz salonki dla wa\u017cnych osobisto\u015bci (VIP). Produkcj\u0119 Av-14 zako\u0144czono w 1960 roku, po zbudowaniu ponad 200 maszyn.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug praw licencyjnych samoloty budowane w NRD i Czechos\u0142owacji mia\u0142y by\u0107 identyczne w najdrobniejszych szczeg\u00f3\u0142ach. Jednak pa\u0144stwa te dokonywa\u0142y wielu udanych zmian, a co istotne ich maszyny by\u0142y staranniej wykonane.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty I\u0142-14, g\u0142\u00f3wnie w wersji transportowej, by\u0142y u\u017cytkowane w pa\u0144stwach Uk\u0142ada Warszawskiego ( Polska, CCCP, Czechos\u0142owacja, NRD, Bu\u0142garia, Rumunia, W\u0119gry ) oraz w Jugos\u0142awia, Chiny, Egipt, Indie, Indonezja, Kongo, Nepal, Syria, Korea P\u00f3\u0142nocna, Birma, Albania, Mongolia, Jemen Po\u0142udniowy, Ghana, Gwinea, Irak, Mali i Kuba.<\/p>\n\n\n\n
\u0141\u0105cznie w latach 1954\u20131960 roku, zbudowano oko\u0142o 3 500 egzemplarzy wszystkich wersji i odmian samolotu I\u0142-14. Samoloty cieszy\u0142y si\u0119 dobr\u0105 opini\u0105. By\u0142y \u0142atwe w pilota\u017cu, doj\u015b\u0107 bezpieczne i jak na owe czasy ekonomiczne.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 w Polsce. Czerwiec 1955 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPLL LOT<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPLL LOT zakupi\u0142y w CCCP, w 1955 roku, 4 samoloty I\u0142-14 P, a w 1956 roku, kolejne dwa. W 1957 roku, sprowadzono z NRD, 6 maszyn VEB I\u0142-14 P i z Czechos\u0142owacji 1 pasa\u017cersko-transportowy Av-14, z du\u017cymi drzwiami za\u0142adunkowymi. Samoloty z CCCP otrzyma\u0142y oznaczenia SP-LNA, SP-LNB, SP-LNC, SP-LND, SP-LNE, SP-LAF. Samoloty z NRD oznaczono rejestracjami SP-LNG, SP-LNH, SP-LNJ, SP-LNK, SP-LNL, SP-LNM. Samolot z Czechos\u0142owacji AV-14 otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-LNN. Ponadto w latach 1963\u20131964 roku, firma PLL LOT wypo\u017cyczy\u0142a 3 samoloty VEB I\u0142-14 P. Mia\u0142y one r\u00f3\u017cne numery fabryczne, ale otrzyma\u0142y rejestracj\u0119 SP-LNO, SP-LNP, SP-LNR. \u0141\u0105cznie PLL LOT eksploatowa\u0142o 13 maszyn I\u0142-14.<\/p>\n\n\n\n
Podczas eksploatacji w LOT samoloty poddawano licznym modernizacjom. Zwi\u0119kszano liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich z 18 do 26, a nast\u0119pnie 32. Zlikwidowano grzbietowe kopu\u0142ki astro w I\u0142-14 P. Samoloty VEB I\u0142-14 P w og\u00f3le ich nie mia\u0142y. Wzmocniono skrzyd\u0142o (!) i dodano \u00f3sme okno w przedzie kabiny pasa\u017cerskiej oraz inne drobniejsze zmiany.<\/p>\n\n\n\n
W 1967 roku, podj\u0119to decyzj\u0119 o przystosowaniu dw\u00f3ch samolot\u00f3w I\u0142-14 P do zada\u0144 aerofotogrametrii, dla zast\u0105pienia wyeksploatowanych Li-2 F. Przebudowie poddano dwa egzemplarze produkcji sowieckiej SP-LNB i SP-LNE. Pierwszy z nich wprowadzono do u\u017cytku w marcu 1968 roku, a drugi kilka tygodni p\u00f3\u017aniej. Przer\u00f3bki dokona\u0142y warsztaty remontuj\u0105ce samoloty PLL LOT. Z lewej strony samolotu zamontowane p\u00f3\u0142kolist\u0105 kopu\u0142\u0119 ze szk\u0142a organicznego w miejscu okna kabiny radiotelegrafisty, dla pomieszczenia celownika nawigacyjnego, s\u0142u\u017c\u0105cego do namiaru fotografowanego terenu. Z kabiny pasa\u017cerskiej usuni\u0119to wi\u0119kszo\u015b\u0107 foteli. Zamontowano sprz\u0119t fotograficzny. W pod\u0142odze i dole kabiny wyci\u0119to otwory dla obiektyw\u00f3w. Dolny otw\u00f3r zas\u0142aniany jest pokryw\u0105 mieszczon\u0105 na zewn\u0105trz kad\u0142uba. Za\u0142oga samolotu sk\u0142ada si\u0119 z; 2 pilot\u00f3w, radiotelegrafisty, nawigatora, 2-4 operator\u00f3w sprz\u0119tu fotograficznego. Samoloty te odziedziczy\u0142y tak\u017ce wz\u00f3r malowania po samolotach Li-2 F.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa Fotogrametrii, dla kt\u00f3rego obs\u0142ug\u0119 techniczn\u0105 i personel lataj\u0105cy zapewnia\u0142 PLL LOT. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przekazane do Przedsi\u0119biorstwa Us\u0142ugi Lotnicze, kt\u00f3re w swoich zadaniach otrzyma\u0142y dzia\u0142 aerofotogrametrii. Nast\u0119pnie samoloty fotogrametryczne w Polsce by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Zarz\u0105du Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty pasa\u017cerskie I\u0142-14 zako\u0144czy\u0142y regularne rejsy w PLL LOT w 1972 roku, wykonuj\u0105c jeszcze czarterowe loty do 1974 roku, ust\u0119puj\u0105c miejsca turbo\u015bmig\u0142owym An-24 W i I\u0142-18.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M rejestracja SP-LNG.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nJeden samolot I\u0142-14 M rejestracja SP-LNG, na pocz\u0105tku 70-lat, zosta\u0142 wyposa\u017cony w specjaln\u0105 aparatur\u0119 pomiarow\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do bada\u0144 struktury pola elektromagnetycznego oraz analizy widma sygna\u0142\u00f3w emitowanych przez \u017ar\u00f3d\u0142a lotnicze. Projekt i wyposa\u017cenie I\u0142-14 w wersji pomiarowej zosta\u0142 opracowany na zlecenie Ministerstwa Komunikacji w Instytucie Lotnictwa. Maszyna te w 80-tych latach pozostawa\u0142a w dyspozycji Zarz\u0105du Ruchu Powietrznego i s\u0142u\u017cy\u0142a jako uniwersalne lataj\u0105ce elektroniczne laboratorium pomiarowe. Wyposa\u017cenie znajduj\u0105ce si\u0119 na pok\u0142adzie zaliczane by\u0142o do unikalnych rozwi\u0105za\u0144 technicznych.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 22.08.1974 roku, samolot I\u0142-14 SP-LNB zosta\u0142 sprzedany Przedsi\u0119biorstwu Us\u0142ug Lotniczych. Zosta\u0142a na nim zamontowana aparatura pomiarowa, o kt\u00f3rej piszemy poni\u017cej. W nowych zadaniach samolot zast\u0105pi\u0142 wys\u0142u\u017cony samolot Lisunow Li-2 rejestracja SP-LKE \u201eEwa\u201d. Przedsi\u0119biorstwo to przechodzi\u0142o kolejne przemiany staj\u0105c si\u0119 Zarz\u0105dem Ruchu lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych, a nast\u0119pnie (80-lata) Przedsi\u0119biorstwem Pa\u0144stwowym Porty Lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Celem istnienia tego samolotu z zamontowanym na nim wyposa\u017ceniem by\u0142o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa w ruchu cywilnym wytyczonymi korytarzami nad Polsk\u0105. W ka\u017cdym samolocie pasa\u017cerskim znajduj\u0105 si\u0119 systemy przetwarzaj\u0105ce sygna\u0142y radiolatarni VOR i odbiornik ze wska\u017anikiem krzy\u017cowym na wyj\u015bciu. Wed\u0142ug tego wska\u017anika pilot orientuje si\u0119 o po\u0142o\u017ceniu samolotu w korytarzu i koryguje je. <\/p>\n\n\n\n
Na pok\u0142adzie samolotu SP-LNB znajdowa\u0142a si\u0119 aparatura pomiarowa, a na stoliku ca\u0142y czas by\u0142a roz\u0142o\u017cona mapa Polski z korytarzami powietrznymi. Samolot wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z bezkierunkowymi radiolatarniami typu VOR rozmieszczonymi na terenie ca\u0142ego kraju oraz urz\u0105dzeniami do l\u0105dowania wed\u0142ug instrument\u00f3w typu ILS zainstalowanych na lotniskach. Sercem systemu w samolocie by\u0142 komputer, kt\u00f3ry analizowa\u0142 sygna\u0142y urz\u0105dze\u0144 naziemnych. Na dyskietkach, b\u0119d\u0105cych no\u015bnikami pami\u0119ci komputera, zawarte by\u0142y dane ka\u017cdego kontrolowanego urz\u0105dzenia. Na czystych dyskietkach zapisywano aktualne sygna\u0142y podawane przez dane urz\u0105dzenie. Komputer dokonuje analizy por\u00f3wnawczej otrzymanego sygna\u0142u z wzorcem, tym z dyskietek. Dzi\u0119ki temu by\u0142o wiadomo, czy urz\u0105dzenie pracuje w\u0142a\u015bciwie. Pomiary wy\u015bwietlane s\u0105 na ma\u0142ym ekranie w postaci wykres\u00f3w. Te wykresy by\u0142y nast\u0119pnie drukowane. Wszystko to odbywa\u0142o si\u0119 na pok\u0142adzie samolotu. Du\u017co trudniejsze dla za\u0142ogi by\u0142y loty na badanie urz\u0105dze\u0144 ILS. Pilot musia\u0142 idealnie utrzymywa\u0107 si\u0119 na \u015bcie\u017cce schodzenia. Na Ok\u0119ciu, aby wykona\u0107 jeden pe\u0142ny pomiar nale\u017ca\u0142o sp\u0119dzi\u0107 w powietrzu 35 godzin, natomiast tam gdzie teren jest trudny w niwelacji, na przyk\u0142ad w Balicach, nale\u017ca\u0142o przebywa\u0107 w powietrzu \u0142\u0105cznie 100 godzin. Producentem tego wyposa\u017cenia by\u0142a ameryka\u0144ska firma Aviation Systems Incorporation.<\/p>\n\n\n\n
Firma Porty Lotnicze, w 80-tych latach, dysponowa\u0142a dwoma samolotami typu I\u0142-14, ale tylko na jednym z nich zamontowano wspomniane wyposa\u017cenie. Konkretnie w\u0142a\u015bnie na SP-LNB. Samolot wykonywa\u0142 loty wy\u0142\u0105cznie nad terytorium Polski, w\u0142\u0105cznie z wodami terytorialnymi. Przyk\u0142adowo w rejonie Dar\u0142owa samolot wylatywa\u0142 nad morzem na odleg\u0142o\u015b\u0107 40 km. Aby pomiary by\u0142y jak najlepsze musia\u0142a by\u0107 zachowana odpowiednia pogoda, podstawa chmur 900 m, widzialno\u015b\u0107 10 000 m, dlatego najwi\u0119cej wylot\u00f3w by\u0142o latem.<\/p>\n\n\n\n
