{"id":7406,"date":"2025-07-10T12:18:06","date_gmt":"2025-07-10T10:18:06","guid":{"rendered":"https:\/\/polot.net\/?p=7406"},"modified":"2025-07-10T12:18:06","modified_gmt":"2025-07-10T10:18:06","slug":"general-dynamics-f-16-a-b-konstrukcja-1974r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=7406&lang=pl","title":{"rendered":"General Dynamics F-16 A, B. Konstrukcja. 1974r."},"content":{"rendered":"\n

Krak\u00f3w 2005-03-14<\/p>\n\n\n\n

General Dynamics<\/strong> F-16 A, B. 1974r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Rozdzia\u0142 1974.02.02. Nowoczesny samolot my\u015bliwski. Pierwsza generacja.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
General Dynamics F-16 Fighting Falcon, nb E-176. Dania. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
General Dynamics F-16 Fighting Falcon, nb E-176. Dania. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
F-16 Turcja. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Konstrukcja F-16.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

W marcu 1993 roku, firma Lockheed przej\u0119\u0142a wydzia\u0142 my\u015bliwc\u00f3w General Dynamics z zak\u0142adem w Fort Worth. Zak\u0142ad ten produkowa\u0142 samoloty F-16 oraz elementy do samolot\u00f3w F-22. Warto\u015b\u0107 transakcji wynios\u0142a oko\u0142o 1,5 miliarda USD. W 1995 roku, dosz\u0142o do po\u0142\u0105czenia firmy Lockheed z firm\u0105 Martin Marietta. W efekcie powsta\u0142a firma Lockheed Martin Aeronautics. Obecnie cz\u0119sto pomijany jest ostatni cz\u0142on nazwy.<\/p>\n\n\n\n

Warto zaznaczy\u0107, i\u017c F-16 firmy Lockheed Martin, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a wydzia\u0142 my\u015bliwc\u00f3w General Dynamics jest zdobywc\u0105 nagrody The Hughes Trophy, kt\u00f3ra jest najbardziej presti\u017cow\u0105 nagrod\u0105 lotnictwa si\u0142 zbrojnych USA dla samolotu dominuj\u0105cego w powietrzu oraz nagrody Gunsmoke za akcje powietrze-ziemia.<\/p>\n\n\n\n

Samolot F-16 A\/B jest jedno- lub dwumiejscowy, jednosilnikowy \u015bredniop\u0142at. Konstrukcja  modu\u0142owa obliczona jest na wytrzymanie przeci\u0105\u017ce\u0144 9g. Przeznaczony do walki manewrowej przy kontakcie wzrokowym.<\/p>\n\n\n\n

Skrzyd\u0142a o obrysie trapezowym, profil NACA 64A-204, skos kraw\u0119dzi natarcia 40 stopni, bez wznosu. Wyd\u0142u\u017cenie skrzyd\u0142a wynosi 3,2, powierzchnia 27,87 m2. Konstrukcja skrzyd\u0142a jest wielod\u017awigarowa, dwucz\u0119\u015bciowa, p\u00f3\u0142skorupowa, typu bezpiecznego zniszczenia. Sk\u0142ada si\u0119 z 12-d\u017awigar\u00f3w i 5-\u017ceber dzielonych, w tym 4-\u017cebra wzmocnione, do kt\u00f3rych montowane s\u0105 w\u0119z\u0142y uzbrojenia. D\u017awigary rozpoczynaj\u0105 si\u0119 frezowanymi okuciami typu ko\u0142nierzowego, s\u0142u\u017c\u0105cymi do monta\u017cu skrzyde\u0142 do kad\u0142uba. Pokrycie skrzyde\u0142 wykonano z pojedynczych arkuszy blach. Wn\u0119trze skrzyd\u0142a wykorzystano na zbiorniki paliwa. Na kraw\u0119dzi natarcia zamontowano klapy o konstrukcji przek\u0142adkowej z wype\u0142niaczem ulowym, o powierzchni obu 3,41 m2. Na kraw\u0119dzi sp\u0142ywu zamontowano klapo-lotki, tak\u017ce o konstrukcji przek\u0142adkowej z wype\u0142niaczem ulowym. Zajmuj\u0105 one 70 % rozpi\u0119to\u015bci p\u0142ata i s\u0105 wzajemnie wymienne. Obie maj\u0105 powierzchni\u0119 2,91 m2.<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0142ub o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej, metalowej, typu bezpiecznego zniszczenia. Kad\u0142ub jest cz\u0119\u015bciowo typu no\u015bnego, dlatego m\u00f3wi\u0105c o skrzyd\u0142ach pasmowych tego samolotu mamy na uwadze boczne cz\u0119\u015bci kad\u0142uba zdolne do wytwarzania si\u0142y no\u015bnej. Technologicznie podzielony na 3-cz\u0119\u015bci i modu\u0142u wlotu powietrza. Przedni element mie\u015bci stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105, kabin\u0119 pilota ( pilot\u00f3w ), przedni zbiornik paliwa, dzia\u0142ko z b\u0119bnem amunicyjnym. \u015arodkowy modu\u0142 sk\u0142ada si\u0119 z 24 pod\u0142u\u017cnic i 8 wr\u0119g si\u0142owych. Do tego elementu mocowane jest podwozie wraz z jego komorami. We wn\u0119trzu umieszczono tak\u017ce kana\u0142 powietrzny i zbiorniki paliwa, a na grzbiecie urz\u0105dzenie do pobierania paliwa w locie. Tylna cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba to dwa boczne wysi\u0119gniki zako\u0144czone krokodylowymi klapami hamulcowymi, o max wychyleniu 60 stopni. Wysi\u0119gniki s\u0105 po\u0142\u0105czone ze s\u0105 g\u00f3r\u0105 nad silnikiem oraz uzupe\u0142nione wzmocnieniami dolnymi do kt\u00f3rych mocowany jest tak\u017ce hak do l\u0105dowania.<\/p>\n\n\n\n

