{"id":7117,"date":"2025-05-20T10:58:56","date_gmt":"2025-05-20T08:58:56","guid":{"rendered":"https:\/\/polot.net\/?p=7117"},"modified":"2025-05-20T10:58:56","modified_gmt":"2025-05-20T08:58:56","slug":"suchoj-su-22-historia-1984r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=7117&lang=pl","title":{"rendered":"Suchoj Su-22. Historia. 1984r."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krak\u00f3w 2007-09-01<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>269 Rozdzia\u0142 1984-05-05<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>OKB Suchoj Su-22 M 4 K, Su-22 UM 3 K. Polska.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nadd\u017awi\u0119kowy samolot my\u015bliwsko-bombowy o zmiennej geometrii skrzyde\u0142.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"766\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3005-muzeum-Czyzyny-2007-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1024x766.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7118\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3005-muzeum-Czyzyny-2007-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1024x766.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3005-muzeum-Czyzyny-2007-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-300x224.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3005-muzeum-Czyzyny-2007-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-768x574.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3005-muzeum-Czyzyny-2007-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman.png 1206w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Su-22 M 4 K nb 3005 muzeum Czy\u017cyny 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"597\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2009-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1024x597.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7119\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2009-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1024x597.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2009-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-300x175.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2009-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-768x448.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2009-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1536x896.png 1536w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2009-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman.png 1548w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Su-22 M 4 K nb 3305 muzeum Czy\u017cyny 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"570\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1024x570.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7120\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1024x570.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-300x167.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-768x428.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1536x855.png 1536w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-3305-muzeum-Czyzyny-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman.png 1618w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Su-22 M 4 K nb 3305 muzeum Czy\u017cyny 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"571\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-9410-muzeum-Deblin-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1-1024x571.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7122\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-9410-muzeum-Deblin-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1-1024x571.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-9410-muzeum-Deblin-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1-300x167.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-9410-muzeum-Deblin-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1-768x428.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-9410-muzeum-Deblin-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1-1536x857.png 1536w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Su-22-M-4-K-nb-9410-muzeum-Deblin-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman-1.png 1614w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Su-22 M 4 K nb 9410 muzeum D\u0119blin 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Historia samolotu.