{"id":748,"date":"2017-03-20T12:00:00","date_gmt":"2017-03-20T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/suchoj-su-22-m-4-k-nb-3818-wypadek-w-dniu-1995-04-04\/"},"modified":"2024-07-13T18:50:12","modified_gmt":"2024-07-13T16:50:12","slug":"suchoj-su-22-m-4-k-nb-3818-wypadek-w-dniu-1995-04-04","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=748&lang=pl","title":{"rendered":"Suchoj Su-22 M 4 K nb 3818 wypadek w dniu 1995-04-04."},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2017-03-20<\/p>\n<h3 id=\"Wypadek-samolotu-Su-22-nb-3818.-1995-04-04.\"  >Wypadek samolotu Su-22 nb 3818. 1995-04-04.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/04a31baec81b436cd040bdc6bfc31b2a86f1029c.png\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/04a31baec81b436cd040bdc6bfc31b2a86f1029c.png\" alt=\"Samolot uderzeniowy Suchoj Su-22 M 4 K nb 3305. 2015 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Samolot uderzeniowy Suchoj Su-22 M 4 K nb 3305. 2015 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Historia-zakupu-samolot\u00f3w-Su-22-M-4-K-i-Su-22-UM-3-K-dla-Wojska-Polskiego.\"  >Historia zakupu samolot\u00f3w Su-22 M 4 K i Su-22 UM 3 K dla Wojska Polskiego.<\/h3>\n<p>Wybuch drugiej zimnej wojny na pocz\u0105tku 80-lat wymusi\u0142 dozbrojenie pa\u0144stw uk\u0142adu warszawskiego. W Polsce wprowadzono na uzbrojenie lotnictwa my\u015bliwskiego w ograniczonej ilo\u015bci samoloty MiG-23 MF i z powod\u00f3w finansowych, do dw\u00f3ch pu\u0142k\u00f3w MiG-21 bis. Jednak prawdziwe przezbrojenie nast\u0105pi\u0142o w lotnictwie my\u015bliwsko-bombowym (szturmowym). I pod wzgl\u0119dem jako\u015bciowym i ilo\u015bciowym. U\u017cywane do tego czasu szturmowe Lim-6 bis by\u0142y ju\u017c daleko niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n<p>O dostawy do Polski Su-22 M 3 konkurowa\u0142 z MiG-23 BN. W 1982 roku, z przyczyn ekonomicznym wybrano samolot Suchoj, a i u\u017cytkowane w Polsce Su-7 i Su-20, wskazywa\u0142y na kontynuowanie linii. Decyzja o zakupie jednak nie zapada\u0142a.<\/p>\n<p>W 1983 roku CCCP zaproponowa\u0142 zakup nowszej wersji samolotu, konkretnie Su-22 M 4 i wtedy z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na 80 Su-22 M 4 i 20 Su-22 UM 3 K dla dw\u00f3ch pu\u0142k\u00f3w lotnictwa my\u015bliwsko-bombowego i dw\u00f3ch eskadr 7 BLR-B (Brygady Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego).<\/p>\n<p>Zakupili\u015bmy samoloty Su-22 w dw\u00f3ch wersjach; jednomiejscowe Su-22 M 4 K i dwumiejscowe Su-22 M 3 K. W 1985 roku, odebrali\u015bmy pierwsze, odpowiednio 20 i 6 sztuk. W sumie kupili\u015bmy 90 i 20 sztuk, co razem da\u0142o 110 egzemplarzy, czyli sprz\u0119t dla trzech pu\u0142k\u00f3w lotniczych. W 1986 roku dom\u00f3wiono 10 Su-22 M 4 celem wyposa\u017cenia w ten typ maszyny trzeciego pu\u0142ku (8 PLM-B z Miros\u0142awca) w miejsce dw\u00f3ch eskadr 7 BLBR (pozosta\u0142y w niej Su-20). Nie zrealizowano wst\u0119pnych plan\u00f3w przezbrojenia w samoloty Su-22 45. Pu\u0142ku bazuj\u0105cego w Babimo\u015bcie. To zadanie przerasta\u0142o ubogi kraj, rz\u0105dzony nieudolnie przez komunist\u00f3w.