Kabina typu szczelnego, klimatyzowana. Tablica rozdzielcza wyposa\u017cona w 3 ekrany ( monitory katodowe ) uzupe\u0142nione wska\u017anikiem przeziernym. Tradycyjne przyrz\u0105dy zmniejszono do minimum i pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 awaryjn\u0105. Pod tablic\u0105 rozdzielcz\u0105 umieszczono te elementy wyposa\u017cenia kt\u00f3re wymagaj\u0105 klimatyzowanych warunk\u00f3w. Fotel katapultowany firmy Aces II typu 0-0, odchylony o k\u0105t 30 stopni, dla lepszego znoszenia przez pilota przeci\u0105\u017cenia. Oszklenie kabiny wykonano z jednego arkusza tworzywa, z 14-warstwowego poliw\u0119glanu. Owiewka unoszona jest w g\u00f3r\u0119 do ty\u0142u. Oszklenie uzupe\u0142nia niedu\u017ce okno z ty\u0142u. Widoczno\u015b\u0107 w poziomie 360 stopni, w pionie 270 stopni i jest bardzo dobra. W kabinie zamiast centralnego dr\u0105\u017cka zamontowano na prawym pulpicie-pod\u0142okietniku joystick.<\/p>\n\n\n\n

Usterzenie klasyczne. Pionowe o skosie 45 stopni, powierzchni 5,09 m2, konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa 4-d\u017awigarowa. Pokrycie z kompozytu w\u0119glowego. Kraw\u0119d\u017a natarcia o konstrukcji przek\u0142adkowej z wype\u0142niaczem ulowym. Ster kierunku przek\u0142adkowy-kompozytowy z wype\u0142niaczem ulowym, zawieszony w trzech punktach i ma powierzchni\u0119 1,08 m2. W podstawie usterzenia zamontowano elementy sterowania sterem i cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia. Usterzenie poziome p\u0142ytowe, trapezowe, o skosie 40 stopni i ujemnym wznosie 10 stopni. Konstrukcyjnie wykonany z jednego d\u017awigara tytanowego i pomocniczego d\u017awigara duraluminiowego. Reszta to wype\u0142nienie kom\u00f3rkowe i pokrycie przek\u0142adkowe z kompozytu. Usterzenie poziome jest wzajemnie przemienne. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 usterzenia poziomego 5,58 m, a powierzchnia 5,59 m2. Usterzenie uzupe\u0142niaj\u0105 dwie kierownice aerodynamiczne o obrysie trapezowym, rozchylone na boki po 10 stopni. Konstrukcja kompozytowa z wype\u0142nieniem kom\u00f3rkowym.<\/p>\n\n\n\n

