Zako\u0144czenie drugiej wojny \u015bwiatowej pozwoli\u0142o ludzko\u015bci powr\u00f3ci\u0107 do podstawowego zadania lotnictwa, jakim jest transport os\u00f3b i towar\u00f3w. Ogromna ilo\u015b\u0107 zdemobilizowanych samolot\u00f3w pozwoli\u0142a na odrodzenie firm przewozowych oraz powstanie nowych. W\u015br\u00f3d konstrukcji lotniczych na pierwsze miejsce wysun\u0105\u0142 si\u0119 model DC-3 i jego pochodne (C-47, Li-2 i inne). Niska cena zakupu, dost\u0119pno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci zamiennych, udana i prosta konstrukcja; to podstawowe cechy kt\u00f3re przys\u0142u\u017cy\u0142y si\u0119 popularyzacji DC-3 w lotnictwie cywilnym. Obecnie (2013 rok) jeszcze oko\u0142o 50 maszyn jest w ci\u0105g\u0142ym u\u017cyciu. G\u0142\u00f3wnie w Afryce i Ameryce Po\u0142udniowej.<\/p>\n\n\n\n Samolot Douglas DC-4 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 7 czerwca 1938 roku. Wed\u0142ug dost\u0119pnych danych wyprodukowano 1 241 + 79 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Po opracowaniu samolotu DC-3 firma Douglas Aircraft Company nie ustawa\u0142a w rozwijaniu konstrukcji. Prace nad nast\u0119pc\u0105 prowadzono ju\u017c od 1935 roku, na wst\u0119pne zam\u00f3wienie firmy przewozowej United Air Lines. Inne linie lotnicze tak\u017ce wyra\u017ca\u0142y zainteresowanie i finansowo przyst\u0105pi\u0142y do programu. Ju\u017c w 1938 roku, firma Douglas zbudowa\u0142 znacznie powi\u0119kszony samolot, kt\u00f3ry wyposa\u017cono w nap\u0119d czterosilnikowy. Samolot mia\u0142 zabiera\u0107 na pok\u0142ad 42 pasa\u017cer\u00f3w w uk\u0142adzie; 2 x 2 w 11 rz\u0119dach lub 30 pasa\u017cer\u00f3w w kojach (kuszetkach). Jednak kad\u0142ub by\u0142 tak pojemny, \u017ce mo\u017cliwe by\u0142oby zabranie na pok\u0142ad wi\u0119kszej liczby pasa\u017cer\u00f3w. Kabina ci\u015bnieniowa, wentylowana, ogrzewana i klimatyzowana. W samolocie zastosowano nowoczesn\u0105 instalacj\u0119 elektryczn\u0105 pr\u0105du zmiennego (do tej pory stosowano pr\u0105d sta\u0142y). Zrealizowano tak\u017ce pomys\u0142 pomocniczego \u017ar\u00f3d\u0142a zasilania, wykorzystywanego podczas postoju samolotu na ziemi. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 samolotu sta\u0142o si\u0119 potr\u00f3jne usterzenie pionowe. Podobne rozwi\u0105zanie zastosowa\u0142a firma Lockheed. By\u0142o to podyktowane ograniczeniem wysoko\u015bci u\u017cywanych w\u00f3wczas hangar\u00f3w. Konstrukcja skrzyde\u0142 zosta\u0142a zaczerpni\u0119ta z DC-3. Jako nap\u0119d u\u017cyto czterech silnik\u00f3w t\u0142okowych 14-cylindrowych Pratt & Whitney Twin Hornet, o mocy 4 x 1 450 KM (4 x 1 080 kW). Moc silnik\u00f3w by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce samolot by\u0142 w stanie wystartowa\u0107 z dwoma pracuj\u0105cymi silnikami tylko na jednym skrzydle. Pierwszy lot wykonano w dniu 7 czerwca 1938 roku, z lotniska Clover Field (Pole Ko\u0144czyny) w Santa Monica (\u015awi\u0119ta Monika), pilotem by\u0142 Carl Cover. Prototyp nosi\u0142 oznaczenie NX18100, nr 1601.<\/p>\n\n\n\n Ostatecznie samolot oznaczono Douglas DC-4E, co znaczy\u0142o eksperymentalny. Zam\u00f3wienie na samolot jako pierwsza z\u0142o\u017cy\u0142a firma United Air Lines. Samolot certyfikat uzyska\u0142 w dniu 5 maja 1939 roku. Pierwsze loty testowe rozpocz\u0119to w 1939 roku. W tym czasie, by\u0142 to najwi\u0119kszy komercyjny, klasyczny samolot \u015bwiata, cz\u0119sto nazywany gigantem. Wi\u0119ksze od niego by\u0142y tylko \u0142odzie lataj\u0105ce. Samolot zosta\u0142 zbudowany tylko w jednym egzemplarzu i nie wszed\u0142 do produkcji seryjnej. Testy samolotu trwa\u0142y stosunkowo d\u0142ugo, gdy\u017c trzeba by\u0142o rozwi\u0105za\u0107 kilka nowo powsta\u0142ych problem\u00f3w tak du\u017cego samolotu. Wiele rozwi\u0105za\u0144 zastosowanych w tej konstrukcji wykorzystali Japo\u0144czycy przy budowie bombowca G5N Japanese Nakajima. Samolot w eksploatacji okaza\u0142 si\u0119 poprawny i nie by\u0142o z nim wi\u0119kszych problem\u00f3w. Jednak by\u0142 kosztowny w utrzymaniu i z 52 pasa\u017cerami na pok\u0142adzie odbiega\u0142 od za\u0142o\u017conych parametr\u00f3w (masa ca\u0142kowita 29 484 kG). Niestety, przyst\u0105pienie USA do drugiej wojny \u015bwiatowej (1942 rok) wstrzyma\u0142o prace nad t\u0105 zaawansowan\u0105 wersj\u0105 pasa\u017cersk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Program DC-4 E ostatecznie zosta\u0142 wstrzymany, na rzecz mniej z\u0142o\u017conej konstrukcji, kt\u00f3ra by\u0142a oznaczona ju\u017c DC-4. W tej konstrukcji zrezygnowano z kilku nowoczesnych rozwi\u0105za\u0144. Pierwszy lot samolot DC-4 wykona\u0142 w dniu 14 lutego 1942 roku. Podj\u0119to produkcje seryjn\u0105. Do momentu przyst\u0105pienia USA do drugiej wojny \u015bwiatowej, zbudowano kilka egzemplarzy. Zosta\u0142y one przebudowane na wersje transportowe i pod oznaczeniem C-54 Skymaster trafi\u0142y do wojska (USAF). Od 1942 roku, budowano tylko wersje wojskowe C-54 Skymaster. Zbudowano 1 241 tych maszyn. Samoloty te zapewnia\u0142y wsparcie walcz\u0105cych w Europie Aliant\u00f3w. Samoloty te, 20 razy dziennie pokonywa\u0142y Ocean Atlantycki. By\u0142a tak\u017ce odmiana oznaczona VC-54 C, przeznaczona do transportu VIP. By\u0142 to pierwszy samolot zwany Air Force One, a przez z\u0142o\u015bliwych \u201e\u015awi\u0119t\u0105 krow\u0105\u201d, przewo\u017c\u0105cy prezydenta USA Franklina D. Roosevelta.<\/p>\n\n\n\n Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, do 1947 roku, zbudowano jeszcze 79 egzemplarz. Produkcj\u0119 wstrzymano na rzecz bardziej udanego modelu Douglas DC-6. Oko\u0142o 300 maszyn C-54 przebudowano na wersje pasa\u017cerskie. Inne C-54 trafi\u0142y do cywilnych firm transportowych i by\u0142y eksploatowane do ko\u0144ca XX wieku.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Douglas DC-4; rozpi\u0119to\u015b\u0107 35,8 m (117 ft 6 in), d\u0142ugo\u015b\u0107 28,6 m (93 ft 5 in), wysoko\u015b\u0107 8,38 m (27 ft 7 in), powierzchnia skrzyde\u0142 135,6 m2 (1 460 ft2), pu\u0142ap operacyjny 10 000 ft, pu\u0142ap max 22 300 ft (6 800 m), zasi\u0119g 4 200 NM, masa w\u0142asna 19 640 kg, masa max 33 100 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 450-365 km\/h (207-280 mph), samolot w zale\u017cno\u015bci od wersji zabiera na pok\u0142ad 44-86 pasa\u017cer\u00f3w, za\u0142oga 4 lotnik\u00f3w. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 \u00d7 Pratt & Whitney R-2000, o mocy 4 x 1 450 KM.<\/p>\n\n\n\n Douglas DC-6, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 29 czerwca 1946 roku. Zbudowano 704 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Program samolotu pasa\u017cerskiego DC-6 sw\u00f3j pocz\u0105tek wzi\u0105\u0142 od zlecenia wydanego przez USAF w 1944 roku, na opracowanie wi\u0119kszego samolotu transportowego C-54. Firma Douglas now\u0105 konstrukcj\u0119 oznaczy\u0142a DC-6, a wojskowe oznaczenie to XC-112 (X-eksperymentalny, C-cargo, transportowy). Punktem wyj\u015bcia sta\u0142a si\u0119 odmiana C-54 C. Powi\u0119kszono kad\u0142ub i zastosowano silniki o wi\u0119kszej mocy. Pierwszy lot XC-112 A wykona\u0142 w dniu 15 lutego 1946 roku, czyli po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych w Europie. USAF (poprzednio USAAF) odwo\u0142a\u0142o program. Jedyny egzemplarz przebudowano na YC-112 A i w 1955 roku, sprzedano prywatnej firmie.