W 1990 roku, samolot I\u0142-14 rejestracja SP-LNB zako\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119, a specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 przeniesiono na samolot Turbolet L-410. Samoloty SP-LNB i SP-LNE jako wraki do\u017cywa\u0142y swoich dni na Ok\u0119ciu (2005 roku).<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 w Wojsku Polskim. 1955 roku.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPolskie Lotnictwo Wojskowe, pierwsze maszyny I\u0142-14 otrzyma\u0142o w 1955 roku, a by\u0142y to samoloty w wersji dyspozycyjnej, jako salonka. Nosi\u0142y one nb 001, 004, 010 i inne oraz transportowo-desantowe z nb 005, 006 i inne. Trzeba nadmieni\u0107, \u017ce kilka samolot\u00f3w I\u0142-14 z PLL LOT by\u0142o na us\u0142ugach Lotnictwa Wojskowego. Samoloty te na przyk\u0142ad, wykorzystywano do przewo\u017cenia owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz samolot\u00f3w produkcji radzieckiej w wojsku dysponowano maszynami zbudowanymi w NRD typu VEB I\u0142-14 T. Te samoloty s\u0142u\u017cy\u0142y g\u0142\u00f3wnie do wynoszenia skoczk\u00f3w spadochronowych, aerofotogrametrii i do transportu \u0142adunku. Maszyny u\u017cytkowane w wojsku mia\u0142y troch\u0119 zmienione wyposa\u017cenie radionawigacyjne. Widoczne to by\u0142o po stosowaniu innego typu anten na grzbiecie kad\u0142uba. Wojskowe samoloty posiadaj\u0105 tak\u017ce w miejscu okna kabiny radiotelegrafisty p\u00f3\u0142kolista kopu\u0142k\u0119 dla umieszczenia celownika do namiaru terenu. Drzwi \u0142adunkowe umieszczono na prawej burcie, w tyle kad\u0142uba. Otwiera si\u0119 je tylko na ziemi ruchem do g\u00f3ry, tak jak w samolocie Lisunow Li-2. W drzwiach tych umieszczono mniejsze drzwi z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 skoczkowie spadochronowi. Otwieraj\u0105 si\u0119 one do wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n
W 1961 roku, dokonywano na samolocie I\u0142-14 pr\u00f3b zrzutu zasobnik\u00f3w podwieszanych do zamk\u00f3w bombowych i zrzucanych na spadochronach. Maszyny te mia\u0142y zamontowane pod \u015brodkow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 skrzyd\u0142o-kad\u0142ub belki z zamkami bombowymi. Na gondoli silnikowej umieszczono lustro do obserwacji momentu zrzutu.<\/p>\n\n\n\n
Z samolot\u00f3w I\u0142-14 T korzystali skoczkowie 6 Pomorskiej Dywizji Powietrzno Desantowej. Zar\u00f3wno podczas szkolenia, jak i podczas akcji ratowniczych. Z maszyn tego typu dokonano zrzutu w lipcu 1958 roku, podczas akcji pomocy dla ludno\u015bci teren\u00f3w nawiedzonych powodz\u0105. W pa\u017adzierniku 1962 roku, podczas \u0107wicze\u0144 pa\u0144stwa Uk\u0142adu Warszawskiego, na terenie Pomorza Zachodniego z tych samolot\u00f3w dokonano desantu powietrznego. Podobnie w 1966 roku, w rejonie Ustki, podczas \u0107wicze\u0144 si\u0142 morskich. Swoje zadania samoloty I\u0142-14 wykonywa\u0142y jeszcze w 70-tych, cho\u0107 stopniowo ust\u0119powa\u0142y miejsca samolotom z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym.<\/p>\n\n\n\n
Wy\u017csza Oficerska Szko\u0142a Lotnicza w D\u0119blinie wykorzystywa\u0142a samoloty I\u0142-14 T do szkolenia nawigator\u00f3w. Przysz\u0142y nawigator by\u0142 szkolony w kabinie pilot\u00f3w i tylko jeden. W 1975 roku, zesp\u00f3\u0142 racjonalizator\u00f3w WOSL zmodyfikowa\u0142 jeden samolot I\u0142-14 T, s\u0142u\u017c\u0105cy do tego celu. Jego \u0142adownia zosta\u0142a przebudowana na lataj\u0105c\u0105 sal\u0119 wyk\u0142adow\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 na r\u00f3wnoczesne szkolenie 6 nawigator\u00f3w, przy stolikach z odpowiednim wyposa\u017ceniem radionawigacyjnym. Ponadto mo\u017cna by\u0142o prowadzi\u0107 szkolenie z zakresu bombardowania z lotu poziomego i rozpoznania skutk\u00f3w bombardowania. Poprzednio do tego celu s\u0142u\u017cy\u0142y samoloty Lisunow Li-2.<\/p>\n\n\n\n
W 60-tych latach na uzbrojenie wprowadzono jeden egzemplarz I\u0142-14 E. Samolot wyposa\u017cony w specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 rozpoznania elektronicznego. Prawdopodobnie ca\u0142e wyposa\u017cenie zosta\u0142o zamontowane w Polsce i stanowi oryginalne Polskie rozwi\u0105zanie. Oznacza\u0142oby to tak\u017ce, \u017ce nawet nasi \u00f3wcze\u015bni sojusznicy nie bardzo zadawali sobie spraw\u0119 z jego istnienia. Opr\u00f3cz szachownic rozmieszczonych regulaminowo na samolocie, nie by\u0142o \u017cadnych napis\u00f3w. Jego za\u0142oga sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 10 lotnik\u00f3w. Wykonywa\u0142 loty g\u0142\u00f3wnie nad Morzem Ba\u0142tyckim. Samolot by\u0142 jedn\u0105 z \u015bci\u015blej strze\u017conych tajemnic wojskowych. Do dnia dzisiejszego (2008 roku) wyposa\u017cenie samolotu nie jest powszechnie znane.<\/p>\n\n\n\n
Na stanie lotnictwa wojskowego by\u0142o \u0142\u0105cznie 17 maszyn typu I\u0142-14. S\u0142u\u017cy\u0142y one wyj\u0105tkowo d\u0142ugo. Generalnie do ko\u0144ca 80-tych lat. Lecz ostatni I\u0142-14 zosta\u0142 spisany ze stanu w 1997 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wersje I\u0142-14.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nI\u0142-14 P \u2013 podstawowa wersja pasa\u017cerska. Produkowany od 1950 roku, w CCCP i NRD. Samolot mia\u0142 18 miejsce pasa\u017cerskich. Liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich zwi\u0119kszano do 28 i 32. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1957 roku.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M \u2013 wersja I\u0142-14 P z wyd\u0142u\u017conym o 1 m kad\u0142ubem. Opracowany w 1955r. Odmiana pasa\u017cerska dla 24 os\u00f3b, nast\u0119pnie 28 os\u00f3b i 32 os\u00f3b. Samolot dysponowa\u0142 nieco gorszymi osi\u0105gami ni\u017c wersja z kt\u00f3rej powsta\u0142.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 G \u2013 wersja transportowa, ale cywilna. Wywodzi si\u0119 z wersji I\u0142-14 M, lecz ma kad\u0142ub wersji I\u0142-14 P. przenosi 3 500 kg \u0142adunku. Zbudowano niewielk\u0105 seri\u0119 tych samolot\u00f3w po przez przer\u00f3bk\u0119 ju\u017c istniej\u0105cych maszyn. Samoloty wykorzystywane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie do obs\u0142ugi stacji naukowo-badawczych w rejonach polarnych.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 T \u2013 wersja transportowa, wojskowa. Samolot opracowany w 1952 roku, na bazie wersji I\u0142-14 M, ale z kad\u0142ubem wersji I\u0142-14 P. Standartowo na pok\u0142ad zabiera\u0142 21 spadochroniarzy lub 18 rannych lub 2 700 kg \u0142adunku. Samolot m\u00f3g\u0142 holowa\u0107 dwa szybowce o masie ca\u0142kowitej do 7 000 kg.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 D \u2013 wersja desantowa. Samolot opracowany w 1953 roku, dla wojsk powietrzno-desantowych. Zabiera na pok\u0142ad 30 spadochroniarzy lub 3 000 kg \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Avia AV-14 \u2013 samolot I\u0142-14 P budowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
Avia 14 Super \u2013 pasa\u017cerski dla 42 pasa\u017cer\u00f3w produkowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FG \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 G z przed\u0142u\u017conym przeszklonym nosem.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FK \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FKM \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 M.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 S \u2013 wersja salonka dla wa\u017cnych os\u00f3b ( VIP ) z 9-11 miejscami. Zbudowany na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 E \u2013 wersja rozpoznania elektronicznego.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2008-10-17 125b Rozdzia\u0142 1955-06-01 Iliuszyn I\u0142-14. Polska Samolot transportowy. Nast\u0119pca samolotu Iliuszyn I\u0142-12. Historia Historia Iliuszyn I\u0142-14. Niedostatki samolotu I\u0142-12 wymusi\u0142y konieczno\u015b\u0107 prowadzenia dalszych prac modyfikacyjnych. Zmiany by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce powsta\u0142 w\u0142a\u015bciwie nowy samolot. Oznaczono go I\u0142-14. Nowy samolot po poprzedniku odziedziczy\u0142 struktur\u0119 kad\u0142uba, usterzenie poziome i podwozie. Ca\u0142kowicie przebudowano skrzyd\u0142a. Zastosowano silniki o […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7872,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7876,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions\/7876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Historia Iliuszyn I\u0142-14.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nNiedostatki samolotu I\u0142-12 wymusi\u0142y konieczno\u015b\u0107 prowadzenia dalszych prac modyfikacyjnych. Zmiany by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce powsta\u0142 w\u0142a\u015bciwie nowy samolot. Oznaczono go I\u0142-14. Nowy samolot po poprzedniku odziedziczy\u0142 struktur\u0119 kad\u0142uba, usterzenie poziome i podwozie. Ca\u0142kowicie przebudowano skrzyd\u0142a. Zastosowano silniki o wi\u0119kszej mocy. Do dyspozycji konstruktor\u00f3w by\u0142 ju\u017c silnik ASz-82 T, o mocy startowej 2 x 1 398 kW ( 2 x 1 900 KM ). Silniki te nie tylko dysponowa\u0142y wi\u0119ksz\u0105 moc\u0105, od poprzednio stosowanej odmiany, ale tak\u017ce by\u0142y oszcz\u0119dniejsze w zu\u017cyciu paliwa.