075b Rozdzia\u0142 1949-09-04<\/p>\n\n\n\n Iliuszyn I\u0142-12 to sowiecki samolot transportowy opracowany w biurze OKB Iliuszyn. Samolot by\u0142 nast\u0119pc\u0105 samolotu Lisunow Li-2. Samolot by\u0142 wzorowany na konstrukcjach samolot\u00f3w Ameryka\u0144skich. Samoloty I\u0142-12 \u0142atwo rozr\u00f3\u017cni\u0107 od I\u0142-14 po kszta\u0142cie usterzenia pionowego.<\/p>\n\n\n\n Jeszcze w czasie trwania dzia\u0142a\u0144 drugiej wojny \u015bwiatowej zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w kierowany przez Siergieja W\u0142adimirowicza Iliuszyna przyst\u0105pi\u0142 do opracowania nowego samolotu transportowego klasy samolotu Li-2. Naturalnie musia\u0142a to by\u0107 nowocze\u015bniejsza konstrukcja. Zwr\u00f3cono uwag\u0119 na popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwa lotu oraz na mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksploatacji w r\u00f3\u017cnych warunkach klimatycznych na terenie pa\u0144stwa moskiewskiego. Cho\u0107by temperatura; minimalna -67 stopni C w Jakucku, maksymalna +60 stopni C w Taszkiencie. Podstawow\u0105 zmian\u0105 w I\u0142-12, w stosunku do Li-2, by\u0142o wprowadzenie podwozia tr\u00f3jpodporowego z przednim ko\u0142em. Taki uk\u0142ad powoduje, \u017ce samolot ko\u0142uj\u0105c ma pozycj\u0119 poziom\u0105, co bardzo poprawia widoczno\u015b\u0107 z kabiny pilot\u00f3w podczas manewr\u00f3w na lotnisku.<\/p>\n\n\n\n Zastosowano nowe cztero-\u0142opatowe \u015bmig\u0142o. \u015amig\u0142o jest nastawne, czyli mo\u017cna zmienia\u0107 w nim k\u0105t natarcia. T\u0119 zmian\u0119 mo\u017cna doprowadzi\u0107 do ustawienia \u015bmigie\u0142 w chor\u0105giewk\u0119. Ma to tak\u0105 zalet\u0119, \u017ce w momencie awarii jednego z silnik\u00f3w, jego \u015bmig\u0142o nie stawia wi\u0119kszego oporu. Na jednym pracuj\u0105cym silniku mo\u017cliwy jest nie tylko lot poziomy, ale niewielkie wznoszenie do wysoko\u015bci 1 000 m npm.<\/p>\n\n\n\n Prace nad samolotem rozpocz\u0119to jesieni\u0105 w 1943 roku, ale trwa\u0142y z przerwami, z powodu pilniejszych innych prac i tocz\u0105cej si\u0119 wojny. Istnia\u0142a nawet mo\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142kowitego przerwania prac nad samolotem. Stalin zgodzi\u0142 si\u0119 na kontynuowanie prac, pod warunkiem dostosowania samolotu tak\u017ce na potrzeby wojska. Samolot opr\u00f3cz przewo\u017cenia pasa\u017cer\u00f3w i towar\u00f3w mia\u0142 mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania desantu spadochronowego i holowania szybowc\u00f3w transportowych. Poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 zada\u0144 mia\u0142a by\u0107 wykonywana na niskim pu\u0142apie, a tak\u017ce z powod\u00f3w ma\u0142ego bud\u017cetu, dlatego zrezygnowano z hermetycznej kabiny za\u0142ogi i pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy prototyp oblatano w dniu 15 sierpnia 1945 roku. Jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zastosowane silniki ACz-31, by\u0142y wyj\u0105tkowo awaryjne. Aby ratowa\u0107 sytuacj\u0119 postanowiono zastosowa\u0107 silniki ASz-82, niezbyt nowoczesne, lecz sprawdzone w wielu konstrukcjach samolot\u00f3w bojowych.