![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Mi-8-SN-40XP.-2024r.06-1024x602.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Mi-8-S-SN-40XP.-2024-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x605.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Mi-8-S-SN-40XP.-2024-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman03-1024x601.png\")
Historia Mi-8.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nMil Mi-8 (nazwa NATO Hip) to \u015bredni \u015bmig\u0142owiec z nap\u0119dem z\u0142o\u017conym z dw\u00f3ch silnik\u00f3w turbinowych. \u015amig\u0142owiec nale\u017cy do najliczniej produkowanych na \u015bwiecie \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Zbudowano ponad 12 200 maszyn. \u015amig\u0142owiec by\u0142 i jest u\u017cytkowany w 57 krajach.<\/p>\n\n\n\n
Nie do ko\u0144ca znane s\u0105 powody dla kt\u00f3rych Michai\u0142 Mil w 1958 roku, przyst\u0105pi\u0142 do opracowania \u015bmig\u0142owca W-8, p\u00f3\u017aniejszego Mi-8. Niedawno, bo w dniu 5 czerwca 1957 roku, zosta\u0142 oblatany \u015bmig\u0142owiec Mi-6, kt\u00f3ry teoretycznie mia\u0142 by\u0107 nast\u0119pc\u0105 \u015bmig\u0142owca Mi-4. \u015amig\u0142owiec Mi-6 w\u0142a\u015bnie przechodzi\u0142 szeroki zakres test\u00f3w w locie. Z oblatanego w dniu 3 czerwca 1952 roku, \u015bmig\u0142owca Mil Mi-4 wojsko by\u0142o zadowolone. Ma\u0142y \u015bmig\u0142owiec Mil Mi-1 spisywa\u0142 si\u0119 poprawnie. Jednocze\u015bnie nadchodzi\u0142a epoka rakiet na pola walki. Sam Michai\u0142 Mil nie by\u0142 cz\u0142owiekiem przebojowym. Na Kremlu traktowano go jako dobrego konstruktora, ale nigdy nie brano go za wizjonera i stratega nowej techniki wojennej. Michai\u0142 Mil nie mia\u0142 nawet niezale\u017cnego biura, a jego pracownia mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy zak\u0142adzie produkcyjnym OKB-329. Czasami wi\u0119cej do powiedzenia mia\u0142 dyrektor tego zak\u0142adu ni\u017c konstruktor Michai\u0142 Mil. Michai\u0142 Mil nie mia\u0142 nawet tytu\u0142u generalnego konstruktora. W literaturze cz\u0119sto podaje si\u0119 mylnie, \u017ce biuro Michai\u0142a Mila to w\u0142a\u015bnie OKB-329. <\/p>\n\n\n\n
Dlatego w\u0142adcy na Kremlu nie wyrazili zgody na podj\u0119cie prac nad nowym programem. Przypuszczalnie Michai\u0142 Mil zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z trudno\u015bci eksploatacyjnych \u015bmig\u0142owca Mi-6, kt\u00f3rego zalet\u0105 by\u0142 jednak turbinowy nap\u0119d. Dlatego ponowi\u0142 propozycj\u0119, ale tym razem zaproponowa\u0142 w Mi-4 tylko wymian\u0119 silnika na turbinowy. W takiej sytuacji w\u0142adza wyrazi\u0142a zgod\u0119. Tym bardziej, \u017ce s\u0105dzili, i\u017c b\u0119dzie to tylko wymiana silnika, tak jak to czyniono na Zachodzie i nic wi\u0119cej. Formalna decyzja zapad\u0142a w dniu 20 lutego 1958 roku. <\/p>\n\n\n\n
Jednak Michai\u0142 Mil mia\u0142 ju\u017c koncepcj\u0119 ca\u0142kowitej przebudowy Mi-4. W projekcie uczestniczy\u0142 in\u017cynier Aleksandr Iwczenko pracuj\u0105cy w OKB-478 w Zaporo\u017cu, Ukraina, nad silnikiem pierwotnie zaplanowanym dla samolot\u00f3w. Dla zmodernizowanego \u015bmig\u0142owca przewidziano jeden silnik Iwczenko AI-24W o mocy 1 900 KM, kt\u00f3ry bez zmian, przej\u0119to z samolotu Antonowa An-24. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 mie\u0107 ud\u017awig oko\u0142o 2 000 kg. Odpowiedzialnym za now\u0105 konstrukcj\u0119 by\u0142 pocz\u0105tkowo in\u017c. G. W. Riemiezow, a p\u00f3\u017aniej W. A. Nikiforow. <\/p>\n\n\n\n
