Samolot Lisunow Li-2 to samolot transportowy wzorowany na ameryka\u0144skim samolocie Douglas DC-3. Zar\u00f3wno samoloty Li-2, jak i DC-3 by\u0142y u\u017cywane w Polsce, po drugiej wojnie \u015bwiatowej. G\u0142\u00f3wnymi u\u017cytkownikami by\u0142o Wojsko Polskie oraz PLL LOT. Oficjalnie, pierwsze samoloty Lisunow Li-2 zosta\u0142y przyj\u0119te na uzbrojenie Wojska Polskiego w kwietniu 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n W 1936 roku, sowiecka delegacja wyjecha\u0142a do USA, celem zakupu licencji samolotu pasa\u017cerskiego maj\u0105cego by\u0107 podstawowym samolotem w liniach lotniczych Aerof\u0142ot. W tym czasie Aerof\u0142ot korzysta\u0142 z wys\u0142u\u017conych maszyn pasa\u017cerskich b\u0119d\u0105cych przer\u00f3bkami samolot\u00f3w bombowych. Sowiecki wyb\u00f3r pad\u0142 na samolot Douglas DC-2, kt\u00f3ry w 1934 roku, wykona\u0142 pierwszy lot. Lecz ju\u017c w grudniu 1935 roku, w USA oblatano powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0119 tego samolotu oznaczon\u0105 DC-3. Negocjacje by\u0142y prowadzone w g\u0142\u00f3wnej wytw\u00f3rni firmy Douglas w Santa Monica. Rozmowy sfinalizowano w 1937 roku, podpisuj\u0105c porozumienie o zakupieniu praw produkcyjnych i 20 maszyn seryjnych DC-3, plus dwa egzemplarze ca\u0142kowicie w cz\u0119\u015bciach. <\/p>\n\n\n\n Samoloty dostarczono do CCCP drog\u0105 morsk\u0105, cz\u0119\u015bciowo zdemontowane. Pos\u0142u\u017cy\u0142y jako wzorce dla produkcji seryjnej, przeskalowania miar anglosaskich na metryczne, dostosowania technologii do znanych w CCCP oraz do cel\u00f3w szkoleniowych dla pilot\u00f3w i mechanik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Aby nie zostawia\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci to nale\u017cy napisa\u0107, \u017ce Amerykanie sprzedali sowietom licencje samolotu pasa\u017cerskiego DC-3, kt\u00f3ry by\u0142 opracowany na bazie samolotu transportowego, wojskowego Douglas C-47 Dakota, kt\u00f3ry armia USA mia\u0142a na wyposa\u017ceniu, podczas drugiej wojny \u015bwiatowej oko\u0142o 10 000 egzemplarzy, a \u0142\u0105cznie zbudowano oko\u0142o 13 000 maszyn. Jeszcze do dnia dzisiejszego (2008 rok) lata kilkana\u015bcie egzemplarzy samolot\u00f3w DC-3 i pochodnych.<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu, nale\u017cy si\u0119 tak\u017ce wyja\u015bnienie odno\u015bnie zespo\u0142u nap\u0119dowego. Samolot DC-3 (C-47) by\u0142 nap\u0119dzany silnikami t\u0142okowymi 14-cylindrowymi, w uk\u0142adzie podw\u00f3jnej gwiazdy, ch\u0142odzone powietrzem Pratt-Whitney Twin Wasp R-1830-92, o mocy startowej 2 x 883 kW (2 x 1 200 KM). Moc tych silnik\u00f3w zapewnia\u0142a praktycznie nieprzerwany start w momencie awarii jednego z silnik\u00f3w. Natomiast Li-2 otrzyma\u0142 s\u0142absze silniki, co znacznie pogarsza\u0142o bezpiecze\u0144stwo. Zastosowano silniki licencyjne firmy Wright Cyclone R-1820, ch\u0142odzone powietrzem, 9-cylindrowe w uk\u0142adzie pojedynczej gwiazdy, o mocy 2 x 736 kW (2 x 1 000 KM), oznaczone w CCCP pocz\u0105tkowo M-1820, a p\u00f3\u017aniej M-62 \/ ASz-621 R. \u015amig\u0142a Li-2 by\u0142y metalowe, 3-\u0142opatowe, typu AW-7N-161 o \u015brednicy 3,5 m. W samolotach DC-3 stosowano \u015bmig\u0142a Hamilton-Standard tak\u017ce 3,5 m \u015brednicy.