<\/p>\n\n\n\n W grudniu 1945 roku, uko\u0144czono prototyp z silnikami ASz-82, przeznaczony do pr\u00f3b w locie. W dniu 9 stycznia 1946 roku, prototyp wykona\u0142 pierwszy lot. Za sterami siedzieli; W\u0142adimir K. Kokkinaki (znany rekordzista lotniczy) i jego brat Konstanty K. Kokkinaki. Po zako\u0144czeniu pr\u00f3b fabrycznych samolot szcz\u0119\u015bliwie przeszed\u0142 pr\u00f3by pa\u0144stwowe i otrzyma\u0142 zezwolenie do wprowadzenia go do eksploatacji w Aerof\u0142ocie. W tym czasie, nadano mu oznaczenie I\u0142-12. Tak\u017ce w 1946 roku, rozpocz\u0119to produkcj\u0119 seryjn\u0105 w Moskwie, w jedynej z najstarszych fabryk lotniczych \u201eZnamia Truda\u201d, gdzie budowano mi\u0119dzy innymi samoloty szturmowe I\u0142-2 i I\u0142-10.<\/p>\n\n\n\n W dniu 1 maja 1947 roku, samoloty w liczbie kilku egzemplarzy zademonstrowano w przelocie podczas defilady w Moskwie. Samolot nie by\u0142 dopracowany i w trakcie pocz\u0105tkowej eksploatacji wymaga\u0142 wielu przer\u00f3bek. W ich wyniku zabudowano system przeciwoblodzeniowy skrzyde\u0142, usterzenia, szyb kabiny za\u0142ogi i \u0142opat \u015bmigie\u0142. Kraw\u0119dzie natarcia skrzyde\u0142 s\u0105 odladzane gor\u0105cym powietrzem, ogrzewanym w ch\u0142odnicy olejowej. Kraw\u0119dzie natarcia usterzenia s\u0105 tak\u017ce odladzane gor\u0105cym powietrzem. Powietrze to pobierane jest chwytami po obu stronach kad\u0142uba w pobli\u017cu usterzenia poziomego, podgrzewane grzejnikami elektrycznymi i kierowane w kraw\u0119dzie natarcia. Przednie okna w kabinie za\u0142ogi, aby nie zamarza\u0142y, otrzyma\u0142y instalacj\u0119 natrysku spirytusem. \u0141opaty \u015bmigie\u0142 odladzane s\u0105 tak\u017ce spirytusem rozprowadzanym w ma\u0142ych dawkach poprzez rowki umieszczone wzd\u0142u\u017c kraw\u0119dzi natarcia \u0142opat. Czyli odladzania polega na obmywaniu \u0142opat \u015bmigie\u0142, podobnie jak szyby kabiny za\u0142ogi.<\/p>\n\n\n\n Samolot otrzyma\u0142 skuteczne ogrzewanie kabiny pilot\u00f3w i pasa\u017cerskiej. Przy temperaturze na zewn\u0105trz \u201350 stopni C, w kabinie utrzyma\u0107 mo\u017cna sta\u0142\u0105 temperatur\u0119 a\u017c +25 stopni C.<\/p>\n\n\n\n W 1949 roku, rozpocz\u0119to produkcj\u0119 seryjn\u0105 zmodernizowanej wersji I\u0142-12 B, kt\u00f3ra opr\u00f3cz wymienionych powy\u017cej zmian, otrzyma\u0142a szereg innych. Wersja ta posiada nap\u0142yw (p\u0142etw\u0119 grzbietow\u0105) przed usterzeniem pionowym. Zmieniono os\u0142ony silnik\u00f3w, gdy\u017c samolot otrzyma\u0142 zmodernizowane silniki. Tak\u017ce rury wydechowe s\u0105 inne. Aby poprawi\u0107 bezpiecze\u0144stwo konstrukcji organiczno mas\u0119 ca\u0142kowit\u0105 z 17 250 kg do 16 100 kg. Osi\u0105gni\u0119to to g\u0142\u00f3wnie poprzez ograniczenie zapasu paliwa. Wersja I\u0142-12 B wesz\u0142a na wyposa\u017cenie Aerof\u0142otu i przedsi\u0119biorstwa Aviaarktika, kt\u00f3re wykorzystywa\u0142o te samoloty do \u0142\u0105czno\u015bci z bazami naukowymi w Arktyce i na Antarktydzie.