\u015amig\u0142owiec GIL by\u0142 pierwszym eksperymentalny \u015bmig\u0142owcem Polskim. W 1948 roku, pomys\u0142 budowy \u015bmig\u0142owca wysun\u0105\u0142 doktor in\u017cynier Zbigniew Brzoska, kt\u00f3ry by\u0142 kierownikiem wydzia\u0142u wytrzyma\u0142o\u015bciowo-aerodynamicznego w G\u0142\u00f3wnym Instytucie Lotnictwa w Warszawie. Program nie zosta\u0142 uruchomiony natychmiast. Uwa\u017cano, \u017ce budowa \u015bmig\u0142owca to jest luksus, na kt\u00f3ry naszego kraju nie sta\u0107, po zniszczeniach wojennych. Proponowano odbudow\u0119 lotnictwa klasycznego.<\/p>\n Jednak propozycja doktora in\u017cyniera Zbigniewa Brzoska nie by\u0142a jednak z\u0142a. Now\u0105 technik\u0119 lotnicz\u0105, w postaci \u015bmig\u0142owc\u00f3w, u\u017cytkowano ju\u017c w USA. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej \u015bmig\u0142owce budowano ju\u017c we Francji, UK i CCCP. Dyrektor G\u0142\u00f3wnego Instytutu Lotnictwa, profesor doktor in\u017cynier W\u0142adys\u0142aw Fiszdon przekona\u0142 jednak w\u0142adze partyjno-pa\u0144stwowe, kt\u00f3re pozwoli\u0142y na rozpocz\u0119cie programu.<\/p>\n Program \u015bmig\u0142owca by\u0142 nowo\u015bci\u0105 dla Polskich konstruktor\u00f3w, kt\u00f3rzy najpierw zapoznali si\u0119 z teori\u0105 lotu \u015bmig\u0142owca. Zbigniew Brzoski wzi\u0105\u0142 do zespo\u0142u konstruktor\u00f3w: Bronis\u0142awa \u017burakowskiego, Tadeusza Chyli\u0144skiego, Zdzis\u0142awa Brodzkiego, Jana Kornfelda-Kornackiego.<\/p>\n Do nap\u0119du u\u017cyto 4-cylindrowy, rz\u0119dowy silnik Hirth HM 504 A2. Ten i wiele innych silnik\u00f3w, niemcy zostawili opuszczaj\u0105c Warszaw\u0119, w dniu 17 stycznia 1945 roku. Silnik przebudowa\u0142 in\u017cynier Zbigniew Brzoska, aby silnik m\u00f3g\u0142 pracowa\u0107 w pozycji pionowej. Chodzi\u0142o o prawid\u0142owe smarowanie. In\u017cynierowie zbudowali: g\u0142\u00f3wn\u0105 przek\u0142adni\u0119 planetarn\u0105, wentylator ch\u0142odz\u0105cy i wyprowadzenie na \u015bmig\u0142o ogonowe. \u015amig\u0142o ogonowe by\u0142o nap\u0119dzane poprzez przek\u0142adni\u0119 z motocykla Zundapp. Ko\u0142a do podwozia \u015bmig\u0142owca wzi\u0119to z w\u00f3zka startowego szybowca Kranich. Bronis\u0142aw \u017burakowski dla \u015bmig\u0142owca opracowa\u0142 wirnik g\u0142\u00f3wny wzorowany na systemie typu Hillera, nazwany hu\u015btawkowy. System wirnika typu Ciervy by\u0142 w\u00f3wczas poza mo\u017cliwo\u015bciami technicznymi Polski.<\/p>\n Prototyp \u015bmig\u0142owca budowano przez ca\u0142y 1949 rok. Budowa\u0142o go kilkunastu technik\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich panowie: Srebrzy\u0144ski, Rygalski, Ta\u0142a\u0142aj. W dniu 14 stycze\u0144 1950 rok, \u015bmig\u0142owiec by\u0142 gotowy do test\u00f3w. Jednak w\u00f3wczas pogoda by\u0142a z\u0142a. By\u0142o zimno i wia\u0142 silny wiatr. Zanim podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 startu, \u015bmig\u0142owiec przewr\u00f3ci\u0142 si\u0119. Testy przerwano, a \u015bmig\u0142owiec wr\u00f3ci\u0142 do warsztatu.<\/p>\n Pierwszy lot \u015bmig\u0142owiec SP-GIL wykona\u0142 w dniu 4 kwietnia 1950 roku. Poniewa\u017c w Polsce \u017caden pilot nie mia\u0142 licencji dla pilotowania \u015bmig\u0142owc\u00f3w, dlatego za sterami siedzia\u0142 Bronis\u0142aw \u017burakowski. Podczas lotu pilota ubezpieczali koledzy.<\/p>\n W dniu 5 kwietnia 1950 roku wykonano jeszcze trzy tego typu loty. Podczas pi\u0105tego lotu \u015bmig\u0142owiec wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 na tyle wysoko, \u017ce koledzy pu\u015bcili \u015bmig\u0142owiec. Pilot nie opanowa\u0142 maszyny i dosz\u0142o do jej uszkodzenia. Naprawa trwa\u0142a pi\u0119\u0107 tygodni.