<\/p>\n<p>W okresie sierpie\u0144-pa\u017adziernik 1984 roku, do Powidza na pok\u0142adach I\u0142-76 i An-12\/22 dotar\u0142o pierwsze 13 samolot\u00f3w. By\u0142o to 7 maszyn Su-22 M 4 (nb 3005, 3212, 3213, 3908, 3909, 3910, 3911) i 6 szkolno-bojowych Su-22 UM 3 K (104, 305, 306, 307, 308, 509). Wszystkie wesz\u0142y w sk\u0142ad 6 PLM-B (Pu\u0142ku Lotnictwa My\u015bliwsko-Bombowego) w Pile. W sierpniu 1985 roku, swoje pierwsze Su-22 otrzyma\u0142 40 PLM-B ze \u015awidwina, a w maju 1986 roku trzecia eskadra 7 PLB-R (pu\u0142ku lotnictwa bombowo-rozpoznawczego) z Powidza (pocz\u0105tkowo eskadra ta mia\u0142a wchodzi\u0107 w sk\u0142ad 8 PLM-B w Miros\u0142awcu).<\/p>\n<p>W maju 1985 roku pierwsza grupa Polskich pilot\u00f3w pojecha\u0142a do Krasnodaru na przeszkolenie na nowy sprz\u0119t. Powr\u00f3cili w lipcu 1985 roku. Jednymi z pierwszych pilot\u00f3w byli; pp\u0142k pilot Bogdan Likus, pp\u0142k pilot Jan Kania i pp\u0142k pilot Zenon Jankowski (dubler Polskiego kosmonauty genera\u0142a Miros\u0142awa Hermaszewskiego).<\/p>\n<p>Dostawy Su-22 realizowano inaczej ni\u017c 10 lat wcze\u015bniej Su-20, kt\u00f3re po prostu przylecia\u0142y. Su-22 dostarczano do Powidza w skrzyniach. Tu \u017co\u0142nierze CCCP dokonywali monta\u017cu i sami oblatywali sprz\u0119t. Dopiero potem przekazywali je stronie Polskiej. Prawdopodobnie pierwszego Polskiego Su-22 M 4 \u017co\u0142nierz CCCP w Powidzu oblata\u0142 ju\u017c w dniu 5 maja 1984 roku i maszyn\u0119 zademonstrowano przedstawicielom Polskiego MON. \u017bywotno\u015b\u0107 techniczna Polskich Su-22 w okresie pokoju wynosi\u0142a 20-25 lat. Ostatnie 10 maszyn zmontowano na Lotnisku \u015awidwin.<\/p>\n<p>Pierwszy okres u\u017cytkowania nowych maszyn przypad\u0142 na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 80-tych lat. Polscy piloci stosunkowo szybko opanowali pilota\u017c. Szczeg\u00f3lnie istotne by\u0142o szkolenie z u\u017cyciem nowego, nie stosowanego do tej pory w Wojsku Polskim, uzbrojenia kierowanego klasy p-z (powietrze-ziemia, powietrze-woda, a zgodnie ze zmienion\u0105 nomenklatur\u0105 powietrze-powierzchnia). Poniewa\u017c pa\u0144stwo Polskie tkwi\u0142o mocno w UW, to zadania postawione przed nowymi maszynami pozostawa\u0142y niezmienione.<\/p>\n<p>Przemiany spo\u0142eczno-polityczne w Polsce rozpocz\u0119te w 1989 roku spowodowa\u0142y parcie Polski do wst\u0105pienia do Sojuszy P\u00f3\u0142nocno-Atlantyckiego (NATO), co ostatecznie nast\u0105pi\u0142o w 1999 roku. Ale ju\u017c od pocz\u0105tk\u00f3w 90-lat Polska poszukiwa\u0142a swojej podmiotowo\u015bci w nowych warunkach. Przejawia\u0142o si\u0119 to mi\u0119dzy innymi w nawi\u0105zywaniu kontakt\u00f3w z niedawnymi przeciwnikami. W 1995 roku piloci z Powidza na samolotach Su-22 po raz pierwszy wizytowali baz\u0119 szwedzk\u0105 w Satenas.