<\/p>\n\n\n\n Wersja I\u0142-12 B wesz\u0142a na wyposa\u017cenie PLL LOT i czechos\u0142owackich CSA. Nieco p\u00f3\u017aniej samolot przyj\u0119\u0142a; Rumunia, Bu\u0142garia i Chiny. Pomimo wielu niedostatk\u00f3w samolot by\u0142 poprawny w pilota\u017cu, \u0142atwy podczas startu i l\u0105dowania. Dzi\u0119ki du\u017cej mocy zespo\u0142u nap\u0119dowego mo\u017cliwe by\u0142o bezpieczne u\u017cytkowanie na lotniskach wysokog\u00f3rskich i to zar\u00f3wno o nawierzchni betonowej (asfaltowej) i gruntowej (trawiastej). Rozbieg z pe\u0142nym obci\u0105\u017ceniem na trawie wynosi poni\u017cej 500 m, a dobieg 700 m. Jednak to w\u0142a\u015bnie zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy przysparza\u0142 najwi\u0119cej problem\u00f3w. Awarie wyst\u0119powa\u0142y dosy\u0107 cz\u0119sto, a i zu\u017cycie paliwa w stosunku do nowszych konstrukcji by\u0142o zbyt wysokie.<\/p>\n\n\n\n Dla wojska podj\u0119to produkcj\u0119 wersji desantu powietrznego i transportu \u0142adunk\u00f3w o masie do 3 000 kg oraz holowania szybowc\u00f3w transportowych takich jak; Jak-14, KC-20. Samoloty tej wersji otrzyma\u0142y z lewej strony kad\u0142uba du\u017ce drzwi za\u0142adunkowe, otwierane na ziemi. Na grzbiecie kad\u0142uba umieszczono wie\u017cyczk\u0119 ruchom\u0105 dla strzelca obs\u0142uguj\u0105cego karabin maszynowy SZKAS lub UBT. Z lewej strony kad\u0142uba, zaraz za kabin\u0105 pilot\u00f3w, umieszczono wystaj\u0105c\u0105 przezroczyst\u0105 kopu\u0142k\u0119. Umieszczono tam celownik dla zrzutu desantu. Samolot zabiera na pok\u0142ad 37 skoczk\u00f3w spadochronowych lub 26 w pe\u0142ni wyekwipowanych \u017co\u0142nierzy, ewentualnie 16 rannych na noszach, plus 6 w pozycji siedz\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n Powsta\u0142a tak\u017ce wersja typowo transportowa oznaczona I\u0142-12 T. Posiada\u0142a ona tylko \u0142adowni\u0119 (bez \u017cadnych miejsc siedz\u0105cych), kt\u00f3ra mie\u015bci 3 500 kg, a nierzadko w normalnej eksploatacji zabierano 4 000 kg \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n Generalnie I\u0142-12 okaza\u0142 si\u0119 konstrukcj\u0105 z licznymi niedostatkami. Dopiero jego nast\u0119pca I\u0142-14 sta\u0142 si\u0119 konstrukcj\u0105 dojrza\u0142\u0105 i eksploatowan\u0105 przez wiele lat, tak\u017ce w Polsce. Produkcja I\u0142-12 trwa\u0142a w okresie 1946\u20131950 roku, i zamkn\u0119\u0142a si\u0119 liczb\u0105 oko\u0142o 3 000 maszyn wszystkich wersji, dla wojska i lotnictwa cywilnego, dla CCCP i na eksport.<\/p>\n\n\n\n W dniu 24 pa\u017adziernika 1958 roku, samolot I\u0142-12, jako pierwszy samolot z pa\u0144stwa moskiewskiego przelecia\u0142 nad biegunem po\u0142udniowym.