![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Lisunow-Li-2-Malew-2022r.zdj_.KPH08-1024x676.png\")
Boeing 247. 1933r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nZ pocz\u0105tkiem 30-lat XX wieku, w lotnictwie pocztowo-pasa\u017cerskim wydarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w w kt\u00f3rych b\u0142yskawicznie sp\u0142on\u0119\u0142y samoloty, o drewnianej konstrukcji. Najg\u0142o\u015bniejszym by\u0142 po\u017car samolotu Fokker F.VII. Linie lotnicze zacz\u0119\u0142y poszukiwa\u0107 samolot\u00f3w o konstrukcji metalowej, kt\u00f3re z tego powodu trudniej si\u0119 pal\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszym w USA by\u0142 Ford Trimotor. Nast\u0119pnym by\u0142 Boeing 247. Samolot Boeing 247 powsta\u0142 na zam\u00f3wienie linii lotniczej United Airlines i by\u0142 przez ni\u0105 finansowany by\u0142 program budowy i produkcji. Odznacza\u0142 si\u0119 nowoczesnym uk\u0142adem; metalowy dolnop\u0142at, dwusilnikowy. Konstrukcja by\u0142a bardzo nowoczesna. Zastosowano instalacje przeciwoblodzeniow\u0105 (urz\u0105dzenie by\u0142o pneumatyczne, w postaci gumowego fartucha na kraw\u0119dzi natarcia, pod kt\u00f3ry w razie potrzeby t\u0142oczono spr\u0119\u017cone powietrze). \u0141opaty \u015bmigie\u0142 by\u0142y przestawialne. Podwozie by\u0142o chowane. Samolot by\u0142 bardzo bogato wyposa\u017cony. Posiada\u0142 autopilota, radiostacj\u0119, echosond\u0119 (do pomiaru wysoko\u015bci lotu), radionamiernik oraz specjalne przyrz\u0105dy do lot\u00f3w bez widoczno\u015bci. Mia\u0142 panel \u017cyroskopu dla przyrz\u0105d\u00f3w awionicznych. Za\u0142oga by\u0142a 3-osobowa. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 10-14 pasa\u017cer\u00f3w. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 8 lutego 1933 roku. Samolot okaza\u0142 si\u0119 bardzo szybki w podr\u00f3\u017cy. Tras\u0119 Nowym Jorku \u2013 Los Angeles (z siedmioma miedzy l\u0105dowaniami) pokona\u0142 w 7,5 godziny kr\u00f3cej ni\u017c poprzednie samoloty.<\/p>\n\n\n\n
Zbudowano tylko 75 maszyn, gdy\u017c United Airlines mia\u0142o wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 ta ten samolot. To spowodowa\u0142o nierozpowszechnienie tej udanej konstrukcji. W 1939 roku, zaraza germa\u0144ska rozpocz\u0119\u0142a kolejn\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Samoloty Boeing 247 zosta\u0142y przerobione na wojskowe transportowce i otrzyma\u0142y oznaczenie C-75. Samolot Boeing 247 zapocz\u0105tkowa\u0142 w transporcie pasa\u017cerskim szybko\u015b\u0107, niezawodno\u015b\u0107, bezpiecze\u0144stwo i komfort w podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Douglas DC-2. 1934r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nZ podobnych za\u0142o\u017ce\u0144, jak Boeing 247, powsta\u0142 samolot DC-2. Z powodu \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy Boeing z United Airlines, linie lotnicze Transcontinental and Western Air (TWA) by\u0142y zmuszone szuka\u0107 innego dostawcy. Douglas przedstawi\u0142 spe\u0142niaj\u0105cy wymagania TWA prototypowy model\u00a0DC-1, kt\u00f3ry zbudowano w jednym egzemplarzu. Na jego bazie powsta\u0142a wersja produkcyjna DC-2. Towarzystwo TWA z\u0142o\u017cy\u0142o pocz\u0105tkowo zam\u00f3wienie na 20 egzemplarzy. Dalsze zam\u00f3wienia z\u0142o\u017cy\u0142y inne linie lotnicze z USA i Europy. W Europie DC-2 lata\u0142, mi\u0119dzy innymi, w barwach linii\u00a0PLL LOT,\u00a0KLM,\u00a0Swissaira. Samoloty dla klient\u00f3w europejskich montowano w zak\u0142adach\u00a0Fokkera. Istnia\u0142y te\u017c wersje\u00a0wojskowe, u\u017cywane przez\u00a0si\u0142y powietrzne\u00a0i\u00a0marynark\u0119 wojenn\u0105 USA. \u0141\u0105cznie zbudowano 156 egzemplarzy. Na bazie DC-2 w\u00a01935 roku, skonstruowano\u00a0samolot bombowy\u00a0Douglas B-18 Bolo.<\/p>\n\n\n\n
Lockheed L-10 Elektra 1934r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nFirma Lockheed tak\u017ce mia\u0142a do\u015bwiadczenie w budowie samolot\u00f3w z kad\u0142ubami metalowymi. Jednak skrzyd\u0142a zawsze posiada\u0142y konstrukcje z u\u017cyciem drewna. Dlatego jako trzecia, po Boeing i Douglas, zdecydowa\u0142a si\u0119 na budow\u0119 samolotu pasa\u017cerskiego ca\u0142kowicie metalowego. Zastosowano uk\u0142ad dwusilnikowego dolnop\u0142ata. Model samolotu poddano badaniom w tunelu aerodynamicznym na Uniwersytecie Michigan. W wyniku tych bada\u0144 postanowiono zastosowa\u0107 zdwojone usterzenie pionowe, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 pewnym wyr\u00f3\u017cnikiem firmy Lockheed. Prototyp L-10 odby\u0142 pierwszy lot 23 lutego 1934 roku. Handlowa nazwa \u201eElectra\u201d pochodzi\u0142a od jednej z gwiazd z gromady Plejad. Kiedy administracja Stan\u00f3w Zjednoczonych wyda\u0142 w pa\u017adzierniku 1934 roku, zakaz przewo\u017cenia pasa\u017cer\u00f3w przez linie lotnicze samolotami jednosilnikowymi oraz nocnych lot\u00f3w dla tego typu maszynach, Lockheed z ofert\u0105 swojego nowego samolotu doskonale wykorzysta\u0142 zapotrzebowanie rynku lotniczego. Samoloty Lockheed Electra L-10 kupi\u0142o i u\u017cytkowa\u0142o ponad 30 przewo\u017anik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. \u0141\u0105cznie zbudowano 149 maszyn. W wersji pasa\u017cerskiej samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 10 podr\u00f3\u017cnych. Jednak kabina nie by\u0142a zbyt obszerna i nie dawa\u0142a pasa\u017cerom uczucia komfortu. W okresie 1936-1939, samoloty Lockheed L-10-A lata\u0142y r\u00f3wnie\u017c w barwach PLL LOT. Osiem kraj\u00f3w (Stany Zjednoczone, Argentyna, Brazylia, Honduras, Hiszpania, Kanada, Wielka Brytania) wyposa\u017cy\u0142o w te samoloty tak\u017ce swoje si\u0142y zbrojne.<\/p>\n\n\n\n
Paradoksalnie, najwi\u0119kszy rozg\u0142os przynios\u0142a maszynie Lockheed L-10 Electra nieudana pr\u00f3ba lotu dooko\u0142a \u015bwiata wzd\u0142u\u017c r\u00f3wnika, kt\u00f3r\u0105 w 1937 roku, podj\u0119\u0142a s\u0142ynna pilotka Amelia Earhart. Po pokonaniu 3\/4 trasy, wystartowa\u0142a z Nowej Gwinei i zagin\u0119\u0142a lec\u0105c nad Pacyfikiem.<\/p>\n\n\n\n
Douglas DC-3. 1935r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nDouglas DC-3 to rozwini\u0119cie samolotu Douglas DC-2, w odpowiedzi na zg\u0142oszone przez linie lotnicze American Airlines zapotrzebowanie na samolot z miejscami le\u017c\u0105cymi (kuszetkami), przeznaczony do obs\u0142ugi nocnych lot\u00f3w transkontynentalnych na terenie USA. Firma Douglas opracowa\u0142a pierwsz\u0105 wersj\u0119 DC-3, zwan\u0105 DST (Douglas Sleeper Transport). Samolot by\u0142 wyposa\u017cony w 14 miejsc le\u017c\u0105cych. W tym celu, nale\u017ca\u0142o powi\u0119kszy\u0107 kad\u0142ub. Obok wersji DST powsta\u0142a odmiana tradycyjna, kt\u00f3ra pomie\u015bci\u0142a 21 pasa\u017cer\u00f3w na indywidualnych fotelach.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot samolot Douglas DC-3 odby\u0142 si\u0119 w dniu 17 grudnia 1935 roku, w 32 rocznic\u0119 pierwszego lotu braci Wright. Rozk\u0142adowe loty odmiany DST zosta\u0142y zainaugurowane w dniu 18 wrze\u015bnia 1936 roku. Samolot okaza\u0142 si\u0119 du\u017cym sukcesem komercyjnym. Opinia kierownictwa American Airlines g\u0142osi\u0142a, \u017ce jest to pierwszy samolot zarabiaj\u0105cy pieni\u0105dze na przewozie pasa\u017cer\u00f3w, bez dotacji rz\u0105dowych.<\/p>\n\n\n\n
Druga wojna \u015bwiatowa spowodowa\u0142a, \u017ce samolot zacz\u0119to budowa\u0107 w ogromnych ilo\u015bciach na potrzeby wojsk alianckich. Mia\u0142y r\u00f3\u017cne oznaczenia; C-47, R-4D i Dakota. Ca\u0142kowita produkcja, \u0142\u0105cznie z licencyjnymi Lisunow Li-2 w CCCP i Showa L2D w Japonii, wynios\u0142a co najmniej 17 276 egzemplarzy. Po wojnie du\u017ca liczba samolot\u00f3w DC-3 zosta\u0142a wycofana ze s\u0142u\u017cby w lotnictwie wojskowym i trafi\u0142a do sprzeda\u017cy. Niska cena w po\u0142\u0105czeniu z prost\u0105 i ekonomiczn\u0105 eksploatacj\u0105 sprawi\u0142y, \u017ce samoloty te sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 flot wielu linii lotniczych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Na pocz\u0105tku XXI wieku, kilkadziesi\u0105t egzemplarzy DC-3 znajduje si\u0119 w eksploatacji, g\u0142\u00f3wnie jako samolot transportowy, ale te\u017c pasa\u017cerski.<\/p>\n\n\n\n
Polski RWD-11. 1936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW 1934 roku, in\u017cynierowie Stanis\u0142aw Rogalski i Jerzy Drzewiecki zaprojektowali dwusilnikowy samolot pasa\u017cerski RWD-11, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 konkurencyjny dla samolotu PZL-27. Z uwagi na niskie nak\u0142ady finansowe, prace przebiega\u0142y wolno. Pierwszy lot prototyp ze znakami rejestracyjnymi SP-ASX wykonano w styczniu 1936 roku. Pilotem by\u0142 Aleksander Onoszka. Prototyp przeszed\u0142 wiele test\u00f3w, w wyniku kt\u00f3rych wykonano wiele modyfikacji. Z ko\u0144cem 1937 roku, o samolocie wydano opini\u0119, \u017ce konstrukcja jest bardzo udana. Wprowadzenie do produkcji seryjnej odwleka\u0142o si\u0119 z uwagi na napi\u0119ta sytuacj\u0119 polityczn\u0105 i pierwsze\u0144stwo dane samolotom wojskowym. Ostatecznie atak zarazy germa\u0144skiej spowodowa\u0142 przerwanie programu. Zbudowane samoloty przej\u0119\u0142y wojska germa\u0144skie w pa\u017adzierniku 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T samolotu RWD-11: Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 16,20 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 10,65 m, wysoko\u015b\u0107 3,30 m, powierzchnia p\u0142ata 25 m2, Masa w\u0142asna 1 740 kg, masa ca\u0142kowita 2 650 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 305 km\/h, pu\u0142ap 4 100 m, zasi\u0119g 800 km.<\/p>\n\n\n\n
Lockheed L-14 Super Electra. 1937r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nSukces samolotu Lockheed L-10 Electra spowodowa\u0142, \u017ce firma postanowi\u0142a dalej rozwija\u0107 konstrukcje. Nowy model oznaczono L-14 Super Electra i powsta\u0142 w zak\u0142adach Lockheed w Burbank. Konstruktorem prowadz\u0105cym by\u0142 Don Palmer. Liczba 14 oznacza\u0142a, podobnie jak w poprzednim modelu, liczb\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Super Electra by\u0142a w zasadzie powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0105 samolotu L-10. Oblot prototypu odby\u0142 si\u0119 w dniu 29 lipca 1937 roku. Pocz\u0105tkowo samolot oferowano w wersji z dwoma silnikami gwiazdowymi Pratt & Whitney R-1690 Hornet. Z czasem wprowadzono mo\u017cliwo\u015b\u0107 zamontowania mocniejszych silnik\u00f3w Wright R-1820 Cyclone. W okresie 1937-1940, zbudowano 354 egzemplarze.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T Lockheed L-10 Electra: Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 19,97 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 13,52 m, wysoko\u015b\u0107 3,48 m, powierzchnia p\u0142at\u00f3w 51,2 m kwadratowego, masa w\u0142asna 4 886 kg, maksymalna 7 955 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 402 km\/h, pu\u0142ap 7 650 m, zasi\u0119g 3 420 km, za\u0142oga 2-osobowa.<\/p>\n\n\n\n