Makieta \u015bmig\u0142owca W-8 w skali 1:1 zosta\u0142a uko\u0144czona z ko\u0144cem 1958 roku i zosta\u0142a zatwierdzona przez komisj\u0119. Pierwowz\u00f3r \u015bmig\u0142owca W-8 posiada\u0142 sta\u0142e podwozie czteropunktowe, bardzo podobne do tego z Mi-4. Jednak w trakcie budowy prototypu nast\u0105pi\u0142a zmiana na podwozie trzy-punktowe z przedni\u0105 goleni\u0105 wyposa\u017con\u0105 w zdwojone ko\u0142a. Ca\u0142y program by\u0142 op\u00f3\u017aniony w stosunku do planu. G\u0142\u00f3wnym powodem by\u0142y trudno\u015bci w koordynacji prac r\u00f3\u017cnych podmiot\u00f3w. Dlatego zdecydowano si\u0119 na wykorzystanie wi\u0119kszej ilo\u015bci starych podzespo\u0142\u00f3w, nie czekaj\u0105c na wykonanie nowych. Na przyk\u0142ad z Mi-4 wzi\u0119to ca\u0142\u0105 belk\u0119 ogonow\u0105 wraz ze \u015bmig\u0142em, w\u00f3wczas jeszcze z \u0142opatami drewnianymi. <\/p>\n\n\n\n
Nowatorski by\u0142 kokpit za\u0142ogi. Zupe\u0142nie inny od kokpitu w Mi-4. W przestronnej, doskonale oszklonej kabinie umieszczono stanowiska dla trzy-osobowej za\u0142ogi; dw\u00f3ch pilot\u00f3w, a mi\u0119dzy nimi, nieco z ty\u0142u, stanowisko in\u017cyniera pok\u0142adowego. Tego ostatniego w \u015bmig\u0142owcu Mi-4 nie by\u0142o. Kabina \u0142adunkowa (pasa\u017cerska) mia\u0142a wymiary 5,34 m x 2,34 m x 1,8 m i zwie\u0144czona by\u0142a w tylnej cz\u0119\u015bci du\u017cymi otwieranymi na boki drzwiami, tak jak to mia\u0142o miejsce w Mi-4. <\/p>\n\n\n\n
Projektuj\u0105c \u015bmig\u0142owiec W-8 pojawi\u0142 si\u0119 problem z dost\u0119pem do silnika. W Mi-4 dost\u0119p by\u0142 z poziomu ziemi. W W-8 takiej mo\u017cliwo\u015bci nie by\u0142o. Dlatego postanowiono wykorzysta\u0107 os\u0142ony silnika, kt\u00f3re po otwarciu tworz\u0105 podest dla mechanik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Zaprojektowano \u015bmig\u0142owiec z jednym silnikiem turbinowym umieszczonym w g\u00f3rze przed przek\u0142adni\u0105 i wirnikiem no\u015bnym. Przek\u0142adnia i wirnik zosta\u0142 wzi\u0119ty z Mi-4. Ta sytuacja nie zadowala\u0142a decydent\u00f3w, ale ostatecznie usprawiedliwi\u0142a daleko id\u0105c\u0105 ingerencj\u0119 w p\u0142atowiec \u015bmig\u0142owca. Prototyp o nazwie W-8 zosta\u0142 zaprojektowany w 1958 roku. By\u0142 nap\u0119dzany jednym silnikiem Iwczenko AI-24 W, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zmieni\u0142 nazw\u0119 na So\u0142owjow. <\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owiec W-8 oblatano w dniu 24 czerwcu 1961 roku, pilotowany przez Borysa Zemskowa. Ju\u017c w lipcu 1961 roku, \u015bmig\u0142owiec zosta\u0142 pokazany na paradzie w Tuszyno.<\/p>\n\n\n\n
Z przyczyn o kt\u00f3rych napisali\u015bmy poni\u017cej, oba \u015bmig\u0142owce W-8 wykonano jako pasa\u017cerskie. We wn\u0119trzu umieszczono 18 indywidualnych foteli w uk\u0142adzie 2 x 2 z przej\u015bciem po\u015brodku. Zamontowano okna kwadratowe o stosunkowo du\u017cej powierzchni. W takiej konfiguracji \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 zasi\u0119g 450 km. W teorii \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 przewozi\u0107 14 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy. Dla nich przewidziano sk\u0142adane \u0142awki wzd\u0142u\u017c burt \u0142adowni.<\/p>\n\n\n\n