<\/p>\n\n\n\n Samolot I\u0142-12 zosta\u0142 wystawiony na eksport poprzez Central\u0119 Handlu Zagranicznego Aviaxport. Centrala pokaza\u0142a ten samolot oraz Jak-16 i Jak-18, w Poznaniu na lotnisku \u0141awica, w dniach 24 kwietnia 1948 rok \u2013 9 maj 1948 rok, w ramach XXI MTP (Mi\u0119dzynarodowe Targi Pozna\u0144skie). Egzemplarz I\u0142-12 nosi\u0142 oznaczenie CCCP-L1701 i nale\u017ca\u0142 do wczesnej serii produkcyjnej. Obja\u015bnie\u0144 i odpowiedzi na pytania dziennikarzy udziela\u0142 sam\u00a0pilot Konstanty K. Kokkinaki, kt\u00f3ry prezentowa\u0142 tak\u017ce samolot w locie i to z pasa\u017cerami na pok\u0142adzie.<\/p>\n\n\n\n W 1949 roku, Polskie Linie Lotnicze LOT zakupi\u0142y 5 samolot\u00f3w pasa\u017cerskich I\u0142-12 B, kt\u00f3re otrzyma\u0142y znaki rejestracyjne; SP-LHA, SP-LHB, SP-LHC, SP-LHD, SP-LHE. Nowy samolot po raz pierwszy publicznie zademonstrowano na Ok\u0119ciu, w dniu 4 wrze\u015bnia 1949 roku, z okazji \u015awi\u0119ta Lotnictwa. Samolot pokazano tak\u017ce w powietrzu demonstruj\u0105c lot ze wznoszeniem na jednym pracuj\u0105cym silniku, przy wy\u0142\u0105czonym drugi, kt\u00f3rego \u0142opat ustawiono w chor\u0105giewk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Samoloty I\u0142-12 B w PLL LOT mia\u0142y zamontowane 18 lub 21 foteli pasa\u017cerskich. Ich liczb\u0119 w trakcie eksploatacji zwi\u0119kszono do 28 egzemplarzy. W 1952 roku, na kilka miesi\u0119cy, wypo\u017cyczono jeszcze jeden I\u0142-12 B, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-LHF. W PLL LOT samoloty u\u017cytkowano do ko\u0144ca 1957 roku, a ostatnie trzy maszyny, o rejestracjach SP-LHA, SP-LHB, SP-LHC, pozostawiono w rezerwie zakonserwowane do listopada 1959 roku.<\/p>\n\n\n\n W 1950 roku, zakupiono dwa samoloty, jeden I\u0142-12 B nb 002 z przeznaczeniem do przewozu wa\u017cnych osobisto\u015bci, ewentualnie \u0142adunku i jeden I\u0142-12 D nb 001. W dniu 6 listopada 1959 roku, wojsko przej\u0119\u0142o (wypo\u017cyczy\u0142o) od PLL LOT trzy samoloty I\u0142-12 B (przypuszczalnie SP-LHA, SP-LHB, SP-LHC), przystosowuj\u0105c je do zada\u0144 transportowych i desantu\u00a0spadochronowego.\u00a0Ostatnie egzemplarze skasowano w 60-latach. Samolot I\u0142-12 D nb 001 zako\u0144czy\u0142 loty w 1966 roku, natomiast I\u0142-12 B nb 002 w 1969 roku.<\/p>\n\n\n\n I\u0142-12 A – pierwsza wersja seryjna. Zabiera 27 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n I\u0142-12 B \u2013 wersja pasa\u017cerska opracowana w 1949 roku, zewn\u0119trznie otrzyma\u0142a nap\u0142yw (kierownic\u0119 aerodynamiczn\u0105) przed usterzeniem pionowym. Silniki Asz-82 FN-212 o mocy 2 x 1 630 KM. Samolot zabiera 27 pasa\u017cer\u00f3w, a na kr\u00f3tszych trasach nawet 32 pasa\u017cer\u00f3w. Powsta\u0142a salonka dla 11 pasa\u017cer\u00f3w, o zasi\u0119gu 4 000 km i wersja sanitarna.<\/p>\n\n\n\n I\u0142-12 T \u2013 to typowa wersja towarowa. Ma wzmocnion\u0105 pod\u0142og\u0119 i suwnic\u0119 pok\u0142adow\u0105, o ud\u017awigu 1 500 kg. Budowany w 1949 roku.