<\/p>\n\n\n\n Dopiero w po\u0142owie 1938 roku, rozpocz\u0119to przygotowania do podj\u0119cia produkcji seryjnej. Na zak\u0142ad produkcyjny wybrano fabryk\u0119 Nr 84 mieszcz\u0105ca si\u0119 w Chimkach niedaleko Moskwy. Z tego te\u017c powodu samolot otrzyma\u0142 oznaczenie PS-84 (PS pasa\u017cyrskij samoliet, 84 nr fabryki). Uprzedzaj\u0105c fakty, nazwa Li-2 zosta\u0142a nadana dopiero w 1942 roku, a by\u0142a zwi\u0105zana z nazwiskiem Borysa Paw\u0142owicza Lisunowa. Lisunow by\u0142 g\u0142\u00f3wnym konstruktorem i prowadzi\u0142 prace nad przystosowaniem samolotu Douglas DC-3 do mo\u017cliwo\u015bci sowieckiego przemys\u0142u. Niestety, w 1946 roku, Lisunow zmar\u0142 i samolot Li-2 by\u0142 jedyn\u0105 jego konstrukcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze sowieckie PS-84 (DC-3) zosta\u0142y zbudowane w 1939 roku, a do czerwca 1941 roku, zbudowano tylko 72 maszyny. Samoloty trafi\u0142y do Aerof\u0142otu i by\u0142y wykorzystywane na potrzeby wojenne. Produkcja Li-2 \/ PS-84 na potrzeby wojska trwa\u0142a do 1946 roku i zamkn\u0119\u0142a si\u0119 liczb\u0105 oko\u0142o 3 000 egzemplarzy. Po wojnie, dalsza produkcja by\u0142a prowadzona g\u0142\u00f3wnie na potrzeby cywilne i na eksport do 1952 roku i wynios\u0142a \u0142\u0105cznie 4 863 sztuki. Podstawowa wersja PS-84 \/ Li-2 zabiera\u0142a na pok\u0142ad 3 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi i 26 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Polscy piloci z samolotami typu Douglas DC-3 (C-47) zetkn\u0119li si\u0119 podczas drugiej wojny \u015bwiatowej w Polskich Si\u0142ach Zbrojnych w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n\n\n\n Po drugiej wojnie \u015bwiatowej w Polskim Lotnictwie Wojskowym u\u017cytkowano 17 maszyn Li-2 T. Pierwsze egzemplarze trafi\u0142y do Ludowego Wojska Polskiego w kwietniu 1945 roku. Do ko\u0144ca 1945 roku, na stanie by\u0142o ju\u017c 6 maszyn. W 1960 roku, 17 egzemplarzy, w 1970 roku, 12 egzemplarzy. Przez ostatnie trzy lata eksploatowano jeszcze 3 maszyny, kt\u00f3re spisano ze stanu w 1974 roku, ko\u0144cz\u0105c po 19 latach definitywnie ich eksploatacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n W 60-latach, Li-2 eksploatowano g\u0142\u00f3wnie w 13. Pu\u0142ku Lotnictwa Transportowego w 1 Eskadrze, obs\u0142uguj\u0105c mi\u0119dzy innymi skoczk\u00f3w spadochronowych. Opr\u00f3cz zada\u0144 typowo wojskowych wykonywano tak\u017ce loty czarterowe, loty z pomoc\u0105 humanitarn\u0105, czy loty dla Narodowego Banku Polskiego.