![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Dzialko-przeciwlotnicze-wz-1939-61-K.-2022-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman04-1024x767.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Dzialko-przeciwlotnicze-wz-1939-61-K.-2022-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman03-1024x765.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Dzialko-przeciwlotnicze-wz-1939-61-K.-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman01-1024x682.png\")
Dzia\u0142o przeciwlotnicze wz 1939, 61-K (ros. 61-\u041a, indeks GRAU: 52-\u041a) to sowiecka kalibru 37 mm armata przeciwlotnicza, szeroko u\u017cywana w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej oraz w okresie powojennym, do 60-lat XX wieku. 37-\u043c\u043c \u0430\u0432\u0442\u043e\u043c\u0430\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0430\u044f \u0437\u0435\u043d\u0438\u0442\u043d\u0430\u044f \u043f\u0443\u0448\u043a\u0430 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0446\u0430 1939 \u0433\u043e\u0434\u0430.<\/p>\n\n\n\n
Podstawowe dane techniczne: Kaliber 37 mm. D\u0142ugo\u015b\u0107 lufy 67 kalibr\u00f3w (oko\u0142o 2,5 m). 2 729 mm (z nasad\u0105 zamkow\u0105). Typ dzia\u0142a automatyczne, zasilanie magazynkowe (5-nabojowy magazynek \u0142ukowy). Szybkostrzelno\u015b\u0107 teoretyczna 160\u2013180 strza\u0142\u00f3w\/min. Szybkostrzelno\u015b\u0107 praktyczna 60\u2013120 strza\u0142\u00f3w\/min. Masa 2 100 kg (w pozycji bojowej). Zasi\u0119g skuteczny (przeciwlotniczy) do 4 000 m. Zasi\u0119g maksymalny (poziomy) do 6 700\u20138 500 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 pocz\u0105tkowa pocisku 872-880 m\/s. Dzia\u0142o jest holowane przez samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy lub auto terenowe. Pr\u0119dko\u015b\u0107 transportowa wynosi do 60 km\/h. Czas rozwini\u0119cia do pozycji bojowej 25-30 sekund.D\u0142ugo\u015b\u0107 w pozycji transportowej 5,50 m. K\u0105t ostrza\u0142u w pionie -5 stopni do +85 stopni. K\u0105t ostrza\u0142u w poziomie 360 stopni.<\/p>\n\n\n\n
Konstrukcja: Dzia\u0142o 61-K by\u0142o jednostrza\u0142owe, samopowtarzalne (dzia\u0142anie automatyki gazowej). Montowane na czteroko\u0142owej podstawie holowanej, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 szybkiego przekszta\u0142cenia w pozycj\u0119 bojow\u0105. Obs\u0142uga dzia\u0142a\u0142a w zespole 6\u20138 ludzi. Celowanie odbywa\u0142o si\u0119 przy pomocy przyrz\u0105d\u00f3w optycznych (na przyk\u0142ad celownik AZP-37). By\u0142a to armata automatyczna, kt\u00f3rej automatyka dzia\u0142a\u0142a na zasadzie kr\u00f3tkiego odrzutu lufy. Zamek liniowy, o pionowym ruchu klina; zasilanie z pi\u0119cionabojowych \u0142\u00f3dek. Armata by\u0142a wyposa\u017cona w hydrauliczny opornik i spr\u0119\u017cynowy powrotnik. Armata mog\u0142a by\u0107 wyposa\u017cona w stalow\u0105 tarcz\u0119 ochronn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Historia i zastosowanie: Dzia\u0142o zosta\u0142o zaprojektowane na podstawie szwedzkiego dzia\u0142a Boforsa 40 mm, ale uproszczone i dostosowane do sowieckich standard\u00f3w. Armat\u0119 przeciwlotnicz\u0105 wz. 1939 skonstruowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 kierowany przez Michai\u0142a \u0141oginowa. Prototyp nowej sowieckiej armaty przeciwlotniczej przekazano do pr\u00f3b poligonowych w pa\u017adzierniku 1938 roku. Jednak dopiero w ko\u0144cu 1939 roku, Fabryka Artylerii nr 8 wyprodukowa\u0142a pierwszych 15 seryjnych armat 61-K. Dzia\u0142o zosta\u0142o wprowadzone do Armii Czerwonej w 1939 roku. Dzia\u0142o by\u0142o masowo u\u017cywane podczas drugiej wojny \u015bwiatowej, a tak\u017ce w konfliktach powojennych. Znalaz\u0142o si\u0119 tak\u017ce na uzbrojeniu innych pa\u0144stw bloku wschodniego, mi\u0119dzy innymi Polski, NRD, Chin, Korei P\u00f3\u0142nocnej. Dzia\u0142o by\u0142o u\u017cywane nie tylko w roli przeciwlotniczej, ale te\u017c do walki z pojazdami opancerzonymi i piechot\u0105. Do 1945 roku, zbudowano 16 886 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce, w czasach PRL dzia\u0142a 61-K by\u0142y oznaczane jako 37 mm armata plot wz. 1939. U\u017cywane by\u0142y przez Wojsko Polskie a\u017c do ko\u0144ca 60-lat, p\u00f3\u017aniej stopniowo wycofywane.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2025-04-30 Przeciwlotnicze dzia\u0142o wz 1939, 61-K. Dzia\u0142o przeciwlotnicze wz 1939, 61-K (ros. 61-\u041a, indeks GRAU: 52-\u041a) to sowiecka kalibru 37 mm armata przeciwlotnicza, szeroko u\u017cywana w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej oraz w okresie powojennym, do 60-lat XX wieku. 37-\u043c\u043c \u0430\u0432\u0442\u043e\u043c\u0430\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0430\u044f \u0437\u0435\u043d\u0438\u0442\u043d\u0430\u044f \u043f\u0443\u0448\u043a\u0430 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0446\u0430 1939 \u0433\u043e\u0434\u0430. Podstawowe dane techniczne: Kaliber 37 mm. D\u0142ugo\u015b\u0107 lufy 67 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7007,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":["post-7006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uzbrojenie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7006"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7010,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7006\/revisions\/7010"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}