W 1937 roku, PLL LOT zdecydowa\u0142 si\u0119 na zakup 10 maszyn nowej, powi\u0119kszonej wersji Lockheed L-10 Electra. Pierwsze pi\u0119\u0107 maszyn przyp\u0142yn\u0119\u0142o do Polski na pok\u0142adzie transatlantyk\u00f3w MS Batory i MS Pi\u0142sudski, w kwietniu i maju 1938 roku. Maszyny zmontowano na lotnisku w Rumi.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adze sp\u00f3\u0142ki postanowi\u0142y wykorzysta\u0107 zakup nowoczesnego samolotu propagandowo. Zdecydowano, \u017ce ostatnia z maszyn zostanie sprowadzona z fabryki w Burbank do Warszawy drog\u0105 lotnicz\u0105. Mia\u0142 to by\u0107 test w ewentualnym uruchomieniu linii lotniczej \u0142\u0105cz\u0105cej Warszaw\u0119 z New York i Chicago. Co ciekawe, Ocean Atlantycki mia\u0142 by\u0107 pokonywany w jego najw\u0119\u017cszym miejscu, czyli z Natal w Brazylii do Dakaru w Senegalu. Lot odby\u0142 si\u0119 w maju 1938 roku. Za\u0142oga w sk\u0142adzie: Wac\u0142aw Makowski (dyrektor LOT i pierwszy pilot), Zbigniew Wysiekierski (drugi pilot), Szymon Piskorz (mechanik), Alfons Rzeczewski (radio nawigator) oraz Jerzy Krassowski (asystent), wystartowa\u0142a fabrycznie nowym samolotem z Burbank w Kalifornii w dniu 13 maja 1938 roku. Lot przebiega\u0142 przez; Mazatlan, Meksyk, Gwatemal\u0119, Lim\u0119, Buenos Aires i Rio de Janeiro, maszyna dotar\u0142a do Natalu w Brazylii. Stamt\u0105d w 11 godzin i 10 minut za\u0142oga przekroczy\u0142a Ocean Atlantyk i wyl\u0105dowa\u0142a w Dakarze, pokonuj\u0105c rekordowy dystans 3 070 kilometr\u00f3w bez mi\u0119dzyl\u0105dowa\u0144. Nast\u0119pnie trasa wiod\u0142a przez Senegal, Casablank\u0119, Tunis i Rzym, sk\u0105d samolot dotar\u0142 w dniu 5 czerwca 1938 roku, bezpo\u015brednio na lotnisko Ok\u0119cie w Warszawie. W sumie podczas przelotu z Kalifornii do Polski, maszyna sp\u0119dzi\u0142a w powietrzu 85 godzin. Przelot na rekordowym dystansie 24 850 km mia\u0142 znaczenie reklamowe i propagandowe, ale tak\u017ce mia\u0142 by\u0107 przygotowaniem do rozpocz\u0119cia w 1940 roku, regularnych lot\u00f3w transatlantyckich. Plany te pokrzy\u017cowa\u0142 zaraza germa\u0144ska wszczynaj\u0105c drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, razem ze swoimi bra\u0107mi moskalami.<\/p>\n\n\n\n
Wkr\u00f3tce PLL LOT straci\u0142 dwie maszyny: SP-BNG rozbi\u0142 si\u0119 w lipcu 1938 roku, pod Campulung w Rumunii, a samolot SP-BNJ sp\u0142on\u0105\u0142 na lotnisku w Bukareszcie, nieco p\u00f3\u017aniej. Aby uzupe\u0142ni\u0107 straty, w maju 1939 roku, sprowadzono do Polski kolejne cztery samoloty Super Electry. W czasie wojny obronnej, 1939 roku, wszystkie samoloty Lockheed Electra zosta\u0142y zmobilizowane przez Wojsko Polskie i wykonywa\u0142y loty kurierskie i zaopatrzeniowe. Nast\u0119pnie cztery z nich ewakuowano do Rumunii, gdzie zosta\u0142y internowane. Jedna maszyna zosta\u0142a internowana w Tallinie w Estonii. Pozosta\u0142e trzy samoloty tego typu (SP-BPM, SP-LMK i SP-BNF) ewakuowano do Francji, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142y jako samoloty \u0142\u0105cznikowe dla polskiej dyplomacji. Samolot SP-BPM zosta\u0142 zniszczony podczas ataku germa\u0144c\u00f3w na Francj\u0119, w czerwcu 1940 roku, za\u015b SP-LMK i SP-BNF odlecia\u0142y do Wielkiej Brytanii. Tam planowano ich przebudow\u0119 na samoloty do zrzut\u00f3w \u017co\u0142nierzy cichociemnych, jednak ostatecznie wycofano si\u0119 z pomys\u0142u i obie maszyny przej\u0119\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 linie lotnicze BOAC.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 307 by\u0142 praktycznie ostatnim samolotem pasa\u017cerskim opracowanym, zbudowanym i wprowadzonym do eksploatacji przed drug\u0105 wojna \u015bwiatow\u0105. W drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku zauwa\u017cono, i\u017c rzadsze powietrze na pu\u0142apie ponad 6 000 m, stawiaj\u0105c mniejszy op\u00f3r, umo\u017cliwia osi\u0105ganie wi\u0119kszej pr\u0119dko\u015bci podr\u00f3\u017cnej. By\u0142y tylko dwa problemy. Pierwszy. Rzadsze powietrze powoduje spadek mocy zespo\u0142u nap\u0119dowego. Rozwi\u0105zaniem by\u0142o zastosowanie turbospr\u0119\u017carek, kt\u00f3re pozwoli\u0142y samolotom osi\u0105ga\u0107 pu\u0142ap 10 000 m. Drugie. Ni\u017csze ci\u015bnienie, to mniej tlenu i trudno\u015bci w oddychaniu. Za\u0142oga mo\u017ce za\u0142o\u017cy\u0107 maski, ale pasa\u017cera nie mo\u017cna by\u0142o ubra\u0107 w mask\u0119. Rozwi\u0105zaniem okaza\u0142a si\u0119 ci\u015bnieniowa kabina pasa\u017cerska. Oba rozwi\u0105zania postanowi\u0142a zastosowa\u0107 firma Boeing, opracowuj\u0105c Model 307. W 1938 roku, na podstawie samolotu bombowego B-17 C wytw\u00f3rnia opracowa\u0142a wersj\u0119 pasa\u017cersk\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pierwszym samolotem pasa\u017cerskim z ci\u015bnieniow\u0105 kabin\u0105 dla za\u0142ogi i pasa\u017cer\u00f3w oraz silniki wyposa\u017cone w turbodo\u0142adowanie. Model otrzyma\u0142 tak\u017ce nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 Stratoliner, co sugeruje wysoki pu\u0142ap, na kt\u00f3rym mia\u0142y lata\u0107 samoloty tego typu. Z lotem na wysokich pu\u0142apach wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczenia prowadzone przez Trans World Airlines (TWA). Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na przestrzeni pu\u0142ap\u00f3w ponad 6 000 m, warunki pogodowe s\u0105 bardziej stabilne. Jest zdecydowanie mniej chmur oraz s\u0105 znacznie mniejsze turbulencje. Wi\u0119c, lot jest zdecydowanie efektywniejszy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze prace nad samolotem Boeing 307 Stratoliner zacz\u0119to w 1935 roku, ale posuwa\u0142y si\u0119 stosunkowo wolno. Nabra\u0142y tempa z chwil\u0105 otrzymania pierwszego zam\u00f3wienia od linii lotniczej, w 1937 roku. Wykonanie ci\u015bnieniowej kabiny pasa\u017cerskiej zaj\u0119\u0142o troch\u0119 czasu. Ostatecznie Boeing wybra\u0142 nast\u0119puj\u0105ce rozwi\u0105zanie. Kad\u0142ub zaprojektowano jak niskoci\u015bnieniowy zbiornik, czyli p\u0119katy. Zastosowano dwie spr\u0119\u017carki firmy General Electric, z uk\u0142adem dw\u00f3ch par zawor\u00f3w. Dzi\u0119ki tym spr\u0119\u017carkom na wysoko\u015bci 7 000 m, w kad\u0142ubie panowa\u0142o ci\u015bnienie odpowiadaj\u0105ce wysoko\u015bci 3 600 m. Nie d\u0105\u017cono do wi\u0119kszego ci\u015bnienia, bo to wymusi\u0142oby wzrost wagi kad\u0142uba i zastosowania mocniejszych, ci\u0119\u017cszych spr\u0119\u017carek. Pozosta\u0142e elementy konstrukcji, skrzyd\u0142a, usterzenie, podwozie, silniki i \u015bmig\u0142a zaadaptowano wprost z bombowca B-17C. Cena jednego samolotu w 1938 roku, wynosi\u0142a 315 000 dolar\u00f3w. \u0141\u0105cznie zbudowano 10 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot przeznaczonego dla Pan Am prototypu (PAA-307) odby\u0142 si\u0119 w dniu 31 grudniu 1938 roku. Samolot rozbi\u0142 si\u0119 z winy pilota w czasie pierwszego lotu, co nie op\u00f3\u017ani\u0142o w \u017caden spos\u00f3b jego produkcji, ale wp\u0142yn\u0119\u0142o na istotn\u0105 zmian\u0119 konstrukcyjn\u0105. W wersji produkcyjnej zamieniono ma\u0142y statecznik pionowy B-17 C na du\u017cy statecznik nowej konstrukcji. Kolejn\u0105 lini\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra zakupi\u0142a Model 307 by\u0142a TWA. Samoloty obs\u0142ugiwa\u0142y tras\u0119 pomi\u0119dzy New York – Los Angeles. Samoloty tras\u0119 pokonywa\u0142y w czasie 13 godzin i 40 minut, o dwie godziny szybciej ni\u017c samolot DC-3.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner by\u0142 ca\u0142kowicie metalowym, wolnono\u015bnym dolnop\u0142atem nap\u0119dzanym czterema silnikami gwiazdowymi, o mocy 4 x 900 KM \u2013 4 x 1 200 KM. Maszyna mog\u0142a przewozi\u0107 na swoim pok\u0142adzie 33 pasa\u017cer\u00f3w w komfortowych warunkach, cz\u0119\u015b\u0107 z foteli by\u0142a rozk\u0142adana, na \u015bcianach kad\u0142uba zamontowano boazeri\u0119, a na pod\u0142odze po\u0142o\u017cono dywany. Kad\u0142ub samolotu by\u0142 w ca\u0142o\u015bci ci\u015bnieniowy. Podwozie, skrzyd\u0142a, usterzenie i silniki wraz z instalacj\u0105 zaadaptowano z bombowca B-17 C.<\/p>\n\n\n\n
\u0141odzie lataj\u0105ce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nDo tej pory nic nie wspomnieli\u015bmy o \u0142odziach lataj\u0105cych. W pewnym okresie rozwoju lotnictwa odegra\u0142y one znaczn\u0105 rol\u0119. G\u0142\u00f3wnym powodem ich popularno\u015bci by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 l\u0105dowania na wodzie, czyli niemal w ka\u017cdym rejonie \u015bwiata. Dlatego pocz\u0105tkowo rozwijano wodnosamoloty, czyli samoloty zaopatrzone zamiast podwozia ko\u0142owego w p\u0142ywaki. Lecz ogromne zainteresowanie zyska\u0142y \u0142odzie lataj\u0105ce w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na wielko\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania dalekich przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Short Empire.\u00a01936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nShort Empire to brytyjska pocztowo-pasa\u017cerska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca opracowana w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku, przez przedsi\u0119biorstwo Short Brothers, w odpowiedzi na zam\u00f3wienie rz\u0105du brytyjskiego na wodnosamolot, kt\u00f3ry zapewni\u0142by \u0142\u0105czno\u015b\u0107 pocztow\u0105 z posiad\u0142o\u015bciami imperium brytyjskiego w Afryce, Azji i Australii. Pierwszy samolot oblatano w dniu 4 lipca 1936 roku i jeszcze w tym samym roku, do Imperial Airways trafi\u0142y jego pierwsze egzemplarze. Wszystkie samoloty otrzymywa\u0142y w\u0142asne imi\u0119. \u0141\u0105cznie do 1940 roku, wyprodukowano 45 wodnosamolot\u00f3w w czterech wersjach (S.23, S.26, S.30, S.33), kt\u00f3re poza Imperial Airways (od 1939 roku, BOAC) s\u0142u\u017cy\u0142y w liniach QANTAS oraz TEAL. W 1937 roku, jeden z samolot\u00f3w Short Empire nazwa w\u0142asna Caledonia, wykona\u0142 przelot nad Oceanem Atlantyckim z Anglii do USA.<\/p>\n\n\n\n
Do nap\u0119du wykorzystano cztery silniki gwiazdowe Bristol Pegasus X C (S.23) lub XII (S.30) o mocy 4 x 919 KM (676 kW) (S.23) lub 4 x 889 KM (654 kW) (S.30). Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 34,75 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 26,82 m, Powierzchnia no\u015bna 139,35 m\u00b2. pr\u0119dko\u015b\u0107 max 322 km\/h, pu\u0142ap 6 100 m, zasi\u0119g 1 200 km, \u0142adunek 3 500 kg. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 24 pasa\u017cer\u00f3w na fotelach lub 16 pasa\u017cer\u00f3w na kojach (kuszetkach).<\/p>\n\n\n\n