<\/p>\n\n\n\n W 1946 roku, reaktywowane przedsi\u0119biorstwo lotnicze PLL LOT przej\u0119\u0142o od wojska 10 maszyn Li-2. Tymi samolotami uruchomiono pierwsz\u0105 po wojnie lini\u0119 krajow\u0105 Warszawa-Gda\u0144sk.<\/p>\n\n\n\n Tak\u017ce 1946 roku, zakupiono 9 maszyn DC-3, kt\u00f3re rozpocz\u0119to eksploatowa\u0107 na liniach zagranicznych. Otrzyma\u0142y one rejestracje SP-LKA, SP-LKB, SP-LKC, SP-LKD, SP-LKE, SP-LKF, SP-LKG, SP-LKH, SP-LKI. By\u0142y to samoloty kupione z demobilu, w wersji C-47 A. W kabinie pasa\u017cerskiej by\u0142y jedynie metalowe \u0142aweczki. Kabin\u0119 zmodernizowano i zamontowano 21 foteli, w uk\u0142adzie 2+1 w 7 rz\u0119dach. W 1957 roku, dokonano kolejnej modyfikacji wn\u0119trza montuj\u0105c 24 fotele. Ostatni DC-3 w LOT zako\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w 1959 roku i zosta\u0142 sprzedany do Iranu.<\/p>\n\n\n\n Trzeba przyzna\u0107, \u017ce dok\u0142adne okre\u015blenie liczby eksploatowanych samolot\u00f3w w Polsce; w wojsku i PLL LOT jest bardzo trudne. Cz\u0119\u015b\u0107 samolot\u00f3w eksploatowanych w PLL LOT nosi\u0142y barwy cywilne, ale by\u0142y na stanie wojska. Wed\u0142ug dost\u0119pnych informacji w PLL LOT w 1946 roku, by\u0142o 20 maszyn Li-2, 1947 roku, 29 sztuk, 1953 roku, 39 sztuk, 1955 roku, 40 sztuk. Samoloty Li-2 eksploatowano w PLL LOT do 1967 roku. Wed\u0142ug innych danych do 1969 roku. Na pewno samolot Li-2 by\u0142 najliczniej eksploatowanym samolotem w PLL LOT, w XX wieku.<\/p>\n\n\n\n Samolot DC-3 \/ Li-2 rejestracja SP-LKE \u201eEwa\u201d z pocz\u0105tkiem 60-lat, zosta\u0142 wyposa\u017cony w specjaln\u0105 aparatur\u0119. Pozwala\u0142a ona na kontrol\u0119 z powietrza pracy naziemnych urz\u0105dze\u0144 VOR i ILS. W\u0142a\u015bcicielem samolotu by\u0142 Zarz\u0105d Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych (ZRLiLK). Samolot by\u0142 pomalowany w barwy bia\u0142o czerwone, aby by\u0142 dobrze widoczny z ziemi. Swoje zadanie maszyna spe\u0142nia\u0142a od lipca 1967 roku do 10 listopada 1970 roku, kiedy to zosta\u0142a zast\u0105piona przez samolot I\u0142-14 SP-LNB zwany popularnie \u201ePapuga\u201d. Samolot DC-3 \/ Li-2 SP-LKE trafi\u0142 do Muzeum w Czy\u017cynach w czerwcu 1974 roku. Jednak po kilku latach zosta\u0142 podpalony przez m\u0142odych wandali i zosta\u0142 niemal doszcz\u0119tnie zniszczony.<\/p>\n\n\n\n W tym czasie, do Muzeum Lotnictwa i Astronautyki (p\u00f3\u017aniejsze Muzeum Lotnictwa Polskiego) trafi\u0142 tak\u017ce samolot Li-2 w wersji transportowej Nr 39 18436204, wycofany z eksploatacji w 13. Pu\u0142ku Lotnictwa Transportowego (JW. 1616) w Balicach. Oba samoloty ustawiono przed hangarem muzeum. Tak\u017ce i ten samolot zosta\u0142 zniszczony przez wandali. Oba egzemplarze uleg\u0142y kasacji.<\/p>\n\n\n\n Samoloty Li-2 po zako\u0144czeniu eksploatacji sta\u0142y si\u0119 du\u017cymi atrakcjami dla kilku miast w Polsce. Jeden z samolot\u00f3w trafi\u0142 do Lublina na teren Parku Ludowego. Urz\u0105dzono w nim kawiarni\u0119-bufet. Dla wielu mieszka\u0144c\u00f3w Lublina i okolic by\u0142a to pierwsza w \u017cyciu okazja zobaczy\u0107 samolot z bliska, a nawet obejrze\u0107 jak samolot wygl\u0105da w \u015brodku.