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W CCCP samolot Su-17 pomimo ci\u0105g\u0142ych modyfikacji i powstania ju\u017c drugiej generacji, wci\u0105\u017c nie spe\u0142nia\u0142 pok\u0142adanych w nim za\u0142o\u017ce\u0144. Nie chodzi\u0142o tu o w\u0142asno\u015bci lotne i osi\u0105gi, ale o mo\u017cliwo\u015bci skutecznego atakowania cel\u00f3w naziemnych w \u201eka\u017cdych warunkach atmosferycznych\u201d. Zmienna geometria skrzyde\u0142 nie by\u0142a tu wystarczaj\u0105cym argumentem. Kluczem do sukcesu by\u0142o nowe wyposa\u017cenie oparte na nowoczesnej elektronice, a tej w Moskwie zaczyna\u0142o brakowa\u0107. I nie pomaga\u0142a tu idea budowania samolot\u00f3w wysoce wyspecjalizowanych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W samolocie my\u015bliwsko-bombowym Su-17 M 2, du\u017cy nacisk po\u0142o\u017cono na zamontowanie docelowej elektroniki i uzbrojenia. Poprawiono tak\u017ce warunki pracy pilota poprzez nieznaczne poszerzenie kabiny. Jednak prz\u00f3d kad\u0142uba wci\u0105\u017c ograniczy\u0142 widoczno\u015b\u0107. Dodatkowo brak by\u0142o samolotu szkolno-bojowego, na kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142oby bezpiecznie szkoli\u0107 nowych pilot\u00f3w. Su-7 U nie spe\u0142nia\u0142 ju\u017c swojej roli. Dlatego jeszcze w pa\u017adzierniku 1974 roku, w\u0142adze sowieckie (KC KPZR i RM CCCP) nakaza\u0142y OKB Suchoj budow\u0119 dw\u00f3ch nowych odmian Su-17; S-52 \u2013 z poprawionymi warunkami widoczno\u015bci i celowania oraz elektronik\u0105 zunifikowan\u0105 z samolotem MiG-27 M. S-52 U \u2013 szkolno-bojowy z pierwsze\u0144stwem wykonania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Su-17 wersja S-52. 1976 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znacznej przebudowie uleg\u0142a przednia cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba. Ide\u0105 by\u0142o pomieszczenie nowego wyposa\u017cenia i skokowa poprawa warunk\u00f3w pracy pilota. Przedni element kad\u0142uba uleg\u0142 skr\u00f3ceniu, chwyt powietrza nieznacznie obni\u017cono, a reszt\u0119 znacznie pogrubiono. Osi\u0105gni\u0119to to poprzez pochylenie osi kad\u0142uba o 3 stopnie, licz\u0105c od 13 wr\u0119gi do przodu. Teraz widoczno\u015b\u0107 z kabiny sta\u0142a si\u0119 por\u00f3wnywalna z widoczno\u015bci\u0105 z samolot\u00f3w nie posiadaj\u0105cych czo\u0142owych chwyt\u00f3w powietrza. Za kabin\u0105 rozbudowie uleg\u0142a nadbud\u00f3wka. Dla poprawienia stateczno\u015bci kierunkowej podwy\u017cszono usterzenie pionowe, dok\u0142adaj\u0105c dodatkowy element oraz dobudowano nap\u0142yw. W p\u00f3\u017aniejszym czasie pod kad\u0142ubem dodano niewielk\u0105 kierownic\u0119 aerodynamiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sama kabina zosta\u0142a znacznie powi\u0119kszona, fotel podniesiono do g\u00f3ry, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy pilota. Tym sposobem, zwi\u0119kszono k\u0105t obserwacji do przodu, w d\u00f3\u0142 z 9 stopni do 15 stopni. Bezpiecze\u0144stwo pilota wzros\u0142o poprzez zastosowanie fotela wyrzucanego typu K-36 D serii 2, klasy 0-75, a nieco p\u00f3\u017aniej klasy 0-0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liczb\u0119 w\u0119z\u0142\u00f3w uzbrojenia zwi\u0119kszono do 10 sztuk, chocia\u017c bywaj\u0105 wersje \u201enarodowe\u201d z 8 w\u0119z\u0142ami. Ta dodatkowa para w\u0119z\u0142\u00f3w pojawi\u0142a si\u0119 pod skrzyd\u0142ami i s\u0142u\u017cy wy\u0142\u0105cznie do przenoszenia uzbrojenia obronnego z\u0142o\u017conego z kierowanych pocisk\u00f3w klasy p-p R-60, R-55 lub R-13. Automatyczny uk\u0142ad nawigacji DISS-7, do omijania przeszk\u00f3d terenowych, umieszczono teraz we wn\u0119trzu kad\u0142uba, a nie jak poprzednio w owiewce pod nim. Wszystkie te zmiany spowodowa\u0142y powstanie \u0142atwo rozpoznawalnej \u201egarbatej\u201d sylwetce samolotu. By zachowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 operowania z lotnisk gruntowych, wprowadzono wzmocnione podwozie i nowe ko\u0142a. Nowa linia kad\u0142uba pozwoli\u0142a tak\u017ce na zwi\u0119kszenie zapasu paliwa o 100 kg. Poprawiono opancerzenie samolotu, kt\u00f3rego masa wzros\u0142a ze 165 kg do 195 kg. Ud\u017awig uzbrojenia zwi\u0119kszono do 4 250 kg. Masa startowa samolotu wzros\u0142a o 400 kg. Spore zmiany zasz\u0142y w wyposa\u017ceniu. Zmodyfikowany uk\u0142ad SAU-22 M 1 pozwala, po raz pierwszy na automatyczny lot z pr\u0119dko\u015bci\u0105 nadd\u017awi\u0119kow\u0105 na wysoko\u015bci 200 m. Zabudowano; radiowysoko\u015bciomierz RW-15, urz\u0105dzenia SRO-1 P i SO-69.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy prototyp S-52 by\u0142 demonstratorem aerodynamicznym, gdy\u017c w\u0142a\u015bciwej elektroniki jeszcze nie by\u0142o. Oblot samolotu S-52 nast\u0105pi\u0142 w pierwszej po\u0142owie 1976 roku. Prawdopodobnie w dniu 4 kwietnia 1976 roku. Drugi prototyp przeznaczony do pr\u00f3b pa\u0144stwowych, do\u0142\u0105czy\u0142 w styczniu 1977 roku. Samolot mia\u0142 ju\u017c zabudowan\u0105 w przedzie kad\u0142uba stacj\u0119 laserow\u0105 Klen-PS, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a funkcje realizowane do tej pory przez dalmierz laserowy Fon-1400 i stacj\u0119 pod\u015bwietlenia celu Pro\u017cektor-1. Stacja Klen-PS umo\u017cliwi\u0142a pomiar odleg\u0142o\u015bci do 10 000 m, oraz pod\u015bwietlenie na odleg\u0142o\u015b\u0107 7 000 m. Co wa\u017cne, promie\u0144 laserowy m\u00f3g\u0142 by\u0107 odchylany w p\u0142aszczy\u017anie poziomej +-12 stopni, a w pionie +6 stopni, \u201330 stopni, co pozwoli\u0142o na pewn\u0105 swobod\u0119 w manewrowaniu i nawet atak z lotu poziomego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W jednym kompleksie elektronicznym zintegrowano celowniki ASP-17 i PBK-3-17 S. Teraz kompleks otrzyma\u0142 nazw\u0119 ASP-17 B. Pierwsz\u0105 faz\u0119 pr\u00f3b pa\u0144stwowych zako\u0144czono w drugiej po\u0142owie 1977 roku, formu\u0142uj\u0105c jednak wiele uwag i wniosk\u00f3w do szybkiej realizacji. Uk\u0142ady elektroniczne by\u0142y wysoce awaryjne i niezbyt dobrze wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y ze sob\u0105. Wyst\u0119powa\u0142y problemy z bie\u017c\u0105c\u0105 ocen\u0105 parametr\u00f3w ruchu samolotu w stosunku do obiektu ataku. Nie nad\u0105\u017ca\u0142 tak\u017ce wylicznik (procesor, komputer) celownika.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Produkcja samolotu Su-17 M 3 (Su-19).<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym czasie, zbudowano jeszcze trzeci prototyp i kolejne dwa. Wszystkie pi\u0119\u0107 prototyp\u00f3w wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w drugiej fazie pr\u00f3b pa\u0144stwowych, w okresie marzec-grudzie\u0144 1978 rok. Wed\u0142ug niepotwierdzonych danych, w jesieni 1977 roku, utracono drugi prototyp S-52-2. W grudniu 1978 roku, samolot warunkowo rekomendowano do produkcji, poniewa\u017c pr\u00f3by nie do ko\u0144ca by\u0142y zadowalaj\u0105ce. Samolot mia\u0142 otrzyma\u0107 oznaczenie Su-19. Dzia\u0142o si\u0119 to w czasie, du\u017cego skandalu na wysokich szczeblach, gdy\u017c w fabryce w Komsomolsku nad Amurem sta\u0142o kilkadziesi\u0105t wyprodukowanych, a nie odebranych przez wojsko Su-17 M 3. Ostatecznie ministerstwo lotnictwa wymusi\u0142o warunkowo przej\u0119cie samolot\u00f3w przez wojsko, a nowe oznaczenie Su-19 nie przyj\u0119\u0142o si\u0119 i samoloty nowo produkowane otrzyma\u0142y oznaczenie Su-17 M 3. Nie wykluczone, \u017ce wojsko \u017c\u0105da\u0142o du\u017co bardziej nowoczesnej konstrukcji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatecznie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Su-17 M 3 by\u0142 najliczniej produkowan\u0105 wersj\u0105 tego samolotu. Zbudowano 488 egzemplarzy w okresie od ko\u0144ca 1976 roku do 1981 roku. Ze wzgl\u0119du na d\u0142ugi okres produkcji i pojawiaj\u0105ce si\u0119 k\u0142opoty, produkcj\u0119 seryjn\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 trzy etapy; W pierwszym, model S-52 p\u0142atowiec wyr\u00f3\u017cnia\u0142y nowe kszta\u0142ty i zmiany technologiczne. Generalnie jednak awionika pochodzi\u0142a z Su-17 M 2. W drugim etapie, model S-52 M wyr\u00f3\u017cnia wy\u017csze zako\u0144czenie statecznika pionowego i pod-kad\u0142ubowa kierownica aerodynamiczna. By\u0142o to wynikiem ujawnionego braku stateczno\u015bci kierunkowej na du\u017cych k\u0105tach natarcia i ze skrzyd\u0142em ustawionym na max skos. Stopniowo, w latach 1979-1980, w zak\u0142adach remontowych poprzednie samoloty doprowadzono do standardu S-52 M. Dopiero trzeci etap produkcji, 1978-1979, doprowadzi\u0142, \u017ce samoloty by\u0142y w standardzie S-52 M 3 z docelow\u0105 awionik\u0105 i uzbrojeniem. By\u0142a to 38 seria produkcyjna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samoloty Su-17 M 3 otrzyma\u0142y \u015brodki WRe z\u0142o\u017cone ze stacji zak\u0142\u00f3ce\u0144 aktywnych SPS-141 MWG Gwozdika w zasobniku. Stacja ta nie tylko wskazywa\u0142a kierunek promieniowania, ale korzystaj\u0105c z biblioteki danych, by\u0142a w stanie poda\u0107 typ stacji i rodzaj niebezpiecze\u0144stwa. Uzupe\u0142nieniem sta\u0142 si\u0119 wyrzutnik dipoli i flar termicznych KDS-23, umieszczony na kad\u0142ubie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1981 roku, od 54 serii produkcyjnej montowano maszyny Su-17 M 3 P. S\u0105 one przystosowane do przenoszenia nowych pocisk\u00f3w przeciw-radiolokacyjnych Ch-27 i Ch-58. Poszukiwanie i wskazywanie celu jest realizowane poprzez aparatur\u0119 Wjuga-17, umieszczon\u0105 w zasobniku pod kad\u0142ubem przed kierownic\u0105 aerodynamiczn\u0105. Samolot dozbrojono tak\u017ce w pociski Ch-29 \u0141, kierowane laserowo. Odpalane mog\u0105 by\u0107 podobnie jak pociski Ch-58 z symetrycznej, podw\u00f3jnej wyrzutni AKU-58, umieszczonej pod kad\u0142ubem. Wprowadzono tak\u017ce wyrzutnie szynowe APU-68 UM 3 dla takich pocisk\u00f3w jak; S-24, Ch-23, Ch-25 (modu\u0142owych). W systemie kierowania ogniem pojawi\u0142 si\u0119 blok BSPPU pozwalaj\u0105cy na strzelanie z gondoli SPPU-22-01 w trybie pracy \u201eautomatyczne \u015bledzenie celu\u201d, z k\u0105tem opuszczenia lufy \u201330 stopni w prz\u00f3d lub ty\u0142. Dopiero w lipcu 1981 roku, samoloty Su-17 M 3 oficjalnie przyj\u0119to na uzbrojenie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Su-17 UM 3 (S-52 U). 