We wrze\u015bniu 1919 roku, Lotnisko \u0141awica sta\u0142o si\u0119 miejscem pierwszych w niepodleg\u0142ej Rzeczypospolitej Polski zawod\u00f3w sportowych i pokaz\u00f3w lotniczych. W zwi\u0105zku z tym na \u0142amach gazet ukaza\u0142a si\u0119 odezwa zapowiadaj\u0105ca planowanie pokaz\u00f3w i konkurs\u00f3w lotniczych na dzie\u0144 28 wrzesie\u0144 1919 roku. Impreza trwa\u0142a dwa dni. Na pokazy przyby\u0142o kilka tysi\u0119cy widz\u00f3w. W konkursie pilota\u017cu startowa\u0142o 10 zawodnik\u00f3w, w akrobacji 5 zawodnik\u00f3w, w zadaniach bojowych 7 zawodnik\u00f3w. Dla publiczno\u015bci organizowano przeloty samolotem pasa\u017cerskim oraz wzloty balonem.<\/p>\n
Ju\u017c w dniu 30 pa\u017adziernika 1919 roku, w gmachu Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk, odby\u0142o si\u0119 oficjalne zainaugurowanie dzia\u0142alno\u015bci Aeroklubu Polski. Przyj\u0119to statut i wybrano w\u0142adze. Warto wspomnie\u0107, \u017ce jednym z cel\u00f3w by\u0142o stworzenie \u201ewielkiej floty handlowej napowietrznej\u201d.<\/p>\n
Aeroklub Polski pocz\u0105tkowo dzia\u0142a\u0142 tylko w Wielkopolsce i to on w kwietniu 1920 roku, na konferencji generalnej FAI w Pary\u017cu, zosta\u0142 przyj\u0119ty na cz\u0142onka tej organizacji.<\/p>\n
W dniu 10 maja 1921 roku z Lotniska \u0141awica wystartowa\u0142y dwa samoloty w pierwsze w Polsce loty komercyjne, do Warszawy i do Gda\u0144ska. Na pok\u0142adach samolot\u00f3w by\u0142a poczta, a firm\u0105 by\u0142o przedsi\u0119biorstwo Aerotarg. Ju\u017c w 20-tych latach XX wieku Lotnisko \u0141awica funkcjonowa\u0142a w sieci po\u0142\u0105cze\u0144 pasa\u017cerskich i pocztowych na linii Warszawa-Pozna\u0144-Berlin-Pary\u017c.<\/p>\n
W dniu 11 sierpnia 1923 roku, za\u0142o\u017cono sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 pod nazw\u0105 Wielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u2013 \u201eSamolot\u201d. Co prawda, pocz\u0105tkowo firma nie mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy Lotnisku \u0141awica, ale by\u0142a silnie z nim zwi\u0105zana. Firma powsta\u0142a z inicjatywy prezesa Zwi\u0105zku Lotnik\u00f3w Polskich Czes\u0142awa Wawrzyniaka. W dniu 27 kwietnia 1924 roku odby\u0142o si\u0119 uroczyste po\u015bwi\u0119cenie fabryki z udzia\u0142em Prezydenta Rzeczypospolitej profesora Stanis\u0142awa Wojciechowskiego.<\/p>\n
Wielkopolsk\u0105 Wytw\u00f3rni\u0119 Samolot\u00f3w \u201eSamolot\u201d zorganizowano w rejonie skrzy\u017cowania obecnej ulicy Polnej i Rokietnickiej. Ulica Polna zawsze by\u0142a Poln\u0105. Nawet za Prusak\u00f3w nazywa\u0142a si\u0119 Feldstrasse (Feld znaczy pole). Polskoj\u0119zyczna nazwa zosta\u0142a ustalona 29 sierpnia 1919 roku i ponownie, po okupacji w 1945 roku. Ulica Polna biegnie z po\u0142udnia na p\u00f3\u0142noc. W 1919 roku ulica Polna by\u0142a ulic\u0105, kt\u00f3ra ogranicza\u0142a zwart\u0105 zabudow\u0119 Poznania po wschodniej stronie, od nielicznej zabudowy wiejskiej i p\u00f3l uprawnych po stronie zachodniej. Po wschodniej stronie ulicy Polnej mie\u015bci\u0142y si\u0119 koszary 6. Pu\u0142ku Grenadier\u00f3w V Korpusu Armii Pruskiej, zaj\u0119te przez Wojsko Polskie. Ulica Rokietnicka na planie Poznania pojawia si\u0119 dopiero w 1956 roku. Zosta\u0142a zaprojektowana jednak dekad\u0119 wcze\u015bniej, o czym \u015bwiadczy plan Poznania z 1948 roku. Wcze\u015bniej by\u0142y tu pola i ogr\u00f3dki dzia\u0142kowe. Zbudowane w WWS \u201eSamolot\u201d samoloty transportowano zaprz\u0119gami konnymi na Lotnisko \u0141awica.<\/p>\n