Boeing 314 Clipper.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 314 Clipper to ameryka\u0144ska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca zbudowana przez firm\u0119 Boeing Company, na zam\u00f3wienie firmy lotniczej Pan American. Przeznaczeniem by\u0142y komercyjne loty pocztowo-towarowo-pasa\u017cerskie, z USA do Europy. Okrzykni\u0119ty pierwszym pasa\u017cerskim samolotem transatlantyckim. Jeden z najwi\u0119kszych samolot\u00f3w \u015bwiata. W lipcu 1936 roku, Pan American podpisa\u0142 z firm\u0105 Boeing kontrakt na wykonanie sze\u015bciu samolot\u00f3w z opcj\u0105 na sze\u015b\u0107 nast\u0119pnych. W sumie zbudowano 12 egzemplarzy; sze\u015b\u0107 Boeing B-314 oraz sze\u015b\u0107 Boeing B-314 A. W czerwcu 1938 roku, pierwszy z nich wzbi\u0142 si\u0119 w powietrze. Z pocz\u0105tku w lotach transatlantyckich przewozi\u0142y jedynie poczt\u0119, bo trzeba by\u0142o udowodni\u0107, \u017ce maszyna jest bezpieczna. Z czasem uruchomiono loty pasa\u017cerskie. Eksplantacja samolotu zosta\u0142a przerwana rozp\u0119taniem przez germa\u0144c\u00f3w kolejnej wojny \u015bwiatowej. Samoloty trafi\u0142y do wojska. S\u0142u\u017cy\u0142y do przewo\u017cenia wa\u017cnych osobisto\u015bci. Na przyk\u0142ad; Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill. W lutym 1943 roku, jeden z samolot\u00f3w rozbi\u0142 si\u0119 w Lizbonie. Wypadek poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 ofiar \u015bmiertelnych, ale by\u0142 jedynym w historii tego modelu samolotu.<\/p>\n\n\n\n
Dalszy rozw\u00f3j lotnictwa komercyjnego zosta\u0142 zahamowany wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej. Niemal wszystkie samoloty trafi\u0142y do si\u0142 zbrojnych i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. R\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j samej nawigacji zosta\u0142 zatrzymany.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2013-03-14 Zarys historii nawigacji. Samoloty komercyjne. Boeing 247. 1933r. Z pocz\u0105tkiem 30-lat XX wieku, w lotnictwie pocztowo-pasa\u017cerskim wydarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w w kt\u00f3rych b\u0142yskawicznie sp\u0142on\u0119\u0142y samoloty, o drewnianej konstrukcji. Najg\u0142o\u015bniejszym by\u0142 po\u017car samolotu Fokker F.VII. Linie lotnicze zacz\u0119\u0142y poszukiwa\u0107 samolot\u00f3w o konstrukcji metalowej, kt\u00f3re z tego powodu trudniej si\u0119 pal\u0105. Pierwszym w USA by\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6555,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions\/6555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Z podobnych za\u0142o\u017ce\u0144, jak Boeing 247, powsta\u0142 samolot DC-2. Z powodu \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy Boeing z United Airlines, linie lotnicze Transcontinental and Western Air (TWA) by\u0142y zmuszone szuka\u0107 innego dostawcy. Douglas przedstawi\u0142 spe\u0142niaj\u0105cy wymagania TWA prototypowy model\u00a0DC-1, kt\u00f3ry zbudowano w jednym egzemplarzu. Na jego bazie powsta\u0142a wersja produkcyjna DC-2. Towarzystwo TWA z\u0142o\u017cy\u0142o pocz\u0105tkowo zam\u00f3wienie na 20 egzemplarzy. Dalsze zam\u00f3wienia z\u0142o\u017cy\u0142y inne linie lotnicze z USA i Europy. W Europie DC-2 lata\u0142, mi\u0119dzy innymi, w barwach linii\u00a0PLL LOT,\u00a0KLM,\u00a0Swissaira. Samoloty dla klient\u00f3w europejskich montowano w zak\u0142adach\u00a0Fokkera. Istnia\u0142y te\u017c wersje\u00a0wojskowe, u\u017cywane przez\u00a0si\u0142y powietrzne\u00a0i\u00a0marynark\u0119 wojenn\u0105 USA. \u0141\u0105cznie zbudowano 156 egzemplarzy. Na bazie DC-2 w\u00a01935 roku, skonstruowano\u00a0samolot bombowy\u00a0Douglas B-18 Bolo.<\/p>\n\n\n\n
Lockheed L-10 Elektra 1934r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nFirma Lockheed tak\u017ce mia\u0142a do\u015bwiadczenie w budowie samolot\u00f3w z kad\u0142ubami metalowymi. Jednak skrzyd\u0142a zawsze posiada\u0142y konstrukcje z u\u017cyciem drewna. Dlatego jako trzecia, po Boeing i Douglas, zdecydowa\u0142a si\u0119 na budow\u0119 samolotu pasa\u017cerskiego ca\u0142kowicie metalowego. Zastosowano uk\u0142ad dwusilnikowego dolnop\u0142ata. Model samolotu poddano badaniom w tunelu aerodynamicznym na Uniwersytecie Michigan. W wyniku tych bada\u0144 postanowiono zastosowa\u0107 zdwojone usterzenie pionowe, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 pewnym wyr\u00f3\u017cnikiem firmy Lockheed. Prototyp L-10 odby\u0142 pierwszy lot 23 lutego 1934 roku. Handlowa nazwa \u201eElectra\u201d pochodzi\u0142a od jednej z gwiazd z gromady Plejad. Kiedy administracja Stan\u00f3w Zjednoczonych wyda\u0142 w pa\u017adzierniku 1934 roku, zakaz przewo\u017cenia pasa\u017cer\u00f3w przez linie lotnicze samolotami jednosilnikowymi oraz nocnych lot\u00f3w dla tego typu maszynach, Lockheed z ofert\u0105 swojego nowego samolotu doskonale wykorzysta\u0142 zapotrzebowanie rynku lotniczego. Samoloty Lockheed Electra L-10 kupi\u0142o i u\u017cytkowa\u0142o ponad 30 przewo\u017anik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. \u0141\u0105cznie zbudowano 149 maszyn. W wersji pasa\u017cerskiej samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 10 podr\u00f3\u017cnych. Jednak kabina nie by\u0142a zbyt obszerna i nie dawa\u0142a pasa\u017cerom uczucia komfortu. W okresie 1936-1939, samoloty Lockheed L-10-A lata\u0142y r\u00f3wnie\u017c w barwach PLL LOT. Osiem kraj\u00f3w (Stany Zjednoczone, Argentyna, Brazylia, Honduras, Hiszpania, Kanada, Wielka Brytania) wyposa\u017cy\u0142o w te samoloty tak\u017ce swoje si\u0142y zbrojne.<\/p>\n\n\n\n
Paradoksalnie, najwi\u0119kszy rozg\u0142os przynios\u0142a maszynie Lockheed L-10 Electra nieudana pr\u00f3ba lotu dooko\u0142a \u015bwiata wzd\u0142u\u017c r\u00f3wnika, kt\u00f3r\u0105 w 1937 roku, podj\u0119\u0142a s\u0142ynna pilotka Amelia Earhart. Po pokonaniu 3\/4 trasy, wystartowa\u0142a z Nowej Gwinei i zagin\u0119\u0142a lec\u0105c nad Pacyfikiem.<\/p>\n\n\n\n
Douglas DC-3. 1935r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nDouglas DC-3 to rozwini\u0119cie samolotu Douglas DC-2, w odpowiedzi na zg\u0142oszone przez linie lotnicze American Airlines zapotrzebowanie na samolot z miejscami le\u017c\u0105cymi (kuszetkami), przeznaczony do obs\u0142ugi nocnych lot\u00f3w transkontynentalnych na terenie USA. Firma Douglas opracowa\u0142a pierwsz\u0105 wersj\u0119 DC-3, zwan\u0105 DST (Douglas Sleeper Transport). Samolot by\u0142 wyposa\u017cony w 14 miejsc le\u017c\u0105cych. W tym celu, nale\u017ca\u0142o powi\u0119kszy\u0107 kad\u0142ub. Obok wersji DST powsta\u0142a odmiana tradycyjna, kt\u00f3ra pomie\u015bci\u0142a 21 pasa\u017cer\u00f3w na indywidualnych fotelach.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot samolot Douglas DC-3 odby\u0142 si\u0119 w dniu 17 grudnia 1935 roku, w 32 rocznic\u0119 pierwszego lotu braci Wright. Rozk\u0142adowe loty odmiany DST zosta\u0142y zainaugurowane w dniu 18 wrze\u015bnia 1936 roku. Samolot okaza\u0142 si\u0119 du\u017cym sukcesem komercyjnym. Opinia kierownictwa American Airlines g\u0142osi\u0142a, \u017ce jest to pierwszy samolot zarabiaj\u0105cy pieni\u0105dze na przewozie pasa\u017cer\u00f3w, bez dotacji rz\u0105dowych.<\/p>\n\n\n\n
Druga wojna \u015bwiatowa spowodowa\u0142a, \u017ce samolot zacz\u0119to budowa\u0107 w ogromnych ilo\u015bciach na potrzeby wojsk alianckich. Mia\u0142y r\u00f3\u017cne oznaczenia; C-47, R-4D i Dakota. Ca\u0142kowita produkcja, \u0142\u0105cznie z licencyjnymi Lisunow Li-2 w CCCP i Showa L2D w Japonii, wynios\u0142a co najmniej 17 276 egzemplarzy. Po wojnie du\u017ca liczba samolot\u00f3w DC-3 zosta\u0142a wycofana ze s\u0142u\u017cby w lotnictwie wojskowym i trafi\u0142a do sprzeda\u017cy. Niska cena w po\u0142\u0105czeniu z prost\u0105 i ekonomiczn\u0105 eksploatacj\u0105 sprawi\u0142y, \u017ce samoloty te sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 flot wielu linii lotniczych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Na pocz\u0105tku XXI wieku, kilkadziesi\u0105t egzemplarzy DC-3 znajduje si\u0119 w eksploatacji, g\u0142\u00f3wnie jako samolot transportowy, ale te\u017c pasa\u017cerski.<\/p>\n\n\n\n
Polski RWD-11. 1936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW 1934 roku, in\u017cynierowie Stanis\u0142aw Rogalski i Jerzy Drzewiecki zaprojektowali dwusilnikowy samolot pasa\u017cerski RWD-11, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 konkurencyjny dla samolotu PZL-27. Z uwagi na niskie nak\u0142ady finansowe, prace przebiega\u0142y wolno. Pierwszy lot prototyp ze znakami rejestracyjnymi SP-ASX wykonano w styczniu 1936 roku. Pilotem by\u0142 Aleksander Onoszka. Prototyp przeszed\u0142 wiele test\u00f3w, w wyniku kt\u00f3rych wykonano wiele modyfikacji. Z ko\u0144cem 1937 roku, o samolocie wydano opini\u0119, \u017ce konstrukcja jest bardzo udana. Wprowadzenie do produkcji seryjnej odwleka\u0142o si\u0119 z uwagi na napi\u0119ta sytuacj\u0119 polityczn\u0105 i pierwsze\u0144stwo dane samolotom wojskowym. Ostatecznie atak zarazy germa\u0144skiej spowodowa\u0142 przerwanie programu. Zbudowane samoloty przej\u0119\u0142y wojska germa\u0144skie w pa\u017adzierniku 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T samolotu RWD-11: Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 16,20 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 10,65 m, wysoko\u015b\u0107 3,30 m, powierzchnia p\u0142ata 25 m2, Masa w\u0142asna 1 740 kg, masa ca\u0142kowita 2 650 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 305 km\/h, pu\u0142ap 4 100 m, zasi\u0119g 800 km.<\/p>\n\n\n\n
Lockheed L-14 Super Electra. 1937r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nSukces samolotu Lockheed L-10 Electra spowodowa\u0142, \u017ce firma postanowi\u0142a dalej rozwija\u0107 konstrukcje. Nowy model oznaczono L-14 Super Electra i powsta\u0142 w zak\u0142adach Lockheed w Burbank. Konstruktorem prowadz\u0105cym by\u0142 Don Palmer. Liczba 14 oznacza\u0142a, podobnie jak w poprzednim modelu, liczb\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Super Electra by\u0142a w zasadzie powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0105 samolotu L-10. Oblot prototypu odby\u0142 si\u0119 w dniu 29 lipca 1937 roku. Pocz\u0105tkowo samolot oferowano w wersji z dwoma silnikami gwiazdowymi Pratt & Whitney R-1690 Hornet. Z czasem wprowadzono mo\u017cliwo\u015b\u0107 zamontowania mocniejszych silnik\u00f3w Wright R-1820 Cyclone. W okresie 1937-1940, zbudowano 354 egzemplarze.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T Lockheed L-10 Electra: Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 19,97 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 13,52 m, wysoko\u015b\u0107 3,48 m, powierzchnia p\u0142at\u00f3w 51,2 m kwadratowego, masa w\u0142asna 4 886 kg, maksymalna 7 955 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 402 km\/h, pu\u0142ap 7 650 m, zasi\u0119g 3 420 km, za\u0142oga 2-osobowa.<\/p>\n\n\n\n