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017co uwagi po\u015bwi\u0119cono zwi\u0119kszeniu bezpiecze\u0144stwa, szczeg\u00f3lnie w skomplikowanych sytuacjach. Nale\u017cy do nich; po\u017car na pok\u0142adzie. Przerwanie pracy jednego silnika podczas startu. L\u0105dowanie w warunkach ograniczonej widoczno\u015bci ziemi. Lot w warunkach mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia silnego oblodzenia. Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych zamierze\u0144 osi\u0105gni\u0119to poprzez wprowadzenie nowej awioniki. Zabudowano aparatur\u0119 do l\u0105dowania w trudnych warunkach pogodowych i now\u0105 aparatur\u0119 radiow\u0105 do \u0142\u0105czno\u015bci z ziemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Prototyp I\u0142-14 wykona\u0142 pierwszy lot w dniu 20.09.1950 roku, a pierwszym pilotem by\u0142 W\u0142adimir K. Kokkinaki. Otrzymane wyniki pr\u00f3b by\u0142y na tyle zach\u0119caj\u0105ce, \u017ce podj\u0119to decyzj\u0119 o zbudowaniu pe\u0142nej wersji pasa\u017cerskiej. Wersja otrzyma\u0142a oznaczenie I\u0142-14 P, a 1953 roku, samolot wykona\u0142 pierwszy lot. Samolot otrzyma\u0142 kabin\u0119 pasa\u017cersk\u0105 wyposa\u017con\u0105 w 18 foteli. Masa ca\u0142kowita wynios\u0142a 16 513 kg.<\/p>\n\n\n\n
Produkcj\u0119 seryjn\u0105 samolot\u00f3w I\u0142-14 podj\u0105\u0142 w Moskwie zak\u0142ad \u201eZnamia Truda\u201d, w 1954 roku, zast\u0119puj\u0105c na linii produkcyjnej samoloty I\u0142-12. Samolot w listopadzie 1954 roku, zosta\u0142 wprowadzony na wyposa\u017cenie Aerof\u0142otu. Pierwsze rejsy pozwoli\u0142y zebra\u0107 uwagi i wnioski, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do opracowania wersji I\u0142-14 M (modyfikowannyj – modernizowany). Kad\u0142ub wyd\u0142u\u017cono o 1 metr, co pozwoli\u0142o na umieszczenie 24 foteli. Na bazie tego samego kad\u0142uba zbudowano wersj\u0119 z 32 fotelami, kt\u00f3ra oznaczono I\u0142-14 M 32. Te dodatkowe miejsca zamontowano dzi\u0119ki likwidacji pomieszczenia pomocniczego (baga\u017cowego) i zmniejszeniu odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy rz\u0119dami.<\/p>\n\n\n\n
Nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 tak\u017ce wersji I\u0142-14 T, czyli transportowej, bez foteli, ze wzmocnion\u0105 pod\u0142og\u0105 i du\u017cymi drzwiami za\u0142adunkowymi na lewej burcie. Wersja I\u0142-14 D to wersja desantowa dla skoczk\u00f3w spadochronowych, z \u0142aweczkami przy burtach kad\u0142uba. Wersja I\u0142-14 F to wersja fotogrametryczna zbudowana w niewielkiej liczbie.<\/p>\n\n\n\n
Produkcj\u0119 I\u0142-14 zako\u0144czono w CCCP w 1958 roku. Samoloty I\u0142-14 by\u0142y tak\u017ce produkowane, na prawach licencji, w NRD i Czechos\u0142owacji. Przemys\u0142 NRD uruchomi\u0142 produkcj\u0119 samolot\u00f3w w 1956 roku, w wytw\u00f3rni VEB Flugzeugewerke Dresden, pod oznaczeniem VEB I\u0142-14. W NRD zbudowano oko\u0142o 80 maszyn, w r\u00f3\u017cnych wersjach i odmianach. W Czechos\u0142owacji produkcj\u0119 podj\u0119\u0142y zak\u0142ady Avia im. Georgi Dymitrowa. Samoloty oznaczono Av-14. Pierwsze egzemplarze by\u0142y \u015bci\u015ble wzorowane na I\u0142-14 P i mia\u0142y 18 foteli w kabinie pasa\u017cerskiej. Kolejna wersja to by\u0142a Av-14-24, odpowiadaj\u0105ca radzieckim I\u0142-14 M. W 1957 roku, zbudowano wariant Av-14-32 dla 32 pasa\u017cer\u00f3w, a w 1959 roku, wariant Av-14-40 dla 40 pasa\u017cer\u00f3w, przeznaczony na kr\u00f3tkie trasy krajowe. W Czechos\u0142owacji powsta\u0142y tak\u017ce wersje; Av-14 T transportowy, z drzwiami za\u0142adunkowymi o wymiarach 2,75 m x 1,60 m, Av-14 P dla desantu spadochronowego. W pojedynczych egzemplarzach zbudowano samoloty; aerofotograficzne oraz salonki dla wa\u017cnych osobisto\u015bci (VIP). Produkcj\u0119 Av-14 zako\u0144czono w 1960 roku, po zbudowaniu ponad 200 maszyn.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug praw licencyjnych samoloty budowane w NRD i Czechos\u0142owacji mia\u0142y by\u0107 identyczne w najdrobniejszych szczeg\u00f3\u0142ach. Jednak pa\u0144stwa te dokonywa\u0142y wielu udanych zmian, a co istotne ich maszyny by\u0142y staranniej wykonane.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty I\u0142-14, g\u0142\u00f3wnie w wersji transportowej, by\u0142y u\u017cytkowane w pa\u0144stwach Uk\u0142ada Warszawskiego ( Polska, CCCP, Czechos\u0142owacja, NRD, Bu\u0142garia, Rumunia, W\u0119gry ) oraz w Jugos\u0142awia, Chiny, Egipt, Indie, Indonezja, Kongo, Nepal, Syria, Korea P\u00f3\u0142nocna, Birma, Albania, Mongolia, Jemen Po\u0142udniowy, Ghana, Gwinea, Irak, Mali i Kuba.<\/p>\n\n\n\n
\u0141\u0105cznie w latach 1954\u20131960 roku, zbudowano oko\u0142o 3 500 egzemplarzy wszystkich wersji i odmian samolotu I\u0142-14. Samoloty cieszy\u0142y si\u0119 dobr\u0105 opini\u0105. By\u0142y \u0142atwe w pilota\u017cu, doj\u015b\u0107 bezpieczne i jak na owe czasy ekonomiczne.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 w Polsce. Czerwiec 1955 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPLL LOT<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPLL LOT zakupi\u0142y w CCCP, w 1955 roku, 4 samoloty I\u0142-14 P, a w 1956 roku, kolejne dwa. W 1957 roku, sprowadzono z NRD, 6 maszyn VEB I\u0142-14 P i z Czechos\u0142owacji 1 pasa\u017cersko-transportowy Av-14, z du\u017cymi drzwiami za\u0142adunkowymi. Samoloty z CCCP otrzyma\u0142y oznaczenia SP-LNA, SP-LNB, SP-LNC, SP-LND, SP-LNE, SP-LAF. Samoloty z NRD oznaczono rejestracjami SP-LNG, SP-LNH, SP-LNJ, SP-LNK, SP-LNL, SP-LNM. Samolot z Czechos\u0142owacji AV-14 otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-LNN. Ponadto w latach 1963\u20131964 roku, firma PLL LOT wypo\u017cyczy\u0142a 3 samoloty VEB I\u0142-14 P. Mia\u0142y one r\u00f3\u017cne numery fabryczne, ale otrzyma\u0142y rejestracj\u0119 SP-LNO, SP-LNP, SP-LNR. \u0141\u0105cznie PLL LOT eksploatowa\u0142o 13 maszyn I\u0142-14.<\/p>\n\n\n\n
Podczas eksploatacji w LOT samoloty poddawano licznym modernizacjom. Zwi\u0119kszano liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich z 18 do 26, a nast\u0119pnie 32. Zlikwidowano grzbietowe kopu\u0142ki astro w I\u0142-14 P. Samoloty VEB I\u0142-14 P w og\u00f3le ich nie mia\u0142y. Wzmocniono skrzyd\u0142o (!) i dodano \u00f3sme okno w przedzie kabiny pasa\u017cerskiej oraz inne drobniejsze zmiany.<\/p>\n\n\n\n
W 1967 roku, podj\u0119to decyzj\u0119 o przystosowaniu dw\u00f3ch samolot\u00f3w I\u0142-14 P do zada\u0144 aerofotogrametrii, dla zast\u0105pienia wyeksploatowanych Li-2 F. Przebudowie poddano dwa egzemplarze produkcji sowieckiej SP-LNB i SP-LNE. Pierwszy z nich wprowadzono do u\u017cytku w marcu 1968 roku, a drugi kilka tygodni p\u00f3\u017aniej. Przer\u00f3bki dokona\u0142y warsztaty remontuj\u0105ce samoloty PLL LOT. Z lewej strony samolotu zamontowane p\u00f3\u0142kolist\u0105 kopu\u0142\u0119 ze szk\u0142a organicznego w miejscu okna kabiny radiotelegrafisty, dla pomieszczenia celownika nawigacyjnego, s\u0142u\u017c\u0105cego do namiaru fotografowanego terenu. Z kabiny pasa\u017cerskiej usuni\u0119to wi\u0119kszo\u015b\u0107 foteli. Zamontowano sprz\u0119t fotograficzny. W pod\u0142odze i dole kabiny wyci\u0119to otwory dla obiektyw\u00f3w. Dolny otw\u00f3r zas\u0142aniany jest pokryw\u0105 mieszczon\u0105 na zewn\u0105trz kad\u0142uba. Za\u0142oga samolotu sk\u0142ada si\u0119 z; 2 pilot\u00f3w, radiotelegrafisty, nawigatora, 2-4 operator\u00f3w sprz\u0119tu fotograficznego. Samoloty te odziedziczy\u0142y tak\u017ce wz\u00f3r malowania po samolotach Li-2 F.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa Fotogrametrii, dla kt\u00f3rego obs\u0142ug\u0119 techniczn\u0105 i personel lataj\u0105cy zapewnia\u0142 PLL LOT. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przekazane do Przedsi\u0119biorstwa Us\u0142ugi Lotnicze, kt\u00f3re w swoich zadaniach otrzyma\u0142y dzia\u0142 aerofotogrametrii. Nast\u0119pnie samoloty fotogrametryczne w Polsce by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Zarz\u0105du Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty pasa\u017cerskie I\u0142-14 zako\u0144czy\u0142y regularne rejsy w PLL LOT w 1972 roku, wykonuj\u0105c jeszcze czarterowe loty do 1974 roku, ust\u0119puj\u0105c miejsca turbo\u015bmig\u0142owym An-24 W i I\u0142-18.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M rejestracja SP-LNG.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nJeden samolot I\u0142-14 M rejestracja SP-LNG, na pocz\u0105tku 70-lat, zosta\u0142 wyposa\u017cony w specjaln\u0105 aparatur\u0119 pomiarow\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do bada\u0144 struktury pola elektromagnetycznego oraz analizy widma sygna\u0142\u00f3w emitowanych przez \u017ar\u00f3d\u0142a lotnicze. Projekt i wyposa\u017cenie I\u0142-14 w wersji pomiarowej zosta\u0142 opracowany na zlecenie Ministerstwa Komunikacji w Instytucie Lotnictwa. Maszyna te w 80-tych latach pozostawa\u0142a w dyspozycji Zarz\u0105du Ruchu Powietrznego i s\u0142u\u017cy\u0142a jako uniwersalne lataj\u0105ce elektroniczne laboratorium pomiarowe. Wyposa\u017cenie znajduj\u0105ce si\u0119 na pok\u0142adzie zaliczane by\u0142o do unikalnych rozwi\u0105za\u0144 technicznych.