Pierwszym samolotem zbudowanym w wytw\u00f3rni od podstaw by\u0142 Hanriot-14, kt\u00f3ry w dniu 22 lutego 1925 roku, zosta\u0142 ochrzczony. Pocz\u0105tkowo budowano samoloty na licencji francuskiej. Korzystano tak\u017ce z francuskich sposob\u00f3w organizacji pracy.<\/p>\n
Fabryka opracowa\u0142a i wykona\u0142a prototypy samolot\u00f3w; SP-1 (in\u017cyniera Piotra Tu\u0142acza), Hanriot-28 S (sanitarny), Bartel BM-2 (in\u017cyniera Ryszarda Bartela, szkolny) oraz kolejne jego konstrukcje; BM-4 a\/b\/c\/d\/e, BM-5 a\/b\/c, BM-6. \u0141\u0105cznie zaprojektowano i zbudowano 12 konstrukcji, z kt\u00f3rych kilka produkowano seryjnie.<\/p>\n
Miesi\u0119cznie budowano oko\u0142o 20 samolot\u00f3w. Maksymalnie mo\u017cna by\u0142o zbudowa\u0107 35 maszyn, w ci\u0105gu miesi\u0105ca. Fabryka wykonywa\u0142a tak\u017ce remonty silnik\u00f3w, w tempie 30 sztuk\/miesi\u0105c.<\/p>\n W dniu 12 wrze\u015bnia 1929 roku, na skutek zwarcia w instalacji elektrycznej wybuch po\u017car. Straty by\u0142y ogromne. Sp\u0142on\u0119\u0142o 10 nowych samolot\u00f3w i nowo sprowadzone maszyny. Z ogromnym po\u015bwi\u0119ceniem fabryk\u0119 odbudowano i powr\u00f3cono do produkcji samolot\u00f3w. Mimo to w marcu 1931 roku, dyrekcja firmy og\u0142osi\u0142a upad\u0142o\u015b\u0107. W ci\u0105gu 5 lat produkcji zbudowano 297 samolot\u00f3w. Obiekty by\u0142ej fabryki przej\u0105\u0142 3. Pu\u0142k Lotniczy w Poznaniu i na ich bazie urz\u0105dzono wojskowe warsztaty.<\/p>\n W latach 30-tych Lotnisko \u0141awica otrzyma\u0142o pierwsz\u0105 utwardzon\u0105 drog\u0119 startow\u0105. Budowa nowej drogi startowej (RWY) by\u0142a konieczno\u015bci\u0105. Dotychczasowe pole wzlot\u00f3w by\u0142o prostok\u0105tne i ze spadkiem w kierunku po\u0142udniowym. Podczas startu taki uk\u0142ad bardzo u\u0142atwia\u0142 rozbieg samolotom. Ale l\u0105dowanie by\u0142o tylko z kierunku po\u0142udniowego, pod stok. Kiedy l\u0105dowanie by\u0142o nieudane, nie by\u0142o szans na ponowny start, bo na ko\u0144cu by\u0142y hangary. Now\u0105 drog\u0119 startow\u0105 umieszczono na nowym terenie (kierunek wsch\u00f3d-zach\u00f3d), kt\u00f3ry by\u0142 nieco podmok\u0142y. Dlatego zdecydowano si\u0119 na drog\u0119 utwardzon\u0105. Ju\u017c w\u00f3wczas nast\u0105pi\u0142 podzia\u0142 lotniska na cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142udniow\u0105 \u2013 komunikacyjn\u0105 i p\u00f3\u0142nocn\u0105 \u2013 wojskow\u0105.<\/p>\n W Rzeczypospolitej Lotnisko \u0141awica sta\u0142o si\u0119 najwa\u017cniejszym lotniskiem Wielkopolski. Tutaj umieszczono 3. Pu\u0142k Lotniczy. Na jego potrzeby zacz\u0119to rozbudowywa\u0107 baz\u0119. Przede wszystkim zbudowano kolejne pi\u0119\u0107 du\u017cych budynk\u00f3w. Na obecn\u0105 chwil\u0119 trudno jest ustali\u0107, w kt\u00f3rych latach powsta\u0142y.<\/p>\n Pierwszy z nowych budynk\u00f3w to koszarowice, kt\u00f3ry domyka plac apelowy o strony p\u00f3\u0142nocnej. Jego budowa spowodowa\u0142a przesuni\u0119cie g\u0142\u00f3wnej bramy na p\u00f3\u0142noc w kierunku ulicy D\u0105browskiego.