Podwozie tr\u00f3jpodporowe, z pojedynczymi ko\u0142ami, chowane do kad\u0142uba. Przednie podwozie umieszczone jest na p\u00f3\u0142-widelcu, sterowane, chowane do ty\u0142u, na p\u0142asko. Wymiary 0,457 x 0,145, o ci\u015bnieniu 2,07 \u2013 2,14 MPa. W podwoziu g\u0142\u00f3wnym hamulce tarczowe z uk\u0142adem przeciw po\u015blizgowym ( ABS ), chowane w prz\u00f3d z r\u00f3wnoczesnym obrotem o 90 stopni, aby p\u0142asko przylega\u0142y do kana\u0142u powietrznego. Wymiary 0,705 x 0,222, o ci\u015bnieniu 1,45 \u2013 1,52 MPa. Amortyzatory olejowo-gazowe w goleniach. Baza podwozia 4,00 m, rozstaw podwozia 2,36 m.<\/p>\n\n\n\n

Nap\u0119d F-16 A\/B.<\/p>\n\n\n\n

Silnik Pratt Whitney F-100 PW-100 o ci\u0105gu 1 x 66,70 kN, a z dopalaniem 1 x 111,20 kN ( 1 x 11 300 kG ). Jest dwuprzep\u0142ywowy. Sk\u0142ada si\u0119 z 3-stopniowy wentylator, 10-stopniowa spr\u0119\u017carka osiowa, pier\u015bcieniowa komora spalania, 2-stopniowa turbina wysokiego ci\u015bnienia, 2-stopniowa turbina niskiego ci\u015bnienia ( wentylatora ), dopalacz, regulowana hydraulicznie dysza. Mas silnika 1 370 kg, d\u0142ugo\u015b\u0107 4,855 m, \u015brednica 1,180 m, stopie\u0144 dwuprzep\u0142ywowo\u015bci 0,7. Zu\u017cycie paliwa 0,693 kg\/kGh, a z dopalaniem 2,60 kg\/kGh. Spr\u0119\u017c 1:25. Temperatura przed turbin\u0105 1 672 K. \u0141opatki turbiny ch\u0142odzone. <\/p>\n\n\n\n

Zbiorniki skrzyd\u0142owe i kad\u0142ubowe o pojemno\u015bci 3 126 kg. Dodatkowo mo\u017cna podwiesi\u0107 pod skrzyd\u0142ami maksymalnie 2 936 litr\u00f3w w uk\u0142adzie; 2 x 1 400 litr\u00f3w i pod kad\u0142ubem 1 x 1 136 litr\u00f3w. Wszystkie maszyny mog\u0105 by\u0107 tankowane w powietrzu.<\/p>\n\n\n\n

Awionika F-16 A\/B.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Pocz\u0105tkowo stacja radiolokacyjna Westinghouse impulsowo-dopplerowska AN\/APG-66 o zasi\u0119gu 46 km z przelicznikiem cyfrowym Deko M 362 F.<\/li>\n\n\n\n
  • Urz\u0105dzenie ostrzegaj\u0105ce AN\/ALR-56 M lub Victor AN\/ALR-69.<\/li>\n\n\n\n
  • System \u0142\u0105czno\u015bci; radiostacja UHF Magnavox AN\/ARC-126 lub \u2013164 z szyfratorem g\u0142osu KY-58, radiostacja VHF Collins ( AM\/FM ) AN\/ARC-186 lub \u2013205 szyfrator przekazu danych KIT-1 A\/TSEC.<\/li>\n\n\n\n
  • W wersji dwumiejscowej rozm\u00f3wnica\u00a0 pok\u0142adowa AN\/AIC-18, -25.<\/li>\n\n\n\n
  • Wyposa\u017cenie radionawigacyjne; radiowysoko\u015bciomierz AN\/APN-232, ILS Collins AN\/ARN-108, Tacan AN\/ARN-118, transporter IFF AN\/APX-101, system nawigacyjny GPS Rockwell Navstar.<\/li>\n\n\n\n
  • Bezw\u0142adno\u015bciowy system nawigacyjny Singer Kearfott SKN 2400.<\/li>\n\n\n\n
  • Komputer danych aerodynamicznych Litton LN-93 lub Honeywell H-523.<\/li>\n\n\n\n
  • Komputery systemu uzbrojenie i systemu awioniki.<\/li>\n\n\n\n
  • System samoobrony; wyrzutnik flar Tracor AN\/ALE-40 (V)-4 lub AN\/ALE-47.<\/li>\n\n\n\n
  • Zak\u0142\u00f3canie elektroniczne AN\/ALQ-131 i \u201314.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Wyposa\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad sterowania FBW, firmy Bendix-King, ca\u0142kowicie elektroniczny. Wszystkie powierzchnie wychylane za pomoc\u0105 silnik\u00f3w i si\u0142ownik\u00f3w hydraulicznych sterowanych elektrycznie. Zastosowano; 8 silnik\u00f3w hydraulicznych do poruszania klap przednich, 6 do wychylania klapolotek, 2 do usterzenia poziomego, 1 do steru kierunku, 2 do hamulc\u00f3w aerodynamicznych. Zapewniaj\u0105 one bardzo du\u017ce pr\u0119dko\u015bci k\u0105towe si\u0119gaj\u0105ce 52 0<\/sup>\/s. Wychylenie przednich klap jest automatyczne i zale\u017cy od liczby Ma i k\u0105ta natarcia p\u0142at\u00f3w. Sam proces sterowania jest realizowany poprzez system komputerowy i czterokana\u0142ow\u0105 sie\u0107 z uk\u0142adem sztucznej stateczno\u015bci i aktywnego sterowania, przewa\u017caj\u0105cy dane z czujnik\u00f3w ( pr\u0119dko\u015bci, k\u0105ta natarcia, k\u0105ta ze\u015blizgu, po\u0142o\u017cenia przestrzennego samolotu, przyspieszenia wzgl\u0119dem trzech osi ) oraz dr\u0105\u017cka sterowego pilota. System aktywnie t\u0142umi drgania samowzbudne, przeciwdzia\u0142a podmuchom i t\u0142umi szkodliwe wiry przy locie na du\u017cych katach natarcia. Pob\u00f3r mocy przez ca\u0142y uk\u0142ad dochodzi do 12 kW.<\/p>\n\n\n\n