1975 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na podstawie samolotu S-52 zbudowano szkolno-bojow\u0105 odmian\u0119 S-52 U (S-53). Miejsca lotnik\u00f3w umieszczono w tandem. Wprowadzono uk\u0142ad scentralizowanego katapultowania z fotelami K-36 D S 2. Kabin\u0119 instruktora wyposa\u017cono w uk\u0142ad peryskopowy. Miejsce dla drugiej kabiny wygospodarowano kosztem pomniejszenia zbiornika paliwowego nr 1. Og\u00f3lnie zapas paliwa zmala\u0142 do 3 050 kg. Wyposa\u017cenie zmodyfikowano wprowadzaj\u0105c uk\u0142ad sterowania SAU-22 MU. Dodano rozm\u00f3wnic\u0119 pok\u0142adow\u0105 SPU-9 i magnetofon MS-61. Zdemontowano lewe dzia\u0142ko, ale i tak masa samolotu wzros\u0142a do 10 900 kg. Ud\u017awig uzbrojenia zmniejszy\u0142 si\u0119 do 3 000 kg i dlatego zrezygnowano z drugiej pary zaczep\u00f3w uzbrojenia pod-kad\u0142ubowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We wrze\u015bniu 1975 roku, pierwszy prototyp S-52 U oblata\u0142 pilot W. A. Kreczetow. Wkr\u00f3tce do pierwszego prototypu do\u0142\u0105czy\u0142 drugi. W trakcie pr\u00f3b pa\u0144stwowych w 1976 roku, S-52 U rekomendowano do produkcji seryjnej pod oznaczeniem Su-17 U. Pr\u00f3by zako\u0144czono w maju 1977 roku. Od 1978 roku, budowano Su-17 UM (S-52 UW) z podwy\u017cszonym statecznikiem pionowym i kierownic\u0105 aerodynamiczn\u0105 pod kad\u0142ubem. W okresie 1979-1980, wszystkie samoloty doprowadzono do najnowszego standardu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ko\u0144cu lipca 1978 roku, zapad\u0142a decyzja o budowie samolotu szkolno-bojowego z awionik\u0105 zunifikowan\u0105 z Su-17 M 3. W pa\u017adzierniku 1978 roku, oblatano prototyp S-52 UM 3, lecz jego badania trwa\u0142y a\u017c dwa lata i samolot trafi\u0142 na pr\u00f3by pa\u0144stwowe w maju 1981 roku. Jego produkcja seryjna ju\u017c trwa\u0142a w latach 1978-1979 i zamkn\u0119\u0142a si\u0119 liczb\u0105 165 maszyn. Co wa\u017cne, wszystkie 75 sztuk wcze\u015bniej wyprodukowanych samolot\u00f3w Su-17 UM doprowadzono w latach 1981-1983, do standardu Su-17 UM 3. Reasumuj\u0105c, \u0142\u0105cznie powsta\u0142o 240 maszyn Su-17 UM 3.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Su-22 M i Su-22 M 3. 1977 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W lutym 1977 roku, oblatano prototyp S-52 K, eksportowej odmiany Su-22 M. Samolot ten i pierwszy egzemplarz seryjny pos\u0142u\u017cy\u0142y do przeprowadzenia pr\u00f3b pa\u0144stwowych w czasie od czerwca 1978 roku do lutego 1979 roku. W 1977 roku, samoloty pod oznaczeniem Su-22 M, z silnikami R-29 BS zosta\u0142y zakupione przez Peru, a nast\u0119pnie przez Libi\u0119, Angol\u0119 i inne. W latach 1979-1984, wyprodukowano 272 maszyny Su-22 M dla; Afganistanu, Algierii, Iraku, Jemenu, Libii, Peru, Syrii i Wietnamu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Su-22 M by\u0142 wariantem wczesnoseryjnego Su-17 M 3 z dalmierzem laserowym Fon-1400. Do nap\u0119du u\u017cyto silnika R-29 BS-300. By\u0142 wi\u0119c kombinacj\u0105 przodu kad\u0142uba wczesnego Su-17 M 3 z ty\u0142em od Su-22. W produkcji samolot otrzyma\u0142 wy\u017csze usterzenie i (cho\u0107 nie zawsze) pod-kad\u0142ubow\u0105 kierownic\u0119 aerodynamiczn\u0105. Najwierniejsi sojusznicy otrzymali dla samolot\u00f3w pociski Ch-23 i Ch-28.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W okresie 1981-1983, produkowano samoloty Su-22 M 3 z wyposa\u017ceniem p\u00f3\u017ano-seryjnych Su-17 M 3 i silnikami R-29 BS-300. Zbudowano 59 maszyn kt\u00f3re trafi\u0142y do Afganistanu, Iraku i na W\u0119gry. Su-22 M-3 zosta\u0142y dostarczone W\u0119grom w liczbie 10 sztuk i szkolno-bojowe Su-22 UM-3 w liczbie 3 sztuk i stacjonowa\u0142y w bazie Kecskemet (1990 rok). U\u017cytkownikom obu wersji oferowano zasobniki rozpoznawcze KKR-1. Zakupi\u0142y je na pewno W\u0119gry (Su-22 M 3 R) i Wietnam (Su-22 MR).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Su-22 U, Su-22 UM, Su-22 UM 3. 1976 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odmiany szkolno-bojowe samolot\u00f3w Su-22, Su-22 M i Su-22 M 3 z silnikiem R-29 BS-300 otrzyma\u0142y odpowiednio oznaczenie Su-22, Su-22 UM i Su-22 UM 3. Prototyp Su-22 U pochodzi\u0142 z przer\u00f3bki jednego z pierwszych Su-17 U. Zosta\u0142 on zbudowany w pa\u017adzierniku 1976 roku, a oblatany w grudniu 1976 roku, przez Je. S. So\u0142owiewa. W kwietniu 1977 roku, zako\u0144czono pr\u00f3by fabryczne i maszyn\u0119 skierowano na pr\u00f3by pa\u0144stwowe. Trwa\u0142y one od wrze\u015bnia 1977 roku do marca 1978 roku i potem samolot skierowano do produkcji seryjnej. Prototyp Su-22 UM zosta\u0142 oblatany w grudniu 1979 roku. Produkcj\u0119 prowadzono w okresie 1979-1984, kiedy to zbudowano 45 maszyn. W okresie 1982-1983, wyprodukowano 9 maszyn Su-22 UM 3.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Su-17 M 4 (S-54). 