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 22.08.1974 roku, samolot I\u0142-14 SP-LNB zosta\u0142 sprzedany Przedsi\u0119biorstwu Us\u0142ug Lotniczych. Zosta\u0142a na nim zamontowana aparatura pomiarowa, o kt\u00f3rej piszemy poni\u017cej. W nowych zadaniach samolot zast\u0105pi\u0142 wys\u0142u\u017cony samolot Lisunow Li-2 rejestracja SP-LKE \u201eEwa\u201d. Przedsi\u0119biorstwo to przechodzi\u0142o kolejne przemiany staj\u0105c si\u0119 Zarz\u0105dem Ruchu lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych, a nast\u0119pnie (80-lata) Przedsi\u0119biorstwem Pa\u0144stwowym Porty Lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Celem istnienia tego samolotu z zamontowanym na nim wyposa\u017ceniem by\u0142o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa w ruchu cywilnym wytyczonymi korytarzami nad Polsk\u0105. W ka\u017cdym samolocie pasa\u017cerskim znajduj\u0105 si\u0119 systemy przetwarzaj\u0105ce sygna\u0142y radiolatarni VOR i odbiornik ze wska\u017anikiem krzy\u017cowym na wyj\u015bciu. Wed\u0142ug tego wska\u017anika pilot orientuje si\u0119 o po\u0142o\u017ceniu samolotu w korytarzu i koryguje je. <\/p>\n\n\n\n
Na pok\u0142adzie samolotu SP-LNB znajdowa\u0142a si\u0119 aparatura pomiarowa, a na stoliku ca\u0142y czas by\u0142a roz\u0142o\u017cona mapa Polski z korytarzami powietrznymi. Samolot wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z bezkierunkowymi radiolatarniami typu VOR rozmieszczonymi na terenie ca\u0142ego kraju oraz urz\u0105dzeniami do l\u0105dowania wed\u0142ug instrument\u00f3w typu ILS zainstalowanych na lotniskach. Sercem systemu w samolocie by\u0142 komputer, kt\u00f3ry analizowa\u0142 sygna\u0142y urz\u0105dze\u0144 naziemnych. Na dyskietkach, b\u0119d\u0105cych no\u015bnikami pami\u0119ci komputera, zawarte by\u0142y dane ka\u017cdego kontrolowanego urz\u0105dzenia. Na czystych dyskietkach zapisywano aktualne sygna\u0142y podawane przez dane urz\u0105dzenie. Komputer dokonuje analizy por\u00f3wnawczej otrzymanego sygna\u0142u z wzorcem, tym z dyskietek. Dzi\u0119ki temu by\u0142o wiadomo, czy urz\u0105dzenie pracuje w\u0142a\u015bciwie. Pomiary wy\u015bwietlane s\u0105 na ma\u0142ym ekranie w postaci wykres\u00f3w. Te wykresy by\u0142y nast\u0119pnie drukowane. Wszystko to odbywa\u0142o si\u0119 na pok\u0142adzie samolotu. Du\u017co trudniejsze dla za\u0142ogi by\u0142y loty na badanie urz\u0105dze\u0144 ILS. Pilot musia\u0142 idealnie utrzymywa\u0107 si\u0119 na \u015bcie\u017cce schodzenia. Na Ok\u0119ciu, aby wykona\u0107 jeden pe\u0142ny pomiar nale\u017ca\u0142o sp\u0119dzi\u0107 w powietrzu 35 godzin, natomiast tam gdzie teren jest trudny w niwelacji, na przyk\u0142ad w Balicach, nale\u017ca\u0142o przebywa\u0107 w powietrzu \u0142\u0105cznie 100 godzin. Producentem tego wyposa\u017cenia by\u0142a ameryka\u0144ska firma Aviation Systems Incorporation.<\/p>\n\n\n\n
Firma Porty Lotnicze, w 80-tych latach, dysponowa\u0142a dwoma samolotami typu I\u0142-14, ale tylko na jednym z nich zamontowano wspomniane wyposa\u017cenie. Konkretnie w\u0142a\u015bnie na SP-LNB. Samolot wykonywa\u0142 loty wy\u0142\u0105cznie nad terytorium Polski, w\u0142\u0105cznie z wodami terytorialnymi. Przyk\u0142adowo w rejonie Dar\u0142owa samolot wylatywa\u0142 nad morzem na odleg\u0142o\u015b\u0107 40 km. Aby pomiary by\u0142y jak najlepsze musia\u0142a by\u0107 zachowana odpowiednia pogoda, podstawa chmur 900 m, widzialno\u015b\u0107 10 000 m, dlatego najwi\u0119cej wylot\u00f3w by\u0142o latem.<\/p>\n\n\n\n
W 1990 roku, samolot I\u0142-14 rejestracja SP-LNB zako\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119, a specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 przeniesiono na samolot Turbolet L-410. Samoloty SP-LNB i SP-LNE jako wraki do\u017cywa\u0142y swoich dni na Ok\u0119ciu (2005 roku).<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 w Wojsku Polskim. 1955 roku.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPolskie Lotnictwo Wojskowe, pierwsze maszyny I\u0142-14 otrzyma\u0142o w 1955 roku, a by\u0142y to samoloty w wersji dyspozycyjnej, jako salonka. Nosi\u0142y one nb 001, 004, 010 i inne oraz transportowo-desantowe z nb 005, 006 i inne. Trzeba nadmieni\u0107, \u017ce kilka samolot\u00f3w I\u0142-14 z PLL LOT by\u0142o na us\u0142ugach Lotnictwa Wojskowego. Samoloty te na przyk\u0142ad, wykorzystywano do przewo\u017cenia owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz samolot\u00f3w produkcji radzieckiej w wojsku dysponowano maszynami zbudowanymi w NRD typu VEB I\u0142-14 T. Te samoloty s\u0142u\u017cy\u0142y g\u0142\u00f3wnie do wynoszenia skoczk\u00f3w spadochronowych, aerofotogrametrii i do transportu \u0142adunku. Maszyny u\u017cytkowane w wojsku mia\u0142y troch\u0119 zmienione wyposa\u017cenie radionawigacyjne. Widoczne to by\u0142o po stosowaniu innego typu anten na grzbiecie kad\u0142uba. Wojskowe samoloty posiadaj\u0105 tak\u017ce w miejscu okna kabiny radiotelegrafisty p\u00f3\u0142kolista kopu\u0142k\u0119 dla umieszczenia celownika do namiaru terenu. Drzwi \u0142adunkowe umieszczono na prawej burcie, w tyle kad\u0142uba. Otwiera si\u0119 je tylko na ziemi ruchem do g\u00f3ry, tak jak w samolocie Lisunow Li-2. W drzwiach tych umieszczono mniejsze drzwi z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 skoczkowie spadochronowi. Otwieraj\u0105 si\u0119 one do wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n
W 1961 roku, dokonywano na samolocie I\u0142-14 pr\u00f3b zrzutu zasobnik\u00f3w podwieszanych do zamk\u00f3w bombowych i zrzucanych na spadochronach. Maszyny te mia\u0142y zamontowane pod \u015brodkow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 skrzyd\u0142o-kad\u0142ub belki z zamkami bombowymi. Na gondoli silnikowej umieszczono lustro do obserwacji momentu zrzutu.<\/p>\n\n\n\n
Z samolot\u00f3w I\u0142-14 T korzystali skoczkowie 6 Pomorskiej Dywizji Powietrzno Desantowej. Zar\u00f3wno podczas szkolenia, jak i podczas akcji ratowniczych. Z maszyn tego typu dokonano zrzutu w lipcu 1958 roku, podczas akcji pomocy dla ludno\u015bci teren\u00f3w nawiedzonych powodz\u0105. W pa\u017adzierniku 1962 roku, podczas \u0107wicze\u0144 pa\u0144stwa Uk\u0142adu Warszawskiego, na terenie Pomorza Zachodniego z tych samolot\u00f3w dokonano desantu powietrznego. Podobnie w 1966 roku, w rejonie Ustki, podczas \u0107wicze\u0144 si\u0142 morskich. Swoje zadania samoloty I\u0142-14 wykonywa\u0142y jeszcze w 70-tych, cho\u0107 stopniowo ust\u0119powa\u0142y miejsca samolotom z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym.<\/p>\n\n\n\n
Wy\u017csza Oficerska Szko\u0142a Lotnicza w D\u0119blinie wykorzystywa\u0142a samoloty I\u0142-14 T do szkolenia nawigator\u00f3w. Przysz\u0142y nawigator by\u0142 szkolony w kabinie pilot\u00f3w i tylko jeden. W 1975 roku, zesp\u00f3\u0142 racjonalizator\u00f3w WOSL zmodyfikowa\u0142 jeden samolot I\u0142-14 T, s\u0142u\u017c\u0105cy do tego celu. Jego \u0142adownia zosta\u0142a przebudowana na lataj\u0105c\u0105 sal\u0119 wyk\u0142adow\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 na r\u00f3wnoczesne szkolenie 6 nawigator\u00f3w, przy stolikach z odpowiednim wyposa\u017ceniem radionawigacyjnym. Ponadto mo\u017cna by\u0142o prowadzi\u0107 szkolenie z zakresu bombardowania z lotu poziomego i rozpoznania skutk\u00f3w bombardowania. Poprzednio do tego celu s\u0142u\u017cy\u0142y samoloty Lisunow Li-2.<\/p>\n\n\n\n
W 60-tych latach na uzbrojenie wprowadzono jeden egzemplarz I\u0142-14 E. Samolot wyposa\u017cony w specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 rozpoznania elektronicznego. Prawdopodobnie ca\u0142e wyposa\u017cenie zosta\u0142o zamontowane w Polsce i stanowi oryginalne Polskie rozwi\u0105zanie. Oznacza\u0142oby to tak\u017ce, \u017ce nawet nasi \u00f3wcze\u015bni sojusznicy nie bardzo zadawali sobie spraw\u0119 z jego istnienia. Opr\u00f3cz szachownic rozmieszczonych regulaminowo na samolocie, nie by\u0142o \u017cadnych napis\u00f3w. Jego za\u0142oga sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 10 lotnik\u00f3w. Wykonywa\u0142 loty g\u0142\u00f3wnie nad Morzem Ba\u0142tyckim. Samolot by\u0142 jedn\u0105 z \u015bci\u015blej strze\u017conych tajemnic wojskowych. Do dnia dzisiejszego (2008 roku) wyposa\u017cenie samolotu nie jest powszechnie znane.<\/p>\n\n\n\n