<\/p>\n Drugi budynek postawiono jeszcze bli\u017cej ulicy D\u0105browskiego. By\u0142 on umieszczony najbli\u017cej g\u0142\u00f3wnej bramy. Umieszczono w nim mi\u0119dzy innymi sztab 3. Pu\u0142ku Lotniczego.\u00a0<\/span><\/p>\n Trzeci budynek ulokowano w pobli\u017cu g\u0142\u00f3wnego magazynu i pierwszego hangaru. Zosta\u0142 przewidziany, jako kolejny magazyn dla powi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 jednostki.<\/p>\n Czwarty budynek to kolejny koszarowiec. W zamy\u015ble mia\u0142 domyka\u0107 plac apelowy od strony zachodniej. Jednak jego postawienie wymaga\u0142oby rozebrania bocznic kolejowych. Dlatego zbudowano go dalej na zach\u00f3d, a przed nim umieszczono nowy plac apelowy.<\/p>\n Pi\u0105ty budynek to w zamy\u015ble mia\u0142 by\u0107 sztab, domek pilota lub kasyno.<\/p>\n Sz\u00f3sty budynek zosta\u0142 zbudowany nieco na uboczu w zachodniej cz\u0119\u015bci kompleksu koszarowego. Umieszczono w nim s\u0142u\u017cbowe mieszkania dla kadry i ich rodzin.<\/p>\n W kolejnych latach zbudowano jeszcze kilka murowanych barak\u00f3w. Drewniane baraki z okresu pruskiego zosta\u0142y z czasem rozebrane. W ich miejscu zrobiono plac \u0107wicze\u0144.<\/p>\n Bocznica kolejowa zosta\u0142a wyd\u0142u\u017cona do wschodniej cz\u0119\u015bci lotniska, czyli na teren stacji lotniczej. Jeden tor poprowadzono w kierunku po\u0142udniowym, a drugi w kierunku wschodnim. Ostatni remont tor\u00f3w na terenie \u0141awicy przeprowadzono w 1989 roku.<\/p>\n Bocznica kolejowa na lotnisko zosta\u0142a poprowadzona ze stacji kolejowej \u0141awica. Stacj\u0119 t\u0119 oddano do u\u017cytku w 1902 roku. Obecnie (2019 rok) stacja ta nosi nazw\u0119 Pozna\u0144 Wola. Bocznica kolejowa na lotnisko zosta\u0142 przerwana w 90-latach XX wieku, kiedy to rozpocz\u0119to modernizacj\u0119 w\u0119z\u0142a drogowego ulicy D\u0105browskiego. Warto wspomnie\u0107, \u017ce ulica D\u0105browskiego zosta\u0142a wytyczona w 1828 roku, jako szosa pocztowa z Poznania do Berlina. W XIX wieku dyli\u017cans pocztowy t\u0119 drog\u0119 pokonywa\u0142 w 26 godzin.<\/p>\n Kiedy zbudowano g\u0142\u00f3wne obiekty koszarowe 3. Pu\u0142ku Lotniczego cz\u0119\u015b\u0107 koszarowa si\u0119ga\u0142a ju\u017c do ulicy D\u0105browskiego. Mia\u0142a powierzchni\u0119 oko\u0142o 17 hektar\u00f3w.<\/p>\n Najbli\u017cej ulicy D\u0105browskiego umieszczono park samochodowy. Jego gara\u017ce, w okresie 2017-2018 zosta\u0142y wyremontowane i przeznaczone na muzeum broni pancernej, kt\u00f3re do tej pory mie\u015bci\u0142o si\u0119 w koszarach wojsk pancernych w Poznaniu.<\/p>\n Park lotniczy, czyli zaplecze typowo lotnicze, przechodzi\u0142a w okresie 1919-2009 liczne zmiany. Powstawa\u0142y nowe obiekty, a stare rozbierano. Tutaj by\u0142a stacja paliw, do kt\u00f3rej dochodzi\u0142y tory kolejowe. Z innych obiekt\u00f3w by\u0142y tutaj: gara\u017ce, remiza stra\u017cy po\u017carnej, wartownia, laboratoriom paliw i samr\u00f3w.<\/p>\n 3 Pu\u0142k Lotniczy zosta\u0142 zorganizowany w dniu 20 lipca 1921 roku. \u015awi\u0119to jednostki obchodzono w dniu 29 sierpnia. Pierwszym dow\u00f3dc\u0105 mianowano pu\u0142kownika Aleksandra Serednicki. Podstaw\u0105 do sformowania jednostki by\u0142 rozkaz Ministra Spraw Wojskowych z 20 lipca 1921 roku.