<\/p>\n\n\n\n Projekt C-112 zmodyfikowano do przewozu pasa\u017cer\u00f3w i jego pierwszy prototyp jako DC-6 oblatano w dniu 29 czerwca 1946 roku. Pierwsze egzemplarze zam\u00f3wi\u0142y firmy American Airlines i United Airlines. Samoloty zacz\u0119to dostarcza\u0107 od dnia 24 listopada 1946 roku. Jednak pocz\u0105tek cywilnej kariery samolotu nie by\u0142 udany. Zanotowano kilka po\u017car\u00f3w powsta\u0142ych w locie. Dosz\u0142o nawet do jednej tragicznej katastrofy z ofiarami, samolotu United Airlines Flight 608. Samoloty zosta\u0142y uziemione na blisko cztery miesi\u0105ce. Przyczyn\u0105 okaza\u0142 si\u0119 uk\u0142ad paliwowy przebiegaj\u0105cy w pobli\u017cu uk\u0142adu wydechowego turbiny uk\u0142adu klimatyzacji. Dalsza eksploatacja przebiega\u0142a ju\u017c bez wi\u0119kszych problem\u00f3w. Do 1959 roku, zbudowano 704 egzemplarze, r\u00f3\u017cnych odmian.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Douglas DC-6: Samolot przewozi do 102 pasa\u017cer\u00f3w. Za\u0142oga 4 lotnik\u00f3w. Do nap\u0119du wykorzystano 4 silniki gwiazdowe Pratt & Whitney R-2800-CB17 Double Wasp, o mocy 4 x 2 536 KM (4 x 1 865 kW). Rozpi\u0119to\u015b\u0107 35,81 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 32,18 m, wysoko\u015b\u0107 8,74 m. Masa w\u0142asna 25 110 kg, masa startowa 48 500 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 550 km\/h, pu\u0142ap 7 600 m, zasi\u0119g 7 600 km.<\/p>\n\n\n\n Douglas DC-7 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 18 maja 1953 roku. Zbudowano 337 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Douglas DC-7 to jest rozwini\u0119cie konstrukcji DC-6. Samolot wymiarami jest niemal identyczny jak poprzednik. Podstawow\u0105 zmiana by\u0142o zastosowanie znacznie mocniejszych silnik\u00f3w. Samolot zabiera na pok\u0142ad 4 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi i do 105 pasa\u017cer\u00f3w. Pierwszy lot wykonano w dniu 18 maja 1953 roku. Produkcja trwa\u0142a w okresie 1953-1958. Zbudowano 337 egzemplarzy. Ale to ju\u017c by\u0142 ostatni wielki samolot pasa\u017cerski nap\u0119dzany silnikami t\u0142okowymi. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce pasa\u017cerskie samoloty, o nap\u0119dzie t\u0142okowym przechodzi\u0142y ju\u017c do lamusa.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T DC-7: Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 silniki gwiazdowe Wright-R-3350-18EA-1, o mocy 4 x 3 447 KM (4 x 2 535 kW). Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 38,86 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 34,21 m, wysoko\u015b\u0107 9,70 m, masa w\u0142asna 33 000 kg, masa startowa 64 850 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 653 km\/h pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 515 km\/h, pu\u0142ap praktyczny 6 600 m, zasi\u0119g 7 411 km.<\/p>\n\n\n\n Lockheed Constellation pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 9 stycznia 1943 roku. Zbudowano 856 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Od 1937roku, firma Lockheed Corporation pracowa\u0142a nad czterosilnikowym samolotem pasa\u017cerskim z kabin\u0105 ci\u015bnieniow\u0105, nazwanym L-044 Excalibur. W 1939 roku, linie lotnicze Trans World Airlines z\u0142o\u017cy\u0142y zam\u00f3wienie na 40-miejscowy samolot, o zasi\u0119gu powy\u017cej 5 600 km. Wymagania te jednak wykracza\u0142y poza mo\u017cliwo\u015bci samolotu Excalibura. Wobec tego firma opracowa\u0142a nowy projekt L-049 Constellation. Nowy samolot mia\u0142 skrzyd\u0142o zbli\u017cone do samolotu my\u015bliwskiego Lockheed P-38 Lightning, r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 wielko\u015bci\u0105. Podobnie jak w przypadku firmy Douglas i samolotu DC-4 E, in\u017cynierowie zdecydowali si\u0119 na charakterystyczny ogon o trzech pionowych statecznikach. By\u0142o to spowodowane ch\u0119ci\u0105 zmieszczenia samolotu w istniej\u0105cych hangarach. Samolot otrzyma\u0142 odladzane kraw\u0119dzie natarcia skrzyde\u0142 i usterzenia. Uk\u0142adem podstawowym sta\u0142 si\u0119 uk\u0142ad hydrauliczny ze wzmacniaczami.<\/p>\n\n\n\n Prototyp samolotu (cywilny numer NX25600) zosta\u0142 oblatany w dniu 9 stycznia 1943 roku i w zasadzie by\u0142 ju\u017c realizowany na potrzeby wojska. Ca\u0142o\u015b\u0107 zam\u00f3wienia przewo\u017anika Trans World Airlines przekszta\u0142cono w samoloty transportu towarowego, pod oznaczeniem Lockheed C-69 Constellation. Podczas pierwszych lot\u00f3w samolot potwierdzi\u0142 dobre parametry. Mi\u0119dzy innymi, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna wynios\u0142a nieco ponad 550 km\/h, co by\u0142o wynikiem lepszym ni\u017c wszystkich samolot\u00f3w my\u015bliwskich u\u017cywanych w\u00f3wczas w US NAVY. Samolot mia\u0142 tak\u017ce bardzo dobry zasi\u0119g i wysoki pu\u0142ap lotu. United States Army Air Forces otrzyma\u0142y 202 samoloty. Samolot C-69 by\u0142 szczeg\u00f3lnie ceniony w dalekich przelotach, za nisk\u0105 awaryjno\u015b\u0107. Podczas produkcji wprowadzano liczne ulepszenia, dzi\u0119ki czemu powsta\u0142o kilka odmian. Wraz z ko\u0144cem wojny w sierpniu 1945 roku, wojsko anulowa\u0142o dalsze zam\u00f3wienia produkcyjne. Firma Lockheed szybko powr\u00f3ci\u0142a do pierwotnej koncepcji samolotu Constellation, czyli samolotu pasa\u017cerskiego. Poniewa\u017c linii produkcyjnej samolotu nie zamkni\u0119to, budowane samoloty uko\u0144czono jako pasa\u017cerskie. Dzi\u0119ki temu, ju\u017c w dniu 1 pa\u017adziernika 1945 roku, linie lotnicze Trans World Airlines, otrzyma\u0142y pierwszy samolot Constellation. Podczas okresu produkcji samolot poddawany by\u0142 r\u00f3\u017cnym modyfikacjom, obejmuj\u0105cymi zmian\u0119 typu silnik\u00f3w, ilo\u015bci zabieranego paliwa i wielko\u015bci kad\u0142uba. Samolot doskonale nadawa\u0142 si\u0119 do lot\u00f3w przez Ocean Atlantycki. Pierwszy taki lot wykonano ju\u017c w dniu 3 grudnia 1945 roku. Trasa Waszyngton \u2013 Pary\u017c. Ju\u017c od w dniu 6 lutego 1946 roku, uruchomiono sta\u0142e po\u0142\u0105czenie New York \u2013 Pary\u017c. W dniu 14 marca 1947 roku, przekazano do eksploatacji pierwszy samolot odmiany L-749. Niezwyk\u0142o\u015b\u0107 tego samolotu polega\u0142a na tym, \u017ce bez mi\u0119dzyl\u0105dowania pokonywa\u0142 Ocean Atlantycki z USA do Europy. W dniu 17 czerwca 1947 roku, linia Pan American uruchomi\u0142a loty wycieczkowe samolotem L-749 Clipper loty dooko\u0142a \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n W dniu 14 lipca 1951 roku, liniom lotniczym przekazano pierwszy samolot L-1049 Super Constellation. Samolot otrzyma\u0142 d\u0142u\u017cszy kad\u0142ub, w kt\u00f3rym umieszczono 109 foteli pasa\u017cerskich. Powsta\u0142y tak\u017ce inne odmiany, w tym samoloty z dodatkowymi zbiornikami paliwa na ko\u0144cach skrzyde\u0142. Powsta\u0142o kilka odmian wojskowych, w tym wersje wczesnego ostrzegania i kontroli radiolokacyjnej. Zbudowano \u0142\u0105cznie 856 maszyn. Samolot jednak szybko si\u0119 zestarza\u0142. Ostatni lot rozk\u0142adowy w USA, samolot wykona\u0142 w 1967 roku, a ostatni samolot wojskowy wycofano ze s\u0142u\u017cby w 1978 roku.