Na stanie lotnictwa wojskowego by\u0142o \u0142\u0105cznie 17 maszyn typu I\u0142-14. S\u0142u\u017cy\u0142y one wyj\u0105tkowo d\u0142ugo. Generalnie do ko\u0144ca 80-tych lat. Lecz ostatni I\u0142-14 zosta\u0142 spisany ze stanu w 1997 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wersje I\u0142-14.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nI\u0142-14 P \u2013 podstawowa wersja pasa\u017cerska. Produkowany od 1950 roku, w CCCP i NRD. Samolot mia\u0142 18 miejsce pasa\u017cerskich. Liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich zwi\u0119kszano do 28 i 32. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1957 roku.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M \u2013 wersja I\u0142-14 P z wyd\u0142u\u017conym o 1 m kad\u0142ubem. Opracowany w 1955r. Odmiana pasa\u017cerska dla 24 os\u00f3b, nast\u0119pnie 28 os\u00f3b i 32 os\u00f3b. Samolot dysponowa\u0142 nieco gorszymi osi\u0105gami ni\u017c wersja z kt\u00f3rej powsta\u0142.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 G \u2013 wersja transportowa, ale cywilna. Wywodzi si\u0119 z wersji I\u0142-14 M, lecz ma kad\u0142ub wersji I\u0142-14 P. przenosi 3 500 kg \u0142adunku. Zbudowano niewielk\u0105 seri\u0119 tych samolot\u00f3w po przez przer\u00f3bk\u0119 ju\u017c istniej\u0105cych maszyn. Samoloty wykorzystywane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie do obs\u0142ugi stacji naukowo-badawczych w rejonach polarnych.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 T \u2013 wersja transportowa, wojskowa. Samolot opracowany w 1952 roku, na bazie wersji I\u0142-14 M, ale z kad\u0142ubem wersji I\u0142-14 P. Standartowo na pok\u0142ad zabiera\u0142 21 spadochroniarzy lub 18 rannych lub 2 700 kg \u0142adunku. Samolot m\u00f3g\u0142 holowa\u0107 dwa szybowce o masie ca\u0142kowitej do 7 000 kg.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 D \u2013 wersja desantowa. Samolot opracowany w 1953 roku, dla wojsk powietrzno-desantowych. Zabiera na pok\u0142ad 30 spadochroniarzy lub 3 000 kg \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Avia AV-14 \u2013 samolot I\u0142-14 P budowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
Avia 14 Super \u2013 pasa\u017cerski dla 42 pasa\u017cer\u00f3w produkowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FG \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 G z przed\u0142u\u017conym przeszklonym nosem.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FK \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FKM \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 M.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 S \u2013 wersja salonka dla wa\u017cnych os\u00f3b ( VIP ) z 9-11 miejscami. Zbudowany na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 E \u2013 wersja rozpoznania elektronicznego.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2008-10-17 125b Rozdzia\u0142 1955-06-01 Iliuszyn I\u0142-14. Polska Samolot transportowy. Nast\u0119pca samolotu Iliuszyn I\u0142-12. Historia Historia Iliuszyn I\u0142-14. Niedostatki samolotu I\u0142-12 wymusi\u0142y konieczno\u015b\u0107 prowadzenia dalszych prac modyfikacyjnych. Zmiany by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce powsta\u0142 w\u0142a\u015bciwie nowy samolot. Oznaczono go I\u0142-14. Nowy samolot po poprzedniku odziedziczy\u0142 struktur\u0119 kad\u0142uba, usterzenie poziome i podwozie. Ca\u0142kowicie przebudowano skrzyd\u0142a. Zastosowano silniki o […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7872,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7876,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions\/7876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
PLL LOT<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPLL LOT zakupi\u0142y w CCCP, w 1955 roku, 4 samoloty I\u0142-14 P, a w 1956 roku, kolejne dwa. W 1957 roku, sprowadzono z NRD, 6 maszyn VEB I\u0142-14 P i z Czechos\u0142owacji 1 pasa\u017cersko-transportowy Av-14, z du\u017cymi drzwiami za\u0142adunkowymi. Samoloty z CCCP otrzyma\u0142y oznaczenia SP-LNA, SP-LNB, SP-LNC, SP-LND, SP-LNE, SP-LAF. Samoloty z NRD oznaczono rejestracjami SP-LNG, SP-LNH, SP-LNJ, SP-LNK, SP-LNL, SP-LNM. Samolot z Czechos\u0142owacji AV-14 otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-LNN. Ponadto w latach 1963\u20131964 roku, firma PLL LOT wypo\u017cyczy\u0142a 3 samoloty VEB I\u0142-14 P. Mia\u0142y one r\u00f3\u017cne numery fabryczne, ale otrzyma\u0142y rejestracj\u0119 SP-LNO, SP-LNP, SP-LNR. \u0141\u0105cznie PLL LOT eksploatowa\u0142o 13 maszyn I\u0142-14.<\/p>\n\n\n\n
Podczas eksploatacji w LOT samoloty poddawano licznym modernizacjom. Zwi\u0119kszano liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich z 18 do 26, a nast\u0119pnie 32. Zlikwidowano grzbietowe kopu\u0142ki astro w I\u0142-14 P. Samoloty VEB I\u0142-14 P w og\u00f3le ich nie mia\u0142y. Wzmocniono skrzyd\u0142o (!) i dodano \u00f3sme okno w przedzie kabiny pasa\u017cerskiej oraz inne drobniejsze zmiany.<\/p>\n\n\n\n
W 1967 roku, podj\u0119to decyzj\u0119 o przystosowaniu dw\u00f3ch samolot\u00f3w I\u0142-14 P do zada\u0144 aerofotogrametrii, dla zast\u0105pienia wyeksploatowanych Li-2 F. Przebudowie poddano dwa egzemplarze produkcji sowieckiej SP-LNB i SP-LNE. Pierwszy z nich wprowadzono do u\u017cytku w marcu 1968 roku, a drugi kilka tygodni p\u00f3\u017aniej. Przer\u00f3bki dokona\u0142y warsztaty remontuj\u0105ce samoloty PLL LOT. Z lewej strony samolotu zamontowane p\u00f3\u0142kolist\u0105 kopu\u0142\u0119 ze szk\u0142a organicznego w miejscu okna kabiny radiotelegrafisty, dla pomieszczenia celownika nawigacyjnego, s\u0142u\u017c\u0105cego do namiaru fotografowanego terenu. Z kabiny pasa\u017cerskiej usuni\u0119to wi\u0119kszo\u015b\u0107 foteli. Zamontowano sprz\u0119t fotograficzny. W pod\u0142odze i dole kabiny wyci\u0119to otwory dla obiektyw\u00f3w. Dolny otw\u00f3r zas\u0142aniany jest pokryw\u0105 mieszczon\u0105 na zewn\u0105trz kad\u0142uba. Za\u0142oga samolotu sk\u0142ada si\u0119 z; 2 pilot\u00f3w, radiotelegrafisty, nawigatora, 2-4 operator\u00f3w sprz\u0119tu fotograficznego. Samoloty te odziedziczy\u0142y tak\u017ce wz\u00f3r malowania po samolotach Li-2 F.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa Fotogrametrii, dla kt\u00f3rego obs\u0142ug\u0119 techniczn\u0105 i personel lataj\u0105cy zapewnia\u0142 PLL LOT. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przekazane do Przedsi\u0119biorstwa Us\u0142ugi Lotnicze, kt\u00f3re w swoich zadaniach otrzyma\u0142y dzia\u0142 aerofotogrametrii. Nast\u0119pnie samoloty fotogrametryczne w Polsce by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Zarz\u0105du Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Samoloty pasa\u017cerskie I\u0142-14 zako\u0144czy\u0142y regularne rejsy w PLL LOT w 1972 roku, wykonuj\u0105c jeszcze czarterowe loty do 1974 roku, ust\u0119puj\u0105c miejsca turbo\u015bmig\u0142owym An-24 W i I\u0142-18.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M rejestracja SP-LNG.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nJeden samolot I\u0142-14 M rejestracja SP-LNG, na pocz\u0105tku 70-lat, zosta\u0142 wyposa\u017cony w specjaln\u0105 aparatur\u0119 pomiarow\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do bada\u0144 struktury pola elektromagnetycznego oraz analizy widma sygna\u0142\u00f3w emitowanych przez \u017ar\u00f3d\u0142a lotnicze. Projekt i wyposa\u017cenie I\u0142-14 w wersji pomiarowej zosta\u0142 opracowany na zlecenie Ministerstwa Komunikacji w Instytucie Lotnictwa. Maszyna te w 80-tych latach pozostawa\u0142a w dyspozycji Zarz\u0105du Ruchu Powietrznego i s\u0142u\u017cy\u0142a jako uniwersalne lataj\u0105ce elektroniczne laboratorium pomiarowe. Wyposa\u017cenie znajduj\u0105ce si\u0119 na pok\u0142adzie zaliczane by\u0142o do unikalnych rozwi\u0105za\u0144 technicznych.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 22.08.1974 roku, samolot I\u0142-14 SP-LNB zosta\u0142 sprzedany Przedsi\u0119biorstwu Us\u0142ug Lotniczych. Zosta\u0142a na nim zamontowana aparatura pomiarowa, o kt\u00f3rej piszemy poni\u017cej. W nowych zadaniach samolot zast\u0105pi\u0142 wys\u0142u\u017cony samolot Lisunow Li-2 rejestracja SP-LKE \u201eEwa\u201d. Przedsi\u0119biorstwo to przechodzi\u0142o kolejne przemiany staj\u0105c si\u0119 Zarz\u0105dem Ruchu lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych, a nast\u0119pnie (80-lata) Przedsi\u0119biorstwem Pa\u0144stwowym Porty Lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Celem istnienia tego samolotu z zamontowanym na nim wyposa\u017ceniem by\u0142o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa w ruchu cywilnym wytyczonymi korytarzami nad Polsk\u0105. W ka\u017cdym samolocie pasa\u017cerskim znajduj\u0105 si\u0119 systemy przetwarzaj\u0105ce sygna\u0142y radiolatarni VOR i odbiornik ze wska\u017anikiem krzy\u017cowym na wyj\u015bciu. Wed\u0142ug tego wska\u017anika pilot orientuje si\u0119 o po\u0142o\u017ceniu samolotu w korytarzu i koryguje je. <\/p>\n\n\n\n