<\/p>\n W sk\u0142ad jednostki wesz\u0142o: Dow\u00f3dztwo, V. Dywizjon My\u015bliwski z 13. oraz 15. Eskadr\u0105 My\u015bliwsk\u0105, VII Dywizjon Wywiadowczy z trzema eskadrami (1., 5., 10. Eskadra Wywiadowcza), III Lotniczy Batalion Uzupe\u0142nie\u0144, Kwatermistrzostwo, Park Lotniczy, Port Lotniczy, Eskadra Treningowa, Pluton Radio, Pluton Foto, Szko\u0142a Obs\u0142ugi Technicznej.<\/p>\n W 1925 roku, w ramach reorganizacji lotnictwa rozformowano VII Dywizjon Wywiadowczy, a w jego miejsce sformowano dow\u00f3dztwa I i II Dywizjonu Lotniczego i 34 Eskadr\u0119 Lotnicz\u0105. Ponadto dokonano zmiany nazewnictwa i numeracji eskadr.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu reorganizacji sk\u0142ad pu\u0142ku wygl\u0105da\u0142 nast\u0119puj\u0105co: Dow\u00f3dztwo, I Dywizjon Lotniczy (31 Eskadra Lotnicza, 32 Eskadra Lotnicza), II Dywizjon Lotniczy (34 Eskadra Lotnicza, 35 Eskadra Lotnicza), III Dywizjon My\u015bliwski (111 Eskadra My\u015bliwska, 112 Eskadra My\u015bliwska(, Kwatermistrzostwo, Park Lotniczy, Port Lotniczy, Eskadra Treningowa, Pluton Radio, Pluton Foto, Szko\u0142a Obs\u0142ugi Technicznej.<\/p>\n W marcu 1926 roku rozpocz\u0119to formowanie III Dywizjonu Lotniczego (33 i 36 Eskadry Lotnicze) i IV Dywizjonu My\u015bliwskiego (117 i 118 Eskadry My\u015bliwskie), lecz ju\u017c w maju tego roku oba pododdzia\u0142y zosta\u0142y rozwi\u0105zane.<\/p>\n Dzie\u0144 przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej \u2013 31 sierpnia 1939 r. \u2013 samoloty 3. Pu\u0142ku zosta\u0142y przebazowane na lotnisko Lublinek i jego lotniska polowe. Pozostawiono tylko trzy samoloty my\u015bliwskie typu PZL-11 dla os\u0142ony Lotniska \u0141awica.<\/p>\n p\u0142k pil. Aleksander Serednicki (lipiec 1921-marzec 1922); pp\u0142k pil. Camillo Perini (kwiecie\u0144 1922-kwiecie\u0144 1925); p\u0142k pil. Sergiusz Ab\u017c\u00f3\u0142towski (maj 1925-czerwiec 1929); pp\u0142k pil. W\u0142adys\u0142aw Kalkus (lipiec 1929-sierpie\u0144 1933); pp\u0142k obs. Edward Kara\u015b (wrzesie\u0144 1933-pa\u017adziernik 1937); pp\u0142k pil. Tadeusz Jarina (listopad 1937-sierpie\u0144 1939).<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" We wrze\u015bniu 1919 roku, Lotnisko \u0141awica sta\u0142o si\u0119 miejscem pierwszych w niepodleg\u0142ej Rzeczypospolitej Polski zawod\u00f3w sportowych i pokaz\u00f3w lotniczych. W zwi\u0105zku z tym na \u0142amach gazet ukaza\u0142a si\u0119 odezwa zapowiadaj\u0105ca planowanie pokaz\u00f3w i konkurs\u00f3w lotniczych na dzie\u0144 28 wrzesie\u0144 1919 roku. Impreza trwa\u0142a dwa dni. Na pokazy przyby\u0142o kilka tysi\u0119cy widz\u00f3w. W konkursie pilota\u017cu startowa\u0142o 10 zawodnik\u00f3w, w akrobacji 5 zawodnik\u00f3w, w zadaniach bojowych 7 zawodnik\u00f3w. Dla publiczno\u015bci organizowano przeloty samolotem pasa\u017cerskim oraz wzloty balonem.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-695","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/695","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=695"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/695\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2467,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/695\/revisions\/2467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Rozbudowa Lotniska \u0141awica.<\/h3>\n
3. Pu\u0142k Lotniczy.<\/h3>\n
Pu\u0142k Lotniczy \u2013 dow\u00f3dcy:<\/h3>\n