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug stanu na dzie\u0144 1 stycze\u0144 1991 roku, na uzbrojeniu posiadali\u015bmy 85 sztuk Su-22 M 4 K i 19 sztuk Su-22 UM 3 K. Utracili\u015bmy 2 pilot\u00f3w (Cze\u015b\u0107 Ich Pami\u0119ci!) i 3 Su-22 M 4 K oraz 1 Su-22 UM 3 K. Wypadkowo\u015b\u0107 nie by\u0142a wi\u0119ksza ni\u017c innych typ\u00f3w. Wypadk\u00f3w nie wydarzy\u0142o si\u0119 wiele. Do 2007 roku stracili\u015bmy \u0142\u0105cznie 8 pilot\u00f3w (Cze\u015b\u0107 Ich Pami\u0119ci!) i 12 maszyn w tym dwie dwumiejscowe. Ale, nowy samolot mo\u017cna kupi\u0107. Nie mo\u017cna jednak kupi\u0107 drugiego \u017cycia pilota i osuszy\u0107 \u0142ez wylanych przez najbli\u017cszych. Pierwszym, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 na Su-22 by\u0142 porucznik pilot Bogus\u0142aw Siwiec, w dniu 23 pa\u017adziernika 1986 roku, o godzinie 22;37. Samolot Su-22 M 4 nb 7104 nr 27104.<\/p>\n<h3 id=\"Wypadek-Su-22-nb-3818-nr-37818.\"  >Wypadek Su-22 nb 3818 nr 37818.<\/h3>\n<p>Samolot Su-22 nb 3818 nr 37818 trafi\u0142 do Polski w 1987 roku. Zosta\u0142 wprowadzony na uzbrojenie 8 PLM-B w Miros\u0142awcu. W dniu 4 kwietnia 1995 roku, 8 PLM-B wykonywa\u0142 loty pu\u0142kowe. W lotach tych uczestniczy\u0142 samolot Su-22 nb 3818. W godzinach popo\u0142udniowych odby\u0142a si\u0119 odprawa i \u0107wiczenie pilot\u00f3w w kabinach samolot\u00f3w TS-11 Iskra i Su-22. Tego dnia, niekt\u00f3rzy piloci wykonywali dwa loty. Pierwszy lot na samolocie TS-11 Iskra, drugi na Su-22.<\/p>\n<p>Pilot samolotu Su-22 nb 3818 najpierw wykona\u0142 lot na samolocie TS-11 Iskra w godzinach 16;00 \u2013 16;45, zajmuj\u0105c miejsce w drugiej kabinie. Drugi lot, tego samego dnia, pilot wykona\u0142 samodzielnie w kabinie Su-22 nb 3818. Zadaniem by\u0142 lot wed\u0142ug \u0107wiczenia 24 Programu Szkolenia Lotniczego na samolotach Su-20 i Su-22 z 1994 roku, w strefie odleg\u0142ej o 45 km na wsch\u00f3d od Lotniska Miros\u0142awiec.<\/p>\n<p>Pogoda w tym dniu w rejonie Lotniska Miros\u0142awiec, wed\u0142ug oficjalnych danych by\u0142a nast\u0119puj\u0105ca; zachmurzenie 3\/10, podstawa chmur 1 200 m, g\u00f3rna 2 000 \u2013 3 000 m, wiatr z kierunku 300 stopni (zachodni) z pr\u0119dko\u015bci\u0105 7-12 m\/s, widzialno\u015b\u0107 20 000 m.<\/p>\n<p>O godzinie 17;46 samolot Su-22 nb 3818 wystartowa\u0142. Lot do strefy pilot prowadzi\u0142 na pu\u0142apie 600 m. W strefie z uwagi na ca\u0142kowite zachmurzenie, czyli 10\/10 i panuj\u0105c\u0105 \u015bnie\u017cyc\u0119, pilot poprosi\u0142 o nab\u00f3r wysoko\u015bci do 2 000 m. W oficjalnych dokumentach wpisano zachmurzenie 6\/10. Problem w tym, \u017ce \u0107wiczenie by\u0142o wykonywane wed\u0142ug DZWA (Dzienne Zwyk\u0142e Warunki Atmosferyczne), a tu max zachmurzenie mog\u0142o by\u0107 6\/10. Trzeba jednak zaznaczy\u0107, \u017ce pogoda nie mia\u0142a decyduj\u0105cego wp\u0142ywu na zaistnia\u0142y wypadek.<\/p>\n<p>Ostatecznie pilot nabra\u0142 wysoko\u015b\u0107 4 000 m (g\u00f3rna podstawa chmur 3 800 m). Pilot zameldowa\u0142 przyst\u0105pienie do wykonania prostego pilota\u017cu i uzyska\u0142 zgod\u0119 od KL. Po pewnym czasie, w rejonie p\u00f3\u0142nocno-wschodniej strefy warunki pogodowe uleg\u0142y poprawie (zrobi\u0142a si\u0119 wystarczaj\u0105co du\u017ca dziura w chmurach) i pilot poprosi\u0142 o zezwolenie na wykonanie \u0107wiczenia 24 (doskonalenie techniki figur pilota\u017cu \u015bredniego) i KL t\u0105 zgod\u0119 wyda\u0142. Pilot