<\/p>\n\n\n\n Samolot transportowy lub pasa\u017cerski dla 21 \u2013 28 pasa\u017cer\u00f3w. Ud\u017awig nominalny 3 500 kg. Dla desantu spadochronowego zabiera na pok\u0142ad 37 skoczk\u00f3w spadochronowych. Na pok\u0142ad mo\u017ce zabra\u0107 26 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym ekwipunkiem. Za\u0142oga samolotu sk\u0142ada si\u0119 z 4 lotnik\u00f3w; 2 pilot\u00f3w, nawigatora i radiotelegrafisty.<\/p>\n\n\n\n I\u0142-12 to dwusilnikowy, dolnop\u0142at, ca\u0142kowicie metalowy.<\/p>\n\n\n\n Skrzyd\u0142o tr\u00f3jd\u017awigarowe technologicznie podzielone na trzy cz\u0119\u015bci. Pokrycie pracuj\u0105ce wzmocnione pod\u0142u\u017cnicami. Skrzyd\u0142o \u015brodkowe (centrop\u0142at) mocowane jest na sta\u0142e do kad\u0142uba. Mie\u015bci gondole silnikowe z silnikami i podwoziem g\u0142\u00f3wnym. Kraw\u0119dzie natarcia skrzyd\u0142a s\u0105 odladzane gor\u0105cym powietrzem. Pod silnikami umieszczona jest ch\u0142odnica oleju. Powietrze jest tam ogrzewane i kierowane w kana\u0142y zamkni\u0119te w noskach skrzyde\u0142 ogrzewaj\u0105c je i uchodzi na zewn\u0105trz otworami w pobli\u017cu gondoli silnikowych.<\/p>\n\n\n\n Kad\u0142ub klasyczny wr\u0119gowo-pod\u0142u\u017cnicowy z pracuj\u0105cym pokryciem. Sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci; przedniej z kabin\u0105 za\u0142ogi, \u015brodkow\u0105 z kabin\u0105 pasa\u017cersko-towarow\u0105, tyln\u0105, do kt\u00f3rej przymocowano usterzenie. Przekr\u00f3j kad\u0142uba jest ko\u0142owy. W wersji transportowej kabina \u0142adunkowa ma wzmocnion\u0105 pod\u0142og\u0119. Klasyczne drzwi do samolotu umieszczono w tyle kad\u0142uba na prawej burcie. Przez te drzwi wykonywany jest tak\u017ce desant spadochroniarzy. Po przeciwnej stronie, na lewej burcie umieszczono dwucz\u0119\u015bciowe wi\u0119ksze drzwi za\u0142adunkowe, kt\u00f3re otwierane s\u0105 wy\u0142\u0105cznie na ziemi. Kabina pilot\u00f3w i \u0142adunkowa niehermetyczna, ale ogrzewana ciep\u0142ym powietrzem. W tylnej cz\u0119\u015bci umieszczono niewielki dodatkowy przedzia\u0142 \u0142adunkowy, do kt\u00f3rego jest dost\u0119p z kabiny \u0142adunkowej lub poprzez ma\u0142e drzwi z lewej strony kad\u0142uba.<\/p>\n\n\n\n Usterzenie klasyczne, wolnono\u015bne. Konstrukcja metalowa. Stateczniki kryte blach\u0105, ale stery kryte p\u0142\u00f3tnem. Usterzenie poziome z silnym wznosem +6 stopni. Kraw\u0119dzie natarcia ogrzewane gor\u0105cym powietrzem. Powietrze to pobierane jest przez chwyty w tyle kad\u0142uba, ogrzewane przez grza\u0142ki elektryczne i kierowane w noski usterzenia.