Na pok\u0142adzie samolotu SP-LNB znajdowa\u0142a si\u0119 aparatura pomiarowa, a na stoliku ca\u0142y czas by\u0142a roz\u0142o\u017cona mapa Polski z korytarzami powietrznymi. Samolot wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z bezkierunkowymi radiolatarniami typu VOR rozmieszczonymi na terenie ca\u0142ego kraju oraz urz\u0105dzeniami do l\u0105dowania wed\u0142ug instrument\u00f3w typu ILS zainstalowanych na lotniskach. Sercem systemu w samolocie by\u0142 komputer, kt\u00f3ry analizowa\u0142 sygna\u0142y urz\u0105dze\u0144 naziemnych. Na dyskietkach, b\u0119d\u0105cych no\u015bnikami pami\u0119ci komputera, zawarte by\u0142y dane ka\u017cdego kontrolowanego urz\u0105dzenia. Na czystych dyskietkach zapisywano aktualne sygna\u0142y podawane przez dane urz\u0105dzenie. Komputer dokonuje analizy por\u00f3wnawczej otrzymanego sygna\u0142u z wzorcem, tym z dyskietek. Dzi\u0119ki temu by\u0142o wiadomo, czy urz\u0105dzenie pracuje w\u0142a\u015bciwie. Pomiary wy\u015bwietlane s\u0105 na ma\u0142ym ekranie w postaci wykres\u00f3w. Te wykresy by\u0142y nast\u0119pnie drukowane. Wszystko to odbywa\u0142o si\u0119 na pok\u0142adzie samolotu. Du\u017co trudniejsze dla za\u0142ogi by\u0142y loty na badanie urz\u0105dze\u0144 ILS. Pilot musia\u0142 idealnie utrzymywa\u0107 si\u0119 na \u015bcie\u017cce schodzenia. Na Ok\u0119ciu, aby wykona\u0107 jeden pe\u0142ny pomiar nale\u017ca\u0142o sp\u0119dzi\u0107 w powietrzu 35 godzin, natomiast tam gdzie teren jest trudny w niwelacji, na przyk\u0142ad w Balicach, nale\u017ca\u0142o przebywa\u0107 w powietrzu \u0142\u0105cznie 100 godzin. Producentem tego wyposa\u017cenia by\u0142a ameryka\u0144ska firma Aviation Systems Incorporation.<\/p>\n\n\n\n
Firma Porty Lotnicze, w 80-tych latach, dysponowa\u0142a dwoma samolotami typu I\u0142-14, ale tylko na jednym z nich zamontowano wspomniane wyposa\u017cenie. Konkretnie w\u0142a\u015bnie na SP-LNB. Samolot wykonywa\u0142 loty wy\u0142\u0105cznie nad terytorium Polski, w\u0142\u0105cznie z wodami terytorialnymi. Przyk\u0142adowo w rejonie Dar\u0142owa samolot wylatywa\u0142 nad morzem na odleg\u0142o\u015b\u0107 40 km. Aby pomiary by\u0142y jak najlepsze musia\u0142a by\u0107 zachowana odpowiednia pogoda, podstawa chmur 900 m, widzialno\u015b\u0107 10 000 m, dlatego najwi\u0119cej wylot\u00f3w by\u0142o latem.<\/p>\n\n\n\n
W 1990 roku, samolot I\u0142-14 rejestracja SP-LNB zako\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119, a specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 przeniesiono na samolot Turbolet L-410. Samoloty SP-LNB i SP-LNE jako wraki do\u017cywa\u0142y swoich dni na Ok\u0119ciu (2005 roku).<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 w Wojsku Polskim. 1955 roku.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPolskie Lotnictwo Wojskowe, pierwsze maszyny I\u0142-14 otrzyma\u0142o w 1955 roku, a by\u0142y to samoloty w wersji dyspozycyjnej, jako salonka. Nosi\u0142y one nb 001, 004, 010 i inne oraz transportowo-desantowe z nb 005, 006 i inne. Trzeba nadmieni\u0107, \u017ce kilka samolot\u00f3w I\u0142-14 z PLL LOT by\u0142o na us\u0142ugach Lotnictwa Wojskowego. Samoloty te na przyk\u0142ad, wykorzystywano do przewo\u017cenia owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz samolot\u00f3w produkcji radzieckiej w wojsku dysponowano maszynami zbudowanymi w NRD typu VEB I\u0142-14 T. Te samoloty s\u0142u\u017cy\u0142y g\u0142\u00f3wnie do wynoszenia skoczk\u00f3w spadochronowych, aerofotogrametrii i do transportu \u0142adunku. Maszyny u\u017cytkowane w wojsku mia\u0142y troch\u0119 zmienione wyposa\u017cenie radionawigacyjne. Widoczne to by\u0142o po stosowaniu innego typu anten na grzbiecie kad\u0142uba. Wojskowe samoloty posiadaj\u0105 tak\u017ce w miejscu okna kabiny radiotelegrafisty p\u00f3\u0142kolista kopu\u0142k\u0119 dla umieszczenia celownika do namiaru terenu. Drzwi \u0142adunkowe umieszczono na prawej burcie, w tyle kad\u0142uba. Otwiera si\u0119 je tylko na ziemi ruchem do g\u00f3ry, tak jak w samolocie Lisunow Li-2. W drzwiach tych umieszczono mniejsze drzwi z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 skoczkowie spadochronowi. Otwieraj\u0105 si\u0119 one do wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n
W 1961 roku, dokonywano na samolocie I\u0142-14 pr\u00f3b zrzutu zasobnik\u00f3w podwieszanych do zamk\u00f3w bombowych i zrzucanych na spadochronach. Maszyny te mia\u0142y zamontowane pod \u015brodkow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 skrzyd\u0142o-kad\u0142ub belki z zamkami bombowymi. Na gondoli silnikowej umieszczono lustro do obserwacji momentu zrzutu.<\/p>\n\n\n\n
Z samolot\u00f3w I\u0142-14 T korzystali skoczkowie 6 Pomorskiej Dywizji Powietrzno Desantowej. Zar\u00f3wno podczas szkolenia, jak i podczas akcji ratowniczych. Z maszyn tego typu dokonano zrzutu w lipcu 1958 roku, podczas akcji pomocy dla ludno\u015bci teren\u00f3w nawiedzonych powodz\u0105. W pa\u017adzierniku 1962 roku, podczas \u0107wicze\u0144 pa\u0144stwa Uk\u0142adu Warszawskiego, na terenie Pomorza Zachodniego z tych samolot\u00f3w dokonano desantu powietrznego. Podobnie w 1966 roku, w rejonie Ustki, podczas \u0107wicze\u0144 si\u0142 morskich. Swoje zadania samoloty I\u0142-14 wykonywa\u0142y jeszcze w 70-tych, cho\u0107 stopniowo ust\u0119powa\u0142y miejsca samolotom z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym.<\/p>\n\n\n\n
Wy\u017csza Oficerska Szko\u0142a Lotnicza w D\u0119blinie wykorzystywa\u0142a samoloty I\u0142-14 T do szkolenia nawigator\u00f3w. Przysz\u0142y nawigator by\u0142 szkolony w kabinie pilot\u00f3w i tylko jeden. W 1975 roku, zesp\u00f3\u0142 racjonalizator\u00f3w WOSL zmodyfikowa\u0142 jeden samolot I\u0142-14 T, s\u0142u\u017c\u0105cy do tego celu. Jego \u0142adownia zosta\u0142a przebudowana na lataj\u0105c\u0105 sal\u0119 wyk\u0142adow\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 na r\u00f3wnoczesne szkolenie 6 nawigator\u00f3w, przy stolikach z odpowiednim wyposa\u017ceniem radionawigacyjnym. Ponadto mo\u017cna by\u0142o prowadzi\u0107 szkolenie z zakresu bombardowania z lotu poziomego i rozpoznania skutk\u00f3w bombardowania. Poprzednio do tego celu s\u0142u\u017cy\u0142y samoloty Lisunow Li-2.<\/p>\n\n\n\n
W 60-tych latach na uzbrojenie wprowadzono jeden egzemplarz I\u0142-14 E. Samolot wyposa\u017cony w specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 rozpoznania elektronicznego. Prawdopodobnie ca\u0142e wyposa\u017cenie zosta\u0142o zamontowane w Polsce i stanowi oryginalne Polskie rozwi\u0105zanie. Oznacza\u0142oby to tak\u017ce, \u017ce nawet nasi \u00f3wcze\u015bni sojusznicy nie bardzo zadawali sobie spraw\u0119 z jego istnienia. Opr\u00f3cz szachownic rozmieszczonych regulaminowo na samolocie, nie by\u0142o \u017cadnych napis\u00f3w. Jego za\u0142oga sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 10 lotnik\u00f3w. Wykonywa\u0142 loty g\u0142\u00f3wnie nad Morzem Ba\u0142tyckim. Samolot by\u0142 jedn\u0105 z \u015bci\u015blej strze\u017conych tajemnic wojskowych. Do dnia dzisiejszego (2008 roku) wyposa\u017cenie samolotu nie jest powszechnie znane.<\/p>\n\n\n\n
Na stanie lotnictwa wojskowego by\u0142o \u0142\u0105cznie 17 maszyn typu I\u0142-14. S\u0142u\u017cy\u0142y one wyj\u0105tkowo d\u0142ugo. Generalnie do ko\u0144ca 80-tych lat. Lecz ostatni I\u0142-14 zosta\u0142 spisany ze stanu w 1997 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wersje I\u0142-14.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nI\u0142-14 P \u2013 podstawowa wersja pasa\u017cerska. Produkowany od 1950 roku, w CCCP i NRD. Samolot mia\u0142 18 miejsce pasa\u017cerskich. Liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich zwi\u0119kszano do 28 i 32. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1957 roku.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M \u2013 wersja I\u0142-14 P z wyd\u0142u\u017conym o 1 m kad\u0142ubem. Opracowany w 1955r. Odmiana pasa\u017cerska dla 24 os\u00f3b, nast\u0119pnie 28 os\u00f3b i 32 os\u00f3b. Samolot dysponowa\u0142 nieco gorszymi osi\u0105gami ni\u017c wersja z kt\u00f3rej powsta\u0142.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 G \u2013 wersja transportowa, ale cywilna. Wywodzi si\u0119 z wersji I\u0142-14 M, lecz ma kad\u0142ub wersji I\u0142-14 P. przenosi 3 500 kg \u0142adunku. Zbudowano niewielk\u0105 seri\u0119 tych samolot\u00f3w po przez przer\u00f3bk\u0119 ju\u017c istniej\u0105cych maszyn. Samoloty wykorzystywane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie do obs\u0142ugi stacji naukowo-badawczych w rejonach polarnych.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 T \u2013 wersja transportowa, wojskowa. Samolot opracowany w 1952 roku, na bazie wersji I\u0142-14 M, ale z kad\u0142ubem wersji I\u0142-14 P. Standartowo na pok\u0142ad zabiera\u0142 21 spadochroniarzy lub 18 rannych lub 2 700 kg \u0142adunku. Samolot m\u00f3g\u0142 holowa\u0107 dwa szybowce o masie ca\u0142kowitej do 7 000 kg.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 D \u2013 wersja desantowa. Samolot opracowany w 1953 roku, dla wojsk powietrzno-desantowych. Zabiera na pok\u0142ad 30 spadochroniarzy lub 3 000 kg \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Avia AV-14 \u2013 samolot I\u0142-14 P budowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