wykona\u0142 komplet figur \u015bredniego pilota\u017cu; przewr\u00f3t, p\u0119tla, Imelman. Po ich zako\u0144czeniu stwierdzi\u0142 znaczne odchylenie od obranego kierunku lotu. Dochyleniem w lewo poprawi\u0142 samolot w strefie. Samolot by\u0142 na pu\u0142apie 5 000 m z pr\u0119dko\u015bci\u0105 570 km\/h. Pilot doprowadzi\u0142 samolot do przewrotu w lew\u0105 stron\u0119. B\u0119d\u0105c ju\u017c na plecach, pilot stwierdzi\u0142, \u017ce samolot znajduje si\u0119 ju\u017c na pozakrytycznych k\u0105tach natarcia. Odda\u0142 dr\u0105\u017cek, chc\u0105c zmieni\u0107 niekorzystne k\u0105ty. Jednak w\u0142a\u015bciwej reakcji samolotu na dzia\u0142ania pilota nie by\u0142o. Samolot by\u0142 ju\u017c niesterowny i przechyla\u0142 si\u0119 ze skrzyd\u0142a na skrzyd\u0142o z jednoczesnym zwi\u0119kszaniem k\u0105ta opadania. By\u0142o oko\u0142o godziny 18;30.<\/p>\n<p>Pilot podj\u0105\u0142 jedynie s\u0142uszn\u0105 decyzj\u0119 i wystrzeli\u0142 si\u0119 na wysoko\u015bci oko\u0142o 3 000 m. W czasie otwierania spadochrony pilot dozna\u0142 otarcia nask\u00f3rka twarzy i prawego ucha. Wiatr poni\u00f3s\u0142 pilota, a\u017c 8 kilometr\u00f3w dalej. Bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0142 3 km na p\u00f3\u0142noc od Z\u0142otowa i 4 km od miejscowo\u015bci Stawnica. O godzinie 19;09 pilot zosta\u0142 podj\u0119ty przez za\u0142og\u0119 \u015bmig\u0142owca ratowniczego Mi-2 z Lotniska Miros\u0142awiec.<\/p>\n<p>Tymczasem samolot bez pilota nabiera\u0142 pr\u0119dko\u015bci w kierunku ziemi i uderzy\u0142 w ni\u0105 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 oko\u0142o 900 km\/h w pole uprawne. Nast\u0105pi\u0142 du\u017cy wybuch, cho\u0107 samolot nie by\u0142 uzbrojony. Uderzenie nast\u0105pi\u0142o pod k\u0105tem 20-30 stopni z przechyleniem na prawe skrzyd\u0142o, oko\u0142o 80 stopni. W miejscu uderzenia powsta\u0142 kilkumetrowy krater. Cz\u0119\u015bci samolotu rozsypa\u0142y si\u0119 w promieniu oko\u0142o 500 m. Na miejscu upadku zjawi\u0142a si\u0119 stra\u017c po\u017carna, policja i wojsko. Samolot upad\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 500-700 m od najbli\u017cszych zabudowa\u0144 miejscowo\u015bci Franciszkowo. Wed\u0142ug relacji \u015bwiadk\u00f3w, samolot uszkodzi\u0142 linie energetyczn\u0105 \u015bredniego napi\u0119cia, bo o godzinie 18;29 zgas\u0142o \u015bwiat\u0142o w miejscowo\u015bci Nowy Dw\u00f3r.<\/p>\n<p>Na lotnisku oczekiwano ju\u017c na powr\u00f3t samolotu, kiedy dotar\u0142a informacja, \u017ce samolot si\u0119 rozbi\u0142. Poderwano w powietrze grup\u0119 alarmow\u0105 (\u015bmig\u0142owiec Mi-2). Wszyscy byli bardzo zdenerwowani i by\u0142o tylko jedno pytanie \u2013 Czy pilot \u017cyje? Natychmiast zosta\u0142a zabezpieczona dokumentacja obs\u0142ugi technicznej samolotu. Technik samolotu pod tym wzgl\u0119dem by\u0142 spokojny, bo dokumentacja by\u0142a prowadzona wzorowo. W nied\u0142ugim czasie radosna informacja \u2013 Pilot \u017cyje i jest w niez\u0142ej kondycji. Wszystkim spad\u0142 kamie\u0144 z serca. Po kilkunastu minutach na lotnisku l\u0105duje \u015bmig\u0142owiec Mi-2 z pilotem na pok\u0142adzie. Pilot trafi\u0142 do szpitala na badania i niesieczn\u0105 rekonwalescencj\u0119. P\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0142 do latania.