Drugi \u015bmig\u0142owiec uko\u0144czono w listopadzie 1961 roku. \u015amig\u0142owce W-8 s\u0142u\u017cy\u0142y do test\u00f3w zak\u0142adowych. Wykonywano na nich pr\u00f3by zm\u0119czeniowe. Ostatecznie w 1964 roku, spisano je ze stanu. Planowano budow\u0119 trzech prototyp\u00f3w W-8, ale ostatecznie trzeci wykonano jako dwusilnikowy i oznaczono W-8 A.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owiec W-8 A.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW wrze\u015bniu 1959 roku, car Nikita Chruszczow wyjecha\u0142 do USA. Tam, razem z prezydentem USA przemieszcza\u0142 si\u0119 prezydenckim \u015bmig\u0142owcem S-58 i \u2026 by\u0142 pod ogromnym wra\u017ceniem. Kiedy Chruszczow tylko powr\u00f3ci\u0142 do CCCP, aby ocali\u0107 twarz komunizmu, natychmiast kaza\u0142 stworzy\u0107 podobny \u015bmig\u0142owiec, tak szybko, aby by\u0142 gotowy na wizyt\u0119 prezydenta USA w CCCP. Dlatego Michai\u0142 Mil na bazie Mi-4 opracowa\u0142 wersj\u0119 luksusow\u0105. Osobistej inspekcji i podr\u00f3\u017cy na jego pok\u0142adzie, dokona\u0142 Nikita Chruszczow. Nadarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 okazj\u0119 wykorzysta\u0142 Michai\u0142 Mil i pokaza\u0142 carowi \u015bmig\u0142owiec W-8, sugeruj\u0105c, \u017ce du\u017co lepiej by\u0142oby, aby maszyna mia\u0142a dwa silniki, now\u0105 przek\u0142adni\u0119 i nowy wirnik no\u015bny. A silniki powinny by\u0107 opracowane od podstaw, a nie wzi\u0119te z samolotu. Nikita Chruszczow zgodzi\u0142 si\u0119 z argumentami konstruktora i nie od\u0142o\u017cy\u0142 sprawy na p\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c w maju 1960 roku, Michai\u0142 Mil otrzyma\u0142 zlecenie na dwusilnikowy \u015bmig\u0142owiec, a biuro projektowe Siergieja Isotowa zadanie budowy silnik\u00f3w turbinowych, specjalnie dla \u015bmig\u0142owca Michai\u0142a Mila. Co istotne, Siergiej Izotow mia\u0142 ju\u017c daleko zaawansowane prace nad nowym silnikiem turbinowym dla \u015bmig\u0142owca. Dlatego i jego prace post\u0119powa\u0142y stosunkowo szybko. Dwa miesi\u0105ce po uko\u0144czeniu budowy silnik\u00f3w przez Siergieja Isotowa zosta\u0142y ona zamontowane na trzecim prototypie \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry oznaczono jako W-8 A. Ten prototyp otrzyma\u0142 dwa silniki turbinowe oznaczone jako Isotow TW2-117. Ka\u017cdy z nich mia\u0142 moc 1 120 kW (1 500 KM). Co wa\u017cne, nowy silnik wa\u017cy\u0142 zaledwie 335 kg, a silnik t\u0142okowy ASz-82W oko\u0142o 1 100 kg.<\/p>\n\n\n\n
Budowa W-8 A by\u0142a mo\u017cliwa dopiero, kiedy dostarczono silniki TW2-117 i now\u0105 przek\u0142adni\u0119. Przek\u0142adni\u0119 oznaczono WR-8 i ma prze\u0142o\u017cenie 62,6:1. G\u0142\u00f3wnym jej elementem jest przek\u0142adnia tr\u00f3jstopniowa, planetarna.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot, a w\u0142a\u015bciwie zawis, \u015bmig\u0142owiec W-8 A nr 0201 wykona\u0142 w dniu 2 sierpnia 1962 roku, przez za\u0142og\u0119 Niko\u0142aja Leszina. Pe\u0142ny lot W-8 A wykona\u0142 w dniu 17 wrze\u015bnia 1962 roku. Za\u0142oga pod dow\u00f3dztwem pilota do\u015bwiadczalnego Niko\u0142aj Iljuszyn.<\/p>\n\n\n\n
W pa\u017adzierniku 1962 roku, dwa \u015bmig\u0142owce (W-8 A i W-8 AP) zosta\u0142y zademonstrowane w\u0142adzom z CCCP i Uk\u0142adu Warszawskiego, na czele z Nikit\u0105 Chruszczowem. \u015amig\u0142owce wzbudzi\u0142y du\u017ce zainteresowanie. Oba \u015bmig\u0142owce by\u0142y pomalowane w barwy Aerof\u0142otu, bo on mia\u0142 by\u0107 g\u0142\u00f3wnym u\u017cytkownikiem. Trzeba wiedzie\u0107, \u017ce Aerof\u0142ot to nie by\u0142 przewo\u017anik lotniczy w dzisiejszym tego s\u0142owa znaczeniu. Aerof\u0142ot to by\u0142 resort w randze ministerstwa. Do niego, w CCCP, nale\u017ca\u0142y wszystkie cywilne samoloty i \u015bmig\u0142owce, lotniska cywilne i ca\u0142a infrastruktura. Przewo\u017cono nie tylko pasa\u017cer\u00f3w i towary, ale uczestniczono w: dzia\u0142aniach agrolotniczych, poszukiwaniach bogactw naturalnych, wyprawach naukowych, planowaniu lokalizacji przebiegu linii kolejowych, dr\u00f3g, linii energetycznych i przysz\u0142ych fabryk. Wkr\u00f3tce rozpocz\u0119to testy fabryczne W-8 A, kt\u00f3re zako\u0144czono w lutym 1963 roku.<\/p>\n\n\n\n