    Instalacja elektryczna.<\/p>\n\n\n\n

    Turbina awaryjna-pomocnicza firmy Garrett. Elektryczna pr\u0105du sta\u0142ego 24\/28 V, przemiennego jednofazowego 115 V \/ 400 Hz, pr\u0105dnica g\u0142\u00f3wna 60 kVA, pr\u0105dnica zapasowa 10 kVA, akumulator 4-komorowy do zasilania komputer\u00f3w uk\u0142adu sterowania 17 Ah, pr\u0105dnica awaryjna 5 kVA.<\/p>\n\n\n\n

    Instalacja hydrauliczna jest dwuobwodowa, ci\u015bnienie robocze 20,6 MPa, pojemno\u015b\u0107 161 litr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Instalacja tlenowa i klimatyzacji.<\/p>\n\n\n\n

    Uzbrojenie.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • 6-lufowe dzia\u0142ko obrotowe, rewolwerowe, elektryczne General Electric M61A1 kal. 20 mm z 511 nabojami. Szybkostrzelno\u015b\u0107 6 000 strza\u0142\u00f3w\/minut\u0119.<\/li>\n\n\n\n
    • 9 w\u0119z\u0142\u00f3w podwieszenia uzbrojenia o no\u015bno\u015bci; przy manewrach ponad 5,5g \u2013 podkad\u0142ubowy 1 x 1 000 kg, podskrzyd\u0142owe wewn\u0119trzne 2 x 2 041 kg, \u015brodkowe 2 x 1 587 kg, zewn\u0119trzne 2 x 318 kg, ko\u0144cowe 2 x 193 kg. Przy manewrach 9g ograniczone \u2013 1 x 544 kg, 2 x 1 134 kg, 2 x 907 kg, 2 x 204 kg, 2 x 193 kg.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
      \"\"
      Dane T-T F-16. 1980 rok. Praca Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

      Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Krak\u00f3w 2005-03-14 General Dynamics F-16 A, B. 1974r. Rozdzia\u0142 1974.02.02. Nowoczesny samolot my\u015bliwski. Pierwsza generacja. Konstrukcja F-16. W marcu 1993 roku, firma Lockheed przej\u0119\u0142a wydzia\u0142 my\u015bliwc\u00f3w General Dynamics z zak\u0142adem w Fort Worth. Zak\u0142ad ten produkowa\u0142 samoloty F-16 oraz elementy do samolot\u00f3w F-22. Warto\u015b\u0107 transakcji wynios\u0142a oko\u0142o 1,5 miliarda USD. W 1995 roku, dosz\u0142o do […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7410,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7411,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7406\/revisions\/7411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}