<\/p>\n<p>Wypadek by\u0142 badany przez Komisj\u0119 Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych Dow\u00f3dztwa Wojsko Lotniczych i Obrony Powietrznej. W lotniskowym hangarze rozrysowano kszta\u0142ty samolotu w skali 1:1. Zwieziono wi\u0119kszo\u015b\u0107 element\u00f3w samolotu. Kiedy przybyli przedstawiciele komisji na inspekcje wraku, g\u0142\u00f3wnie skupili si\u0119 na jednym elemencie \u2013 mechanizmie \u015blimakowym rozk\u0142adania k\u0105towego skrzyde\u0142. Cz\u0142onkowie komisji nawet nie przes\u0142uchiwali technika samolotu.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug wynik\u00f3w komisji, najbardziej prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0105 wypadku by\u0142 b\u0142\u0105d pilota\u017cowy, polegaj\u0105cy na dopuszczeniu do przekroczenia krytycznego k\u0105ta natarcia samolotu, podczas wykonywania przewrotu i nieumiej\u0119tne radzenie sobie z zaistnia\u0142ym problemem. Komisja potwierdzi\u0142a jedynie s\u0142uszn\u0105 decyzj\u0119 pilota, o opuszczeniu samolotu.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/15c339f7769aba712877575a61cdb79dbd9dc1ff.png\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/15c339f7769aba712877575a61cdb79dbd9dc1ff.png\" alt=\"Miejsce upadku samolotu Su-22. Miejscowo\u015b\u0107 Franciszkowo na p\u00f3\u0142noc od Z\u0142otowa. Zdj\u0119cie z Google\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Miejsce upadku samolotu Su-22. Miejscowo\u015b\u0107 Franciszkowo na p\u00f3\u0142noc od Z\u0142otowa. Zdj\u0119cie z Google<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4c3af762ed835fcabf597539e76201601df8dc2c.png\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4c3af762ed835fcabf597539e76201601df8dc2c.png\" alt=\"Franciszkowo. Miejsce upadku samolotu Su-22. Szkic Andrzej Graczy\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Franciszkowo. Miejsce upadku samolotu Su-22. Szkic Andrzej Graczy<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Subiektywnie.\"  >Subiektywnie.<\/h3>\n<p>Istotne, \u017ce Komisja u\u017cy\u0142a stwierdzenia; \u201enajbardziej prawdopodobna\u201d. Problem w tym, \u017ce Komisja mia\u0142a tylko do dyspozycji wrak i wywiady prowadzone z pilotem, gdy\u017c pok\u0142adowy rejestrator uleg\u0142 uszkodzeniu na 4 minuty przed katapultowaniem si\u0119 pilota. R\u00f3wnie\u017c komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce samolot by\u0142 sprawny do ko\u0144ca i nie uleg\u0142 awarii. Chc\u0119 jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce je\u015bli uleg\u0142 awarii pok\u0142adowy rejestrator to mo\u017ce awarii uleg\u0142 tak\u017ce uk\u0142ad sterowania. Opinii publicznej, ma\u0142o znany jest fakt, \u017ce samoloty ukryte w nowych schrono-hangarach stale by\u0142y nara\u017cone na wilgo\u0107, bo pomieszczenia te by\u0142y wilgotne. Radzono sobie mi\u0119dzy innymi w ten spos\u00f3b, \u017ce przy d\u0142u\u017cszych przerwach i okresach du\u017cej wilgotno\u015bci wyjmowano bloki CWM i umieszczano w ciep\u0142ych i suchych pomieszczeniach. Przed lotami instalowano bloki na samolotach. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce na wypadek W, 1\/3 samolot\u00f3w nie nadawa\u0142a si\u0119 do u\u017cytku z powodu ca\u0142kowitej lub ograniczonej niesprawno\u015bci (elektronika i nie tylko).<\/p>\n<p>Mo\u017cna tak\u017ce domniemywa\u0107, \u017ce z uwagi na panuj\u0105ce warunki atmosferyczne mog\u0142o nast\u0105pi\u0107 cz\u0119\u015bciowe oblodzenie p\u0142atowca. Lecz prawdopodobnie ustawienie k\u0105ta skosu skrzyde\u0142 by\u0142o niew\u0142a\u015bciwe w stosunku do parametr\u00f3w lotu w tej fazie wykonywania zadnia. Po poprawnie wykonanej serii figur samolot powinien by\u0107 na kursie, a pilot stwierdzi\u0142 znaczne odchylenie.<\/p>\n<p>Komisja stwierdzi\u0142a, i\u017c zachowanie pilota by\u0142o adekwatne do poziomu jego wyszkolenia. Sedno sprawy tkwi\u0142o w tym, \u017ce m\u0142ody pilot z TS-11 Iskra przesiada\u0142 si\u0119 na znacznie wi\u0119kszy i ci\u0119\u017cszy samolot szturmowy Su-22. R\u00f3\u017cnica ogromna. Pilot genera\u0142 Jerzy Gotowa\u0142a wspomina\u0142, \u017ce musia\u0142 kiedy\u015b skre\u015bli\u0107 m\u0142odego pilota, kt\u00f3ry po TS-11 nie by\u0142 w stanie opanowa\u0107 Su-22. Brak po\u015bredniego samolotu by\u0142 zauwa\u017cony ju\u017c w drugiej po\u0142owie 80-lat. Liczono, \u017ce luk\u0119 t\u0119 wype\u0142ni I-22 Iryda. Tak si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n<p>Nie jest odkrywcze stwierdzenie, \u017ce piloci sp\u0119dzali w powietrzu zbyt ma\u0142o czasu. \u015aredni dobry nalot roczny oscylowa\u0142 w\u00f3wczas w granicach 50-60 godzin (licz\u0105c od startu do l\u0105dowania). I nie chodzi tutaj o wielogodzinne loty na autopilocie. Dobry pilot to taki, kt\u00f3ry rocznie mia\u0142by 300-400 operacji lotniskowych start-l\u0105dowanie, plus tyle samo zada\u0144 nad poligonem. Z samego patrzenia na samolot nikt si\u0119 jeszcze nie nauczy\u0142 pilotowa\u0107.<\/p>\n<h3 id=\"Wypadek-wykorzystany-politycznie.\"  >Wypadek wykorzystany politycznie.<\/h3>\n<p>Po\u0142owa 90-lat to okres nerwowych ruch\u00f3w na Polskiej scenie politycznej, w wojsku i w Polskim Przemy\u015ble Zbrojeniowym, w tym w Przemy\u015ble Lotniczym. W 1993 roku uda\u0142o si\u0119 wyprowadzi\u0107 armi\u0119 czerwon\u0105 z Rzeczypospolitej. Szkoda, \u017ce nie usuni\u0119to agentury. Rzeczypospolita d\u0105\u017cy\u0142a do wst\u0105pienia do struktur NATO, z du\u017c\u0105 pomoc\u0105 Polonii z USA. Dzisiaj trudno w to uwierzy\u0107, ale nasz przemys\u0142 lotniczy by\u0142 na stosunkowo dobrym poziomie. Zdecydowanie g\u00f3rowa\u0142 nad lotniczym przemys\u0142em Brazylii, kt\u00f3ra w obecnym czasie (2017r.) nale\u017cy do pot\u0119g w tej dziedzinie. Po rozpadzie CCCP stracili\u015bmy g\u0142\u00f3wny rynek zbytu. Komuni\u015bci przekszta\u0142ceni w kapitalist\u00f3w nie mieli poj\u0119cia jak funkcjonuje wolny rynek i nie potrafili zadba\u0107 o nowe rynki zbytu. Kolejne rz\u0105dy pozostawia\u0142y firmy same sobie. Zacz\u0119\u0142y decydowa\u0107 partykularne interesy. Niepowodzeniami obarczano zwi\u0105zki zawodowe. W gronie Polskich konstruktor\u00f3w i producent\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142\u0119bokie podzia\u0142y.