PZL-130 Orlik. Polska. Zestawienie.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPZL-130 TM nb 005. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
000 \u2013 makieta. Zosta\u0142a wykonana w naturalnej wielko\u015bci w 1982r. Makieta otrzyma\u0142a wielobarwny (\u017c\u00f3\u0142to-br\u0105zowo-niebieski) kamufla\u017c i fikcyjny nb 0252. <\/p>\n\n\n\n
001 \u2013 prototyp nielotny. Przeznaczony do bada\u0144 zm\u0119czeniowych. <\/p>\n\n\n\n
002 \u2013 pierwszy lotny prototyp. Rejestracja SP-PCA. Pierwszy lot wykona\u0142 12.10.1984r. Pilotem by\u0142 Witold \u0141ukomski. Samolot praktycznie nie pomalowany. Pozostawiony w barwie naturalnych blach duraluminiowych z zabezpieczeniem antykorozyjnym, dlatego wygl\u0105da jakby zosta\u0142 pomalowany r\u00f3\u017cnymi odcieniami farby jasno\u017c\u00f3\u0142tej. Rejestracja w kolorze czarnym. Pomara\u0144czowy ster kierunku, co \u015bwiadczy, \u017ce jest to prototyp. <\/p>\n\n\n\n
003 \u2013 drugi lotny prototyp. Rejestracja SP-PCB. Pierwszy lot wykona\u0142 jako trzeci Orlik w dniu 14.01.1985r. Samolot otrzyma\u0142 kamufla\u017c zwany chi\u0144skim. Ca\u0142y samolot w kolorze ciemnozielonym z \u017cy\u0142kami koloru szaroniebieskiego. Ko\u0144c\u00f3wki p\u0142atowca w kolorze \u017c\u00f3\u0142tym. W 1985r. samolot pokazano na wystawie sprz\u0119tu wojskowego w Pekinie. Po serii pr\u00f3b zosta\u0142 przekazany w 90-latach do muzeum w Czy\u017cynach. <\/p>\n\n\n\n
004 \u2013 trzeci lotny prototyp. Rejestracja SP-PCC. Oblatany w dniu 29.12.1984r., jako drugi samolot Orlik. Samolot ca\u0142y pomalowany na kolor granatowy. Rejestracja w kolorze bia\u0142ym. Ster kierunku pomara\u0144czowy, co \u015bwiadczy, \u017ce, jest to prototyp. Ko\u0144c\u00f3wki skrzyde\u0142 i usterzenia poziomego tak\u017ce pomara\u0144czowe, co w przysz\u0142o\u015bci sta\u0142o si\u0119 wyr\u00f3\u017cnikiem seryjnych samolot\u00f3w. W 1985r. samolot pokazany na salonie lotniczo-kosmicznym w Pary\u017cu. Samolot zosta\u0142 wytypowany do przebudowy nap\u0119du z t\u0142okowego na turbo\u015bmig\u0142owy. Wybrano silnik Pratt-Whitney PT 6 A-25 A o mocy 410 kW ( 550 KM ), z tr\u00f3j\u0142opatowym \u015bmig\u0142em Hartzell HC-B3TN-3B\/T10173K-11R. Ma ono trzy \u0142opaty o zmiennym skoku. W listopadzie 1985r. samolot wys\u0142ano drog\u0105 morsk\u0105 do Kanady. Potrzebne do przebudowy elementy wykonano w Polsce i wys\u0142ano drog\u0105 morsk\u0105 do Kanady. By\u0142y to; \u0142o\u017ce silnika, os\u0142ony silnika, si\u0142owniki instalacji hydraulicznej i inne. Samolot otrzyma\u0142 nowe malowanie. Przebudow\u0119 uko\u0144czono w po\u0142owie 1986r. Pierwszy lot samolot nazwany Turbo Orlik ( PZL-130 T \/ TP ) wykona\u0142 w dniu 13.07.1986r., inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 16.07.1986r., a za jego sterami siedzia\u0142 pilot do\u015bwiadczalny mgr in\u017c. Jerzy Wojnar. Samolot ca\u0142kowicie spe\u0142ni\u0142 pok\u0142adane w nim nadzieje. Promocj\u0119 Turbo Orlika rozpocz\u0119to od Kolumbii, kt\u00f3ra zamierza\u0142a zakpi\u0107 80 (!) samolot\u00f3w tej klasy. Niestety podczas pokaz\u00f3w w dniu 20.01.1987 r. wskutek b\u0142\u0119du pilota dosz\u0142o do katastrofy samolotu, w kt\u00f3rej zgin\u0119li Bogdan Wolski – prowadz\u0105cy wcze\u015bniej pr\u00f3by Turbo Orlika oraz oficer lotnictwa kolumbijskiego. <\/p>\n\n\n\n