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T wersji podstawowej Lockheed Constellation: Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 gwiazdowe silniki Wright R-3350, o mocy najs\u0142absze 4 x 2 424 kW, najmocniejsze 4 x 2 536 kW. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 38,47 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 35,42 m, wysoko\u015b\u0107 7,54 m, powierzchnia no\u015bna 153,7 m2, masa w\u0142asna 36 150 kg, masa ca\u0142kowita 62 368 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 610 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 570 km\/h, pu\u0142ap 7 620 m, zasi\u0119g 8 700 m. Zabiera na pok\u0142ad od 40 do 80 pasa\u017cer\u00f3w. Wersja najwi\u0119ksza zabiera na pok\u0142ad 109 pasa\u017cer\u00f3w. Za\u0142oga 4-5 lotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Convair Liner CV-240 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 16 marca 1947 roku. Zbudowano 1 181 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej, firma Convair powr\u00f3ci\u0142a do budowy samolot\u00f3w pasa\u017cerskich. Zdobyte do\u015bwiadczenia zaowocowa\u0142y powstaniem jednego z najlepszych samolot\u00f3w pasa\u017cerskich, dwusilnikowych, oznaczony Convair Liner 240 (CV-240). Konstrukcja powstawa\u0142a przy wsp\u00f3\u0142pracy z liniami lotniczymi American Airlines. Samolot pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 16 marca 1947 roku. Pierwsze egzemplarze trafi\u0142y do u\u017cytkownik\u00f3w w dniu 28 lutego 1948 roku. Pi\u0119\u0107 egzemplarzy samolot\u00f3w CV-240 by\u0142o u\u017cytkowanych przez Polskie Linie Lotnicze LOT, w okresie 1957-1966. Samoloty posiada\u0142y znaki rejestracyjne: SP-LPA, SP-LPB, SP-LPC, SP-LPD i SP-LPE. Samoloty obs\u0142ugiwa\u0142y po\u0142\u0105czenie Warszawa \u2013 Londyn. By\u0142 to r\u00f3wnie\u017c pierwszy w Polsce samolot z hermetyczn\u0105 kabin\u0105 mog\u0105c\u0105 pomie\u015bci\u0107 40 pasa\u017cer\u00f3w. W dniu 12 kwietnia 1958 roku, na skutek b\u0142\u0119du w pilota\u017cu, SP-LPB rozbi\u0142 si\u0119 na Lotnisku Ok\u0119cie. Wypadek ten oraz dwie katastrofy samolot\u00f3w Vickers Viscount, tak\u017ce eksploatowanych w PLL LOT, pozwoli\u0142y komunistom pozby\u0107 si\u0119 sprz\u0119tu ze \u201czgni\u0142ego zachodu\u201d, w 1966 roku i wprowadzi\u0107 jedynie s\u0142uszn\u0105 technik\u0119 z pa\u0144stwa moskiewskiego.<\/p>\n\n\n\n Zbudowano 1 181 maszyn Convair Liner CV-240 dla lotnictwa komercyjnego i dla lotnictwa wojskowego. Produkcja trwa\u0142a do 1956 roku. Wersja pasa\u017cerska mia\u0142 na pok\u0142adzie 2 pilot\u00f3w i radiotelegrafist\u0119 oraz 40 pasa\u017cer\u00f3w. Wersja wojskowa zabiera na pok\u0142ad 37 \u017co\u0142nierzy lub 27 rannych.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Convair Liner 240: Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 27,98 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 22,77 m, wysoko\u015b\u0107, 8,22 m, masa w\u0142asna 12 470 kg, ca\u0142kowita 19 780 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 500 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 460 km\/h, zasi\u0119g 2 560 km, pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 7,2 m\/s. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy dwa silniki t\u0142okowe R-2800-99-W o mocy 2 x 2 500 KM.<\/p>\n\n\n\n Boeing C-97 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 9 listopada 1944 roku. Zbudowano 888 egzemplarzy. Boeing 377 Stratocruiser pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 8 lipca 1947 roku. Zbudowano 56 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Boeing C-97 Stratofreighter (Strategiczny Frachtowiec), zwany inaczej Boeing Model 367 zosta\u0142 opracowany pod koniec drugiej wojny \u015bwiatowej, na bazie udanego samolotu bombowego Boeing B-29 Superfortress, z kt\u00f3rego wzi\u0119to skrzyd\u0142a, usterzenie i zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy. Ci\u015bnieniowy kad\u0142ub otrzyma\u0142 takie gabaryty, aby we wn\u0119trzu pomie\u015bci\u0142y si\u0119 dwie ci\u0119\u017car\u00f3wki lub dwa lekkie czo\u0142gi. Pierwszy prototyp, oznaczony XC-97 wykona\u0142 pierwszy lot 9 listopada 1944 roku. Prototyp otrzyma\u0142 cztery silniki Wright R-3350, o mocy 4 x 2 200 KM. Maszyny seryjne otrzyma\u0142y najmocniejsze silniki t\u0142okowe Pratt & Whitney Wasp Major, o mocy 4 x 3 500 KM. W dniu 9 stycznia 1945 roku, samolot wykona\u0142 testowy lot na trasie Seattle \u2013 Waszyngton, pokonuj\u0105c j\u0105 w zaledwie 6 godzin i 4 minuty, osi\u0105gaj\u0105c \u015brednia pr\u0119dko\u015b\u0107 616 km\/h. By\u0142 to znakomity wynik. Produkcja seryjna ruszy\u0142a w 1947 roku i trwa\u0142a do 1958 roku. \u0141\u0105cznie zbudowano 888 maszyn, z tym \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (811 sztuk) sta\u0142a si\u0119 odmian\u0105 oznaczon\u0105 KC-97 Stratotanker i by\u0142y przeznaczone g\u0142\u00f3wnie do zada\u0144 tankowania powietrznego. Najwi\u0119ksze zas\u0142ugi samolot odni\u00f3s\u0142 podczas wojny w Korei wykonuj\u0105c misje; zaopatrzenia, ewakuacji rannych, poszukiwawcze, ratunkowe. Pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce funkcje lataj\u0105ce centrum dowodzenia Dow\u00f3dztwa Strategicznych Si\u0142 Powietrznych (Strategic Air Command).<\/p>\n\n\n\n Maszyna ta sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c podstaw\u0105 do opracowania samolotu pasa\u017cerskiego Boeing 377 Stratocruiser. Pierwszy lot tej odmiany odby\u0142 si\u0119 w dniu 8 lipca 1947 roku. Zbudowano 56 maszyn. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 63-84 pasa\u017cer\u00f3w. Niestety, z uwagi na liczne wypadki i katastrofy nie cieszy\u0142 si\u0119 dobr\u0105 opini\u0105 i szybko zosta\u0142 wycofany ze s\u0142u\u017cby.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Boeing C-97: Za\u0142oga 4 osoby. Przy zadaniach tankowania powietrznego dodatkowo 2 osoby. Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 43,10 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 33,64, wysoko\u015b\u0107 11,60 m, masa w\u0142asna 37 450 kg, masa startowa 79 450 kg, masa \u0142adunku 16 000 kg, zasi\u0119g 6 880 km, pu\u0142ap 10 670 m, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 600 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 480 km\/h. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy (zwykle) Pratt & Whitney Wright R-4360 o mocy 4 x 3 250 KM.