<\/p>\n<p>W ca\u0142ym 1995 roku, dosz\u0142o do czterech wypadk\u00f3w lotniczych w Wojsku Polskim, kt\u00f3re poch\u0142on\u0119\u0142y trzech pilot\u00f3w. W dniu 24 stycznia 1996 roku, dosz\u0142o do drugiej w historii Programu I-22 katastrofy samolotu Iryda. Maszyna nr ANA 02-03 podczas lotu w okolicach Radomia ulega ca\u0142kowitemu rozbiciu, grzebi\u0105c dw\u00f3ch lotnik\u00f3w. \u015amierci\u0105 lotnika zgin\u0119li; major T. Chudzik i kapitan J. Mieszkowski \u2013 Cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci!<\/p>\n<p>Prasa mia\u0142a niez\u0142y \u017cer. W zale\u017cno\u015bci od opcji politycznych ferowano stosowne wyroki. W jednym dziennikarze byli zgodni i z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 napisali &#8211; \u201eTo by\u0142y b\u0142\u0119dy pilot\u00f3w\u201d. Dodawali &#8211; \u201ew 70-80 % wypadk\u00f3w win\u0119 ponosi\u0142 pilot\/za\u0142oga\u201d. \u017baden z nich nie zastanowi\u0142 si\u0119 nad tym, czy na samolocie bojowym mo\u017cna kr\u0119ci\u0107 figury \u015bredniego i wy\u017cszego pilota\u017cu. Przecie\u017c samolot bojowy to bokser, a nie baletnica. Nie wiedz\u0105, \u017ce dzia\u0142ania pilota s\u0105 jedynie wierzcho\u0142kiem g\u00f3ry lodowej, a jego b\u0142\u0105d jest jedynie zwie\u0144czeniem b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nionych wcze\u015bniej przez innych.<\/p>\n<p>\u00d3wczesny program szkolenia by\u0142 zlepkiem programu z CCCP, uzupe\u0142niony rodzimymi pomys\u0142ami. W doktrynie wojennej Polski istotne by\u0142o wykorzystanie w dzia\u0142aniach DOL. Samoloty MiG-21 (od 1964r.) i Lim-2\/5\/6 korzysta\u0142y z nich standardowo. Su-22 ju\u017c nie bardzo, bo to zadanie wykonywali tylko nieliczni, najbardziej do\u015bwiadczeni. W podobnej doktrynie do chwili obecnej dzia\u0142aj\u0105 maszyny SAAB JAS-39 Gripen. Samoloty F-16 \u2013 nie.<\/p>\n<p>Wspomniane katastrofy odbi\u0142y si\u0119 szerokim echem w Polskim \u015bwiecie lotniczym. Og\u00f3lnie mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce by\u0142y dwie antagonizuj\u0105ce grupy. Jedna skupiona wok\u00f3\u0142 PZL Mielec i Instytutu Lotnictwa (PZL I-22), a druga wok\u00f3\u0142 PZL Ok\u0119cie (PZL-130 Orlik). Prawd\u0105 jest tak\u017ce to, \u017ce I-22 Iryda mia\u0142a znacznie gorsz\u0105 pras\u0119. Wytykano wszystkie faktyczne i wyimaginowane jej wady. Natomiast PZL-130 Orlik mia\u0142 dobr\u0105 pras\u0119 i nie spos\u00f3b by\u0142o znale\u017a\u0107 w niej wady tej maszyny.<\/p>\n<p>Antagonizmy te naros\u0142y z chwil\u0105 nabierania kszta\u0142tu programu WSB (Wielozadaniowy Samolot Bojowy), kt\u00f3ry mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 dotychczas u\u017cywany sprz\u0119t ze wschodu. Tak naprawd\u0119 Polska do wyboru mia\u0142a dwie konstrukcje; Lockheed Martin F-16 (ex General Dynamics) popierany przez \u201egrup\u0119 warszawsk\u0105\u201d oraz SAAB JAS-39 Gripen popierany przez \u201egrup\u0119 mieleck\u0105\u201d.