<\/p>\n\n\n\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe z ko\u0142em przednim. Przednie z pojedynczym ko\u0142em, chowane do kad\u0142uba do ty\u0142u. G\u0142\u00f3wne ze zdwojonymi ko\u0142ami, chowane do przodu w komory umieszczone w gondolach silnikowych. Amortyzatory olejowo-powietrzne. Podwozie uzupe\u0142nia ma\u0142e k\u00f3\u0142eczko, cz\u0119\u015bciowo wystaj\u0105ce, pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 zderzaka na ko\u0144cu dolnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, podczas startu i l\u0105dowania. Na postoju ty\u0142 kad\u0142uba podparty jest stojakiem, kt\u00f3ry zapobiega przechyleniu samolotu na ogon podczas za\u0142adunku i wy\u0142adunku towaru.<\/p>\n\n\n\n Dwa silniki ASz-82 FN-212, 14-cylindrowy w uk\u0142adzie podw\u00f3jnej gwiazdy, bezga\u017anikowe, z bezpo\u015brednim wtryskiem paliwa i dwustopniow\u0105 spr\u0119\u017cark\u0105. Moc startowa 2 x 1 362 kW ( 2 x 1 850 KM ), a nominalna 2 x 1 200 kW ( 2 x 1 630 KM ). Os\u0142ony silnik\u00f3w typu NACA z regulowanym wlotem powietrza. Rury wydechowe wyprowadzaj\u0105 spaliny na ko\u0144cu gondoli silnikowych. \u015amig\u0142a cztero-\u0142opatowe typu AW-9, o \u015brednicy 4,1 m, przestawiane nawet do ustawienia w chor\u0105giewk\u0119. \u0141opaty odladzane spirytusem dawkowanym cyklicznie i sp\u0142ywaj\u0105cym w Zbiorniki paliwa umieszczone w skrzyd\u0142ach w ilo\u015bci 6 sztuk, o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 4 150 litr\u00f3w. Zbiorniki oleju o pojemno\u015bci 2 x 220 litr\u00f3w, ka\u017cdy umieszczony w gondoli silnikowej.<\/p>\n\n\n\n Wyposa\u017cenie awioniki. Radiostacje pok\u0142adowe RSB-7 i RSB-5, automatyczny radiokompas ARK-5, radiop\u00f3\u0142kompas RPKO-10M, automatyczny pilot AP-42A.<\/p>\n\n\n\n Uzbrojenie. Konstrukcja I\u0142-12 D przewidywa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 monta\u017cu wie\u017cyczki bronnej na grzbiecie kad\u0142uba, opancerzonej i wyposa\u017conej w 1 k.m. typu SZKAS lub UBT obs\u0142ugiwany przez strzelca. Samoloty u\u017cywane w Polsce nie posiada\u0142y takiej wie\u017cyczki. Jednak w oknach przedzia\u0142u transportowego znajduj\u0105 si\u0119 okr\u0105g wzierniki otwierane od wn\u0119trza i umo\u017cliwiaj\u0105ce prowadzenie ostrza\u0142u z broni r\u0119cznej, automatycznej lub maszynowej.<\/p>\n\n\n\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 31,70 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 21,31 m, wysoko\u015b\u0107 7,81 m, powierzchnia no\u015bna 103 m2, masa w\u0142asna 11 000 kg, masa ca\u0142kowita 17 250 kg, masa \u0142adunku 3 500 kg, paliwo 4 150 litr\u00f3w, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 407 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 320-366 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 128 km\/h, zasi\u0119g 3 230 km, zasi\u0119g z pe\u0142nym \u0142adunkiem 1 500 km, pu\u0142ap 6 500 km (za\u0142oga u\u017cywa w\u00f3wczas masek tlenowych), rozbieg 475 m, dobieg 563 m.