005 \u2013 przedseryjny. W drugiej po\u0142owie 80-tych lat Wojsko Polskie zam\u00f3wi\u0142o kr\u00f3tk\u0105 seri\u0119 PZL-130 Orlik z silnikami t\u0142okowymi i z opcj\u0105 na \u0142\u0105cznie 25 sztuk. Pierwszy PZL-130 nr 005 otrzyma\u0142 silnik t\u0142okowy AI-14. Pierwszy lot w dniu 19.02.1988r. MON jednak po pr\u00f3bach zrezygnowa\u0142o z przyj\u0119cia tych samolot\u00f3w. Samolot otrzyma\u0142 w 1990r. silnik turbo\u015bmig\u0142owy Walter. Oznaczenie PZL-130 TM. Samolot by\u0142y wykorzystywany do lot\u00f3w \u0142\u0105cznikowych w 23 EL ( eskadrze lotniczej ) w D\u0119blinie i 45 ELD ( eskadra lotnicza do\u015bwiadczalna ) w Modlinie. <\/p>\n\n\n\n
006 \u2013 przedseryjny. Nale\u017ca\u0142 do tej samej serii co nr 005. Wyposa\u017cony w silnik t\u0142okowy PZL-Kalisz K-8 AA. Pierwszy lot w dniu 19.03.1988r. Podobnie jak nr 005 otrzyma\u0142 w 1990r. silnik turbo\u015bmig\u0142owy Walter. Samolot by\u0142y wykorzystywany do lot\u00f3w \u0142\u0105cznikowych w 23 EL ( eskadrze lotniczej ) w D\u0119blinie i 45 ELD ( eskadra lotnicza do\u015bwiadczalna ) w Modlinie. <\/p>\n\n\n\n
007 \u2013 przedseryjny. Od pocz\u0105tku budowany pod nap\u0119d turbo\u015bmig\u0142owy. Silnik Walter M-601 o mocy 550 kW wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z pi\u0119cio\u0142opatowym \u015bmig\u0142em Avia VJ8.508E. Pierwszy lot wykonano w dniu 12.01.1989r., a pilotem by\u0142 pilot do\u015bwiadczalny IL mgr in\u017c. Jan Gaw\u0119cki. Po zako\u0144czeniu licznych pr\u00f3b samolot przekazano Wy\u017cszej Oficerskiej Szkole Wojsk Lotniczych w D\u0119blinie jako nielotna pomoc naukowa. <\/p>\n\n\n\n
008 \u2013 przedseryjny. Samolot oznaczono jako PZL-130 TC nr 008 rejestracja SP-WCA. Samolot pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 15.03.1990r., a nast\u0119pnie przeprowadzono ca\u0142y szereg pr\u00f3b, tak\u017ce w 32 PLRT w Sochaczewie. Samolot prezentowano w Izraelu i w RPA. <\/p>\n\n\n\n
009 \u2013 przedseryjny. Samolot otrzyma\u0142 oznaczenie PZL-130 TB nr 009 i rejestracj\u0119 SP-PRF. Silnik Walter M-601 T o mocy 551 kW ( 750 KM ). Zosta\u0142 uko\u0144czony w 1992r. Samolot ma wi\u0119ksz\u0105 o jeden metr rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142. Powi\u0119kszono i zmieniono os\u0142on\u0119 kabiny. Zmieniono ko\u0144c\u00f3wki usterzenia i wiele innych zmian zgodnie z nowymi WTT. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w dniu 17.09.1991r. W tej postaci samolot zosta\u0142 zatwierdzony przez Polskie Wojsko i przyj\u0119ty na uzbrojenie Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej Kraju, jako samolot szkolenia podstawowego. Podczas trudnych i niebezpiecznych pr\u00f3b w dniu 25.01.1996r. maszyna uleg\u0142a zniszczeniu grzebi\u0105c dw\u00f3ch pilot\u00f3w (?). Dalsze pr\u00f3by wykonywa\u0142 egzemplarz nr 037. <\/p>\n\n\n\n
010 \u2013 przedprototyp. Samolot otrzyma\u0142 oznaczenie PZL-130 TC nr 010 z silnikiem P&W Canada PT6A-62 o mocy 699 kW ( 950 KM ). Jest on odpowiednikiem samolotu nr 011, ale ze znacznie ubo\u017csz\u0105 awionik\u0105. <\/p>\n\n\n\n
011 \u2013 przedprototyp ( demonstrator ). Samolot otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PCE wyposa\u017cono z silnikiem P&W Canada PT6A-62 o mocy 699 kW ( 950 KM ) i cztero\u0142opatowym \u015bmig\u0142em Hartzell HC-D4N-2A. Pierwszy lot wykonano w dniu 2.06.1993r. przez J. Wojnara i T. Dunowskiego. Samolot otrzyma\u0142 awionik\u0119 cyfrow\u0105 Bendix-King , zintegrowan\u0105 zbiorcz\u0105 szyn\u0105 danych, komputery pok\u0142adowe, HUD Flight-Vision i wyposa\u017cono w wy\u015bwietlacze wielofunkcyjne obok klasycznych przyrz\u0105d\u00f3w pilota\u017cowych, fotele wyrzucane Martin-Baker Mk CH15A. Samolot wyposa\u017cono r\u00f3wnie\u017c w lekkie uzbrojenie podwieszane na 6 w\u0119z\u0142ach podskrzyd\u0142owych z belkami PZL-UBP. Oko\u0142o 2005r. samolot trafi\u0142 do Muzeum w Czy\u017cynach bez silnika i os\u0142on. <\/p>\n\n\n\n