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej o Lockheed F-16 w artykule \u201eWyb\u00f3r Lockheed Martin F-16 dla Polskich Si\u0142 Zbrojnych.\u201d 2005r.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej o SAAB JAS-39 Gripen w artykule \u201eWielozadaniowy samolot bojowy Gripen dla Polski.\u201d 2008r.<\/p>\n<p>Mirage-2000 by\u0142 dla nas za drogi, podobnie jak F-15. B\u0119d\u0105ca w gor\u0105czce, agentura moskiewska proponowa\u0142a; Su-27, Su-30, MiG-29 M (Jak si\u0119 po kolejnych 15-latach okaza\u0142o, dzisiaj oni trzymaj\u0105 g\u00f3r\u0119, bo jeszcze wiele lat w Rzeczypospolitej b\u0119d\u0105 Su-22 i MiG-29).<\/p>\n<p>Jeszcze w drugiej po\u0142owie 90-lat wierzyli\u015bmy, \u017ce kt\u00f3ry\u015b z Polskich zak\u0142ad\u00f3w we\u017amie udzia\u0142 w budowie WSB. Zar\u00f3wno PZL Ok\u0119cie jak i PZL Mielec mia\u0142y spore do\u015bwiadczenie i wolne moce przerobowe.<\/p>\n<p>Nie tylko, nie rozwi\u0105zano pi\u0119trz\u0105cych si\u0119 problem\u00f3w, to jeszcze niespodziewanie MON arbitralnie wstrzyma\u0142 jakiekolwiek dzia\u0142ania w Programie I-22 Iryda i og\u0142oszono, \u017ce Polska zakupi nieu\u017cywane ju\u017c przez Niemcy samoloty Alpha Jet. Po takiej informacji burza zmieni\u0142a si\u0119 w trz\u0119sienie ziemi. Ca\u0142y przemys\u0142 zbrojeniowy zagrozi\u0142 strajkiem, MON z pomys\u0142u wycofa\u0142 si\u0119. Oliwy do ognia doda\u0142y pomys\u0142y zakupu samolot\u00f3w Northrop F-5 Freedom Fighter i jak kr\u00f3lik z kapelusza wyci\u0105gni\u0119ty projekt PZL-230 Skorpion, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c w uk\u0142adzie kaczka, bez uk\u0142adu fly-by-wright, nie mia\u0142 \u017cadnych szans.<\/p>\n<p>To wszystko co spisa\u0142em dzia\u0142o si\u0119 w 90-latach. Samoloty Su-22 nadal (2017r.) znajduj\u0105 si\u0119 na uzbrojeniu Polskiego Wojska, bazuj\u0105c w \u015awidwinie. I chyba jeszcze b\u0119d\u0105 tam d\u0142ugo. Su-22 nie mog\u0105 uczestniczy\u0107 we wsp\u00f3lnych \u0107wiczeniach NATO, bo brak im stosownego wyposa\u017cenia, a nawet uzbrojenia.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman. Konsultacja Andrzej Graczyk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wybuch drugiej zimnej wojny na pocz\u0105tku 80-lat wymusi\u0142 dozbrojenie pa\u0144stw uk\u0142adu warszawskiego. W Polsce wprowadzono na uzbrojenie lotnictwa my\u015bliwskiego w ograniczonej ilo\u015bci samoloty MiG-23 MF i z powod\u00f3w finansowych, do dw\u00f3ch pu\u0142k\u00f3w MiG-21 bis. Jednak prawdziwe przezbrojenie nast\u0105pi\u0142o w lotnictwie my\u015bliwsko-bombowym (szturmowym). I pod wzgl\u0119dem jako\u015bciowym i ilo\u015bciowym. U\u017cywane do tego czasu szturmowe Lim-6 bis by\u0142y ju\u017c daleko niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-748","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tragedie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=748"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3285,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/748\/revisions\/3285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}