<\/p>\n\n\n\n Podobn\u0105 atrakcj\u0119 otrzymali mieszka\u0144cy Wieruszowa. Na tle innych, ten samolot jest niezwyk\u0142y, bo stoi na \u201elotnisku\u201d w Wieruszowie do dnia dzisiejszego (2019 rok). Na \u201elotnisku\u201d bo tak ten park nazwali mieszka\u0144cy, chocia\u017c tutaj nigdy lotniska nie by\u0142o. Samolot trafi\u0142 do Wieruszowa oko\u0142o 1968 roku. R\u00f3wnie\u017c w samolocie urz\u0105dzono kawiarni\u0119-bufet, kt\u00f3ry po paru latach zlikwidowano. Samolotu na szcz\u0119\u015bcie nie usuni\u0119to. Ma\u0142o tego. W 2016 roku, samolot zosta\u0142 gruntownie obejrzany przez mechanika lotniczego, czy przypadkiem samolot w pewnym momencie nie prze\u0142amie si\u0119 lub nie odpadnie skrzyd\u0142o, stwarzaj\u0105c niebezpiecze\u0144stwo dla os\u00f3b b\u0119d\u0105cych w pobli\u017cu. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce za wyj\u0105tkiem nieoryginalnej pod\u0142ogi, wszystko by\u0142o w dobrym stanie i samolot mo\u017ce nadal cieszy\u0107 swoim widokiem mieszka\u0144c\u00f3w. Niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy tak bardzo si\u0119 rozochocili, \u017ce s\u0105dzili, \u017ce samolot jest ogl\u0105dany przez mechanika, bo powr\u00f3ci do latania. Niestety, marzenie nierealne. Samolot na nowo pomalowano.<\/p>\n\n\n\n Ostatni lataj\u0105cy Li-2 T nr 18439102 nb 027 ( 05 ), ex SP-LDA, w maju 1974 roku, wyl\u0105dowa\u0142 na macierzystym lotnisku 13. Pu\u0142ku Lotnictwa Transportowego w Balicach. Ustawiono go w Lesie Wolskim, na wprost wej\u015bcia do ZOO i zosta\u0142 zamieniony na kawiarni\u0119. Praktycznie by\u0142 bufetem. Jednak i ten samolot nie opar\u0142 si\u0119 wandalom. Po kilku latach zosta\u0142 przetransportowany do Czy\u017cyn. Zosta\u0142 skompletowany z silnikami i innym wyposa\u017ceniem z dw\u00f3ch innych zniszczonych DC-3 \/ Li-2 nr 23442002 rejestracja SP-LKE i Li-2 nr 18436204. Samolot ten do dzisiaj jest jednym z najcenniejszych eksponat\u00f3w muzeum w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n Li-2 B \u2013 samolot pe\u0142ni\u0105cy rol\u0119 samolotu bombowego. Opracowany w 1942 roku. Zabiera\u0142 bomby o \u0142\u0105cznej masie 1 500 kg. Dodatkowo by\u0142 uzbrojony w 1 sta\u0142y (nieruchomy) strzelaj\u0105cy do przodu i 2 ruchome k.m. kal. 7,62 mm.<\/p>\n\n\n\n Li-2 F \u2013 samolot fotogrametryczny wykonuj\u0105cy zdj\u0119cia wykorzystywane w kartografii i gospodarce. Opracowany w 1945 roku, zbudowany w niewielkiej liczbie.<\/p>\n\n\n\n Li-2 G \u2013 samolot transportowo-desantowy. Opracowany w 1942 roku. Zabiera\u0142 na pok\u0142ad 26 skoczk\u00f3w spadochronowych lub \u0142adunek o masie 2 800 kg. Wersja ta by\u0142a tak\u017ce u\u017cywana do holowania szybowc\u00f3w transportowych i desantowych. Holowano 1 lub 2 szybowce.