012 \u2013 Pierwszy seryjny z partii 9 maszyn (nr 012 \u2013 020). Oznaczono je PZL-130 TB. Samoloty otrzyma\u0142y szary kamufla\u017c, \u017c\u00f3\u0142te ko\u0144c\u00f3wki skrzyde\u0142 i ko\u0142pak \u015bmig\u0142a, trzycyfrowe czerwone numery burtowe i szachownice ( wz\u00f3r stary ). Pierwszy lot tego egzemplarza odby\u0142 si\u0119 w dniu 21.08.1992r. <\/p>\n\n\n\n
013 \u2013 Drugi PLZ-130 TB. Egzemplarz ten z rejestracj\u0105 SP-PCF prezentowany by\u0142 na Salonie Lotniczym w Pary\u017cu w 1993 r. W 1994r. w eksploatacji Wojska Polskiego, ju\u017c bez rejestracji, a z numerem 013. P\u00f3\u017aniej przekazany zosta\u0142 do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Czy\u017cynach. <\/p>\n\n\n\n
018 \u2013 PZL-130 TB. P\u00f3\u017aniej doprowadzony do standardu PZL-130 TC-I. W 1995r. prowadzono testy nad uzbrojeniem podwieszanym pod skrzyd\u0142ami. Samolot ten wyposa\u017cono w belki PZL-UBP umo\u017cliwiaj\u0105ce podwieszenie zasobnik\u00f3w z km, npr, bomb lub zbiornik\u00f3w dodatkowych. Przyj\u0119ty standard by\u0142 jednak odmienny od standardu NATO. W 2003r. pokazany w Mierz\u0119cicach ( Pyrzowice ). <\/p>\n\n\n\n
019 \u2013 PZL-130 TB. P\u00f3\u017aniej doprowadzony do standardu PZL-130 TC-I. W 2005r. pokazany w Pruszczu Gda\u0144skim. <\/p>\n\n\n\n
021 \u2013 przedseryjny PZL-130 TC-I. Kolejny samolot PZL-130 TB, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 fotele wyrzucane klasy 0-0, poprawion\u0105 awionik\u0119, szachownice w nowym wzorze, pomara\u0144czowe-odblaskowe ko\u0144c\u00f3wki skrzyde\u0142 i usterzenia i kilka innych drobniejszych zmian. Z czasem poprzednie PZL-130 TB doprowadzono do standardu PZL-130 TC-I. Uleg\u0142 katastrofie, ale brak bli\u017cszych danych. <\/p>\n\n\n\n
022 \u2013 przedseryjny PZL-130 TC-I. Identyczny jak nr 021. Potraktowany jako pierwszy samolot drugiej serii (nr 022 \u2013 027) i przekazany wojsku do Radomia. W 1995r. pokazany w D\u0119blinie. W 2003r. pokazany w Radomiu. <\/p>\n\n\n\n
023 \u2013 PZL-130 TC-I. W 2006r. pokazany w nietypowym miejscu w Warszawie przed Hotelem Sobieski. <\/p>\n\n\n\n
024 \u2013 PZL-130 TC-I. W 1994r. pokazany w prasie jako jeden z pierwszych PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
025 \u2013 PZL-130 TC-I. W 1999r. pokazany w Radomiu. W 2005r. pokazany w D\u0119blinie. <\/p>\n\n\n\n
028 \u2013 PZL-130 TC-I. W 2003r. pokazany w Radomiu. <\/p>\n\n\n\n
029 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
030 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
031 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
032 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
033 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
034 \u2013 PZL-130 TC-I. W dniu 11.10.2001r. uleg\u0142 katastrofie. <\/p>\n\n\n\n
035 \u2013 PZL-130 TC-I. W 2004r. pokazany w Pruszczu Gda\u0144skim. <\/p>\n\n\n\n
036 \u2013 PZL-130 TC-I. W dniu 9.05.2001r. uleg\u0142 katastrofie. <\/p>\n\n\n\n
037 \u2013 PZL-130 TC-I. Po katastrofie maszyny nr 009 w 1996r. przej\u0105\u0142 wykonywanie dalszych koniecznych pr\u00f3b. Przechodzi\u0142 pr\u00f3by zbiornik\u00f3w podwieszanych. Jako drugi przebudowany do wersji PZL-130 TC-II i oblatany w 2007r. <\/p>\n\n\n\n