W 1937 roku, PLL LOT zdecydowa\u0142 si\u0119 na zakup 10 maszyn nowej, powi\u0119kszonej wersji Lockheed L-10 Electra. Pierwsze pi\u0119\u0107 maszyn przyp\u0142yn\u0119\u0142o do Polski na pok\u0142adzie transatlantyk\u00f3w MS Batory i MS Pi\u0142sudski, w kwietniu i maju 1938 roku. Maszyny zmontowano na lotnisku w Rumi.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adze sp\u00f3\u0142ki postanowi\u0142y wykorzysta\u0107 zakup nowoczesnego samolotu propagandowo. Zdecydowano, \u017ce ostatnia z maszyn zostanie sprowadzona z fabryki w Burbank do Warszawy drog\u0105 lotnicz\u0105. Mia\u0142 to by\u0107 test w ewentualnym uruchomieniu linii lotniczej \u0142\u0105cz\u0105cej Warszaw\u0119 z New York i Chicago. Co ciekawe, Ocean Atlantycki mia\u0142 by\u0107 pokonywany w jego najw\u0119\u017cszym miejscu, czyli z Natal w Brazylii do Dakaru w Senegalu. Lot odby\u0142 si\u0119 w maju 1938 roku. Za\u0142oga w sk\u0142adzie: Wac\u0142aw Makowski (dyrektor LOT i pierwszy pilot), Zbigniew Wysiekierski (drugi pilot), Szymon Piskorz (mechanik), Alfons Rzeczewski (radio nawigator) oraz Jerzy Krassowski (asystent), wystartowa\u0142a fabrycznie nowym samolotem z Burbank w Kalifornii w dniu 13 maja 1938 roku. Lot przebiega\u0142 przez; Mazatlan, Meksyk, Gwatemal\u0119, Lim\u0119, Buenos Aires i Rio de Janeiro, maszyna dotar\u0142a do Natalu w Brazylii. Stamt\u0105d w 11 godzin i 10 minut za\u0142oga przekroczy\u0142a Ocean Atlantyk i wyl\u0105dowa\u0142a w Dakarze, pokonuj\u0105c rekordowy dystans 3 070 kilometr\u00f3w bez mi\u0119dzyl\u0105dowa\u0144. Nast\u0119pnie trasa wiod\u0142a przez Senegal, Casablank\u0119, Tunis i Rzym, sk\u0105d samolot dotar\u0142 w dniu 5 czerwca 1938 roku, bezpo\u015brednio na lotnisko Ok\u0119cie w Warszawie. W sumie podczas przelotu z Kalifornii do Polski, maszyna sp\u0119dzi\u0142a w powietrzu 85 godzin. Przelot na rekordowym dystansie 24 850 km mia\u0142 znaczenie reklamowe i propagandowe, ale tak\u017ce mia\u0142 by\u0107 przygotowaniem do rozpocz\u0119cia w 1940 roku, regularnych lot\u00f3w transatlantyckich. Plany te pokrzy\u017cowa\u0142 zaraza germa\u0144ska wszczynaj\u0105c drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, razem ze swoimi bra\u0107mi moskalami.<\/p>\n\n\n\n
Wkr\u00f3tce PLL LOT straci\u0142 dwie maszyny: SP-BNG rozbi\u0142 si\u0119 w lipcu 1938 roku, pod Campulung w Rumunii, a samolot SP-BNJ sp\u0142on\u0105\u0142 na lotnisku w Bukareszcie, nieco p\u00f3\u017aniej. Aby uzupe\u0142ni\u0107 straty, w maju 1939 roku, sprowadzono do Polski kolejne cztery samoloty Super Electry. W czasie wojny obronnej, 1939 roku, wszystkie samoloty Lockheed Electra zosta\u0142y zmobilizowane przez Wojsko Polskie i wykonywa\u0142y loty kurierskie i zaopatrzeniowe. Nast\u0119pnie cztery z nich ewakuowano do Rumunii, gdzie zosta\u0142y internowane. Jedna maszyna zosta\u0142a internowana w Tallinie w Estonii. Pozosta\u0142e trzy samoloty tego typu (SP-BPM, SP-LMK i SP-BNF) ewakuowano do Francji, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142y jako samoloty \u0142\u0105cznikowe dla polskiej dyplomacji. Samolot SP-BPM zosta\u0142 zniszczony podczas ataku germa\u0144c\u00f3w na Francj\u0119, w czerwcu 1940 roku, za\u015b SP-LMK i SP-BNF odlecia\u0142y do Wielkiej Brytanii. Tam planowano ich przebudow\u0119 na samoloty do zrzut\u00f3w \u017co\u0142nierzy cichociemnych, jednak ostatecznie wycofano si\u0119 z pomys\u0142u i obie maszyny przej\u0119\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 linie lotnicze BOAC.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 307 by\u0142 praktycznie ostatnim samolotem pasa\u017cerskim opracowanym, zbudowanym i wprowadzonym do eksploatacji przed drug\u0105 wojna \u015bwiatow\u0105. W drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku zauwa\u017cono, i\u017c rzadsze powietrze na pu\u0142apie ponad 6 000 m, stawiaj\u0105c mniejszy op\u00f3r, umo\u017cliwia osi\u0105ganie wi\u0119kszej pr\u0119dko\u015bci podr\u00f3\u017cnej. By\u0142y tylko dwa problemy. Pierwszy. Rzadsze powietrze powoduje spadek mocy zespo\u0142u nap\u0119dowego. Rozwi\u0105zaniem by\u0142o zastosowanie turbospr\u0119\u017carek, kt\u00f3re pozwoli\u0142y samolotom osi\u0105ga\u0107 pu\u0142ap 10 000 m. Drugie. Ni\u017csze ci\u015bnienie, to mniej tlenu i trudno\u015bci w oddychaniu. Za\u0142oga mo\u017ce za\u0142o\u017cy\u0107 maski, ale pasa\u017cera nie mo\u017cna by\u0142o ubra\u0107 w mask\u0119. Rozwi\u0105zaniem okaza\u0142a si\u0119 ci\u015bnieniowa kabina pasa\u017cerska. Oba rozwi\u0105zania postanowi\u0142a zastosowa\u0107 firma Boeing, opracowuj\u0105c Model 307. W 1938 roku, na podstawie samolotu bombowego B-17 C wytw\u00f3rnia opracowa\u0142a wersj\u0119 pasa\u017cersk\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pierwszym samolotem pasa\u017cerskim z ci\u015bnieniow\u0105 kabin\u0105 dla za\u0142ogi i pasa\u017cer\u00f3w oraz silniki wyposa\u017cone w turbodo\u0142adowanie. Model otrzyma\u0142 tak\u017ce nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 Stratoliner, co sugeruje wysoki pu\u0142ap, na kt\u00f3rym mia\u0142y lata\u0107 samoloty tego typu. Z lotem na wysokich pu\u0142apach wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczenia prowadzone przez Trans World Airlines (TWA). Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na przestrzeni pu\u0142ap\u00f3w ponad 6 000 m, warunki pogodowe s\u0105 bardziej stabilne. Jest zdecydowanie mniej chmur oraz s\u0105 znacznie mniejsze turbulencje. Wi\u0119c, lot jest zdecydowanie efektywniejszy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze prace nad samolotem Boeing 307 Stratoliner zacz\u0119to w 1935 roku, ale posuwa\u0142y si\u0119 stosunkowo wolno. Nabra\u0142y tempa z chwil\u0105 otrzymania pierwszego zam\u00f3wienia od linii lotniczej, w 1937 roku. Wykonanie ci\u015bnieniowej kabiny pasa\u017cerskiej zaj\u0119\u0142o troch\u0119 czasu. Ostatecznie Boeing wybra\u0142 nast\u0119puj\u0105ce rozwi\u0105zanie. Kad\u0142ub zaprojektowano jak niskoci\u015bnieniowy zbiornik, czyli p\u0119katy. Zastosowano dwie spr\u0119\u017carki firmy General Electric, z uk\u0142adem dw\u00f3ch par zawor\u00f3w. Dzi\u0119ki tym spr\u0119\u017carkom na wysoko\u015bci 7 000 m, w kad\u0142ubie panowa\u0142o ci\u015bnienie odpowiadaj\u0105ce wysoko\u015bci 3 600 m. Nie d\u0105\u017cono do wi\u0119kszego ci\u015bnienia, bo to wymusi\u0142oby wzrost wagi kad\u0142uba i zastosowania mocniejszych, ci\u0119\u017cszych spr\u0119\u017carek. Pozosta\u0142e elementy konstrukcji, skrzyd\u0142a, usterzenie, podwozie, silniki i \u015bmig\u0142a zaadaptowano wprost z bombowca B-17C. Cena jednego samolotu w 1938 roku, wynosi\u0142a 315 000 dolar\u00f3w. \u0141\u0105cznie zbudowano 10 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot przeznaczonego dla Pan Am prototypu (PAA-307) odby\u0142 si\u0119 w dniu 31 grudniu 1938 roku. Samolot rozbi\u0142 si\u0119 z winy pilota w czasie pierwszego lotu, co nie op\u00f3\u017ani\u0142o w \u017caden spos\u00f3b jego produkcji, ale wp\u0142yn\u0119\u0142o na istotn\u0105 zmian\u0119 konstrukcyjn\u0105. W wersji produkcyjnej zamieniono ma\u0142y statecznik pionowy B-17 C na du\u017cy statecznik nowej konstrukcji. Kolejn\u0105 lini\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra zakupi\u0142a Model 307 by\u0142a TWA. Samoloty obs\u0142ugiwa\u0142y tras\u0119 pomi\u0119dzy New York – Los Angeles. Samoloty tras\u0119 pokonywa\u0142y w czasie 13 godzin i 40 minut, o dwie godziny szybciej ni\u017c samolot DC-3.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner by\u0142 ca\u0142kowicie metalowym, wolnono\u015bnym dolnop\u0142atem nap\u0119dzanym czterema silnikami gwiazdowymi, o mocy 4 x 900 KM \u2013 4 x 1 200 KM. Maszyna mog\u0142a przewozi\u0107 na swoim pok\u0142adzie 33 pasa\u017cer\u00f3w w komfortowych warunkach, cz\u0119\u015b\u0107 z foteli by\u0142a rozk\u0142adana, na \u015bcianach kad\u0142uba zamontowano boazeri\u0119, a na pod\u0142odze po\u0142o\u017cono dywany. Kad\u0142ub samolotu by\u0142 w ca\u0142o\u015bci ci\u015bnieniowy. Podwozie, skrzyd\u0142a, usterzenie i silniki wraz z instalacj\u0105 zaadaptowano z bombowca B-17 C.<\/p>\n\n\n\n
\u0141odzie lataj\u0105ce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nDo tej pory nic nie wspomnieli\u015bmy o \u0142odziach lataj\u0105cych. W pewnym okresie rozwoju lotnictwa odegra\u0142y one znaczn\u0105 rol\u0119. G\u0142\u00f3wnym powodem ich popularno\u015bci by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 l\u0105dowania na wodzie, czyli niemal w ka\u017cdym rejonie \u015bwiata. Dlatego pocz\u0105tkowo rozwijano wodnosamoloty, czyli samoloty zaopatrzone zamiast podwozia ko\u0142owego w p\u0142ywaki. Lecz ogromne zainteresowanie zyska\u0142y \u0142odzie lataj\u0105ce w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na wielko\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania dalekich przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Short Empire.\u00a01936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nShort Empire to brytyjska pocztowo-pasa\u017cerska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca opracowana w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku, przez przedsi\u0119biorstwo Short Brothers, w odpowiedzi na zam\u00f3wienie rz\u0105du brytyjskiego na wodnosamolot, kt\u00f3ry zapewni\u0142by \u0142\u0105czno\u015b\u0107 pocztow\u0105 z posiad\u0142o\u015bciami imperium brytyjskiego w Afryce, Azji i Australii. Pierwszy samolot oblatano w dniu 4 lipca 1936 roku i jeszcze w tym samym roku, do Imperial Airways trafi\u0142y jego pierwsze egzemplarze. Wszystkie samoloty otrzymywa\u0142y w\u0142asne imi\u0119. \u0141\u0105cznie do 1940 roku, wyprodukowano 45 wodnosamolot\u00f3w w czterech wersjach (S.23, S.26, S.30, S.33), kt\u00f3re poza Imperial Airways (od 1939 roku, BOAC) s\u0142u\u017cy\u0142y w liniach QANTAS oraz TEAL. W 1937 roku, jeden z samolot\u00f3w Short Empire nazwa w\u0142asna Caledonia, wykona\u0142 przelot nad Oceanem Atlantyckim z Anglii do USA.<\/p>\n\n\n\n
Do nap\u0119du wykorzystano cztery silniki gwiazdowe Bristol Pegasus X C (S.23) lub XII (S.30) o mocy 4 x 919 KM (676 kW) (S.23) lub 4 x 889 KM (654 kW) (S.30). Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 34,75 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 26,82 m, Powierzchnia no\u015bna 139,35 m\u00b2. pr\u0119dko\u015b\u0107 max 322 km\/h, pu\u0142ap 6 100 m, zasi\u0119g 1 200 km, \u0142adunek 3 500 kg. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 24 pasa\u017cer\u00f3w na fotelach lub 16 pasa\u017cer\u00f3w na kojach (kuszetkach).<\/p>\n\n\n\n