1978 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przewlek\u0142e i nie do ko\u0144ca przezwyci\u0119\u017cone trudno\u015bci z integracj\u0105 awioniki i uzbrojenia maszyn Su-17 M 3 spowodowa\u0142y, \u017ce jeszcze w marcu 1977 roku, OKB Suchoj otrzyma\u0142o zadanie zbudowania kolejnej wersji samolotu wyposa\u017conego, tym razem w zintegrowany system celowniczo-nawigacyjny PRNK-54 Zaria. Program w biurze otrzyma\u0142 oznaczenie S-54. Na prototypy nowej wersji przebudowano trzy egzemplarze seryjnych maszyn Su-17 M 3. Lot pierwszego prototypu odby\u0142 si\u0119 w 1978 roku. Pilotem by\u0142 A. Isakow. Pr\u00f3by pa\u0144stwowe samolotu oznaczonego ju\u017c Su-17 M 4 wykonano w czasie od 1980 roku, do listopada 1982 roku. Maszyn\u0119 oficjalnie przyj\u0119to na uzbrojenie we wrze\u015bniu 1983 roku, cho\u0107 produkcja ju\u017c trwa\u0142a od 1980 roku, a zako\u0144czono j\u0105 w 1988 roku. Zak\u0142adem produkcyjnym by\u0142 oczywi\u015bcie Komsomolsk nad Amurem. Zbudowano 231 sztuk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sercem samolotu sta\u0142 si\u0119 zintegrowany kompleks PRNK-54 (pricelno-nawigacjonnyj kompleks) z komputerem pok\u0142adowym Orbita-20-22, kt\u00f3ry upro\u015bci\u0142 prac\u0119 pilota. W Su-17 M 3 integracj\u0119 dokonywa\u0142 pilot. Skokowo zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 dok\u0142adno\u015b\u0107 nawigacji i ataku. Obiekty powierzchniowe o znanych wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych mog\u0105 by\u0107 teraz atakowane w \u201eka\u017cdych warunkach atmosferycznych\u201d, w dzie\u0144 i w nocy. Niewielki wlot powietrza na nap\u0142ywie usterzenia pionowego jest widocznym elementem zastosowania tego wyposa\u017cenia. S\u0142u\u017cy on do ch\u0142odzenia elektroniki. Przed lotem do komputera wprowadza si\u0119 wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne celu oraz punkt\u00f3w zwrotnych na trasie. Maszyna mo\u017ce by\u0107 prowadzona automatycznie lub r\u0119cznie przez pilota. Na ostatnim odcinku trasy nast\u0119puje korekta trasy lotu za pomoc\u0105 systemu dalekiej nawigacji RSDN-10 (radiotiechniczeskaja sistiema dalniej nawigacii). W\u0142a\u015bnie tej korekty brakowa\u0142o w systemie KN-23 na samolocie Su-17 M 3. Nast\u0119pnie komputer sam wprowadza samolot na lini\u0119 celu i sam odpala \u0142adunki bojowe bez potrzeby kontaktu wzrokowego z celem. System pozwala na atak w \u201eka\u017cdych warunkach pogodowych\u201d. Ma jednak dwa s\u0142abe punkty; przed lotem trzeba zna\u0107 dok\u0142adnie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne celu oraz system RSDN-10 jest wra\u017cliwy na zak\u0142\u00f3cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zastosowano; system bliskiej nawigacji RSBN-7 S (RSBN-6 S), radiotechniczny system dalekiej nawigacji RSDN-10 (po raz pierwszy), radiostacja R-862. Zastosowano bezw\u0142adno\u015bciowy uk\u0142ad kursu i pionu IKW, system automatycznego sterowania SAU-23 B, dopplerowski miernik pr\u0119dko\u015bci i k\u0105ta znoszenia DISS-7. Inne urz\u0105dzenia ARK-15 M lub nowszy ARK-22, RW-4 lub nowszy RW-21, SRO-2, SPO-10, Klen-54, MRP-66. System uzbrojenia obejmuje celownik optyczny my\u015bliwsko-bombowy ASP-17 B lub nowszy, bombowy, dalmierz laserowy Fon.<br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do uzbrojenia wprowadzono pociski Ch-29 T sterowane telewizyjnie przy pomocy monitora IT-23 M. Ponadto na Su-17 M 4 zablokowano sto\u017cek centralny, zdejmuj\u0105c z niego uk\u0142ad sterowania ASUW-1 W. Zmniejszono zapas paliwa. W sumie masa w\u0142asna maszyny zmala\u0142a o 300 kg, co pozwoli\u0142o na poprawienie niekt\u00f3rych parametr\u00f3w lotnych. W wyniku do\u015bwiadcze\u0144 afga\u0144skich, od 1984 roku, na Su-17 M 4 zwi\u0119kszono liczb\u0119 wyrzutni ASO-2 W z flarami (4\/8\/12). Od 1987 roku, wprowadzono ulepszony model ASO-2 WM, poprawiono opancerzenie spodu kad\u0142uba i kilka innych drobnych zmian. Identyczne zmiany poczyniono w samolotach Su-17 M 3, na kt\u00f3rych dodatkowo zabudowano tak istotny system dalekiej nawigacji RSDN-10.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Su-22 M 4, Su-22 UM 3 K. 1983 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1983 roku, zapad\u0142a decyzja o skierowaniu na eksport najnowszych wersji Su-17 M 4 i Su-17 UM 3. Otrzyma\u0142y one oznaczenie odpowiednio Su-22 M 4 (S-54 K) i Su-22 UM 3 K (S-52 M 3 K). Wyposa\u017cono je w silniki AL.-21 F-3, niewielkie zmiany w elektronice, a w uzbrojeniu opr\u00f3cz pocisk\u00f3w sterowanych telewizyjnie, ca\u0142y pozosta\u0142y asortyment. Og\u00f3\u0142em do 1990 roku, wyprodukowano 166 maszyn Su-22 M 4 i 41 samolot\u00f3w Su-22 UM 3 K. Ale liczby te wydaj\u0105 si\u0119 ma\u0142o wiarygodne, bo na przyk\u0142ad, Czechos\u0142owacja i Polska otrzyma\u0142y 186 Su-22 M 4 i 36 Su-22 UM 3 K. A co z innymi u\u017cytkownikami? Chyba, \u017ce otrzymali wyremontowane Su-17 M 4, jako Su-22 M 4. Wed\u0142ug przybli\u017conych danych faktycznie wyeksportowano oko\u0142o 347 Su-22 M 4 i 60 Su-22 UM 3. Ocenia si\u0119 tak\u017ce, \u017ce ca\u0142kowita produkcja samolot\u00f3w rodziny Su-17 wynios\u0142a 2 864, podczas gdy producent podaje 2 522 sztuki. Pierwszymi u\u017cytkownikami zagranicznymi od 1984 roku, sta\u0142y si\u0119; Polska, Czechos\u0142owacja i NRD. P\u00f3\u017aniej otrzyma\u0142 je tak\u017ce Afganistan, sk\u0105d jeden w nieznanych okoliczno\u015bciach trafi\u0142 do Pakistanu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Su-17 M 3 R, Su-17 M 4 R, Su-22 M 3 R, Su-22 M 4 R.