Avia 14 Super \u2013 pasa\u017cerski dla 42 pasa\u017cer\u00f3w produkowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FG \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 G z przed\u0142u\u017conym przeszklonym nosem.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FK \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FKM \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 M.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 S \u2013 wersja salonka dla wa\u017cnych os\u00f3b ( VIP ) z 9-11 miejscami. Zbudowany na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 E \u2013 wersja rozpoznania elektronicznego.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2008-10-17 125b Rozdzia\u0142 1955-06-01 Iliuszyn I\u0142-14. Polska Samolot transportowy. Nast\u0119pca samolotu Iliuszyn I\u0142-12. Historia Historia Iliuszyn I\u0142-14. Niedostatki samolotu I\u0142-12 wymusi\u0142y konieczno\u015b\u0107 prowadzenia dalszych prac modyfikacyjnych. Zmiany by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce powsta\u0142 w\u0142a\u015bciwie nowy samolot. Oznaczono go I\u0142-14. Nowy samolot po poprzedniku odziedziczy\u0142 struktur\u0119 kad\u0142uba, usterzenie poziome i podwozie. Ca\u0142kowicie przebudowano skrzyd\u0142a. Zastosowano silniki o […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7872,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7876,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions\/7876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Samoloty by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa Fotogrametrii, dla kt\u00f3rego obs\u0142ug\u0119 techniczn\u0105 i personel lataj\u0105cy zapewnia\u0142 PLL LOT. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przekazane do Przedsi\u0119biorstwa Us\u0142ugi Lotnicze, kt\u00f3re w swoich zadaniach otrzyma\u0142y dzia\u0142 aerofotogrametrii. Nast\u0119pnie samoloty fotogrametryczne w Polsce by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Zarz\u0105du Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Jeden samolot I\u0142-14 M rejestracja SP-LNG, na pocz\u0105tku 70-lat, zosta\u0142 wyposa\u017cony w specjaln\u0105 aparatur\u0119 pomiarow\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do bada\u0144 struktury pola elektromagnetycznego oraz analizy widma sygna\u0142\u00f3w emitowanych przez \u017ar\u00f3d\u0142a lotnicze. Projekt i wyposa\u017cenie I\u0142-14 w wersji pomiarowej zosta\u0142 opracowany na zlecenie Ministerstwa Komunikacji w Instytucie Lotnictwa. Maszyna te w 80-tych latach pozostawa\u0142a w dyspozycji Zarz\u0105du Ruchu Powietrznego i s\u0142u\u017cy\u0142a jako uniwersalne lataj\u0105ce elektroniczne laboratorium pomiarowe. Wyposa\u017cenie znajduj\u0105ce si\u0119 na pok\u0142adzie zaliczane by\u0142o do unikalnych rozwi\u0105za\u0144 technicznych.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 22.08.1974 roku, samolot I\u0142-14 SP-LNB zosta\u0142 sprzedany Przedsi\u0119biorstwu Us\u0142ug Lotniczych. Zosta\u0142a na nim zamontowana aparatura pomiarowa, o kt\u00f3rej piszemy poni\u017cej. W nowych zadaniach samolot zast\u0105pi\u0142 wys\u0142u\u017cony samolot Lisunow Li-2 rejestracja SP-LKE \u201eEwa\u201d. Przedsi\u0119biorstwo to przechodzi\u0142o kolejne przemiany staj\u0105c si\u0119 Zarz\u0105dem Ruchu lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych, a nast\u0119pnie (80-lata) Przedsi\u0119biorstwem Pa\u0144stwowym Porty Lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Celem istnienia tego samolotu z zamontowanym na nim wyposa\u017ceniem by\u0142o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa w ruchu cywilnym wytyczonymi korytarzami nad Polsk\u0105. W ka\u017cdym samolocie pasa\u017cerskim znajduj\u0105 si\u0119 systemy przetwarzaj\u0105ce sygna\u0142y radiolatarni VOR i odbiornik ze wska\u017anikiem krzy\u017cowym na wyj\u015bciu. Wed\u0142ug tego wska\u017anika pilot orientuje si\u0119 o po\u0142o\u017ceniu samolotu w korytarzu i koryguje je. <\/p>\n\n\n\n
Na pok\u0142adzie samolotu SP-LNB znajdowa\u0142a si\u0119 aparatura pomiarowa, a na stoliku ca\u0142y czas by\u0142a roz\u0142o\u017cona mapa Polski z korytarzami powietrznymi. Samolot wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z bezkierunkowymi radiolatarniami typu VOR rozmieszczonymi na terenie ca\u0142ego kraju oraz urz\u0105dzeniami do l\u0105dowania wed\u0142ug instrument\u00f3w typu ILS zainstalowanych na lotniskach. Sercem systemu w samolocie by\u0142 komputer, kt\u00f3ry analizowa\u0142 sygna\u0142y urz\u0105dze\u0144 naziemnych. Na dyskietkach, b\u0119d\u0105cych no\u015bnikami pami\u0119ci komputera, zawarte by\u0142y dane ka\u017cdego kontrolowanego urz\u0105dzenia. Na czystych dyskietkach zapisywano aktualne sygna\u0142y podawane przez dane urz\u0105dzenie. Komputer dokonuje analizy por\u00f3wnawczej otrzymanego sygna\u0142u z wzorcem, tym z dyskietek. Dzi\u0119ki temu by\u0142o wiadomo, czy urz\u0105dzenie pracuje w\u0142a\u015bciwie. Pomiary wy\u015bwietlane s\u0105 na ma\u0142ym ekranie w postaci wykres\u00f3w. Te wykresy by\u0142y nast\u0119pnie drukowane. Wszystko to odbywa\u0142o si\u0119 na pok\u0142adzie samolotu. Du\u017co trudniejsze dla za\u0142ogi by\u0142y loty na badanie urz\u0105dze\u0144 ILS. Pilot musia\u0142 idealnie utrzymywa\u0107 si\u0119 na \u015bcie\u017cce schodzenia. Na Ok\u0119ciu, aby wykona\u0107 jeden pe\u0142ny pomiar nale\u017ca\u0142o sp\u0119dzi\u0107 w powietrzu 35 godzin, natomiast tam gdzie teren jest trudny w niwelacji, na przyk\u0142ad w Balicach, nale\u017ca\u0142o przebywa\u0107 w powietrzu \u0142\u0105cznie 100 godzin. Producentem tego wyposa\u017cenia by\u0142a ameryka\u0144ska firma Aviation Systems Incorporation.<\/p>\n\n\n\n
Firma Porty Lotnicze, w 80-tych latach, dysponowa\u0142a dwoma samolotami typu I\u0142-14, ale tylko na jednym z nich zamontowano wspomniane wyposa\u017cenie. Konkretnie w\u0142a\u015bnie na SP-LNB. Samolot wykonywa\u0142 loty wy\u0142\u0105cznie nad terytorium Polski, w\u0142\u0105cznie z wodami terytorialnymi. Przyk\u0142adowo w rejonie Dar\u0142owa samolot wylatywa\u0142 nad morzem na odleg\u0142o\u015b\u0107 40 km. Aby pomiary by\u0142y jak najlepsze musia\u0142a by\u0107 zachowana odpowiednia pogoda, podstawa chmur 900 m, widzialno\u015b\u0107 10 000 m, dlatego najwi\u0119cej wylot\u00f3w by\u0142o latem.<\/p>\n\n\n\n
W 1990 roku, samolot I\u0142-14 rejestracja SP-LNB zako\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119, a specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 przeniesiono na samolot Turbolet L-410. Samoloty SP-LNB i SP-LNE jako wraki do\u017cywa\u0142y swoich dni na Ok\u0119ciu (2005 roku).<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 w Wojsku Polskim. 1955 roku.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPolskie Lotnictwo Wojskowe, pierwsze maszyny I\u0142-14 otrzyma\u0142o w 1955 roku, a by\u0142y to samoloty w wersji dyspozycyjnej, jako salonka. Nosi\u0142y one nb 001, 004, 010 i inne oraz transportowo-desantowe z nb 005, 006 i inne. Trzeba nadmieni\u0107, \u017ce kilka samolot\u00f3w I\u0142-14 z PLL LOT by\u0142o na us\u0142ugach Lotnictwa Wojskowego. Samoloty te na przyk\u0142ad, wykorzystywano do przewo\u017cenia owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz samolot\u00f3w produkcji radzieckiej w wojsku dysponowano maszynami zbudowanymi w NRD typu VEB I\u0142-14 T. Te samoloty s\u0142u\u017cy\u0142y g\u0142\u00f3wnie do wynoszenia skoczk\u00f3w spadochronowych, aerofotogrametrii i do transportu \u0142adunku. Maszyny u\u017cytkowane w wojsku mia\u0142y troch\u0119 zmienione wyposa\u017cenie radionawigacyjne. Widoczne to by\u0142o po stosowaniu innego typu anten na grzbiecie kad\u0142uba. Wojskowe samoloty posiadaj\u0105 tak\u017ce w miejscu okna kabiny radiotelegrafisty p\u00f3\u0142kolista kopu\u0142k\u0119 dla umieszczenia celownika do namiaru terenu. Drzwi \u0142adunkowe umieszczono na prawej burcie, w tyle kad\u0142uba. Otwiera si\u0119 je tylko na ziemi ruchem do g\u00f3ry, tak jak w samolocie Lisunow Li-2. W drzwiach tych umieszczono mniejsze drzwi z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 skoczkowie spadochronowi. Otwieraj\u0105 si\u0119 one do wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n
W 1961 roku, dokonywano na samolocie I\u0142-14 pr\u00f3b zrzutu zasobnik\u00f3w podwieszanych do zamk\u00f3w bombowych i zrzucanych na spadochronach. Maszyny te mia\u0142y zamontowane pod \u015brodkow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 skrzyd\u0142o-kad\u0142ub belki z zamkami bombowymi. Na gondoli silnikowej umieszczono lustro do obserwacji momentu zrzutu.<\/p>\n\n\n\n
Z samolot\u00f3w I\u0142-14 T korzystali skoczkowie 6 Pomorskiej Dywizji Powietrzno Desantowej. Zar\u00f3wno podczas szkolenia, jak i podczas akcji ratowniczych. Z maszyn tego typu dokonano zrzutu w lipcu 1958 roku, podczas akcji pomocy dla ludno\u015bci teren\u00f3w nawiedzonych powodz\u0105. W pa\u017adzierniku 1962 roku, podczas \u0107wicze\u0144 pa\u0144stwa Uk\u0142adu Warszawskiego, na terenie Pomorza Zachodniego z tych samolot\u00f3w dokonano desantu powietrznego. Podobnie w 1966 roku, w rejonie Ustki, podczas \u0107wicze\u0144 si\u0142 morskich. Swoje zadania samoloty I\u0142-14 wykonywa\u0142y jeszcze w 70-tych, cho\u0107 stopniowo ust\u0119powa\u0142y miejsca samolotom z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym.<\/p>\n\n\n\n