038 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
039 \u2013 PZL-130 TC-I. W dniu 5.01.2002r. uleg\u0142 katastrofie. <\/p>\n\n\n\n
040 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
041 \u2013 PZL-130 TC-I. W 2004r. pokazany w Malborku. <\/p>\n\n\n\n
042 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
043 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
044 \u2013 PZL-130 TC-I. W 2007r. pokazano w Radomiu. <\/p>\n\n\n\n
045 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
046 \u2013 PZL-130 TC-I. W 2004r. pokazany w Malborku. <\/p>\n\n\n\n
047 \u2013 PZL-130 TC-I. Jako pierwszy przebudowany do wersji PZL-130 TC-II. Pierwszy lot 8.10.2003r. <\/p>\n\n\n\n
048 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
049 \u2013 PZL-130 TC-I. <\/p>\n\n\n\n
050 \u2013 PZL-130 TC-I. W 2004r. pokazany w Malborku. <\/p>\n\n\n\n
051 \u2013 PZL-130 TC-I. Jeden z ostatnich seryjnych PZL-130 Orlik. W 2005r. pokazany w Radomiu. W dniu 30.08.2008r. pokazany w Mi\u0144sku Mazowieckim w 23 Blot. <\/p>\n\n\n\n
052 \u2013 PZL-130 TC-I. Ostatni seryjny.<\/p>\n\n\n\n
Wersje samolotu PZL-130 Orlik:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
PZL-130 – prototypy z silnikiem M-14Pm (PZL K8-AA). <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 T \/TP – prototyp z silnikiem PT6A-25A\/25C z prost\u0105 awionik\u0105 zachodni\u0105. <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TB – seryjne samoloty dla WLiOP (Walter M601T ) – przebudowane na TC-I. <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TC – wersja eksportowa ( PT6A-62 ) z bogatym wyposa\u017ceniem awioniki. <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TC-I – wersja seryjna dla WP (M 601T). <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TC-II – prototyp wersji seryjnej dla PSP (PT6A- 25C). <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TC-III – projekt wersji z awionik\u0105 glass-cockpit (PT6A- 25C), pocz\u0105tkowo oznaczony TC-II. <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TD – projekt wersji z silnikiem PT6A- 25C i prostym wyposa\u017ceniem zachodnim. <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TE – projekt wersji z silnikiem PT6A-25A i prostym wyposa\u017ceniem zachodnim. <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 TM – oznaczenie serii informacyjnej dla polskiego lotnictwa (M-14Pm\/M 601E). <\/p>\n\n\n\n
PZL-130 H – projekt samolotu dla lotnictwa w\u0119gierskiego (M 601T).<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2008-09-05 271c Rozdzia\u0142 1984-10-12 PZL-130 Orlik. Polska. Zestawienie. 000 \u2013 makieta. Zosta\u0142a wykonana w naturalnej wielko\u015bci w 1982r. Makieta otrzyma\u0142a wielobarwny (\u017c\u00f3\u0142to-br\u0105zowo-niebieski) kamufla\u017c i fikcyjny nb 0252. 001 \u2013 prototyp nielotny. Przeznaczony do bada\u0144 zm\u0119czeniowych. 002 \u2013 pierwszy lotny prototyp. Rejestracja SP-PCA. Pierwszy lot wykona\u0142 12.10.1984r. Pilotem by\u0142 Witold \u0141ukomski. Samolot praktycznie nie pomalowany. Pozostawiony w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7795,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7794","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7794"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7796,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7794\/revisions\/7796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/PZL-130-nb-005-2012r.zdj_.KPH03-1024x640.png\")