Czwarty prototyp \u015bmig\u0142owca, oznaczony jako W-8 AP wykonano jako \u015bmig\u0142owiec luksusowy dla przewozu VIP. Istotn\u0105 zmiana by\u0142o zamontowanie nowego wirnika no\u015bnego, wyposa\u017conego w 5-\u0142opat, a nie 4-\u0142opaty. Wirnik by\u0142 wzorowany na tym ze \u015bmig\u0142owca Mi-6. Wymiana wirnika z 4-\u0142opatowego na 5-\u0142opatowy by\u0142a podyktowana ch\u0119ci\u0105 zmniejszenia drga\u0144 konstrukcji. Zmianie uleg\u0142 wirnik ogonowy, kt\u00f3ry z metalowo-drewnianego sta\u0142 si\u0119 metalowy, stalowo-aluminiowy. Jednocze\u015bnie zmieniono system odladzania ze spirytusowego (spirytus wydobywa\u0142 si\u0119 z ma\u0142ych otwork\u00f3w na kraw\u0119dzi natarcia \u0142opaty) na elektryczny. Inn\u0105 zmian\u0119 by\u0142o zastosowanie bocznych, szerokich drzwi przesuwanych do \u0142adowni. Standardowo \u015bmig\u0142owce przeznaczone dla Aerof\u0142otu mia\u0142y na ko\u0142ach podwozia zamontowane owiewki, tak samo jak \u015bmig\u0142owce Mi-4 i Mi-6. W \u015bmig\u0142owcu W-8 A owiewki za\u0142o\u017cono tak\u017ce na goleniach podwozia.<\/p>\n\n\n\n
Pi\u0105ty prototyp oznaczony jako W-8 AP2 by\u0142 tak\u017ce wersj\u0105 pasa\u017cersk\u0105, ale przeznaczon\u0105 do produkcji masowej dla Aerof\u0142ot.<\/p>\n\n\n\n
Sz\u00f3sty prototyp oznaczono W-8 AT i by\u0142 wersj\u0105 wojskow\u0105, transportow\u0105, o ostatecznym oznaczeniu Mi-8 T.<\/p>\n\n\n\n
Testy pa\u0144stwowe uko\u0144czono w listopadzie 1964 roku i jednocze\u015bnie podj\u0119to decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu produkcji masowej. \u015amig\u0142owiec otrzyma\u0142 oficjalne oznaczenie Mi-8. Produkcja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Kaza\u0144skiej Fabryce Produkcji, poprzednio Zak\u0142ad Nr 387, a pierwsze \u015bmig\u0142owce uko\u0144czono pod koniec 1965 roku. Wyprzedzaj\u0105c fakty dodamy, \u017ce produkcj\u0119 \u015bmig\u0142owc\u00f3w podj\u0119to tak\u017ce w Zak\u0142adzie Lotniczym w U\u0142an Ude, kt\u00f3ry poprzednio nazywa\u0142 si\u0119 Zak\u0142ad Nr 99. Obecnie (2018 rok) zak\u0142ady te konkuruj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze \u015bmig\u0142owce Mi-8 nie mia\u0142y zamontowanego autopilota. P\u00f3\u017aniej wprowadzono autopilot trzy-kana\u0142owy, tak jak by\u0142o to w przypadku \u015bmig\u0142owca Mi-6. Nie by\u0142 to jednak udany autopilot. Dopiero wprowadzenie autopilota cztero-kana\u0142owego AP-34 rozwi\u0105za\u0142o problem dalszych przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W styczniu 1966 roku, utracono jeden z prototyp\u00f3w \u015bmig\u0142owca Mi-8. Dosz\u0142o do awarii w \u015bmigle ogonowym i maszyna run\u0119\u0142a na ziemie w niekontrolowanym opadaniu. Zgine\u0142a ca\u0142a trzyosobowa za\u0142ga.<\/p>\n\n\n\n
Mil Mi-8S (Salon) to jest wersja \u015bmig\u0142owca komfortowo urz\u0105dzona, oparta na wersji Mi-8P z kanapami i sto\u0142em. Prototypu tej wersji nosi\u0142 oznaczenie W-8AP. Jego budowa zosta\u0142a uko\u0144czona w maju 1964 roku. Produkcja seryjna ruszy\u0142a w 1969 roku. \u015amig\u0142owce Mi-8S by\u0142y oferowane w wariantach 7, 9 i 11 miejscowym. Istnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zam\u00f3wienia wariantu 6-miejscowego, o wyd\u0142u\u017conym zasi\u0119gu. Nap\u0119d wi\u0119kszo\u015bci \u015bmig\u0142owc\u00f3w stanowi\u0142y silniki TW2-117F, o mocy startowej 1250 kW.