<\/p>\n\n\n\n Douglas C-124 Globmaster II pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 27 listopada 1949 roku. Zbudowano 448 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Douglas C-124 Globemaster II, to czterosilnikowy samolot transportowy opracowany przez firm\u0119 Douglas Aircraft Company, na podstawie ma\u0142o udanego samolotu Douglas C-74 Globemaster, kt\u00f3rego zbudowano zaledwie 14 egzemplarzy. Impulsem do budowy nowego samolotu by\u0142a blokada Berlina Zachodniego przez moskali. Firma Douglas dokona\u0142a g\u0142\u0119bokiego przeprojektowania samolotu C-74, po kt\u00f3rym pozosta\u0142a nazwa w\u0142asna samolotu, Globemaster. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w dniu 27 listopada 1949 roku. Maszyna otrzyma\u0142a oznaczenie C-124. W okresie 1949-1954, zbudowano 448 maszyn. Pierwsze maszyny dostarczono USAF w maju 1950 roku. Samoloty by\u0142 wykorzystywane podczas kryzysu berli\u0144skiego, wojny w Korei, w Indochinach. S\u0142u\u017cba Globemaster II zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1974 roku.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Douglas C-124 Globmaster II: Za\u0142oga 5 os\u00f3b. Samolot na pok\u0142ad mo\u017ce zabra\u0107 200 \u017co\u0142nierzy z ekwipunkiem lub 127 rannych. Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 53,10 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 39,77 m, wysoko\u015b\u0107 14,72 m, masa w\u0142asna 45 800 kg, masa ca\u0142kowita 88 450 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 480 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 425 km\/h pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 4 m\/s. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy R 4360 o mocy 4 x 3 500 KM.<\/p>\n\n\n\n Interesuj\u0105co do kwestii przysz\u0142ych samolot\u00f3w komercyjnych, na potrzeby imperium UK, podeszli Brytyjczycy. Bitwa o Angli\u0119 z armi\u0105 germa\u0144sk\u0105 ju\u017c dawno by\u0142a wygrana (pa\u017adziernik 1940 rok), dlatego mo\u017cna by\u0142o powr\u00f3ci\u0107 do plan\u00f3w zapewnienia komunikacji lotniczej na potrzeby UK i sojusznik\u00f3w. W dniu 23 grudnia 1942 roku, utworzono specjaln\u0105 komisj\u0119 maj\u0105c\u0105 pracowa\u0107 nad tym tematem. Na jej czele stan\u0105\u0142 John Moore-Brabazon, pierwszy Baron Brabazon w Tara. Od jego nazwiska komisja by\u0142a nazywana The Brabazon Committee. Celem by\u0142o zdefiniowanie w szerokim zakresie, osi\u0105gni\u0119\u0107 technicznych w lotnictwie i prognozowanie globalnych potrzeb powojennych imperium UK w Azji Po\u0142udniowej, Afryce, Bliskim i Dalekim Wschodzie oraz wsp\u00f3lnoty narod\u00f3w; Australia, Kanada, New Zealand. Czyli powr\u00f3t do sytuacji z 30-lat XX wieku. Brytyjczycy zdawali sobie doskonale spraw\u0119, \u017ce ich globalne interesy nie zostan\u0105 utrzymane, je\u017celi nie zapewni\u0105 transportu lotniczego osobowego, poczty i innych \u0142adunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W 1942 roku, USA i UK zgodzi\u0142y si\u0119 podzieli\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za budowanie wielosilnikowych typ\u00f3w statk\u00f3w powietrznych dla brytyjskiego u\u017cytku: USA b\u0119d\u0105 koncentrowa\u0107 si\u0119 na samolocie transportowym, podczas gdy w Wielkiej Brytanii b\u0119dzie koncentrowa\u0107 si\u0119 na ci\u0119\u017ckich bombowcach. Wkr\u00f3tce Brytyjczycy uznali, \u017ce w wyniku tej decyzji UK mia\u0142a by\u0107 pozostawiona po wojnie z ma\u0142ym do\u015bwiadczeniem projektowania i produkcji samolot\u00f3w transportowych. Ma\u0142o tego. Ogromna infrastruktura przemys\u0142u lotniczego w USA pozwala\u0142a im na szybk\u0105 konwersj\u0119 samolot\u00f3w transportu wojskowego w samoloty pasa\u017cerskie, kt\u00f3re tak\u017ce musieliby kupowa\u0107 Brytyjczycy. Dlatego jeszcze bardziej by\u0142a uzasadniona idea powo\u0142ania The Brabazon Committee. Komitet dzia\u0142a\u0142 bardzo pr\u0119\u017cnie. W ci\u0105gu 1943 roku, jego cz\u0142onkowie spotykali si\u0119 kilkana\u015bcie razy; aby bada\u0107 szereg projekt\u00f3w i ustale\u0144 technicznych. Raport ko\u0144cowy wezwa\u0142 do budowy czterech og\u00f3lnych wzor\u00f3w samolot\u00f3w, a ostatecznie pi\u0119ciu;<\/p>\n\n\n\n Typ I \u2013 du\u017cy samolot transatlantycki obs\u0142uguj\u0105cy po\u0142\u0105czenia o du\u017cej przepustowo\u015bci, na przyk\u0142ad Londyn \u2013 New York.<\/p>\n\n\n\n Typ II \u2013 zasi\u0119g kr\u00f3tki. Ma zast\u0105pi\u0107 DC-3 i De Havilland Dragon. Typ II p\u00f3\u017aniej podzielono na Typ II A i B. Pierwszy nap\u0119d t\u0142okowy, drugi turbo\u015bmig\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n Typ III \u2013 samolot du\u017cy, \u015bredniego zasi\u0119gu do obs\u0142ugi w wewn\u0105trz imperium.<\/p>\n\n\n\n Typ IV \u2013 to efekt rozwoju nap\u0119du turboodrzutowego. Typ ten mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 Typ III. Ten kierunek by\u0142 preferowany przez Geoffrey de Havilland, cz\u0142onka komisji, kt\u00f3rego firma by\u0142a zaanga\u017cowana w rozw\u00f3j obu pierwszych brytyjskich my\u015bliwc\u00f3w turboodrzutowych i silnik\u00f3w turboodrzutowych.<\/p>\n\n\n\n Typ V \u2013 samolot powsta\u0142y w wyniku ewolucji (w kierunku wi\u0119kszej pojemno\u015bci) Typ II.<\/p>\n\n\n\n Wdro\u017cenie raportu The Brabazon Committee napotka\u0142o pewne trudno\u015bci. Dosz\u0142o do konfliktu interes\u00f3w producent\u00f3w i przysz\u0142ych u\u017cytkownik\u00f3w. (Nie wszystkie podmioty lotnictwa brytyjskiego by\u0142y reprezentowane w komitecie).<\/p>\n\n\n\n Po pewnym czasie doprowadzono do nowego kompromisu;<\/p>\n\n\n\n Typ IIA \u2013 Airspeed Ambassador AS.57. Samolot oblatano w dniu 10 lipca 1947 roku. Zbudowano 23 maszyny.<\/p>\n\n\n\n Typ IIB \u2013 Vickers Viscount. Pierwszy lot w dniu 16 lipca 1948 roku. Zbudowano 445 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Typ IV \u2013 De Havilland Comet. Om\u00f3wiony w innym rozdziale.<\/p>\n\n\n\n Typ VA \u2013 Handley Page Marathon Pierwszy lot w dniu 19 maja 1946 roku. Zbudowano 43 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Typ VB \u2013 De Havilland Dove. Pierwszy lot w dniu 25 wrze\u015bnia 1945 roku. Zbudowano 542 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Samolot Airspeed AS.57 Ambassador pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 10 lipca 1947 roku. Zbudowano 23 egzemplarze. Samolot Airspeed AS.57 Ambassador to brytyjski samolot nap\u0119dzany dwoma silnikami t\u0142okowymi. Produkcj\u0119 uko\u0144czono w 1953 roku, po zbudowaniu 23 maszyn. Pocz\u0105tek eksploatacji nast\u0105pi\u0142 w 1951 roku.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c samolot mia\u0142 by\u0107 eksploatowany na kr\u00f3tkich trasach, nie wymagano kabiny ci\u015bnieniowej. Masa do startu mia\u0142a wynie\u015b\u0107 oko\u0142o 14 500 kg. Nap\u0119d dwa silniki gwiazdowe Bristol Hercules. W trakcie prac projektowych nast\u0105pi\u0142y istotne zmiany; Masa startowa wzros\u0142a do 23 500 kg. Kabina by\u0142a ju\u017c ci\u015bnieniowa. Zastosowano mocniejsze silniki. Zmieniono podwozie na podwozie z ko\u0142em przednim. Na pok\u0142adzie zamontowano 47 foteli pasa\u017cerskich. Zbudowano 3 prototypy, z kt\u00f3rych pierwszy oblatano w dniu 10 lipca 1947 roku, a nast\u0119pnie zam\u00f3wiono jeszcze 20 maszyn. Samolot we wn\u0119trzu by\u0142 bardzo luksusowy. Silniki t\u0142okowe wymieniono na silniki turbo\u015bmig\u0142owe Bristol Centaurus 661.