Boeing 314 Clipper.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 314 Clipper to ameryka\u0144ska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca zbudowana przez firm\u0119 Boeing Company, na zam\u00f3wienie firmy lotniczej Pan American. Przeznaczeniem by\u0142y komercyjne loty pocztowo-towarowo-pasa\u017cerskie, z USA do Europy. Okrzykni\u0119ty pierwszym pasa\u017cerskim samolotem transatlantyckim. Jeden z najwi\u0119kszych samolot\u00f3w \u015bwiata. W lipcu 1936 roku, Pan American podpisa\u0142 z firm\u0105 Boeing kontrakt na wykonanie sze\u015bciu samolot\u00f3w z opcj\u0105 na sze\u015b\u0107 nast\u0119pnych. W sumie zbudowano 12 egzemplarzy; sze\u015b\u0107 Boeing B-314 oraz sze\u015b\u0107 Boeing B-314 A. W czerwcu 1938 roku, pierwszy z nich wzbi\u0142 si\u0119 w powietrze. Z pocz\u0105tku w lotach transatlantyckich przewozi\u0142y jedynie poczt\u0119, bo trzeba by\u0142o udowodni\u0107, \u017ce maszyna jest bezpieczna. Z czasem uruchomiono loty pasa\u017cerskie. Eksplantacja samolotu zosta\u0142a przerwana rozp\u0119taniem przez germa\u0144c\u00f3w kolejnej wojny \u015bwiatowej. Samoloty trafi\u0142y do wojska. S\u0142u\u017cy\u0142y do przewo\u017cenia wa\u017cnych osobisto\u015bci. Na przyk\u0142ad; Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill. W lutym 1943 roku, jeden z samolot\u00f3w rozbi\u0142 si\u0119 w Lizbonie. Wypadek poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 ofiar \u015bmiertelnych, ale by\u0142 jedynym w historii tego modelu samolotu.<\/p>\n\n\n\n
Dalszy rozw\u00f3j lotnictwa komercyjnego zosta\u0142 zahamowany wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej. Niemal wszystkie samoloty trafi\u0142y do si\u0142 zbrojnych i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. R\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j samej nawigacji zosta\u0142 zatrzymany.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2013-03-14 Zarys historii nawigacji. Samoloty komercyjne. Boeing 247. 1933r. Z pocz\u0105tkiem 30-lat XX wieku, w lotnictwie pocztowo-pasa\u017cerskim wydarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w w kt\u00f3rych b\u0142yskawicznie sp\u0142on\u0119\u0142y samoloty, o drewnianej konstrukcji. Najg\u0142o\u015bniejszym by\u0142 po\u017car samolotu Fokker F.VII. Linie lotnicze zacz\u0119\u0142y poszukiwa\u0107 samolot\u00f3w o konstrukcji metalowej, kt\u00f3re z tego powodu trudniej si\u0119 pal\u0105. Pierwszym w USA by\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6555,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions\/6555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Douglas DC-3 to rozwini\u0119cie samolotu Douglas DC-2, w odpowiedzi na zg\u0142oszone przez linie lotnicze American Airlines zapotrzebowanie na samolot z miejscami le\u017c\u0105cymi (kuszetkami), przeznaczony do obs\u0142ugi nocnych lot\u00f3w transkontynentalnych na terenie USA. Firma Douglas opracowa\u0142a pierwsz\u0105 wersj\u0119 DC-3, zwan\u0105 DST (Douglas Sleeper Transport). Samolot by\u0142 wyposa\u017cony w 14 miejsc le\u017c\u0105cych. W tym celu, nale\u017ca\u0142o powi\u0119kszy\u0107 kad\u0142ub. Obok wersji DST powsta\u0142a odmiana tradycyjna, kt\u00f3ra pomie\u015bci\u0142a 21 pasa\u017cer\u00f3w na indywidualnych fotelach.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot samolot Douglas DC-3 odby\u0142 si\u0119 w dniu 17 grudnia 1935 roku, w 32 rocznic\u0119 pierwszego lotu braci Wright. Rozk\u0142adowe loty odmiany DST zosta\u0142y zainaugurowane w dniu 18 wrze\u015bnia 1936 roku. Samolot okaza\u0142 si\u0119 du\u017cym sukcesem komercyjnym. Opinia kierownictwa American Airlines g\u0142osi\u0142a, \u017ce jest to pierwszy samolot zarabiaj\u0105cy pieni\u0105dze na przewozie pasa\u017cer\u00f3w, bez dotacji rz\u0105dowych.<\/p>\n\n\n\n
Druga wojna \u015bwiatowa spowodowa\u0142a, \u017ce samolot zacz\u0119to budowa\u0107 w ogromnych ilo\u015bciach na potrzeby wojsk alianckich. Mia\u0142y r\u00f3\u017cne oznaczenia; C-47, R-4D i Dakota. Ca\u0142kowita produkcja, \u0142\u0105cznie z licencyjnymi Lisunow Li-2 w CCCP i Showa L2D w Japonii, wynios\u0142a co najmniej 17 276 egzemplarzy. Po wojnie du\u017ca liczba samolot\u00f3w DC-3 zosta\u0142a wycofana ze s\u0142u\u017cby w lotnictwie wojskowym i trafi\u0142a do sprzeda\u017cy. Niska cena w po\u0142\u0105czeniu z prost\u0105 i ekonomiczn\u0105 eksploatacj\u0105 sprawi\u0142y, \u017ce samoloty te sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 flot wielu linii lotniczych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Na pocz\u0105tku XXI wieku, kilkadziesi\u0105t egzemplarzy DC-3 znajduje si\u0119 w eksploatacji, g\u0142\u00f3wnie jako samolot transportowy, ale te\u017c pasa\u017cerski.<\/p>\n\n\n\n
Polski RWD-11. 1936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW 1934 roku, in\u017cynierowie Stanis\u0142aw Rogalski i Jerzy Drzewiecki zaprojektowali dwusilnikowy samolot pasa\u017cerski RWD-11, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 konkurencyjny dla samolotu PZL-27. Z uwagi na niskie nak\u0142ady finansowe, prace przebiega\u0142y wolno. Pierwszy lot prototyp ze znakami rejestracyjnymi SP-ASX wykonano w styczniu 1936 roku. Pilotem by\u0142 Aleksander Onoszka. Prototyp przeszed\u0142 wiele test\u00f3w, w wyniku kt\u00f3rych wykonano wiele modyfikacji. Z ko\u0144cem 1937 roku, o samolocie wydano opini\u0119, \u017ce konstrukcja jest bardzo udana. Wprowadzenie do produkcji seryjnej odwleka\u0142o si\u0119 z uwagi na napi\u0119ta sytuacj\u0119 polityczn\u0105 i pierwsze\u0144stwo dane samolotom wojskowym. Ostatecznie atak zarazy germa\u0144skiej spowodowa\u0142 przerwanie programu. Zbudowane samoloty przej\u0119\u0142y wojska germa\u0144skie w pa\u017adzierniku 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T samolotu RWD-11: Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 16,20 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 10,65 m, wysoko\u015b\u0107 3,30 m, powierzchnia p\u0142ata 25 m2, Masa w\u0142asna 1 740 kg, masa ca\u0142kowita 2 650 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 305 km\/h, pu\u0142ap 4 100 m, zasi\u0119g 800 km.<\/p>\n\n\n\n
Lockheed L-14 Super Electra. 1937r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nSukces samolotu Lockheed L-10 Electra spowodowa\u0142, \u017ce firma postanowi\u0142a dalej rozwija\u0107 konstrukcje. Nowy model oznaczono L-14 Super Electra i powsta\u0142 w zak\u0142adach Lockheed w Burbank. Konstruktorem prowadz\u0105cym by\u0142 Don Palmer. Liczba 14 oznacza\u0142a, podobnie jak w poprzednim modelu, liczb\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Super Electra by\u0142a w zasadzie powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0105 samolotu L-10. Oblot prototypu odby\u0142 si\u0119 w dniu 29 lipca 1937 roku. Pocz\u0105tkowo samolot oferowano w wersji z dwoma silnikami gwiazdowymi Pratt & Whitney R-1690 Hornet. Z czasem wprowadzono mo\u017cliwo\u015b\u0107 zamontowania mocniejszych silnik\u00f3w Wright R-1820 Cyclone. W okresie 1937-1940, zbudowano 354 egzemplarze.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T Lockheed L-10 Electra: Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 19,97 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 13,52 m, wysoko\u015b\u0107 3,48 m, powierzchnia p\u0142at\u00f3w 51,2 m kwadratowego, masa w\u0142asna 4 886 kg, maksymalna 7 955 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 402 km\/h, pu\u0142ap 7 650 m, zasi\u0119g 3 420 km, za\u0142oga 2-osobowa.<\/p>\n\n\n\n
W 1937 roku, PLL LOT zdecydowa\u0142 si\u0119 na zakup 10 maszyn nowej, powi\u0119kszonej wersji Lockheed L-10 Electra. Pierwsze pi\u0119\u0107 maszyn przyp\u0142yn\u0119\u0142o do Polski na pok\u0142adzie transatlantyk\u00f3w MS Batory i MS Pi\u0142sudski, w kwietniu i maju 1938 roku. Maszyny zmontowano na lotnisku w Rumi.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adze sp\u00f3\u0142ki postanowi\u0142y wykorzysta\u0107 zakup nowoczesnego samolotu propagandowo. Zdecydowano, \u017ce ostatnia z maszyn zostanie sprowadzona z fabryki w Burbank do Warszawy drog\u0105 lotnicz\u0105. Mia\u0142 to by\u0107 test w ewentualnym uruchomieniu linii lotniczej \u0142\u0105cz\u0105cej Warszaw\u0119 z New York i Chicago. Co ciekawe, Ocean Atlantycki mia\u0142 by\u0107 pokonywany w jego najw\u0119\u017cszym miejscu, czyli z Natal w Brazylii do Dakaru w Senegalu. Lot odby\u0142 si\u0119 w maju 1938 roku. Za\u0142oga w sk\u0142adzie: Wac\u0142aw Makowski (dyrektor LOT i pierwszy pilot), Zbigniew Wysiekierski (drugi pilot), Szymon Piskorz (mechanik), Alfons Rzeczewski (radio nawigator) oraz Jerzy Krassowski (asystent), wystartowa\u0142a fabrycznie nowym samolotem z Burbank w Kalifornii w dniu 13 maja 1938 roku. Lot przebiega\u0142 przez; Mazatlan, Meksyk, Gwatemal\u0119, Lim\u0119, Buenos Aires i Rio de Janeiro, maszyna dotar\u0142a do Natalu w Brazylii. Stamt\u0105d w 11 godzin i 10 minut za\u0142oga przekroczy\u0142a Ocean Atlantyk i wyl\u0105dowa\u0142a w Dakarze, pokonuj\u0105c rekordowy dystans 3 070 kilometr\u00f3w bez mi\u0119dzyl\u0105dowa\u0144. Nast\u0119pnie trasa wiod\u0142a przez Senegal, Casablank\u0119, Tunis i Rzym, sk\u0105d samolot dotar\u0142 w dniu 5 czerwca 1938 roku, bezpo\u015brednio na lotnisko Ok\u0119cie w Warszawie. W sumie podczas przelotu z Kalifornii do Polski, maszyna sp\u0119dzi\u0142a w powietrzu 85 godzin. Przelot na rekordowym dystansie 24 850 km mia\u0142 znaczenie reklamowe i propagandowe, ale tak\u017ce mia\u0142 by\u0107 przygotowaniem do rozpocz\u0119cia w 1940 roku, regularnych lot\u00f3w transatlantyckich. Plany te pokrzy\u017cowa\u0142 zaraza germa\u0144ska wszczynaj\u0105c drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, razem ze swoimi bra\u0107mi moskalami.<\/p>\n\n\n\n