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce Mi-8 w Polsce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPierwsze \u015bmig\u0142owce Mil Mi-8 zosta\u0142y kupione dla Wojska Polskiego w 1967 roku. Kupiono je do zada\u0144 wojskowych dla oddzia\u0142\u00f3w szybkiego reagowania. Mia\u0142y one b\u0142yskawicznie dostarcza\u0107 plutony szturmowe wraz z uzbrojeniem \u015brednio-kalibrowym w miejsce walk. Nast\u0119pnie \u015bmig\u0142owce te mia\u0142y wspiera\u0107 wojsko z powietrza. I wreszcie mia\u0142y ewakuowa\u0107 rannych z pola walki i ca\u0142e pododdzia\u0142y, w razie za\u0142amania si\u0119 ataku. Najpierw kupiono cztery \u015bmig\u0142owce Mil Mi-8 T (wersja transportowa), kt\u00f3re wprowadzono do s\u0142u\u017cby w 1967 i 1968 roku.<\/p>\n\n\n\n
Od 1951 roku, w \u0141\u0119czycy na Lotnisku Le\u017anica Wielka funkcjonowa\u0142 13. Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego. Ju\u017c w 1967 roku, postanowiono przy tej jednostce utworzy\u0107 eskadr\u0119 \u015bmig\u0142owc\u00f3w transportowych. Na stanie by\u0142y \u015bmig\u0142owce Mil Mi-1, PZL SM-1, PZL SM-2, Mil Mi-4. W dniu 13 lipca 1967 roku, przyj\u0119to na stan pierwszy \u015bmig\u0142owiec Mi-8 T Nr 0614, Nb 614. Kolejne \u015bmig\u0142owce: Mi-8 T Nr 0314, Nb 314, wprowadzony 31 sierpnia 1967 roku, Mi-8 T Nr 0414, Nb 414, wprowadzony 30 wrze\u015bnia 1967 roku, Mi-8 T Nr 0523, Nb 523, wprowadzony 26 lipca 1968 roku.<\/p>\n\n\n\n
Niemal r\u00f3wnolegle przyj\u0119to inn\u0105 wersj\u0119 \u015bmig\u0142owca Mi-8, przeznaczon\u0105 do przewozu pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3ra ma oznaczenie Mi-8 PS Nr 0720, Nb 720, wprowadzony w dniu 17 czerwca 1968 roku. \u015amig\u0142owiec w \u0142adowni posiada\u0142 28 foteli w rz\u0119dach po cztery z przej\u015bciem po\u015brodku. W ten spos\u00f3b Eskadra \u015amig\u0142owc\u00f3w Transportowych posiada\u0142a cztery \u015bmig\u0142owce Mi-8 T i jeden \u015bmig\u0142owiec Mi-8 PS. W Wojsku Polskim \u015bmig\u0142owce powszechnie nazywano \u201eWiatrakami\u201d. Z kolei do \u015bmig\u0142owca Mil Mi-8 przylgn\u0119\u0142a nazwa \u201e\u00d3semka\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na nast\u0119pne zakupy \u015bmig\u0142owc\u00f3w (wiatrak\u00f3w) postanowiono rozformowa\u0107 13. Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego, a w jego miejsce sformowa\u0107 Pu\u0142k \u015bmig\u0142owc\u00f3w transportowych. Sta\u0142o si\u0119 to oficjalnie w dniu 30 grudnia 1971 roku. W 1971 roku, samoloty my\u015bliwskie przekazano do 1. Pu\u0142ku Lotnictwa My\u015bliwskiego w Mi\u0144sku Mazowieckim oraz do 39. Pu\u0142ku Lotnictwa My\u015bliwskiego w Mierz\u0119cicach. Eskadra \u015amig\u0142owc\u00f3w Transportowych zosta\u0142a przekszta\u0142cona w 37. Pu\u0142k \u015amig\u0142owc\u00f3w Transportowych, jako JW 3214. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 personelu pozosta\u0142a w nowej jednostce. Etat nowego 37. Pu\u0142ku to Nr 20\/112 przewidywa\u0142a 778 \u017co\u0142nierzy i 31 pracownik\u00f3w cywilnych. W dniu 12 pa\u017adziernika 1972 roku, Pu\u0142k otrzyma\u0142 sztandar. Na bazie 37. Pu\u0142k \u015amig\u0142owc\u00f3w Transportowych zosta\u0142 sformowany 1. Pu\u0142k Szwole\u017cer\u00f3w wchodz\u0105cy w sk\u0142ad 25. Dywizji Kawalerii Powietrznej. Pu\u0142k funkcjonowa\u0142 do 1994 roku, kiedy zosta\u0142 przekszta\u0142cony w 1 Dywizjon Lotniczy.<\/p>\n\n\n\n
W okresie 1971-1973, do Polski dostarczono kolejne 21 maszyn Mil Mi-8. W\u015br\u00f3d nich by\u0142y trzy maszyny Mi-8 PS, a reszta to maszyny Mi-8 T. W 1977 roku, do 36. Specjalnego Pu\u0142ku Lotnictwa Transportowego w Warszawie przyby\u0142 z 37. Pu\u0142ku \u015amig\u0142owc\u00f3w Transportowych klucz \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-8 PS, czyli wszystkie maszyny do przewozu os\u00f3b. Maszyny wykonywa\u0142y loty dyspozycyjne na rzecz Sztabu Generalnego i partyjnych VIP.<\/p>\n\n\n\n