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Airspeed AS.57 Ambassador: Za\u0142oga 3 osoby, 47-60 pasa\u017cer\u00f3w. Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 115 ft 0 in (35 05 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 82 ft 0 in (24 99 m), wysoko\u015b\u0107 18 ft 10 in (5 74 m), powierzchnia no\u015bna 1,200 ft\u00b2 (111,48 m\u00b2), masa w\u0142asna 35,377 lb (16 047 kg), masa startowa 52,500 lb (23 814 kg). Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 312 NM\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 260 NM\/h (418 km\/h), zasi\u0119g 550 NM (885km), pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 1,250 ft\/min (6.35 m\/s). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy dwa silniki turbo\u015bmig\u0142owe Bristol Centaurus 661 o mocy 2 x 1 958 KW.<\/p>\n\n\n\n Vickers Viscount pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 16 lipcu 1948 roku. Zbudowano 445 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Vickers Viscount to komercyjny, pasa\u017cerski samolot \u015bredniego zasi\u0119gu. Pierwszy samolot wyposa\u017cony w silniki turbo\u015bmig\u0142owe. Samolot wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 wieloma zaletami; kabina ci\u015bnieniowa, szerokie i wysokie fotele, szerokie okna panoramiczne, zredukowane drgania i ha\u0142as, znacznie zredukowany czas podr\u00f3\u017cy, w stosunku do maszyn poprzedniej generacji.<\/p>\n\n\n\n Viscount zosta\u0142 opracowany na zapotrzebowanie na samolot pasa\u017cerski zabieraj\u0105cy na pok\u0142ad 24 pasa\u017cer\u00f3w, o zasi\u0119gu do 1 750 NM (2 816 km), z pr\u0119dko\u015bci\u0105 nie mniejsz\u0105 ni\u017c 200 mph (320 km\/h). Za\u0142o\u017cenia te opracowa\u0142 komitet zwany Brabazon Committee, bo na jego czele sta\u0142 lord Brabazon of Tara. Zadania podj\u0119\u0142a si\u0119 firma Vickers-Armstrongs Aircraft. G\u0142\u00f3wnym konstruktorem by\u0142 Rex Pierson. Twierdzi\u0142 on, \u017ce silnik t\u0142okowy wyczerpa\u0142 ju\u017c swoje mo\u017cliwo\u015bci, a przysz\u0142o\u015bci\u0105 s\u0105 silniki turbinowe. Jego idea si\u0119 potwierdzi\u0142a. Jednak cz\u0142onkowie Brabazon Committee nakaza\u0142 opracowa\u0107 dwie specyfikacje; typ IIA \u2013 silniki t\u0142okowe oraz typ IIB \u2013 silniki turbo\u015bmig\u0142owe.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy projekt powsta\u0142 w czerwcu 1945 roku i by\u0142 oparty na samolocie Vickers VC.1 Viking. Wyposa\u017cono go w 4 silniki turbo\u015bmig\u0142owe, przewo\u017c\u0105cy 24 pasa\u017cer\u00f3w. Samolot oznaczono VC.2 lub Typ 453. Samolot ten jednak nie mia\u0142 kad\u0142uba ci\u015bnieniowego. Szybko si\u0119 zorientowano, \u017ce na pu\u0142apie przelotowym 20 000 ft (6 100 m) potrzebna jest kabina ci\u015bnieniowa. Kad\u0142ub przekonstruowano i nadano mu przekr\u00f3j ko\u0142owy. Projekt by\u0142 gotowy z pocz\u0105tkiem 1946 roku. Projekt zosta\u0142 zaakceptowany przez ministerstwo i przekazano fundusze na budow\u0119 dw\u00f3ch prototyp\u00f3w. Zanim wspomniana umowa zosta\u0142a podpisana, ministerstwo poprosi\u0142o o zwi\u0119kszenie pojemno\u015bci kad\u0142uba do przewo\u017cenia 32 pasa\u017cer\u00f3w. Skutkowa\u0142o to powi\u0119kszeniem kad\u0142uba od 65 ft 5 in (19,94 m) do 74 ft 6 in (22,71 m) i zwi\u0119kszenie rozpi\u0119to\u015bci skrzyde\u0142 do 89 ft (27 m).<\/p>\n\n\n\n Firma Vickers kontrakt z ministerstwem lotnictwa na samolot podpisa\u0142a w dniu 9 marca 1946 roku. Program mia\u0142 specyfikacj\u0119 C.16\/46 i otrzyma\u0142 nazw\u0119 Typ 609 Viceroy (wice-kr\u00f3l). W trakcie prac okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie do ko\u0144ca jest rozstrzygni\u0119ta kwestia modelu silnika, kt\u00f3ry ma zosta\u0107 u\u017cyty. Drugi prototyp oznaczono nazw\u0105 Typ 630 Viscount (wice-hrabia). Nazwa wice-kr\u00f3l by\u0142a zwi\u0105zana z funkcj\u0105 namiestnika Indii, ale kiedy Indie w 1947 roku, uzyska\u0142y niepodleg\u0142o\u015b\u0107, nazw\u0119 zmieniono na wice-hrabia. Konstruktor Rex Pierson i jego zesp\u00f3\u0142, prototypy budowali ju\u017c z ko\u0144cem 1945 roku. Po \u015bmierci in\u017cyniera Rex Pierson (1948 rok), na czele zespo\u0142u stan\u0105\u0142 George Edwards.<\/p>\n\n\n\n Samolot Typ 630 rejestracja G-AHRF pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 16 lipca 1948 roku, startuj\u0105c z lotniska Wisley, posiadaj\u0105cego gruntow\u0105 (trawiast\u0105) RWY. Na czele za\u0142ogi samolotu by\u0142 Josepha Summers, szef pilot\u00f3w firmy Vickers. Firma Vickers by\u0142a entuzjastycznie nastawiona do projektu. Jednak tego entuzjazmu nie podziela\u0142 przewo\u017anik BEA (British European Airways), kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce Typ 630 jest powolny (275 NM\/h, 443 km\/h) i zabiera zbyt ma\u0142o pasa\u017cer\u00f3w. Dodatkowo BEA z\u0142o\u017cy\u0142o zam\u00f3wienie na 20 maszyn z silnikami t\u0142okowymi. Kierownictwo firmy Vickers odpowiadaj\u0105c, stwierdzi\u0142o, \u017ce gdyby BAE uczestniczy\u0142o finansowo w projekcie to ca\u0142kiem prawdopodobne, i\u017c samolot ju\u017c by\u0142by produkowany seryjnie.<\/p>\n\n\n\n Typ 630 w dniu 15 wrze\u015bnia 1949 roku, otrzyma\u0142 ograniczone \u015bwiadectwo typu, a w dniu 27 lipca 1950 roku, pe\u0142ne \u015bwiadectwo typu. Pozwoli\u0142o to na przekazanie maszyny do BEA, dla zapoznania pilot\u00f3w i pasa\u017cer\u00f3w z now\u0105 technik\u0105. W dniu 29 lipca 1950 roku, odby\u0142 si\u0119 pierwszy komercyjny lot Typ 630 Viscount na trasie Londyn-Pary\u017c, z 14 pasa\u017cerami na pok\u0142adzie. By\u0142 to pierwszy na \u015bwiecie komercyjny lot samolotu wyposa\u017conego w silniki turbo\u015bmig\u0142owe. Samolot lata\u0142 na trasie; Londyn-Pary\u017c i Londyn- Edynburg.<\/p>\n\n\n\n Drugi prototyp Viscount Typ 663 otrzyma\u0142 jako nap\u0119d 2 silniki turboodrzutowe Rolls-Royce Tay. By\u0142 budowany przy finansowym wsparciu RAF, dlatego otrzyma\u0142 oznaczenie burtowe VX217. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu w dniu 15 marca 1950 roku, startuj\u0105c z lotniska Wisley. We wrze\u015bniu 1950 roku, zosta\u0142 pokazany na Salonie Lotniczym Farnborough. Samolot pos\u0142u\u017cy\u0142 do opracowania bombowca Valiant.<\/p>\n\n\n\n W tym czasie, konstruktorzy powr\u00f3cili do przeprojektowania Typ 630, z wi\u0119ksz\u0105 kabin\u0105, zabieraj\u0105c\u0105 na pok\u0142ad 48-53 pasa\u017cer\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa mia\u0142a wzrosn\u0105\u0107 do 308 mph (498 km\/h). Samolot otrzyma\u0142 oznaczenie Typ 700. Nowy prototyp G-AMAV oblatany z Brooklands w dniu 28 sierpnia 1950 roku. Pod koniec sierpnia 1950 roku, BEA zam\u00f3wi\u0142 20 samolot\u00f3w. W 1951 roku, wp\u0142yn\u0119\u0142y kolejne zam\u00f3wienia od; Air France, Aer Lingus i Misrair. Podstawowy, nowy Viscount kosztowa\u0142 \u00a3 235.000. Regularne loty BEA rozpocz\u0119\u0142a od 1953 roku. Pasa\u017cerowie od razu zauwa\u017cyli jako\u015bciowy skok komfortu podr\u00f3\u017cy. Mniejsze wibracje. Przyjemniejszy dla ucha d\u017awi\u0119k silnik\u00f3w. Wi\u0119ksze ni\u017c u konkurencji okna. Viscount Typ 700 to by\u0142a nowa jako\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cowania.