<\/p>\n\n\n\n Li-2 GP \u2013 wersja pasa\u017cersko-towarowa, (kombi), kt\u00f3ra zabiera\u0142a 10 pasa\u017cer\u00f3w i 1 200 kg \u0142adunku jednocze\u015bnie. Tak\u017ce opracowany w 1942 roku.<\/p>\n\n\n\n Li-2 P \u2013 samolot pasa\u017cerski zbudowany w najwi\u0119kszej liczbie. Zabiera na pok\u0142ad 28 pasa\u017cer\u00f3w. Wersja ta by\u0142a u\u017cywana w PLL LOT.<\/p>\n\n\n\n Li-2 S \u2013 wersja Li-2 G o zwi\u0119kszonym zasi\u0119gu. Opracowany dla zrzucania grup dywersyjnych na g\u0142\u0119bokim zapleczu przeciwnika. Opracowany w 1943 roku.<\/p>\n\n\n\n Li-2 T \u2013 typowa wersja transportowa. Opracowany w 1942 roku. W Lotnictwie Polskim eksploatowany od kwietnia 1945 roku, stosowany tak\u017ce jako desantowy.<\/p>\n\n\n\n Li-2 W \u2013 samolot rozpoznania meteorologicznego, przystosowany do lot\u00f3w na wysoko\u015bciach do 8 000 m. Wyposa\u017cono go w silniki M-621 R z turbinowymi spr\u0119\u017carkami RK-19. W locie wysoko\u015bciowym za\u0142oga korzysta\u0142a z masek. Samolot opracowano w 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Krak\u00f3w 2008-10-16 Historia. 016b Rozdzia\u0142 kwiecie\u0144 1945 rok. Samolot Lisunow Li-2 to samolot transportowy wzorowany na ameryka\u0144skim samolocie Douglas DC-3. Zar\u00f3wno samoloty Li-2, jak i DC-3 by\u0142y u\u017cywane w Polsce, po drugiej wojnie \u015bwiatowej. G\u0142\u00f3wnymi u\u017cytkownikami by\u0142o Wojsko Polskie oraz PLL LOT. Oficjalnie, pierwsze samoloty Lisunow Li-2 zosta\u0142y przyj\u0119te na uzbrojenie Wojska Polskiego w kwietniu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7813,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7812"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7817,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7812\/revisions\/7817"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Li-2-HA-LIX-2007r.zdj_.01KPH-1024x633.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Li-2-HA-LIX-2007r.zdj_.02KPH-1024x684.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Li-2-HA-LIX-2008r.zdj_.01KPH-1024x707.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Li-2-HA-LIX-2008r.zdj_.02KPH-1024x763.png\")
Historia konstrukcji Lisunow Li-2.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Praca w CCCP nie by\u0142a \u0142atwa, gdy\u017c dokumentacj\u0119 techniczn\u0105 nale\u017ca\u0142o wykona\u0107 praktycznie od pocz\u0105tku, zamieniaj\u0105c miary anglosaskie na metryczne. Nale\u017ca\u0142o poszuka\u0107 zamiennik\u00f3w cz\u0119\u015bci wyposa\u017cenia. W konstrukcji wprowadzono a\u017c 1 293 zmiany konstruktorsko-technologiczne.<\/p>\n\n\n\nLi-2 dla Polski. 1945 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Li-2 i DC-3 w PLL LOT.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Ostatni Polski Li-2.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wersje Li-2.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n