Kolejne \u015bmig\u0142owce Mi-8 dostarczono Wojsku Polskiemu w okresie 1977-1983. \u0141\u0105cznie by\u0142o 28 maszyn. W 1977 roku, najpierw by\u0142y to trzy \u015bmig\u0142owce Mi-8 PS, kt\u00f3re ostatecznie wpisano na stan 36. SPLTr., a jeden na stan 103. Pu\u0142ku MSW (Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych).<\/p>\n\n\n\n
Tak\u017ce w 1977 roku, Wojsko Polskie odebra\u0142o cztery maszyny Mi-8 PPD. Jest to wersja dowodzenia powietrznego specjalnie opracowana dla Wojska Polskiego na bazie \u015bmig\u0142owca Mi-8 T. \u015amig\u0142owce otrzyma\u0142y specjaln\u0105 aparatur\u0119. Wszystkie te \u015bmig\u0142owce przyj\u0119to na stan 37. P\u015aT w \u0141\u0119czycy. Po rozpadzie UW w 1989 roku, zdemontowano z nich aparatur\u0119 specjaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W 1976 roku, w Polsce wybuch\u0142y kolejne bunty spo\u0142ecze\u0144stwa Polskiego. Najkrwawiej by\u0142o w Radomiu. W\u0142adza komunistyczna nie umia\u0142a kierowa\u0107 gospodark\u0105 narodow\u0105, co przejawia\u0142o si\u0119 w permanentnym kryzysie. W 1976 roku, w\u0142adza wprowadzi\u0142a kartki na \u017cywno\u015b\u0107 i inne niezb\u0119dne artyku\u0142y powszechnego u\u017cytku. Spo\u0142ecze\u0144stwo ju\u017c nie kupowa\u0142o propagandowych reporta\u017cy o Hucie Katowice. Komuni\u015bci czuli, \u017ce bunty b\u0119d\u0105 si\u0119 nasila\u0142y. Dlatego postanowiono znacznie wzmocni\u0107 wojska Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych. A\u017c 21 \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-8 T przyj\u0119to na stan 103. Pu\u0142ku MSW. Najwi\u0119ksze dostawy trwa\u0142y w okresie 1978-1981. W tym samym okresie Wojsko Polskie nie otrzyma\u0142o ani jednego \u015bmig\u0142owca Mi-8. (Tu wyja\u015bnienie – komuni\u015bci nie ufali Wojsku Polskiemu, bo jego si\u0142\u0105 by\u0142 poborowy, czyli zwyk\u0142y obywatel. W MSW byli “swoi”.). Po likwidacji 103. Pu\u0142ku MSW \u015bmig\u0142owce przekazano do 1. Dywizjonu Lotniczego. Po kolejne reorganizacji struktur militarnych w Polsce, trzy \u015bmig\u0142owce Mi-8 S przekazano w struktury Policji. \u015amig\u0142owce otrzyma\u0142y znaki rejestracyjne; SN-40XP, SN-41XP, SN-42XP. \u015amig\u0142owce by\u0142y przystosowane do przewozu 22 pasa\u017cer\u00f3w, przy 3 osobowej za\u0142odze. \u015amig\u0142owce wykorzystywano jako maszyny transportowe, ratownicze, poszukiwawcze i do zada\u0144 przeciw terrorystom. W 2024 roku, w Polskiej Policji s\u0142u\u017cy\u0142y jeszcze dwa \u015bmig\u0142owce Mil Mi-8.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owiec Mi-8 S rejestracja SN-40XP, A016, Numer seryjny 10635; kilka lat sta\u0142 na stoku lotniska Warszawa Babice. W 2024 roku, \u015bmig\u0142owiec zosta\u0142 przekazany jako eksponat do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2025-02-21 \u015amig\u0142owiec Mi-8 S rejestracja SN-40XP, A016, Nr seryjny 10635. Historia Mi-8. Mil Mi-8 (nazwa NATO Hip) to \u015bredni \u015bmig\u0142owiec z nap\u0119dem z\u0142o\u017conym z dw\u00f3ch silnik\u00f3w turbinowych. \u015amig\u0142owiec nale\u017cy do najliczniej produkowanych na \u015bwiecie \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Zbudowano ponad 12 200 maszyn. \u015amig\u0142owiec by\u0142 i jest u\u017cytkowany w 57 krajach. Nie do ko\u0144ca znane s\u0105 powody […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6702,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-6701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6701"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6705,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6701\/revisions\/6705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W