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0119\u015b\u0107 samolot\u00f3w eksploatowanych w CCCP zosta\u0142a przystosowana do zada\u0144 rozpoznawczych. Opr\u00f3cz standardowego zasobnika KKR-1 mog\u0105 one przenosi\u0107 tak\u017ce zmodyfikowane zasobniki KKR-1 T, w kt\u00f3rych stacj\u0119 og\u00f3lnego rozpoznania radioelektronicznego SRS-9 zast\u0105piono SRS-13 Tanga\u017c. Opracowano tak\u017ce zasobnik o budowie modu\u0142owej KKR-1\/2 (KKR-2). Sta\u0142ym elementem by\u0142y aparaty do zdj\u0119\u0107 perspektywiczno-panoramicznych AFA-39 i AP-402. Natomiast modu\u0142y z kamer\u0105 telewizyjn\u0105 Czibis lub Aist i przekazem obrazu w czasie rzeczywistym; termowizorem Zima i stacj\u0105 Tanga\u017c \u2013 by\u0142y wymienne. Zasobnik KKR-2 nie by\u0142 eksportowany. Niekt\u00f3re egzemplarze wersji eksportowych tak\u017ce przystosowano do przenoszenia zasobnik\u00f3w KKR-1, KKR-1 T; na przyk\u0142ad w\u0119gierskie Su-22 M 3 i Polskie Su-22 M 4.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejne wersje Su-22 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zastosowanym wyposa\u017ceniem. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 oko\u0142o 10 pochodnych wersji, chocia\u017c podstawowe s\u0105 trzy. O \u015bcis\u0142\u0105 klasyfikacj\u0119 jest trudno, gdy\u017c samolot produkowano g\u0142\u00f3wnie na eksport. Zreszt\u0105 nie jest to najistotniejsze, gdy\u017c najwi\u0119ksze r\u00f3\u017cnice s\u0105 wewn\u0105trz w wyposa\u017ceniu elektronicznym; nawigacyjnym, celowniczym, ostrzegawczym i Walik Radio-Elektronicznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dlaczego Su-22 jest taki, jaki jest ? (Analiza przeprowadzona w 1985 roku).<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot my\u015bliwsko-bombowy w Europie okre\u015blaj\u0105 trzy cechy; Autonomiczno\u015b\u0107, przetrwanie i si\u0142a oraz skuteczno\u015b\u0107 ra\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autonomiczno\u015b\u0107 to zdolno\u015b\u0107 do samodzielnego dzia\u0142ania. Typowe zadanie Su-22 to atak na wybrane cele w g\u0142\u0119bi terytorium przeciwnika. Samolot wi\u0119c leci na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci na ma\u0142ej wysoko\u015bci. Opuszcza wi\u0119c stref\u0119 bliskiej nawigacji i traci \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105 z baz\u0105. W warunkach Europejskich nie sprawdzaj\u0105 si\u0119 lataj\u0105ce stanowiska dowodzenia, poniewa\u017c mog\u0105 one dzia\u0142a\u0107 tylko przy ca\u0142kowitym panowaniu w powietrzu lub daleko nad w\u0142asnym terytorium. Pilot Su-22 musi sam odnale\u017a\u0107 i rozpozna\u0107 cel. Pomoc\u0105 s\u0105 urz\u0105dzenia radiolokacyjne i laserowe. System nawigacyjny i celowniczy sprz\u0119\u017cony w jedno urz\u0105dzenie nawigacyjno-celownicze. Nawigacja oparta jest na bezw\u0142adno\u015bciowym, \u017cyroskopowym systemie. Pilot na bie\u017c\u0105co ma informacje o po\u0142o\u017ceniu. Komputer rozwi\u0105zuje problemy nawigacyjno-pilota\u017cowe zgodnie z wcze\u015bniej zaprogramowan\u0105 tras\u0105 lotu nad cel i z powrotem do bazy. W pobli\u017cu bazy dzia\u0142a system bliskiej nawigacji. Automatyczny system sterowania odci\u0105\u017ca pilota, pozwalaj\u0105c skupi\u0107 si\u0119 mu na wykonaniu zadania. W przypadku utraty orientacji w przestrzeni wystarczy aby pilot wcisn\u0105\u0142 przycisk na dr\u0105\u017cku sterowym, a samolot sam zostanie wyprowadzony do pozycji poziomej, bez obawy zderzenia z ziemi\u0105. Wska\u017aniki i sygnalizacja informuj\u0105 o niesprawno\u015bci technicznej zanim b\u0119dzie ona gro\u017ana. Najistotniejsze dane wy\u015bwietlane s\u0105 na wska\u017aniku przeziernym na przedniej szybie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przetrwanie to \u017cywotno\u015b\u0107 konstrukcji. Dlatego opancerzono zbiorniki paliwa. Zdublowano instalacje hydrauliczn\u0105. Przetrwanie to ostrzeganie o promieniowaniu, odpalaniu rakiet przeciwlotniczych i Walki Radio-Elektronicznej (WRe). Samolot automatycznie jest zdolny wykona\u0107 manewr przeciwrakietowy o parametrach wyznaczonych przez komputer. W sytuacji wpl\u0105tania w walk\u0119 manewrow\u0105 pilot mo\u017ce wykorzysta\u0107 uzbrojenie lufowe i dwa k.p.r. na podczerwie\u0144. Samolot otrzyma\u0142 system czynny i bierny \u015brodk\u00f3w WRe w postaci stacji SPS-141, umo\u017cliwiaj\u0105cy stosowanie zak\u0142\u00f3ce\u0144 aktywnych w przedniej p\u00f3\u0142sferze samolotu oraz odpalanie dipoli i pu\u0142apek termicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skuteczno\u015b\u0107 ra\u017cenia to zdolno\u015b\u0107 wykonania powierzonego zadania. Samolot dysponuje k.p.r. klasy p-z o zasi\u0119gu 10 \u2013 20 km. System kierowania laserowy lub przeciwradiolokacyjny. (Poprzednik, samolot Su-20 nie dysponowa\u0142 k.p.r. klasy p-z). Mo\u017cna stosowa\u0107 tak\u017ce kierowane lub klasyczne bomby o r\u00f3\u017cnym wagomiarze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaczy post\u0119p nast\u0105pi\u0142 tak\u017ce przy obs\u0142udze samolotu w por\u00f3wnaniu do poprzednich wersji. Zmniejszeniu uleg\u0142a liczba personelu. Skr\u00f3ci\u0142 si\u0119 czas i ilo\u015b\u0107 przegl\u0105d\u00f3w. Wszystko dzi\u0119ki nowoczesnej diagnostyce. Skok jako\u015bciowy pomi\u0119dzy Su-22, a Su-20, jest taki jak pomi\u0119dzy Su-20, a Su-7 B.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Historia zakupu samolot\u00f3w Su-22 M 4 K i Su-22 UM 3 K dla Wojska Polskiego.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wybuch drugiej zimnej wojny, na pocz\u0105tku lat 80-tych, wymusi\u0142 dozbrojenie pa\u0144stw Uk\u0142adu Warszawskiego. W Polsce wprowadzono na uzbrojenie lotnictwa my\u015bliwskiego w ograniczonej ilo\u015bci samolot\u00f3w MiG-23 MF i z powod\u00f3w finansowych MiG-21 bis.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak prawdziwe przezbrojenie nast\u0105pi\u0142o w lotnictwie my\u015bliwsko-bombowym (szturmowym). I pod wzgl\u0119dem jako\u015bciowym i ilo\u015bciowym. Zakupili\u015bmy samoloty Su-22 w dw\u00f3ch wersjach ; jednomiejscowe Su-22 M 4 K i dwumiejscowe Su-22 M 3 K. W 1985 roku, odebrali\u015bmy pierwsze odpowiednio 20 i 6 sztuk. W sumie kupili\u015bmy 90 samolot\u00f3w jednomiejscowych i 20 samolot\u00f3w dwumiejscowych, co razem da\u0142o 110 egzemplarzy, czyli sprz\u0119t dla trzech pu\u0142k\u00f3w lotniczych i jednej eskadry.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O dostawy do Polski Su-22 M 3 konkurowa\u0142 z MiG-23 BN. W 1982 roku, z przyczyn ekonomicznym, wybrano samolot Suchoj. Decyzja o zakupie jednak nie zapada\u0142a. W 1983 roku, sowieci zaproponowali zakup nowszej wersji samolotu, konkretnie Su-22 M 4 i wtedy z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na 80 Su-22 M 4 i 20 Su-22 UM 3 K dla dw\u00f3ch pu\u0142k\u00f3w lotnictwa my\u015bliwsko-bombowego i dw\u00f3ch eskadr 7. BLR-B (Brygady Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego). W 1986 roku, zam\u00f3wiono jeszcze 20 samolot\u00f3w Su-22 M 4, celem wyposa\u017cenia w ten typ maszyny trzeciego pu\u0142ku (8. PLM-B z Miros\u0142awca) w miejsce dw\u00f3ch eskadr 7. BLBR (pozosta\u0142y w niej samoloty Su-20).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W okresie sierpie\u0144 -pa\u017adziernik 1984 roku, do Powidza na pok\u0142adach I\u0142-76 i An-12\/22 dotar\u0142o pierwsze 13 samolot\u00f3w. By\u0142o to 7 maszyn Su-22 M 4 (nb 3005, 3212, 3213, 3908-3911) i 6 szkolno-bojowych Su-22 UM 3 K (104, 305-308, 509). Wszystkie wesz\u0142y w sk\u0142ad 6. PLM-B (pu\u0142ku lotnictwa my\u015bliwsko-bombowego) w Pile, w sierpniu 1985 roku, swoje pierwsze Su-22 otrzyma\u0142 40. PLM-B ze \u015awidwina, a w maju 1986 roku, trzecia eskadra 7. PLB-R (pu\u0142ku lotnictwa bombowo-rozpoznawczego) z Powidza (pocz\u0105tkowo eskadra ta mia\u0142a wchodzi\u0107 w sk\u0142ad 8. PLM-B w Miros\u0142awcu).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W maju 1985 roku, pierwsza grupa pilot\u00f3w pojecha\u0142a do Krasnodaru na przeszkolenie na nowy sprz\u0119t. Powr\u00f3cili w lipcu 1985 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dostawy Su-22 realizowano inaczej ni\u017c 10 lat wcze\u015bniej Su-20, kt\u00f3re po prostu przylecia\u0142y. Su-22 dostarczano do Powidza w skrzyniach. Tu sowieci dokonywali monta\u017cu i sami oblatywali sprz\u0119t. Dopiero potem przekazywali stronie polskiej. Prawdopodobnie pierwszego polskiego Su-22 M 4 sowieci w Powidzu oblatali 1984-05-05. \u017bywotno\u015b\u0107 techniczna polskich Su-22 w okresie pokoju wynosi 20-25 lat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednymi z pierwszych pilot\u00f3w byli; pp\u0142k pilot Bogdan Likus, Jan Kania i Zenon Jankowski (dubler polskiego kosmonauty).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsz\u0105 jednostk\u0105 wyposa\u017con\u0105 w nowe samoloty sta\u0142 si\u0119 7 PLMB z Powidza. Nast\u0119pne to 6 PLMB w Pile i 8 PLMB w Miros\u0142awcu. Ka\u017cda z jednostek otrzyma\u0142a na stan 36 maszyn, dla 3 eskadr (zgodnie z \u00f3wczesnymi etatami).<br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy okresu u\u017cytkowania nowych maszyn przypad\u0142 na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 80-tych lat. Polscy piloci stosunkowo szybko opanowali pilota\u017c i ju\u017c w pierwszych latach eksploatacji wykonywali starty i l\u0105dowania na DOL. Szkolenia bojowe prowadzono na poligonie Nadarzyce i na morskim poligonie ko\u0142o Ustki. Szczeg\u00f3lnie istotne by\u0142o szkolenie z u\u017cyciem nowego, nie stosowanego do tej pory w Wojsku Polskim, uzbrojenia kierowanego klasy p-z (powietrze-ziemia, powietrze-woda, a zgodnie ze zmienion\u0105 nomenklatur\u0105 powietrze-powierzchnia). Poniewa\u017c pa\u0144stwo Polskie tkwi\u0142o mocno w Uk\u0142adzie Warszawskim to zadania postawione przed nowymi maszynami pozostawa\u0142y niezmienione.