Wkr\u00f3tce PLL LOT straci\u0142 dwie maszyny: SP-BNG rozbi\u0142 si\u0119 w lipcu 1938 roku, pod Campulung w Rumunii, a samolot SP-BNJ sp\u0142on\u0105\u0142 na lotnisku w Bukareszcie, nieco p\u00f3\u017aniej. Aby uzupe\u0142ni\u0107 straty, w maju 1939 roku, sprowadzono do Polski kolejne cztery samoloty Super Electry. W czasie wojny obronnej, 1939 roku, wszystkie samoloty Lockheed Electra zosta\u0142y zmobilizowane przez Wojsko Polskie i wykonywa\u0142y loty kurierskie i zaopatrzeniowe. Nast\u0119pnie cztery z nich ewakuowano do Rumunii, gdzie zosta\u0142y internowane. Jedna maszyna zosta\u0142a internowana w Tallinie w Estonii. Pozosta\u0142e trzy samoloty tego typu (SP-BPM, SP-LMK i SP-BNF) ewakuowano do Francji, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142y jako samoloty \u0142\u0105cznikowe dla polskiej dyplomacji. Samolot SP-BPM zosta\u0142 zniszczony podczas ataku germa\u0144c\u00f3w na Francj\u0119, w czerwcu 1940 roku, za\u015b SP-LMK i SP-BNF odlecia\u0142y do Wielkiej Brytanii. Tam planowano ich przebudow\u0119 na samoloty do zrzut\u00f3w \u017co\u0142nierzy cichociemnych, jednak ostatecznie wycofano si\u0119 z pomys\u0142u i obie maszyny przej\u0119\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 linie lotnicze BOAC.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 307 by\u0142 praktycznie ostatnim samolotem pasa\u017cerskim opracowanym, zbudowanym i wprowadzonym do eksploatacji przed drug\u0105 wojna \u015bwiatow\u0105. W drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku zauwa\u017cono, i\u017c rzadsze powietrze na pu\u0142apie ponad 6 000 m, stawiaj\u0105c mniejszy op\u00f3r, umo\u017cliwia osi\u0105ganie wi\u0119kszej pr\u0119dko\u015bci podr\u00f3\u017cnej. By\u0142y tylko dwa problemy. Pierwszy. Rzadsze powietrze powoduje spadek mocy zespo\u0142u nap\u0119dowego. Rozwi\u0105zaniem by\u0142o zastosowanie turbospr\u0119\u017carek, kt\u00f3re pozwoli\u0142y samolotom osi\u0105ga\u0107 pu\u0142ap 10 000 m. Drugie. Ni\u017csze ci\u015bnienie, to mniej tlenu i trudno\u015bci w oddychaniu. Za\u0142oga mo\u017ce za\u0142o\u017cy\u0107 maski, ale pasa\u017cera nie mo\u017cna by\u0142o ubra\u0107 w mask\u0119. Rozwi\u0105zaniem okaza\u0142a si\u0119 ci\u015bnieniowa kabina pasa\u017cerska. Oba rozwi\u0105zania postanowi\u0142a zastosowa\u0107 firma Boeing, opracowuj\u0105c Model 307. W 1938 roku, na podstawie samolotu bombowego B-17 C wytw\u00f3rnia opracowa\u0142a wersj\u0119 pasa\u017cersk\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pierwszym samolotem pasa\u017cerskim z ci\u015bnieniow\u0105 kabin\u0105 dla za\u0142ogi i pasa\u017cer\u00f3w oraz silniki wyposa\u017cone w turbodo\u0142adowanie. Model otrzyma\u0142 tak\u017ce nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 Stratoliner, co sugeruje wysoki pu\u0142ap, na kt\u00f3rym mia\u0142y lata\u0107 samoloty tego typu. Z lotem na wysokich pu\u0142apach wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczenia prowadzone przez Trans World Airlines (TWA). Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na przestrzeni pu\u0142ap\u00f3w ponad 6 000 m, warunki pogodowe s\u0105 bardziej stabilne. Jest zdecydowanie mniej chmur oraz s\u0105 znacznie mniejsze turbulencje. Wi\u0119c, lot jest zdecydowanie efektywniejszy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze prace nad samolotem Boeing 307 Stratoliner zacz\u0119to w 1935 roku, ale posuwa\u0142y si\u0119 stosunkowo wolno. Nabra\u0142y tempa z chwil\u0105 otrzymania pierwszego zam\u00f3wienia od linii lotniczej, w 1937 roku. Wykonanie ci\u015bnieniowej kabiny pasa\u017cerskiej zaj\u0119\u0142o troch\u0119 czasu. Ostatecznie Boeing wybra\u0142 nast\u0119puj\u0105ce rozwi\u0105zanie. Kad\u0142ub zaprojektowano jak niskoci\u015bnieniowy zbiornik, czyli p\u0119katy. Zastosowano dwie spr\u0119\u017carki firmy General Electric, z uk\u0142adem dw\u00f3ch par zawor\u00f3w. Dzi\u0119ki tym spr\u0119\u017carkom na wysoko\u015bci 7 000 m, w kad\u0142ubie panowa\u0142o ci\u015bnienie odpowiadaj\u0105ce wysoko\u015bci 3 600 m. Nie d\u0105\u017cono do wi\u0119kszego ci\u015bnienia, bo to wymusi\u0142oby wzrost wagi kad\u0142uba i zastosowania mocniejszych, ci\u0119\u017cszych spr\u0119\u017carek. Pozosta\u0142e elementy konstrukcji, skrzyd\u0142a, usterzenie, podwozie, silniki i \u015bmig\u0142a zaadaptowano wprost z bombowca B-17C. Cena jednego samolotu w 1938 roku, wynosi\u0142a 315 000 dolar\u00f3w. \u0141\u0105cznie zbudowano 10 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot przeznaczonego dla Pan Am prototypu (PAA-307) odby\u0142 si\u0119 w dniu 31 grudniu 1938 roku. Samolot rozbi\u0142 si\u0119 z winy pilota w czasie pierwszego lotu, co nie op\u00f3\u017ani\u0142o w \u017caden spos\u00f3b jego produkcji, ale wp\u0142yn\u0119\u0142o na istotn\u0105 zmian\u0119 konstrukcyjn\u0105. W wersji produkcyjnej zamieniono ma\u0142y statecznik pionowy B-17 C na du\u017cy statecznik nowej konstrukcji. Kolejn\u0105 lini\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra zakupi\u0142a Model 307 by\u0142a TWA. Samoloty obs\u0142ugiwa\u0142y tras\u0119 pomi\u0119dzy New York – Los Angeles. Samoloty tras\u0119 pokonywa\u0142y w czasie 13 godzin i 40 minut, o dwie godziny szybciej ni\u017c samolot DC-3.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner by\u0142 ca\u0142kowicie metalowym, wolnono\u015bnym dolnop\u0142atem nap\u0119dzanym czterema silnikami gwiazdowymi, o mocy 4 x 900 KM \u2013 4 x 1 200 KM. Maszyna mog\u0142a przewozi\u0107 na swoim pok\u0142adzie 33 pasa\u017cer\u00f3w w komfortowych warunkach, cz\u0119\u015b\u0107 z foteli by\u0142a rozk\u0142adana, na \u015bcianach kad\u0142uba zamontowano boazeri\u0119, a na pod\u0142odze po\u0142o\u017cono dywany. Kad\u0142ub samolotu by\u0142 w ca\u0142o\u015bci ci\u015bnieniowy. Podwozie, skrzyd\u0142a, usterzenie i silniki wraz z instalacj\u0105 zaadaptowano z bombowca B-17 C.<\/p>\n\n\n\n
\u0141odzie lataj\u0105ce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nDo tej pory nic nie wspomnieli\u015bmy o \u0142odziach lataj\u0105cych. W pewnym okresie rozwoju lotnictwa odegra\u0142y one znaczn\u0105 rol\u0119. G\u0142\u00f3wnym powodem ich popularno\u015bci by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 l\u0105dowania na wodzie, czyli niemal w ka\u017cdym rejonie \u015bwiata. Dlatego pocz\u0105tkowo rozwijano wodnosamoloty, czyli samoloty zaopatrzone zamiast podwozia ko\u0142owego w p\u0142ywaki. Lecz ogromne zainteresowanie zyska\u0142y \u0142odzie lataj\u0105ce w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na wielko\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania dalekich przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Short Empire.\u00a01936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nShort Empire to brytyjska pocztowo-pasa\u017cerska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca opracowana w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku, przez przedsi\u0119biorstwo Short Brothers, w odpowiedzi na zam\u00f3wienie rz\u0105du brytyjskiego na wodnosamolot, kt\u00f3ry zapewni\u0142by \u0142\u0105czno\u015b\u0107 pocztow\u0105 z posiad\u0142o\u015bciami imperium brytyjskiego w Afryce, Azji i Australii. Pierwszy samolot oblatano w dniu 4 lipca 1936 roku i jeszcze w tym samym roku, do Imperial Airways trafi\u0142y jego pierwsze egzemplarze. Wszystkie samoloty otrzymywa\u0142y w\u0142asne imi\u0119. \u0141\u0105cznie do 1940 roku, wyprodukowano 45 wodnosamolot\u00f3w w czterech wersjach (S.23, S.26, S.30, S.33), kt\u00f3re poza Imperial Airways (od 1939 roku, BOAC) s\u0142u\u017cy\u0142y w liniach QANTAS oraz TEAL. W 1937 roku, jeden z samolot\u00f3w Short Empire nazwa w\u0142asna Caledonia, wykona\u0142 przelot nad Oceanem Atlantyckim z Anglii do USA.<\/p>\n\n\n\n
Do nap\u0119du wykorzystano cztery silniki gwiazdowe Bristol Pegasus X C (S.23) lub XII (S.30) o mocy 4 x 919 KM (676 kW) (S.23) lub 4 x 889 KM (654 kW) (S.30). Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 34,75 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 26,82 m, Powierzchnia no\u015bna 139,35 m\u00b2. pr\u0119dko\u015b\u0107 max 322 km\/h, pu\u0142ap 6 100 m, zasi\u0119g 1 200 km, \u0142adunek 3 500 kg. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 24 pasa\u017cer\u00f3w na fotelach lub 16 pasa\u017cer\u00f3w na kojach (kuszetkach).<\/p>\n\n\n\n
Boeing 314 Clipper.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 314 Clipper to ameryka\u0144ska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca zbudowana przez firm\u0119 Boeing Company, na zam\u00f3wienie firmy lotniczej Pan American. Przeznaczeniem by\u0142y komercyjne loty pocztowo-towarowo-pasa\u017cerskie, z USA do Europy. Okrzykni\u0119ty pierwszym pasa\u017cerskim samolotem transatlantyckim. Jeden z najwi\u0119kszych samolot\u00f3w \u015bwiata. W lipcu 1936 roku, Pan American podpisa\u0142 z firm\u0105 Boeing kontrakt na wykonanie sze\u015bciu samolot\u00f3w z opcj\u0105 na sze\u015b\u0107 nast\u0119pnych. W sumie zbudowano 12 egzemplarzy; sze\u015b\u0107 Boeing B-314 oraz sze\u015b\u0107 Boeing B-314 A. W czerwcu 1938 roku, pierwszy z nich wzbi\u0142 si\u0119 w powietrze. Z pocz\u0105tku w lotach transatlantyckich przewozi\u0142y jedynie poczt\u0119, bo trzeba by\u0142o udowodni\u0107, \u017ce maszyna jest bezpieczna. Z czasem uruchomiono loty pasa\u017cerskie. Eksplantacja samolotu zosta\u0142a przerwana rozp\u0119taniem przez germa\u0144c\u00f3w kolejnej wojny \u015bwiatowej. Samoloty trafi\u0142y do wojska. S\u0142u\u017cy\u0142y do przewo\u017cenia wa\u017cnych osobisto\u015bci. Na przyk\u0142ad; Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill. W lutym 1943 roku, jeden z samolot\u00f3w rozbi\u0142 si\u0119 w Lizbonie. Wypadek poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 ofiar \u015bmiertelnych, ale by\u0142 jedynym w historii tego modelu samolotu.<\/p>\n\n\n\n
Dalszy rozw\u00f3j lotnictwa komercyjnego zosta\u0142 zahamowany wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej. Niemal wszystkie samoloty trafi\u0142y do si\u0142 zbrojnych i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. R\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j samej nawigacji zosta\u0142 zatrzymany.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2013-03-14 Zarys historii nawigacji. Samoloty komercyjne. Boeing 247. 1933r. Z pocz\u0105tkiem 30-lat XX wieku, w lotnictwie pocztowo-pasa\u017cerskim wydarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w w kt\u00f3rych b\u0142yskawicznie sp\u0142on\u0119\u0142y samoloty, o drewnianej konstrukcji. Najg\u0142o\u015bniejszym by\u0142 po\u017car samolotu Fokker F.VII. Linie lotnicze zacz\u0119\u0142y poszukiwa\u0107 samolot\u00f3w o konstrukcji metalowej, kt\u00f3re z tego powodu trudniej si\u0119 pal\u0105. Pierwszym w USA by\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6555,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions\/6555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Sukces samolotu Lockheed L-10 Electra spowodowa\u0142, \u017ce firma postanowi\u0142a dalej rozwija\u0107 konstrukcje. Nowy model oznaczono L-14 Super Electra i powsta\u0142 w zak\u0142adach Lockheed w Burbank. Konstruktorem prowadz\u0105cym by\u0142 Don Palmer. Liczba 14 oznacza\u0142a, podobnie jak w poprzednim modelu, liczb\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Super Electra by\u0142a w zasadzie powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0105 samolotu L-10. Oblot prototypu odby\u0142 si\u0119 w dniu 29 lipca 1937 roku. Pocz\u0105tkowo samolot oferowano w wersji z dwoma silnikami gwiazdowymi Pratt & Whitney R-1690 Hornet. Z czasem wprowadzono mo\u017cliwo\u015b\u0107 zamontowania mocniejszych silnik\u00f3w Wright R-1820 Cyclone. W okresie 1937-1940, zbudowano 354 egzemplarze.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T Lockheed L-10 Electra: Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 19,97 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 13,52 m, wysoko\u015b\u0107 3,48 m, powierzchnia p\u0142at\u00f3w 51,2 m kwadratowego, masa w\u0142asna 4 886 kg, maksymalna 7 955 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 402 km\/h, pu\u0142ap 7 650 m, zasi\u0119g 3 420 km, za\u0142oga 2-osobowa.<\/p>\n\n\n\n