wrze\u015bniu 1959 roku, car Nikita Chruszczow wyjecha\u0142 do USA. Tam, razem z prezydentem USA przemieszcza\u0142 si\u0119 prezydenckim \u015bmig\u0142owcem S-58 i \u2026 by\u0142 pod ogromnym wra\u017ceniem. Kiedy Chruszczow tylko powr\u00f3ci\u0142 do CCCP, aby ocali\u0107 twarz komunizmu, natychmiast kaza\u0142 stworzy\u0107 podobny \u015bmig\u0142owiec, tak szybko, aby by\u0142 gotowy na wizyt\u0119 prezydenta USA w CCCP. Dlatego Michai\u0142 Mil na bazie Mi-4 opracowa\u0142 wersj\u0119 luksusow\u0105. Osobistej inspekcji i podr\u00f3\u017cy na jego pok\u0142adzie, dokona\u0142 Nikita Chruszczow. Nadarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 okazj\u0119 wykorzysta\u0142 Michai\u0142 Mil i pokaza\u0142 carowi \u015bmig\u0142owiec W-8, sugeruj\u0105c, \u017ce du\u017co lepiej by\u0142oby, aby maszyna mia\u0142a dwa silniki, now\u0105 przek\u0142adni\u0119 i nowy wirnik no\u015bny. A silniki powinny by\u0107 opracowane od podstaw, a nie wzi\u0119te z samolotu. Nikita Chruszczow zgodzi\u0142 si\u0119 z argumentami konstruktora i nie od\u0142o\u017cy\u0142 sprawy na p\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c w maju 1960 roku, Michai\u0142 Mil otrzyma\u0142 zlecenie na dwusilnikowy \u015bmig\u0142owiec, a biuro projektowe Siergieja Isotowa zadanie budowy silnik\u00f3w turbinowych, specjalnie dla \u015bmig\u0142owca Michai\u0142a Mila. Co istotne, Siergiej Izotow mia\u0142 ju\u017c daleko zaawansowane prace nad nowym silnikiem turbinowym dla \u015bmig\u0142owca. Dlatego i jego prace post\u0119powa\u0142y stosunkowo szybko. Dwa miesi\u0105ce po uko\u0144czeniu budowy silnik\u00f3w przez Siergieja Isotowa zosta\u0142y ona zamontowane na trzecim prototypie \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry oznaczono jako W-8 A. Ten prototyp otrzyma\u0142 dwa silniki turbinowe oznaczone jako Isotow TW2-117. Ka\u017cdy z nich mia\u0142 moc 1 120 kW (1 500 KM). Co wa\u017cne, nowy silnik wa\u017cy\u0142 zaledwie 335 kg, a silnik t\u0142okowy ASz-82W oko\u0142o 1 100 kg.<\/p>\n\n\n\n
Budowa W-8 A by\u0142a mo\u017cliwa dopiero, kiedy dostarczono silniki TW2-117 i now\u0105 przek\u0142adni\u0119. Przek\u0142adni\u0119 oznaczono WR-8 i ma prze\u0142o\u017cenie 62,6:1. G\u0142\u00f3wnym jej elementem jest przek\u0142adnia tr\u00f3jstopniowa, planetarna.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot, a w\u0142a\u015bciwie zawis, \u015bmig\u0142owiec W-8 A nr 0201 wykona\u0142 w dniu 2 sierpnia 1962 roku, przez za\u0142og\u0119 Niko\u0142aja Leszina. Pe\u0142ny lot W-8 A wykona\u0142 w dniu 17 wrze\u015bnia 1962 roku. Za\u0142oga pod dow\u00f3dztwem pilota do\u015bwiadczalnego Niko\u0142aj Iljuszyn.<\/p>\n\n\n\n
W pa\u017adzierniku 1962 roku, dwa \u015bmig\u0142owce (W-8 A i W-8 AP) zosta\u0142y zademonstrowane w\u0142adzom z CCCP i Uk\u0142adu Warszawskiego, na czele z Nikit\u0105 Chruszczowem. \u015amig\u0142owce wzbudzi\u0142y du\u017ce zainteresowanie. Oba \u015bmig\u0142owce by\u0142y pomalowane w barwy Aerof\u0142otu, bo on mia\u0142 by\u0107 g\u0142\u00f3wnym u\u017cytkownikiem. Trzeba wiedzie\u0107, \u017ce Aerof\u0142ot to nie by\u0142 przewo\u017anik lotniczy w dzisiejszym tego s\u0142owa znaczeniu. Aerof\u0142ot to by\u0142 resort w randze ministerstwa. Do niego, w CCCP, nale\u017ca\u0142y wszystkie cywilne samoloty i \u015bmig\u0142owce, lotniska cywilne i ca\u0142a infrastruktura. Przewo\u017cono nie tylko pasa\u017cer\u00f3w i towary, ale uczestniczono w: dzia\u0142aniach agrolotniczych, poszukiwaniach bogactw naturalnych, wyprawach naukowych, planowaniu lokalizacji przebiegu linii kolejowych, dr\u00f3g, linii energetycznych i przysz\u0142ych fabryk. Wkr\u00f3tce rozpocz\u0119to testy fabryczne W-8 A, kt\u00f3re zako\u0144czono w lutym 1963 roku.<\/p>\n\n\n\n