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug stanu na dzie\u0144 1991-01-01 na uzbrojeniu by\u0142o 85 sztuk Su-22 M 4 K i 19 sztuk Su-22 UM 3 K. Stracili\u015bmy 2 pilot\u00f3w i 3 Su-22 M 4 K oraz 1 Su-22 UM 3 K.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przemiany spo\u0142eczno-polityczne w Polsce rozpocz\u0119te w 1989 roku, spowodowa\u0142y parcie Polski do wst\u0105pienia do Sojuszy P\u00f3\u0142nocno-Atlantyckiego ( NATO ), co ostatecznie nast\u0105pi\u0142o w 1999 roku. Ale ju\u017c od pocz\u0105tk\u00f3w 90-tych lat Polska poszukiwa\u0142a swojej podmiotowo\u015bci w nowych warunkach. Przejawia\u0142o si\u0119 to mi\u0119dzy innymi w nawi\u0105zywaniu kontakt\u00f3w z niedawnymi przeciwnikami. W 1995r. piloci z Powidza na samolotach Su-22 po raz pierwszy wizytowali baz\u0119 szwedzk\u0105 w Satenas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 90-tych latach Lotnictwo Polskie otrzyma\u0142o nowe zadania. Aby je skutecznie wykona\u0107 nale\u017ca\u0142o dokona\u0107 przegrupowa\u0144 si\u0142. Efektem by\u0142o zlikwidowanie bazy samolot\u00f3w Su-22 w Pile i przeniesienie jej do \u015awidnicy. Dzi\u0119ki temu samoloty Su-22 by\u0142y r\u00f3wnomierniej rozlokowane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyst\u0105pienie do NATO wp\u0142yn\u0119\u0142o na nowy podzia\u0142 oddzia\u0142\u00f3w lotniczych. Znikn\u0119\u0142y pu\u0142ki, a podstawow\u0105 jednostk\u0105 organizacyjn\u0105 sta\u0142y si\u0119 eskadry. Zgodnie z umowami Polska powinna posiada\u0107 dziesi\u0119\u0107 eskadr lotnictwa taktycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po przyst\u0105pieniu Polski do NATO samoloty Su-22 zosta\u0142y przystosowane do dzia\u0142ania w ich strukturach. Na pocz\u0105tek wymieniono panel radiostacji, aby mo\u017cna by\u0142o stosowa\u0107 tryb \u0142\u0105czno\u015bci u\u017cywanej w NATO. Kolejnym etapem by\u0142o wymienienie wyposa\u017cenia nawigacyjnego. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce polskie Su-22 nigdy nie zosta\u0142y przystosowane do dzia\u0142ania poza granicami naszego kraju. Ju\u017c w\u00f3wczas przewidywano eksploatacj\u0119 do oko\u0142o 2015 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 1 stycznia 2000 roku, Wojsko Polskie na uzbrojeniu mia\u0142o jeszcze odpowiednio 80 Su-22 M 4 K i 18 Su-22 UM 3 K i stanowi\u0142y licz\u0105c\u0105 si\u0119 si\u0142\u0119. W 90-latach utracili\u015bmy 4 pilot\u00f3w i 5 maszyn jednomiejscowych oraz 1 dwumiejscow\u0105. W 2000 roku, samoloty zgrupowane by\u0142y w 5 eskadrach; w \u015awidwinie, Miros\u0142awcu i Powidzu. W ka\u017cdej eskadrze zgromadzono po oko\u0142o 20 maszyn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polska posiada pe\u0142n\u0105 baz\u0119 techniczn\u0105 dla przeprowadzenia remont\u00f3w. Silniki remontowane s\u0105 w Warszawie. P\u0142atowce w Bydgoszczy. Samoloty bojowe Su-22 eksploatowano w Powidzu, Miros\u0142awcu, Pile (do 2000 roku), \u015awidwinie oraz szkolnie w Mi\u0144sku Mazowieckim i D\u0119blinie. Korzysta\u0142y z DOL, najcz\u0119\u015bciej z DOL-Kliniska. Lata\u0142y nad poligonami w Nadarzycach i w Ustce.\u00a0Wypadkowo\u015b\u0107 nie jest wi\u0119ksza ni\u017c innych typ\u00f3w. Wypadk\u00f3w nie wydarzy\u0142o si\u0119 wiele. Do 2007 roku, stracili\u015bmy \u0142\u0105cznie 8 pilot\u00f3w i 12 maszyn w tym dwie dwumiejscowe. W 2007 roku, zapad\u0142a decyzja o zako\u0144czeni eksploatacji w okresie 2011-2012, to jest do czasu wyczerpania resurs\u00f3w technicznych. Zgodnie z \u201ePlanem rozwoju Si\u0142 Zbrojnych na lata 2005\u2013 2010\u201d w roku 2008 roku, b\u0119dziemy eksploatowali 48 samolot\u00f3w Su-22 stanowi\u0105cych uzbrojenie trzech eskadr lotnictwa taktycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2007-09-01 269 Rozdzia\u0142 1984-05-05 OKB Suchoj Su-22 M 4 K, Su-22 UM 3 K. Polska. Nadd\u017awi\u0119kowy samolot my\u015bliwsko-bombowy o zmiennej geometrii skrzyde\u0142. Historia samolotu. W CCCP samolot Su-17 pomimo ci\u0105g\u0142ych modyfikacji i powstania ju\u017c drugiej generacji, wci\u0105\u017c nie spe\u0142nia\u0142 pok\u0142adanych w nim za\u0142o\u017ce\u0144. Nie chodzi\u0142o tu o w\u0142asno\u015bci lotne i osi\u0105gi, ale o mo\u017cliwo\u015bci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7118,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-7117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7123,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7117\/revisions\/7123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}