W 1937 roku, PLL LOT zdecydowa\u0142 si\u0119 na zakup 10 maszyn nowej, powi\u0119kszonej wersji Lockheed L-10 Electra. Pierwsze pi\u0119\u0107 maszyn przyp\u0142yn\u0119\u0142o do Polski na pok\u0142adzie transatlantyk\u00f3w MS Batory i MS Pi\u0142sudski, w kwietniu i maju 1938 roku. Maszyny zmontowano na lotnisku w Rumi.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adze sp\u00f3\u0142ki postanowi\u0142y wykorzysta\u0107 zakup nowoczesnego samolotu propagandowo. Zdecydowano, \u017ce ostatnia z maszyn zostanie sprowadzona z fabryki w Burbank do Warszawy drog\u0105 lotnicz\u0105. Mia\u0142 to by\u0107 test w ewentualnym uruchomieniu linii lotniczej \u0142\u0105cz\u0105cej Warszaw\u0119 z New York i Chicago. Co ciekawe, Ocean Atlantycki mia\u0142 by\u0107 pokonywany w jego najw\u0119\u017cszym miejscu, czyli z Natal w Brazylii do Dakaru w Senegalu. Lot odby\u0142 si\u0119 w maju 1938 roku. Za\u0142oga w sk\u0142adzie: Wac\u0142aw Makowski (dyrektor LOT i pierwszy pilot), Zbigniew Wysiekierski (drugi pilot), Szymon Piskorz (mechanik), Alfons Rzeczewski (radio nawigator) oraz Jerzy Krassowski (asystent), wystartowa\u0142a fabrycznie nowym samolotem z Burbank w Kalifornii w dniu 13 maja 1938 roku. Lot przebiega\u0142 przez; Mazatlan, Meksyk, Gwatemal\u0119, Lim\u0119, Buenos Aires i Rio de Janeiro, maszyna dotar\u0142a do Natalu w Brazylii. Stamt\u0105d w 11 godzin i 10 minut za\u0142oga przekroczy\u0142a Ocean Atlantyk i wyl\u0105dowa\u0142a w Dakarze, pokonuj\u0105c rekordowy dystans 3 070 kilometr\u00f3w bez mi\u0119dzyl\u0105dowa\u0144. Nast\u0119pnie trasa wiod\u0142a przez Senegal, Casablank\u0119, Tunis i Rzym, sk\u0105d samolot dotar\u0142 w dniu 5 czerwca 1938 roku, bezpo\u015brednio na lotnisko Ok\u0119cie w Warszawie. W sumie podczas przelotu z Kalifornii do Polski, maszyna sp\u0119dzi\u0142a w powietrzu 85 godzin. Przelot na rekordowym dystansie 24 850 km mia\u0142 znaczenie reklamowe i propagandowe, ale tak\u017ce mia\u0142 by\u0107 przygotowaniem do rozpocz\u0119cia w 1940 roku, regularnych lot\u00f3w transatlantyckich. Plany te pokrzy\u017cowa\u0142 zaraza germa\u0144ska wszczynaj\u0105c drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, razem ze swoimi bra\u0107mi moskalami.<\/p>\n\n\n\n
Wkr\u00f3tce PLL LOT straci\u0142 dwie maszyny: SP-BNG rozbi\u0142 si\u0119 w lipcu 1938 roku, pod Campulung w Rumunii, a samolot SP-BNJ sp\u0142on\u0105\u0142 na lotnisku w Bukareszcie, nieco p\u00f3\u017aniej. Aby uzupe\u0142ni\u0107 straty, w maju 1939 roku, sprowadzono do Polski kolejne cztery samoloty Super Electry. W czasie wojny obronnej, 1939 roku, wszystkie samoloty Lockheed Electra zosta\u0142y zmobilizowane przez Wojsko Polskie i wykonywa\u0142y loty kurierskie i zaopatrzeniowe. Nast\u0119pnie cztery z nich ewakuowano do Rumunii, gdzie zosta\u0142y internowane. Jedna maszyna zosta\u0142a internowana w Tallinie w Estonii. Pozosta\u0142e trzy samoloty tego typu (SP-BPM, SP-LMK i SP-BNF) ewakuowano do Francji, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142y jako samoloty \u0142\u0105cznikowe dla polskiej dyplomacji. Samolot SP-BPM zosta\u0142 zniszczony podczas ataku germa\u0144c\u00f3w na Francj\u0119, w czerwcu 1940 roku, za\u015b SP-LMK i SP-BNF odlecia\u0142y do Wielkiej Brytanii. Tam planowano ich przebudow\u0119 na samoloty do zrzut\u00f3w \u017co\u0142nierzy cichociemnych, jednak ostatecznie wycofano si\u0119 z pomys\u0142u i obie maszyny przej\u0119\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 linie lotnicze BOAC.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 307 by\u0142 praktycznie ostatnim samolotem pasa\u017cerskim opracowanym, zbudowanym i wprowadzonym do eksploatacji przed drug\u0105 wojna \u015bwiatow\u0105. W drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku zauwa\u017cono, i\u017c rzadsze powietrze na pu\u0142apie ponad 6 000 m, stawiaj\u0105c mniejszy op\u00f3r, umo\u017cliwia osi\u0105ganie wi\u0119kszej pr\u0119dko\u015bci podr\u00f3\u017cnej. By\u0142y tylko dwa problemy. Pierwszy. Rzadsze powietrze powoduje spadek mocy zespo\u0142u nap\u0119dowego. Rozwi\u0105zaniem by\u0142o zastosowanie turbospr\u0119\u017carek, kt\u00f3re pozwoli\u0142y samolotom osi\u0105ga\u0107 pu\u0142ap 10 000 m. Drugie. Ni\u017csze ci\u015bnienie, to mniej tlenu i trudno\u015bci w oddychaniu. Za\u0142oga mo\u017ce za\u0142o\u017cy\u0107 maski, ale pasa\u017cera nie mo\u017cna by\u0142o ubra\u0107 w mask\u0119. Rozwi\u0105zaniem okaza\u0142a si\u0119 ci\u015bnieniowa kabina pasa\u017cerska. Oba rozwi\u0105zania postanowi\u0142a zastosowa\u0107 firma Boeing, opracowuj\u0105c Model 307. W 1938 roku, na podstawie samolotu bombowego B-17 C wytw\u00f3rnia opracowa\u0142a wersj\u0119 pasa\u017cersk\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pierwszym samolotem pasa\u017cerskim z ci\u015bnieniow\u0105 kabin\u0105 dla za\u0142ogi i pasa\u017cer\u00f3w oraz silniki wyposa\u017cone w turbodo\u0142adowanie. Model otrzyma\u0142 tak\u017ce nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 Stratoliner, co sugeruje wysoki pu\u0142ap, na kt\u00f3rym mia\u0142y lata\u0107 samoloty tego typu. Z lotem na wysokich pu\u0142apach wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczenia prowadzone przez Trans World Airlines (TWA). Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na przestrzeni pu\u0142ap\u00f3w ponad 6 000 m, warunki pogodowe s\u0105 bardziej stabilne. Jest zdecydowanie mniej chmur oraz s\u0105 znacznie mniejsze turbulencje. Wi\u0119c, lot jest zdecydowanie efektywniejszy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze prace nad samolotem Boeing 307 Stratoliner zacz\u0119to w 1935 roku, ale posuwa\u0142y si\u0119 stosunkowo wolno. Nabra\u0142y tempa z chwil\u0105 otrzymania pierwszego zam\u00f3wienia od linii lotniczej, w 1937 roku. Wykonanie ci\u015bnieniowej kabiny pasa\u017cerskiej zaj\u0119\u0142o troch\u0119 czasu. Ostatecznie Boeing wybra\u0142 nast\u0119puj\u0105ce rozwi\u0105zanie. Kad\u0142ub zaprojektowano jak niskoci\u015bnieniowy zbiornik, czyli p\u0119katy. Zastosowano dwie spr\u0119\u017carki firmy General Electric, z uk\u0142adem dw\u00f3ch par zawor\u00f3w. Dzi\u0119ki tym spr\u0119\u017carkom na wysoko\u015bci 7 000 m, w kad\u0142ubie panowa\u0142o ci\u015bnienie odpowiadaj\u0105ce wysoko\u015bci 3 600 m. Nie d\u0105\u017cono do wi\u0119kszego ci\u015bnienia, bo to wymusi\u0142oby wzrost wagi kad\u0142uba i zastosowania mocniejszych, ci\u0119\u017cszych spr\u0119\u017carek. Pozosta\u0142e elementy konstrukcji, skrzyd\u0142a, usterzenie, podwozie, silniki i \u015bmig\u0142a zaadaptowano wprost z bombowca B-17C. Cena jednego samolotu w 1938 roku, wynosi\u0142a 315 000 dolar\u00f3w. \u0141\u0105cznie zbudowano 10 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy lot przeznaczonego dla Pan Am prototypu (PAA-307) odby\u0142 si\u0119 w dniu 31 grudniu 1938 roku. Samolot rozbi\u0142 si\u0119 z winy pilota w czasie pierwszego lotu, co nie op\u00f3\u017ani\u0142o w \u017caden spos\u00f3b jego produkcji, ale wp\u0142yn\u0119\u0142o na istotn\u0105 zmian\u0119 konstrukcyjn\u0105. W wersji produkcyjnej zamieniono ma\u0142y statecznik pionowy B-17 C na du\u017cy statecznik nowej konstrukcji. Kolejn\u0105 lini\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra zakupi\u0142a Model 307 by\u0142a TWA. Samoloty obs\u0142ugiwa\u0142y tras\u0119 pomi\u0119dzy New York – Los Angeles. Samoloty tras\u0119 pokonywa\u0142y w czasie 13 godzin i 40 minut, o dwie godziny szybciej ni\u017c samolot DC-3.<\/p>\n\n\n\n
Boeing 307 Stratoliner by\u0142 ca\u0142kowicie metalowym, wolnono\u015bnym dolnop\u0142atem nap\u0119dzanym czterema silnikami gwiazdowymi, o mocy 4 x 900 KM \u2013 4 x 1 200 KM. Maszyna mog\u0142a przewozi\u0107 na swoim pok\u0142adzie 33 pasa\u017cer\u00f3w w komfortowych warunkach, cz\u0119\u015b\u0107 z foteli by\u0142a rozk\u0142adana, na \u015bcianach kad\u0142uba zamontowano boazeri\u0119, a na pod\u0142odze po\u0142o\u017cono dywany. Kad\u0142ub samolotu by\u0142 w ca\u0142o\u015bci ci\u015bnieniowy. Podwozie, skrzyd\u0142a, usterzenie i silniki wraz z instalacj\u0105 zaadaptowano z bombowca B-17 C.<\/p>\n\n\n\n
\u0141odzie lataj\u0105ce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nDo tej pory nic nie wspomnieli\u015bmy o \u0142odziach lataj\u0105cych. W pewnym okresie rozwoju lotnictwa odegra\u0142y one znaczn\u0105 rol\u0119. G\u0142\u00f3wnym powodem ich popularno\u015bci by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 l\u0105dowania na wodzie, czyli niemal w ka\u017cdym rejonie \u015bwiata. Dlatego pocz\u0105tkowo rozwijano wodnosamoloty, czyli samoloty zaopatrzone zamiast podwozia ko\u0142owego w p\u0142ywaki. Lecz ogromne zainteresowanie zyska\u0142y \u0142odzie lataj\u0105ce w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na wielko\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania dalekich przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Short Empire.\u00a01936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nShort Empire to brytyjska pocztowo-pasa\u017cerska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca opracowana w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku, przez przedsi\u0119biorstwo Short Brothers, w odpowiedzi na zam\u00f3wienie rz\u0105du brytyjskiego na wodnosamolot, kt\u00f3ry zapewni\u0142by \u0142\u0105czno\u015b\u0107 pocztow\u0105 z posiad\u0142o\u015bciami imperium brytyjskiego w Afryce, Azji i Australii. Pierwszy samolot oblatano w dniu 4 lipca 1936 roku i jeszcze w tym samym roku, do Imperial Airways trafi\u0142y jego pierwsze egzemplarze. Wszystkie samoloty otrzymywa\u0142y w\u0142asne imi\u0119. \u0141\u0105cznie do 1940 roku, wyprodukowano 45 wodnosamolot\u00f3w w czterech wersjach (S.23, S.26, S.30, S.33), kt\u00f3re poza Imperial Airways (od 1939 roku, BOAC) s\u0142u\u017cy\u0142y w liniach QANTAS oraz TEAL. W 1937 roku, jeden z samolot\u00f3w Short Empire nazwa w\u0142asna Caledonia, wykona\u0142 przelot nad Oceanem Atlantyckim z Anglii do USA.<\/p>\n\n\n\n