<\/p>\n\n\n\n Samolot Viscount Typ 700 jest nap\u0119dzany silnikami turbo\u015bmig\u0142owymi Rolls-Royce Dart. Maj\u0105 one moc od 4 x 800 KM do 4 x 1 000 KM. Odmiany o mniejszym zu\u017cyciu paliwa stosowano w samolotach o zwi\u0119kszonym zasi\u0119gu. Odmiany mocniejsze u\u017cywano do przewozu z max \u0142adowno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Firma Vickers zaryzykowa\u0142a i znacznie rozbudowa\u0142a linie monta\u017cow\u0105 nowych samolot\u00f3w. W 1957 roku, tempo produkcji wynosi\u0142o 10 samolot w miesi\u0105cu. Na rynku samolot\u00f3w komercyjnych samolot Viscount Typ 700 rywalizowa\u0142 z samolotem Douglas DC-6A, od kt\u00f3rego by\u0142 nieznacznie szybszy. Tak\u017ce eksploatacja by\u0142a bardziej rentowna ni\u017c samolot\u00f3w rywali. Samolot trafi\u0142 tak\u017ce na rynek P\u00f3\u0142nocno Ameryka\u0144ski. Pierwsz\u0105 by\u0142a kanadyjska firma TCA, kt\u00f3ra sw\u00f3j pierwszy samolot Vickers Viscount Typ 700 odebra\u0142a w dniu 6 grudnia 1954 roku. Kolejnymi firmami by\u0142y American Airlines, Continental Airlines i Northeast Airlines. Samoloty by\u0142y eksploatowane do po\u0142owy 70-lat XX wieku. Samoloty trafia\u0142y tak\u017ce do Ameryki Po\u0142udniowej i Afryki, od 1956 roku, a tak\u017ce na Kub\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie ustawano tak\u017ce nad modernizacj\u0105 silnik\u00f3w. W 1955 roku, podstawowym silnikiem nap\u0119dzaj\u0105cym Typ 700 by\u0142 silnik Rolls-Royce Dart 510 o mocy 4 x 1 381 KM (4 x 1 030 kW). Te silniki pozwoli\u0142y na opracowanie powi\u0119kszonej wersji Vickers Viscount z przed\u0142u\u017conym kad\u0142ubem o 3 ft 10 in (1,2 m). Odmian\u0119 oznaczono Typ 800. Samolot na pok\u0142ad zabiera\u0142 75 pasa\u017cer\u00f3w. Zbudowano 67 egzemplarzy. Nowy silnik Dart 525, o mocy 4 x 1 991 KM (4 x 1 485 kW), spowodowa\u0142 powstanie odmiany Typ 810. Tych maszyn zbudowano 84 egzemplarzy. W okresie 1948-1963, zbudowano 445 samolot\u00f3w Vickers Viscount. Liniom lotniczym przekazano 444 egzemplarze.<\/p>\n\n\n\n Samolot Avro Tudor pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 14 czerwca 1945 roku. Zbudowano 38 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Avro Typ 688 Tudor to samolot zbudowany na bazie bombowca Lancaster z 4 silnikami t\u0142okowymi. Prace nad konstrukcj\u0105 podj\u0119to w 1943 roku. Podstawow\u0105 zmian\u0105 by\u0142 nowy kad\u0142ub o przekroju ko\u0142owym, z pojedynczym usterzeniem pionowym. Z powodu trwaj\u0105cej wojny konstruktorzy byli ograniczeni finansami i mo\u017cliwo\u015bciami zastosowania nowoczesnych rozwi\u0105za\u0144. Mieli korzysta\u0107 z cz\u0119\u015bci, narz\u0119dzi i przyrz\u0105d\u00f3w do obr\u00f3bki ju\u017c istniej\u0105cych. Dwa prototypy zosta\u0142y zam\u00f3wione we wrze\u015bniu 1944 roku, a pierwszy oblatano w dniu 14 czerwca 1945 roku. By\u0142 pierwszy brytyjski samolot z kabin\u0105 ci\u015bnieniow\u0105. Samoloty nap\u0119dza\u0142y silniki Rolls-Royce Merlin, o mocy 4 x 1 750 KM (1 305 kW). W okresie 1945-1949, zbudowano 38 maszyn.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Avro Tudor: Za\u0142oga 5 os\u00f3b (2 pilot\u00f3w, mechanik pok\u0142adowy, radio-operator, nawigator). Zabiera\u0142 na pok\u0142ad 24 pasa\u017cer\u00f3w. Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 120 ft 0 in (36 58 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 79 ft 6 in (24 23 m), wysoko\u015b\u0107 22 ft 0 in (6,71 m), powierzchnia no\u015bna 1,421 ft\u00b2 (132 m\u00b2), masa startowa 76,000 lb (34 500 kg), masa do l\u0105dowania 66,000 lb (30 000 kg), pr\u0119dko\u015b\u0107 max 320 mph (512 km\/h), pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 283 mph (453 km\/h), zasi\u0119g 3,630 mi (5 840 km), pu\u0142ap 30,100 ft (9 180 m), pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 990 ft\/min (5 m\/s). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 \u00d7 Rolls-Royce Merlin 100 12-cylinder V12 engines, 4 x 1,770 hp (4 x 1 320 kW).<\/p>\n\n\n\n Handley Page Marathon pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 19 maja 1946 roku. Zbudowano 43 egzemplarze. Handley Page Marathon to niewielki samolot pasa\u017cerski, dwusilnikowy g\u00f3rnop\u0142at. Do 1951 roku, zbudowano 43 maszyny. Samolot zabiera na pok\u0142ad 20 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Handley Page Marathon: Rozpi\u0119to\u015b\u0107 65 ft 0 in (19.81 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 52 ft 1\u00bd in (15.89 m), wysoko\u015b\u0107 14 ft 1 in (4.29 m), powierzchnia no\u015bna 468 ft\u00b2 (46.3 m\u00b2), masa samolotu 11,688 lb (5 313 kg), masa stratowa 18,250 lb (8,295 kg), pr\u0119dko\u015b\u0107 max 233 mph (202 kn, 374 km\/h), pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 201 mph (175 kn, 324 km\/h), zasi\u0119g 1 505 km, pu\u0142ap 18,000 ft (5 490 m), pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 595 ft\/min (3.0 m\/s), zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 \u00d7 de Havilland Gipsy Queen 70-3, o mocy 254 KM.<\/p>\n\n\n\n De Havilland Dove pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 25 wrze\u015bnia 1945 roku. De Havilland Dove DH.104 to niewielki dolnop\u0142at dwusilnikowy. Konstrukcja okaza\u0142a si\u0119 bardzo udana. Samolot budowano w okresie 1946-1967. Zbudowano 542 maszyny.<\/p>\n\n\n\n Vickers Viking \/ Valetta pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 22 czerwca 1945 roku. Zbudowano 426 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Firma Vickers-Armstrongs Limited w dniu 22 czerwca 1945 roku, oblata\u0142a udany samolot oznaczony Vickers VC.1 Viking. Samolot Vickers VC.1 Viking to dwusilnikowy dolnop\u0142at ca\u0142kowicie metalowy, zbudowany na potrzeby lotnictwa cywilnego. By\u0142 dalekim przekszta\u0142ceniem bombowca Vickers Wellington. Maszyna tak bardzo by\u0142a potrzebna lotnictwu brytyjskiemu, \u017ce pomimo niedoskona\u0142o\u015bci zbudowano 163 maszyny. W dniu 30 czerwca 1947 roku, pierwszy lot wykona\u0142 samolot Vickers Valetta, kt\u00f3ry by\u0142 wojskowym samolotem transportowym opartym ca\u0142kowicie na Vickers Viking. Tych samolot\u00f3w zbudowano 263 sztuki. Samolot ten by\u0142 wa\u017cny dla brytyjskiego lotnictwa transportowego. By\u0142 pomostem do samolot\u00f3w z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym. Na jednym z samolot\u00f3w testowano nap\u0119d turboodrzutowy z\u0142o\u017cony z dw\u00f3ch silnik\u00f3w Rolls-Royce Nene, kt\u00f3rego pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w 1948 roku.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Vickers Valetta; Za\u0142oga 4 osoby. Na pok\u0142ad zabiera\u0142 34 \u017co\u0142nierzy lub 20 skoczk\u00f3w spadochronowych. Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 89 ft 3 in (27.21 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 62 ft 11 in (19.18 m), wysoko\u015b\u0107 19 ft 7 in (5.97 m), powierzchnia no\u015bna 882 ft\u00b2 (82.0 m\u00b2), masa w\u0142asna 24,980 lb (11 355 kg), masa do l\u0105dowania 36,500 lb (16 591 kg), pr\u0119dko\u015b\u0107 max 224 kn (258 mph, 415 km\/h), pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 172 mph (277 km\/h), zasi\u0119g 1 270 NM (2 350 km), pu\u0142ap 21,500 ft (6 550 m), pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 1,275 ft\/min (6.48 m\/s). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 2 \u00d7 Bristol Hercules 230 14-cylinder, o mocy 1 975 KM (1 473 kW).<\/p>\n\n\n\n Handley Page Hastings pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 7 maja 1946 roku. Zbudowano 151 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Handley Page Hastings to samolot transportowy wojskowy, dalekiego zasi\u0119gu, zaprojektowany i zbudowany przez firm\u0119 Handley Page Aircraft Company dla Royal Air Force. W tym czasie, by\u0142 to najwi\u0119kszy samolot transportowy u\u017cytkowany w RAF. Zast\u0105pi\u0142 samolot Aveo York. Konstrukcja ca\u0142kowicie metalowe. Kad\u0142ub ci\u015bnieniowy. Samolot du\u017co czerpa\u0142 z konstrukcji bombowca Halifax. By\u0142 bardzo pojemny. Zabiera\u0142 na pok\u0142ad 50 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym ekwipunkiem lub 30 spadochroniarzy lub 60 os\u00f3b ewakuowanych. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 7 maja 1946 roku. W okresie 1947-1952, zbudowano 151 maszyn. Wersja cywilna tak\u017ce by\u0142a opracowywana i mia\u0142a pierwsze\u0144stwo przed samolotem wojskowym. Niestety, podczas pierwszego lotu samolot rozbi\u0142 si\u0119, w dniu 2 grudnia 1945 roku. Przyczyn\u0105 by\u0142y wady aerodynamiczne konstrukcji. Samolot niepostrze\u017cenie przeci\u0105ga\u0142 i s\u0142abo trzyma\u0142 kierunek. Prototypy i pierwsze kilka samolot\u00f3w produkcji by\u0142y przedmiotem szeregu pilnych zmian i test\u00f3w. Przeprowadzone poprawki zlikwidowa\u0142y te problemy. Jednak maszyny nie wesz\u0142a do s\u0142u\u017cby cywilnej. Samolot do s\u0142u\u017cby wojskowej wszed\u0142 w 1948 roku.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Handley Page Hastings: Za\u0142oga 5-6 os\u00f3b. Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 113 ft 0 in (34.5 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 81 ft 3 in (24.8 m), wysoko\u015b\u0107 22 ft 6 in (6.9 m), powierzchnia no\u015bna 1,408 ft2 (130.8 m2), masa w\u0142asna 41,689 lb (18 910 kg), masa do l\u0105dowania 75,000 lb (34 010 kg), pr\u0119dko\u015b\u0107 max 343 mph (552 km\/h), zasi\u0119g 2,850 mi (4 590 km), pu\u0142ap 26,700 ft (8 140 m), pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 1,010 ft\/min (310 m\/min). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 \u00d7 Bristol Hercules 101, o mocy 1 675 KM (1 250 kW).<\/p>\n\n\n\n Blackburn Beverley pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 20 czerwca 1950 roku. Zbudowano 49 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n Ci\u0119\u017cki samolot transportowy, 4-silnikowy, g\u00f3rnop\u0142at, wielopok\u0142adowy. Blackburn Beverley zosta\u0142 zbudowany i opracowany przez General Aircraft i Blackburn. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 20 czerwca 1950 roku. Samolot ma niekonwencjonalny uk\u0142ad, dzi\u0119ki kt\u00f3remu ma kr\u00f3tk\u0105 drog\u0119 startu i l\u0105dowania. Rozbiegu przy pe\u0142nym obci\u0105\u017ceniu wynosi zaledwie 790 m, a dobieg to 310 m. Konstrukcja ta rozpocz\u0119\u0142a nowy rozdzia\u0142 samolot\u00f3w kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Zam\u00f3wiono i zbudowano 49 maszyn. G\u0142\u00f3wna \u0142adowania mie\u015bci\u0142a 94 \u017co\u0142nierzy, a kabina w ogonie kolejnych 36 \u017co\u0142nierzy. Mia\u0142 du\u017c\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 przestrze\u0144 \u0142adunkow\u0105 podzielony na dwa poziomy, kt\u00f3re wynios\u0142y oko\u0142o 6003 ft \u00b3 (170 m\u00b3) przestrzeni. Maszyna mia\u0142a kilka interesuj\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 u\u0142atwiaj\u0105cych za\u0142adunek i wy\u0142adunek towar\u00f3w. Mi\u0119dzy innymi specjalne podpory. Samolot powszechnie uznano za niezgrabny, ale niezwykle skuteczny w dzia\u0142aniu. M\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 z dora\u017anych, nier\u00f3wnych l\u0105dowisk. Beverley zosta\u0142 wyposa\u017cony w toaletach, kt\u00f3re by\u0142y usytuowane w ogonie za drzwiami dla spadochroniarzy. Podwozie sta\u0142e, tr\u00f3jpodporowe z przednim ko\u0142em, niechowane. Kiedy wszed\u0142 do s\u0142u\u017cby by\u0142 to najwi\u0119kszy samolot w Royal Air Force (RAF). Ostatni samolot zbudowano w 1958 roku. Maszyny wycofano ze s\u0142u\u017cby w 1967 roku.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Blackburn Beverley: Za\u0142oga 6 os\u00f3b (2 pilot\u00f3w, mechanik, nawigator, sygnalista, kwatermistrz powietrzny. Zabiera\u0142 na pok\u0142ad 80 \u017co\u0142nierzy lub 70 spadochroniarzy. \u0141adowno\u015b\u0107 44,000 lb (20 000 kg) na dystans 200 NM (322 km). Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 162 ft (49.4 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 99 ft 5 in (30.3 m), wysoko\u015b\u0107 38 ft 9 in (11.8 m), powierzchnia no\u015bna 2,916 sq ft (270.9 m\u00b2), masa w\u0142asna 79,234 lb (35,950 kg), masa do l\u0105dowania 82,100 lb (37,240 kg), masa max 135,000 lb (61,235 kg), pr\u0119dko\u015b\u0107 max 238 mph (208 kn, 383 km\/h), pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 173 mph (150 kn, 278 km\/h) na pu\u0142apie 8,000 ft (2 400 m), zasi\u0119g 1,300 mi (1130 nmi, 2 092 km), pu\u0142ap 16,000 ft (4 900 m), pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 760 ft\/min (3.9 m\/s), rozbieg 1,340 ft (410 m), dobieg 990 ft (300 m). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 silniki t\u0142okowe Centaurus 373 o mocy 4 x 3 150 KM.<\/p>\n\n\n\n Bristol Brabazon pierwszy lot wykonano w dniu 4 wrze\u015bnia 1949 roku. Zbudowano tylko 2 samoloty.<\/p>\n\n\n\n Bristol Brabazon, a dok\u0142adnie Bristol Typ 167, to brytyjska odpowied\u017a na zapotrzebowanie na wielki samolot komercyjny, dla przewozu pasa\u017cer\u00f3w przez Ocean Atlantycki. Zosta\u0142 zaprojektowany do przewozu oko\u0142o 100 pasa\u017cer\u00f3w w luksusowych warunkach. Pierwszy lot wykonano w dniu 4.09.1949r.. Projektem i budow\u0105 samolotu zajmowa\u0142a si\u0119 firma Bristol, kt\u00f3ra ju\u017c od 1937r., rozwa\u017ca\u0142a budow\u0119 wielkiego samolotu komercyjnego. W wyniku dzia\u0142a\u0144 Komisji Brabazona, powr\u00f3cono do dawnych plan\u00f3w. Komisja Brabazona opracowa\u0142a nowe wytyczne. Mi\u0119dzy innymi wymagano zasi\u0119gu 5 000 NM (8 000 km). Rozpi\u0119to\u015b\u0107 samolotu 225 ft (69 m). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy z\u0142o\u017cony z 8 silnik\u00f3w zamontowanych w skrzyd\u0142ach. 4 silniki ci\u0105gn\u0105ce i 4 silniki pchaj\u0105ce. Samolot pod wieloma wzgl\u0119dami odpowiada\u0142 jankeskiemu bombowcowi Convair B-36. Jednak koncepcja samolotu wci\u0105\u017c ulega\u0142a zmianie. W listopadzie 1944r. ukaza\u0142y si\u0119 nowe wytyczne; rozpi\u0119to\u015b\u0107 177 ft (54 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 230 ft (70,1 m), 8 silnik\u00f3w po\u0142\u0105czonych w pary, ka\u017cdy porusza\u0142 w\u0142asne \u015bmig\u0142o, przeciwbie\u017cne do bli\u017aniaczego silnika. Same silniki to Bristol Centaurus 18-cylindrowe, gwiazdowe. Aby zach\u0119ci\u0107 ludzi do drogiego przelotu samolotem, dla jednego pasa\u017cera przewidywano od 200 ft \u00b3 (6 m\u00b3) do 270 ft \u00b3 (8 m\u00b3), co by\u0142o wielko\u015bci\u0105 wn\u0119trza samochodu.<\/p>\n\n\n\n Aby spe\u0142ni\u0107 te wymagania Typ 167 powinien otrzyma\u0107 kad\u0142ub o \u015brednicy 25 ft (8 m), a to jest o 5 ft (1,5 m) wi\u0119cej ni\u017c w Boeing 747. Na pok\u0142adzie zaprojektowano koje do spania dla 80 os\u00f3b, jadalni\u0119, kino na 37 miejsc, spacernik i bar. Wersja do lot\u00f3w w dzie\u0144 zabiera\u0142aby na pok\u0142ad 150 pasa\u017cer\u00f3w. W takiej sytuacji Komitet Brabazona zaleci\u0142 zrobienie w\u0119\u017cszego kad\u0142uba dla 50 pasa\u017cer\u00f3w. Firma transportowa BOAC by\u0142a za du\u017co mniejsza maszyn\u0105, na 25 os\u00f3b. Wed\u0142ug linii lotniczej w samolocie powinno by\u0107 6 przedzia\u0142\u00f3w po 6 pasa\u017cer\u00f3w i si\u00f3dmy przedzia\u0142 tylko dla 3 pasa\u017cer\u00f3w. Dodatkowo mia\u0142 by\u0107 salon i kuchnia.<\/p>\n\n\n\n Du\u017cy wysi\u0142ek k\u0142adli konstruktorzy na projektowaniu lekkiej i wytrzyma\u0142ej konstrukcji. Stosowano nowe rozwi\u0105zania maj\u0105ce t\u0142umi\u0107 drgania, aby skrzyd\u0142a nie wpad\u0142y we flatter. Samolot zawiera\u0142 du\u017co uk\u0142ad\u00f3w elektrycznych i hydraulicznych o wysokim ci\u015bnieniu roboczym. Budowa samolotu by\u0142a wyzwaniem dla fabryki. Nie dysponowano odpowiednio du\u017c\u0105 hal\u0105 i nie by\u0142o odpowiednio d\u0142ugiej DS. istniej\u0105cy mia\u0142 zaledwie 2 000 ft (610 m). zbudowano nowa hal\u0119 i wyd\u0142u\u017cono DS. do 8 000 ft (2 400 m), co wymaga\u0142o wysiedlenia mieszka\u0144c\u00f3w pobliskiej wsi Charlton.<\/p>\n\n\n\n Jednak prace nad Bristol Brabazon si\u0119 przeci\u0105ga\u0142y i ministerstwo lotnictwa zdecydowa\u0142o, \u017ce nale\u017cy kontynuowa\u0107 prace nad Avro Lancaster, czyli Avro Tudor.<\/p>\n\n\n\n Zanim uko\u0144czono budow\u0119 pierwszego prototypu zacz\u0119to budowa\u0107 drugi (1946 roku), o zmienionym zespole nap\u0119dowym. Zastosowano 8 silnik\u00f3w turbo\u015bmig\u0142owych po\u0142\u0105czone parami i przez jedn\u0105 przek\u0142adni\u0119 nap\u0119dza\u0142y jedno 4-\u0142opatowe \u015bmig\u0142o. Liczono na wzrost pr\u0119dko\u015bci lotu z 420 km\/h do 530 km\/h, co pozwoli\u0142oby na przelot przez Ocean Atlantycki (London-New York) w ci\u0105gu 12 godzin. Sam zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy by\u0142by l\u017cejszy o 4 540 kg.<\/p>\n\n\n\n Oblot prototypu Bristol Brabazon G-AGPW odby\u0142 si\u0119 4 wrze\u015bnia 1949 roku. Samolot sta\u0142 si\u0119 ulubie\u0144cem pokaz\u00f3w w Londynie i Pary\u017cu. Jednak linie lotnicze straci\u0142y ju\u017c zainteresowanie maszyn\u0105. Dodatkowo samolot trapi\u0142y r\u00f3\u017cne usterki, kt\u00f3re zwiastowa\u0142y nie nadanie \u015bwiadectwa typu. Drugi prototyp nigdy nie zosta\u0142 oblatany, a prace nad nim przerwano w marcu 1952 roku. Anulowanie programu nast\u0105pi\u0142o w dniu 17 lipca 1953 roku. W pa\u017adzierniku 1953 roku, po wykonaniu 164 lot\u00f3w i sp\u0119dzeniu w powietrzu 382 godzin, pierwszy prototyp uleg\u0142 uszkodzeniu i tak zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 karier\u0119.<\/p>\n\n\n\n Dane T-T Bristol Brabazon: Za\u0142oga 6-12 os\u00f3b. Kabina przewidziana dla 100 pasa\u017cer\u00f3w. Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 230 ft (70 m), d\u0142ugo\u015b\u0107 177 ft (54.0 m), wysoko\u015b\u0107 50 ft (15 m), powierzchnia no\u015bna 5,317 ft\u00b2 (494.0 m\u00b2), masa w\u0142asna 145,100 lb (65,820 kg), masa max 290,000 lb (130,000 kg), pr\u0119dko\u015b\u0107 max 300 mph (260 kn, 480 km\/h) na 25,000 ft, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 250 mph (220 kn, 400 km\/h) na 25,000 ft, zasi\u0119g 5,500 mi (4,800 nmi, 8 900 km) z pr\u0119dko\u015bci\u0105 250 mph i na pu\u0142apie 25,000 ft, pu\u0142ap 25,000 ft (7 600 m), pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 750 ft\/min (3.8 m\/s). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy to silniki t\u0142okowe, gwiazda 8 \u00d7 Bristol Centaurus, o mocy 8 x 2 650 KM (8 x 1 860 kW).<\/p>\n\n\n\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Krak\u00f3w 2013-05-02 Zarys historii nawigacji. Samoloty komunikacyjne. 1945-1960. Zako\u0144czenie drugiej wojny \u015bwiatowej pozwoli\u0142o ludzko\u015bci powr\u00f3ci\u0107 do podstawowego zadania lotnictwa, jakim jest transport os\u00f3b i towar\u00f3w. Ogromna ilo\u015b\u0107 zdemobilizowanych samolot\u00f3w pozwoli\u0142a na odrodzenie firm przewozowych oraz powstanie nowych. W\u015br\u00f3d konstrukcji lotniczych na pierwsze miejsce wysun\u0105\u0142 si\u0119 model DC-3 i jego pochodne (C-47, Li-2 i inne). Niska […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6574,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6573","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6575,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6573\/revisions\/6575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/DC-3-C-47-Dakota.-2021-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman01-1024x620.png\")
Douglas DC-4.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Douglas DC-6.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Douglas DC-7.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Lockheed Corporation.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Convair Liner CV-240.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Boeing C-97.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Douglas C-124 Globmaster II.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
United Kingdom.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Airspeed AS.57 Ambassador.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Vickers Viscount.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Avro Tudor.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Handley Page Marathon.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
De Havilland Dove.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Vickers Viking \/ Valetta.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Handley Page Hastings.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Blackburn Beverley.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Bristol Brabazon.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n