Wy\u017csza Oficerska Szko\u0142a Lotnicza w D\u0119blinie wykorzystywa\u0142a samoloty I\u0142-14 T do szkolenia nawigator\u00f3w. Przysz\u0142y nawigator by\u0142 szkolony w kabinie pilot\u00f3w i tylko jeden. W 1975 roku, zesp\u00f3\u0142 racjonalizator\u00f3w WOSL zmodyfikowa\u0142 jeden samolot I\u0142-14 T, s\u0142u\u017c\u0105cy do tego celu. Jego \u0142adownia zosta\u0142a przebudowana na lataj\u0105c\u0105 sal\u0119 wyk\u0142adow\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 na r\u00f3wnoczesne szkolenie 6 nawigator\u00f3w, przy stolikach z odpowiednim wyposa\u017ceniem radionawigacyjnym. Ponadto mo\u017cna by\u0142o prowadzi\u0107 szkolenie z zakresu bombardowania z lotu poziomego i rozpoznania skutk\u00f3w bombardowania. Poprzednio do tego celu s\u0142u\u017cy\u0142y samoloty Lisunow Li-2.<\/p>\n\n\n\n
W 60-tych latach na uzbrojenie wprowadzono jeden egzemplarz I\u0142-14 E. Samolot wyposa\u017cony w specjalistyczn\u0105 aparatur\u0119 rozpoznania elektronicznego. Prawdopodobnie ca\u0142e wyposa\u017cenie zosta\u0142o zamontowane w Polsce i stanowi oryginalne Polskie rozwi\u0105zanie. Oznacza\u0142oby to tak\u017ce, \u017ce nawet nasi \u00f3wcze\u015bni sojusznicy nie bardzo zadawali sobie spraw\u0119 z jego istnienia. Opr\u00f3cz szachownic rozmieszczonych regulaminowo na samolocie, nie by\u0142o \u017cadnych napis\u00f3w. Jego za\u0142oga sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 10 lotnik\u00f3w. Wykonywa\u0142 loty g\u0142\u00f3wnie nad Morzem Ba\u0142tyckim. Samolot by\u0142 jedn\u0105 z \u015bci\u015blej strze\u017conych tajemnic wojskowych. Do dnia dzisiejszego (2008 roku) wyposa\u017cenie samolotu nie jest powszechnie znane.<\/p>\n\n\n\n
Na stanie lotnictwa wojskowego by\u0142o \u0142\u0105cznie 17 maszyn typu I\u0142-14. S\u0142u\u017cy\u0142y one wyj\u0105tkowo d\u0142ugo. Generalnie do ko\u0144ca 80-tych lat. Lecz ostatni I\u0142-14 zosta\u0142 spisany ze stanu w 1997 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wersje I\u0142-14.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nI\u0142-14 P \u2013 podstawowa wersja pasa\u017cerska. Produkowany od 1950 roku, w CCCP i NRD. Samolot mia\u0142 18 miejsce pasa\u017cerskich. Liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich zwi\u0119kszano do 28 i 32. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1957 roku.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M \u2013 wersja I\u0142-14 P z wyd\u0142u\u017conym o 1 m kad\u0142ubem. Opracowany w 1955r. Odmiana pasa\u017cerska dla 24 os\u00f3b, nast\u0119pnie 28 os\u00f3b i 32 os\u00f3b. Samolot dysponowa\u0142 nieco gorszymi osi\u0105gami ni\u017c wersja z kt\u00f3rej powsta\u0142.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 G \u2013 wersja transportowa, ale cywilna. Wywodzi si\u0119 z wersji I\u0142-14 M, lecz ma kad\u0142ub wersji I\u0142-14 P. przenosi 3 500 kg \u0142adunku. Zbudowano niewielk\u0105 seri\u0119 tych samolot\u00f3w po przez przer\u00f3bk\u0119 ju\u017c istniej\u0105cych maszyn. Samoloty wykorzystywane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie do obs\u0142ugi stacji naukowo-badawczych w rejonach polarnych.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 T \u2013 wersja transportowa, wojskowa. Samolot opracowany w 1952 roku, na bazie wersji I\u0142-14 M, ale z kad\u0142ubem wersji I\u0142-14 P. Standartowo na pok\u0142ad zabiera\u0142 21 spadochroniarzy lub 18 rannych lub 2 700 kg \u0142adunku. Samolot m\u00f3g\u0142 holowa\u0107 dwa szybowce o masie ca\u0142kowitej do 7 000 kg.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 D \u2013 wersja desantowa. Samolot opracowany w 1953 roku, dla wojsk powietrzno-desantowych. Zabiera na pok\u0142ad 30 spadochroniarzy lub 3 000 kg \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Avia AV-14 \u2013 samolot I\u0142-14 P budowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
Avia 14 Super \u2013 pasa\u017cerski dla 42 pasa\u017cer\u00f3w produkowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FG \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 G z przed\u0142u\u017conym przeszklonym nosem.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FK \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FKM \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 M.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 S \u2013 wersja salonka dla wa\u017cnych os\u00f3b ( VIP ) z 9-11 miejscami. Zbudowany na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 E \u2013 wersja rozpoznania elektronicznego.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2008-10-17 125b Rozdzia\u0142 1955-06-01 Iliuszyn I\u0142-14. Polska Samolot transportowy. Nast\u0119pca samolotu Iliuszyn I\u0142-12. Historia Historia Iliuszyn I\u0142-14. Niedostatki samolotu I\u0142-12 wymusi\u0142y konieczno\u015b\u0107 prowadzenia dalszych prac modyfikacyjnych. Zmiany by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce powsta\u0142 w\u0142a\u015bciwie nowy samolot. Oznaczono go I\u0142-14. Nowy samolot po poprzedniku odziedziczy\u0142 struktur\u0119 kad\u0142uba, usterzenie poziome i podwozie. Ca\u0142kowicie przebudowano skrzyd\u0142a. Zastosowano silniki o […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7872,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7876,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions\/7876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
I\u0142-14 P \u2013 podstawowa wersja pasa\u017cerska. Produkowany od 1950 roku, w CCCP i NRD. Samolot mia\u0142 18 miejsce pasa\u017cerskich. Liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich zwi\u0119kszano do 28 i 32. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1957 roku.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 M \u2013 wersja I\u0142-14 P z wyd\u0142u\u017conym o 1 m kad\u0142ubem. Opracowany w 1955r. Odmiana pasa\u017cerska dla 24 os\u00f3b, nast\u0119pnie 28 os\u00f3b i 32 os\u00f3b. Samolot dysponowa\u0142 nieco gorszymi osi\u0105gami ni\u017c wersja z kt\u00f3rej powsta\u0142.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 G \u2013 wersja transportowa, ale cywilna. Wywodzi si\u0119 z wersji I\u0142-14 M, lecz ma kad\u0142ub wersji I\u0142-14 P. przenosi 3 500 kg \u0142adunku. Zbudowano niewielk\u0105 seri\u0119 tych samolot\u00f3w po przez przer\u00f3bk\u0119 ju\u017c istniej\u0105cych maszyn. Samoloty wykorzystywane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie do obs\u0142ugi stacji naukowo-badawczych w rejonach polarnych.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 T \u2013 wersja transportowa, wojskowa. Samolot opracowany w 1952 roku, na bazie wersji I\u0142-14 M, ale z kad\u0142ubem wersji I\u0142-14 P. Standartowo na pok\u0142ad zabiera\u0142 21 spadochroniarzy lub 18 rannych lub 2 700 kg \u0142adunku. Samolot m\u00f3g\u0142 holowa\u0107 dwa szybowce o masie ca\u0142kowitej do 7 000 kg.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 D \u2013 wersja desantowa. Samolot opracowany w 1953 roku, dla wojsk powietrzno-desantowych. Zabiera na pok\u0142ad 30 spadochroniarzy lub 3 000 kg \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Avia AV-14 \u2013 samolot I\u0142-14 P budowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
Avia 14 Super \u2013 pasa\u017cerski dla 42 pasa\u017cer\u00f3w produkowany w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FG \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 G z przed\u0142u\u017conym przeszklonym nosem.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FK \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 FKM \u2013 wersja fotogrametryczna zbudowana na bazie I\u0142-14 M.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 S \u2013 wersja salonka dla wa\u017cnych os\u00f3b ( VIP ) z 9-11 miejscami. Zbudowany na bazie I\u0142-14 P.<\/p>\n\n\n\n
I\u0142-14 E \u2013 wersja rozpoznania elektronicznego.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2008-10-17 125b Rozdzia\u0142 1955-06-01 Iliuszyn I\u0142-14. Polska Samolot transportowy. Nast\u0119pca samolotu Iliuszyn I\u0142-12. Historia Historia Iliuszyn I\u0142-14. Niedostatki samolotu I\u0142-12 wymusi\u0142y konieczno\u015b\u0107 prowadzenia dalszych prac modyfikacyjnych. Zmiany by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce powsta\u0142 w\u0142a\u015bciwie nowy samolot. Oznaczono go I\u0142-14. Nowy samolot po poprzedniku odziedziczy\u0142 struktur\u0119 kad\u0142uba, usterzenie poziome i podwozie. Ca\u0142kowicie przebudowano skrzyd\u0142a. Zastosowano silniki o […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7872,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7876,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions\/7876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}