Do nap\u0119du wykorzystano cztery silniki gwiazdowe Bristol Pegasus X C (S.23) lub XII (S.30) o mocy 4 x 919 KM (676 kW) (S.23) lub 4 x 889 KM (654 kW) (S.30). Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 34,75 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 26,82 m, Powierzchnia no\u015bna 139,35 m\u00b2. pr\u0119dko\u015b\u0107 max 322 km\/h, pu\u0142ap 6 100 m, zasi\u0119g 1 200 km, \u0142adunek 3 500 kg. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 24 pasa\u017cer\u00f3w na fotelach lub 16 pasa\u017cer\u00f3w na kojach (kuszetkach).<\/p>\n\n\n\n
Boeing 314 Clipper.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 314 Clipper to ameryka\u0144ska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca zbudowana przez firm\u0119 Boeing Company, na zam\u00f3wienie firmy lotniczej Pan American. Przeznaczeniem by\u0142y komercyjne loty pocztowo-towarowo-pasa\u017cerskie, z USA do Europy. Okrzykni\u0119ty pierwszym pasa\u017cerskim samolotem transatlantyckim. Jeden z najwi\u0119kszych samolot\u00f3w \u015bwiata. W lipcu 1936 roku, Pan American podpisa\u0142 z firm\u0105 Boeing kontrakt na wykonanie sze\u015bciu samolot\u00f3w z opcj\u0105 na sze\u015b\u0107 nast\u0119pnych. W sumie zbudowano 12 egzemplarzy; sze\u015b\u0107 Boeing B-314 oraz sze\u015b\u0107 Boeing B-314 A. W czerwcu 1938 roku, pierwszy z nich wzbi\u0142 si\u0119 w powietrze. Z pocz\u0105tku w lotach transatlantyckich przewozi\u0142y jedynie poczt\u0119, bo trzeba by\u0142o udowodni\u0107, \u017ce maszyna jest bezpieczna. Z czasem uruchomiono loty pasa\u017cerskie. Eksplantacja samolotu zosta\u0142a przerwana rozp\u0119taniem przez germa\u0144c\u00f3w kolejnej wojny \u015bwiatowej. Samoloty trafi\u0142y do wojska. S\u0142u\u017cy\u0142y do przewo\u017cenia wa\u017cnych osobisto\u015bci. Na przyk\u0142ad; Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill. W lutym 1943 roku, jeden z samolot\u00f3w rozbi\u0142 si\u0119 w Lizbonie. Wypadek poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 ofiar \u015bmiertelnych, ale by\u0142 jedynym w historii tego modelu samolotu.<\/p>\n\n\n\n
Dalszy rozw\u00f3j lotnictwa komercyjnego zosta\u0142 zahamowany wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej. Niemal wszystkie samoloty trafi\u0142y do si\u0142 zbrojnych i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. R\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j samej nawigacji zosta\u0142 zatrzymany.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2013-03-14 Zarys historii nawigacji. Samoloty komercyjne. Boeing 247. 1933r. Z pocz\u0105tkiem 30-lat XX wieku, w lotnictwie pocztowo-pasa\u017cerskim wydarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w w kt\u00f3rych b\u0142yskawicznie sp\u0142on\u0119\u0142y samoloty, o drewnianej konstrukcji. Najg\u0142o\u015bniejszym by\u0142 po\u017car samolotu Fokker F.VII. Linie lotnicze zacz\u0119\u0142y poszukiwa\u0107 samolot\u00f3w o konstrukcji metalowej, kt\u00f3re z tego powodu trudniej si\u0119 pal\u0105. Pierwszym w USA by\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6555,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions\/6555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Do tej pory nic nie wspomnieli\u015bmy o \u0142odziach lataj\u0105cych. W pewnym okresie rozwoju lotnictwa odegra\u0142y one znaczn\u0105 rol\u0119. G\u0142\u00f3wnym powodem ich popularno\u015bci by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 l\u0105dowania na wodzie, czyli niemal w ka\u017cdym rejonie \u015bwiata. Dlatego pocz\u0105tkowo rozwijano wodnosamoloty, czyli samoloty zaopatrzone zamiast podwozia ko\u0142owego w p\u0142ywaki. Lecz ogromne zainteresowanie zyska\u0142y \u0142odzie lataj\u0105ce w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na wielko\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania dalekich przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Short Empire.\u00a01936r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nShort Empire to brytyjska pocztowo-pasa\u017cerska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca opracowana w drugiej po\u0142owie 30-lat XX wieku, przez przedsi\u0119biorstwo Short Brothers, w odpowiedzi na zam\u00f3wienie rz\u0105du brytyjskiego na wodnosamolot, kt\u00f3ry zapewni\u0142by \u0142\u0105czno\u015b\u0107 pocztow\u0105 z posiad\u0142o\u015bciami imperium brytyjskiego w Afryce, Azji i Australii. Pierwszy samolot oblatano w dniu 4 lipca 1936 roku i jeszcze w tym samym roku, do Imperial Airways trafi\u0142y jego pierwsze egzemplarze. Wszystkie samoloty otrzymywa\u0142y w\u0142asne imi\u0119. \u0141\u0105cznie do 1940 roku, wyprodukowano 45 wodnosamolot\u00f3w w czterech wersjach (S.23, S.26, S.30, S.33), kt\u00f3re poza Imperial Airways (od 1939 roku, BOAC) s\u0142u\u017cy\u0142y w liniach QANTAS oraz TEAL. W 1937 roku, jeden z samolot\u00f3w Short Empire nazwa w\u0142asna Caledonia, wykona\u0142 przelot nad Oceanem Atlantyckim z Anglii do USA.<\/p>\n\n\n\n
Do nap\u0119du wykorzystano cztery silniki gwiazdowe Bristol Pegasus X C (S.23) lub XII (S.30) o mocy 4 x 919 KM (676 kW) (S.23) lub 4 x 889 KM (654 kW) (S.30). Wymiary; rozpi\u0119to\u015b\u0107 34,75 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 26,82 m, Powierzchnia no\u015bna 139,35 m\u00b2. pr\u0119dko\u015b\u0107 max 322 km\/h, pu\u0142ap 6 100 m, zasi\u0119g 1 200 km, \u0142adunek 3 500 kg. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 24 pasa\u017cer\u00f3w na fotelach lub 16 pasa\u017cer\u00f3w na kojach (kuszetkach).<\/p>\n\n\n\n
Boeing 314 Clipper.\u00a01938r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBoeing 314 Clipper to ameryka\u0144ska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca zbudowana przez firm\u0119 Boeing Company, na zam\u00f3wienie firmy lotniczej Pan American. Przeznaczeniem by\u0142y komercyjne loty pocztowo-towarowo-pasa\u017cerskie, z USA do Europy. Okrzykni\u0119ty pierwszym pasa\u017cerskim samolotem transatlantyckim. Jeden z najwi\u0119kszych samolot\u00f3w \u015bwiata. W lipcu 1936 roku, Pan American podpisa\u0142 z firm\u0105 Boeing kontrakt na wykonanie sze\u015bciu samolot\u00f3w z opcj\u0105 na sze\u015b\u0107 nast\u0119pnych. W sumie zbudowano 12 egzemplarzy; sze\u015b\u0107 Boeing B-314 oraz sze\u015b\u0107 Boeing B-314 A. W czerwcu 1938 roku, pierwszy z nich wzbi\u0142 si\u0119 w powietrze. Z pocz\u0105tku w lotach transatlantyckich przewozi\u0142y jedynie poczt\u0119, bo trzeba by\u0142o udowodni\u0107, \u017ce maszyna jest bezpieczna. Z czasem uruchomiono loty pasa\u017cerskie. Eksplantacja samolotu zosta\u0142a przerwana rozp\u0119taniem przez germa\u0144c\u00f3w kolejnej wojny \u015bwiatowej. Samoloty trafi\u0142y do wojska. S\u0142u\u017cy\u0142y do przewo\u017cenia wa\u017cnych osobisto\u015bci. Na przyk\u0142ad; Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill. W lutym 1943 roku, jeden z samolot\u00f3w rozbi\u0142 si\u0119 w Lizbonie. Wypadek poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 ofiar \u015bmiertelnych, ale by\u0142 jedynym w historii tego modelu samolotu.<\/p>\n\n\n\n
Dalszy rozw\u00f3j lotnictwa komercyjnego zosta\u0142 zahamowany wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej. Niemal wszystkie samoloty trafi\u0142y do si\u0142 zbrojnych i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. R\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j samej nawigacji zosta\u0142 zatrzymany.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2013-03-14 Zarys historii nawigacji. Samoloty komercyjne. Boeing 247. 1933r. Z pocz\u0105tkiem 30-lat XX wieku, w lotnictwie pocztowo-pasa\u017cerskim wydarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w w kt\u00f3rych b\u0142yskawicznie sp\u0142on\u0119\u0142y samoloty, o drewnianej konstrukcji. Najg\u0142o\u015bniejszym by\u0142 po\u017car samolotu Fokker F.VII. Linie lotnicze zacz\u0119\u0142y poszukiwa\u0107 samolot\u00f3w o konstrukcji metalowej, kt\u00f3re z tego powodu trudniej si\u0119 pal\u0105. Pierwszym w USA by\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6555,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions\/6555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Boeing 314 Clipper to ameryka\u0144ska \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca zbudowana przez firm\u0119 Boeing Company, na zam\u00f3wienie firmy lotniczej Pan American. Przeznaczeniem by\u0142y komercyjne loty pocztowo-towarowo-pasa\u017cerskie, z USA do Europy. Okrzykni\u0119ty pierwszym pasa\u017cerskim samolotem transatlantyckim. Jeden z najwi\u0119kszych samolot\u00f3w \u015bwiata. W lipcu 1936 roku, Pan American podpisa\u0142 z firm\u0105 Boeing kontrakt na wykonanie sze\u015bciu samolot\u00f3w z opcj\u0105 na sze\u015b\u0107 nast\u0119pnych. W sumie zbudowano 12 egzemplarzy; sze\u015b\u0107 Boeing B-314 oraz sze\u015b\u0107 Boeing B-314 A. W czerwcu 1938 roku, pierwszy z nich wzbi\u0142 si\u0119 w powietrze. Z pocz\u0105tku w lotach transatlantyckich przewozi\u0142y jedynie poczt\u0119, bo trzeba by\u0142o udowodni\u0107, \u017ce maszyna jest bezpieczna. Z czasem uruchomiono loty pasa\u017cerskie. Eksplantacja samolotu zosta\u0142a przerwana rozp\u0119taniem przez germa\u0144c\u00f3w kolejnej wojny \u015bwiatowej. Samoloty trafi\u0142y do wojska. S\u0142u\u017cy\u0142y do przewo\u017cenia wa\u017cnych osobisto\u015bci. Na przyk\u0142ad; Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill. W lutym 1943 roku, jeden z samolot\u00f3w rozbi\u0142 si\u0119 w Lizbonie. Wypadek poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 ofiar \u015bmiertelnych, ale by\u0142 jedynym w historii tego modelu samolotu.<\/p>\n\n\n\n
Dalszy rozw\u00f3j lotnictwa komercyjnego zosta\u0142 zahamowany wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej. Niemal wszystkie samoloty trafi\u0142y do si\u0142 zbrojnych i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. R\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j samej nawigacji zosta\u0142 zatrzymany.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2013-03-14 Zarys historii nawigacji. Samoloty komercyjne. Boeing 247. 1933r. Z pocz\u0105tkiem 30-lat XX wieku, w lotnictwie pocztowo-pasa\u017cerskim wydarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w w kt\u00f3rych b\u0142yskawicznie sp\u0142on\u0119\u0142y samoloty, o drewnianej konstrukcji. Najg\u0142o\u015bniejszym by\u0142 po\u017car samolotu Fokker F.VII. Linie lotnicze zacz\u0119\u0142y poszukiwa\u0107 samolot\u00f3w o konstrukcji metalowej, kt\u00f3re z tego powodu trudniej si\u0119 pal\u0105. Pierwszym w USA by\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6555,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions\/6555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}