Czwarty prototyp \u015bmig\u0142owca, oznaczony jako W-8 AP wykonano jako \u015bmig\u0142owiec luksusowy dla przewozu VIP. Istotn\u0105 zmiana by\u0142o zamontowanie nowego wirnika no\u015bnego, wyposa\u017conego w 5-\u0142opat, a nie 4-\u0142opaty. Wirnik by\u0142 wzorowany na tym ze \u015bmig\u0142owca Mi-6. Wymiana wirnika z 4-\u0142opatowego na 5-\u0142opatowy by\u0142a podyktowana ch\u0119ci\u0105 zmniejszenia drga\u0144 konstrukcji. Zmianie uleg\u0142 wirnik ogonowy, kt\u00f3ry z metalowo-drewnianego sta\u0142 si\u0119 metalowy, stalowo-aluminiowy. Jednocze\u015bnie zmieniono system odladzania ze spirytusowego (spirytus wydobywa\u0142 si\u0119 z ma\u0142ych otwork\u00f3w na kraw\u0119dzi natarcia \u0142opaty) na elektryczny. Inn\u0105 zmian\u0119 by\u0142o zastosowanie bocznych, szerokich drzwi przesuwanych do \u0142adowni. Standardowo \u015bmig\u0142owce przeznaczone dla Aerof\u0142otu mia\u0142y na ko\u0142ach podwozia zamontowane owiewki, tak samo jak \u015bmig\u0142owce Mi-4 i Mi-6. W \u015bmig\u0142owcu W-8 A owiewki za\u0142o\u017cono tak\u017ce na goleniach podwozia.<\/p>\n\n\n\n
Pi\u0105ty prototyp oznaczony jako W-8 AP2 by\u0142 tak\u017ce wersj\u0105 pasa\u017cersk\u0105, ale przeznaczon\u0105 do produkcji masowej dla Aerof\u0142ot.<\/p>\n\n\n\n
Sz\u00f3sty prototyp oznaczono W-8 AT i by\u0142 wersj\u0105 wojskow\u0105, transportow\u0105, o ostatecznym oznaczeniu Mi-8 T.<\/p>\n\n\n\n
Testy pa\u0144stwowe uko\u0144czono w listopadzie 1964 roku i jednocze\u015bnie podj\u0119to decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu produkcji masowej. \u015amig\u0142owiec otrzyma\u0142 oficjalne oznaczenie Mi-8. Produkcja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Kaza\u0144skiej Fabryce Produkcji, poprzednio Zak\u0142ad Nr 387, a pierwsze \u015bmig\u0142owce uko\u0144czono pod koniec 1965 roku. Wyprzedzaj\u0105c fakty dodamy, \u017ce produkcj\u0119 \u015bmig\u0142owc\u00f3w podj\u0119to tak\u017ce w Zak\u0142adzie Lotniczym w U\u0142an Ude, kt\u00f3ry poprzednio nazywa\u0142 si\u0119 Zak\u0142ad Nr 99. Obecnie (2018 rok) zak\u0142ady te konkuruj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze \u015bmig\u0142owce Mi-8 nie mia\u0142y zamontowanego autopilota. P\u00f3\u017aniej wprowadzono autopilot trzy-kana\u0142owy, tak jak by\u0142o to w przypadku \u015bmig\u0142owca Mi-6. Nie by\u0142 to jednak udany autopilot. Dopiero wprowadzenie autopilota cztero-kana\u0142owego AP-34 rozwi\u0105za\u0142o problem dalszych przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W styczniu 1966 roku, utracono jeden z prototyp\u00f3w \u015bmig\u0142owca Mi-8. Dosz\u0142o do awarii w \u015bmigle ogonowym i maszyna run\u0119\u0142a na ziemie w niekontrolowanym opadaniu. Zgine\u0142a ca\u0142a trzyosobowa za\u0142ga.<\/p>\n\n\n\n
Mil Mi-8S (Salon) to jest wersja \u015bmig\u0142owca komfortowo urz\u0105dzona, oparta na wersji Mi-8P z kanapami i sto\u0142em. Prototypu tej wersji nosi\u0142 oznaczenie W-8AP. Jego budowa zosta\u0142a uko\u0144czona w maju 1964 roku. Produkcja seryjna ruszy\u0142a w 1969 roku. \u015amig\u0142owce Mi-8S by\u0142y oferowane w wariantach 7, 9 i 11 miejscowym. Istnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zam\u00f3wienia wariantu 6-miejscowego, o wyd\u0142u\u017conym zasi\u0119gu. Nap\u0119d wi\u0119kszo\u015bci \u015bmig\u0142owc\u00f3w stanowi\u0142y silniki TW2-117F, o mocy startowej 1250 kW.<\/p>\n\n\n\n