<\/p>\n\n\n\n 1 I\u0142-12 B rejestracja SP-LHA. Zakupiony dla LOT w 1949r. Eksploatowany do 1957r. Zakonserwowany. W dniu 6.11.1959r. samolot przej\u0119\u0142o Wojsko. Eksploatowany maksymalnie do 1963r. 2 I\u0142-12 B rejestracja SP-LHB. Zakupiony dla LOT w 1949r. Eksploatowany do 1957r. Zakonserwowany. W dniu 6.11.1959r. samolot przej\u0119\u0142o Wojsko. Eksploatowany maksymalnie do 1963r. 3 I\u0142-12 B rejestracja SP-LHC. Zakupiony dla LOT w 1949r. Eksploatowany do 1957r. Zakonserwowany. W dniu 6.11.1959r. samolot przej\u0119\u0142o Wojsko. Eksploatowany maksymalnie do 1963r. 4 I\u0142-12 B rejestracja SP-LHD. Zakupiony dla LOT w 1949r. Eksploatowany do 1957r. 5 I\u0142-12 B rejestracja SP-LHE. Zakupiony dla LOT w 1949r. Eksploatowany do 1957r. 6 I\u0142-12 B rejestracja SP-LHF. Samolot wypo\u017cyczony w 1952r. przez LOT na kilka miesi\u0119cy. 7 I\u0142-12 D nb 001 zakupiony dla Wojska w 1950r. W 1966r. koniec eksploatacji. 8 I\u0142-12 B nb 002 zakupiony dla Wojska w 1950r. W 1969r. koniec eksploatacji. Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Krak\u00f3w 2008-10-16 Iliuszyn I\u0142-12. 075b Rozdzia\u0142 1949-09-04 Iliuszyn I\u0142-12 to sowiecki samolot transportowy opracowany w biurze OKB Iliuszyn. Samolot by\u0142 nast\u0119pc\u0105 samolotu Lisunow Li-2. Samolot by\u0142 wzorowany na konstrukcjach samolot\u00f3w Ameryka\u0144skich. Samoloty I\u0142-12 \u0142atwo rozr\u00f3\u017cni\u0107 od I\u0142-14 po kszta\u0142cie usterzenia pionowego. Historia samolotu I\u0142-12 A. Jeszcze w czasie trwania dzia\u0142a\u0144 drugiej wojny \u015bwiatowej zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7865,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7864"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7868,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7864\/revisions\/7868"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Iliuszyn-Il-12-D-nalezacy-do-Polskiego-Lotnictwa-Wojskowego.-Zdjecie-WAF01-1024x663.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Iliuszyn-Il-12.-Zdjecie-muzeum-historyczne02-1024x527.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Iliuszyn-Il-12.-Zdjecie-muzeum-historyczne03-1024x383.png\")
Historia samolotu I\u0142-12 A.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wersja I\u0142-12 B.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
I\u0142-12 dla Polski.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
I\u0142-12 w PLL LOT.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
I\u0142-12 dla Wojska Polskiego.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wersje I\u0142-12.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
I\u0142-12 D \u2013 wersja dla wojska budowana w okresie 1948-1949 roku, samolot zabiera 37 skoczk\u00f3w lub 26 \u017co\u0142nierzy. Mo\u017ce holowa\u0107 1 lub 2 szybowce transportowe.<\/p>\n\n\n\nKonstrukcja I\u0142-12.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Nap\u0119d I\u0142-12.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
rowkach na kraw\u0119dzi natarcia \u0142opat.<\/p>\n\n\n\nDane T-T samolotu I\u0142-12.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Zestawienie samolot\u00f3w I\u0142-12 w Polsce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n