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec wykona\u0142 jeszcze kilkana\u015bcie udanych lot\u00f3w. \u015amig\u0142owiec poddano kilku modyfikacjom. Wirnik no\u015bny zmodernizowano. Podwozie przebudowano. W lotach uczestniczy\u0142 tak\u017ce pilot Wiktor Pe\u0142ka, kt\u00f3ry by\u0142 do\u015bwiadczalnym pilotem samolot\u00f3w. Wiktor Pe\u0142ka by\u0142 kapitanem PLL LOT. B\u0119d\u0105c na Zachodzie wzi\u0105\u0142 on kilka lekcji z pilotowania \u015bmig\u0142owc\u00f3w.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec kilkakrotnie uleg\u0142 kraksom. Mimo to, po ka\u017cdej naprawie i modyfikacji konstrukcja by\u0142a bardziej dojrza\u0142a. W dniu 14 listopada 1951 roku, \u015bmig\u0142owiec SP-GIL zosta\u0142 oficjalnie pokazany administracji rz\u0105dowej. Latem 1952 roku, \u015bmig\u0142owiec ogl\u0105da\u0142 dow\u00f3dca Polskich Wojsk Lotniczych, sowiet genera\u0142 Iwan Turkiel. W dniu 22 lipca 1952 roku, \u015bmig\u0142owiec pokazano w locie mieszka\u0144com Warszawy na Ok\u0119ciu. By\u0142 to pierwszy publiczny pokaz \u015bmig\u0142owca w Krajach Socjalistycznych, poza CCCP.<\/p>\n W dniu 16 listopada 1953 roku, \u015bmig\u0142owiec zosta\u0142 uszkodzony podczas szkolenia nowego pilota do\u015bwiadczalnego Andrzeja Ab\u0142amowicza. \u015amig\u0142owiec \u0142opat\u0105 wirnika no\u015bnego obci\u0105\u0142 sobie belk\u0119 ogonow\u0105. \u015amig\u0142owiec naprawiono, ale nie otrzyma\u0142 zezwolenia na loty. \u015amig\u0142owiec prezentowano na wystawach. Na przyk\u0142ad przed Arsena\u0142em w Warszawie. Latem 1954 roku, \u015bmig\u0142owiec postawiono w k\u0105cie hangaru. Dokumentacj\u0119 i raporty z test\u00f3w lotniczych zniszczono.<\/p>\n Do tego czasu, \u015bmig\u0142owiec SP-GIL wykona\u0142 169 lot\u00f3w (start\u00f3w) w czasie 20 godzin i 21 minut.<\/p>\n W grudniu 1956 roku, \u015bmig\u0142owiec SP-GIL, z inicjatywy dw\u00f3ch pilot\u00f3w Ryszarda Witkowskiego i Ryszarda \u015amigla, zosta\u0142 poddany remontowi. Zosta\u0142 rozebrany do ostatniej cz\u0119\u015bci. Zgodnie z zaleceniem komisji powypadkowej z 1953 roku, belk\u0119 ogonow\u0105 obni\u017cono o 10 cm. Zepsute cz\u0119\u015bci wymieniono lub naprawiono. W dniu 8 listopada 1956 roku, \u015bmig\u0142owcem wystartowa\u0142 Wiktor Pe\u0142ka.<\/p>\n Po rekonstrukcji \u015bmig\u0142owca wykonano kolejne loty (185) w czasie 12 godzin i 38 minut. SP-GIL by\u0142 pilotowany przez: Wiktora Pe\u0142k\u0105, Ryszarda Witkowskiego, Antoniego \u015amigla, Andrzeja Ab\u0142amowicza. W dniu 29 grudnia 1956 roku, podczas jednego z lot\u00f3w na pok\u0142adzie by\u0142 pasa\u017cer. Potem by\u0142o jeszcze kilka lot\u00f3w z pasa\u017cerem.<\/p>\n W dniu 8 lutego 1957 roku, podczas uruchamiania silnika uszkodzeniu uleg\u0142a przek\u0142adnia \u015bmig\u0142a ogonowego z motocykla Zundapp. In\u017cynierowie zdecydowali o przekazaniu \u015bmig\u0142owca na cele muzealne. W 1960 roku skre\u015blony zosta\u0142 z rejestru statk\u00f3w powietrznych. SP-GIL przez kilka lat sta\u0142 w wej\u015bciu do Muzeum Techniki NOT (Naczelna Organizacja Techniczna). W 1974 roku, \u015bmig\u0142owiec przekazano do Muzeum Lotnictwa i Astronautyki w Krakowie. Obecnie jest to Muzeum Lotnictwa Polskiego.<\/p>\n Oficjalnie \u015bmig\u0142owiec oznaczono SP-GIL i tak\u0105 mia\u0142 rejestracj\u0119. GIL nie oznacza nazwy ptaka, tylko G\u0142\u00f3wny Instytut Lotniczy. Z ko\u0144cem 50-lat, \u015bmig\u0142owiec zacz\u0119to nazywa\u0107 B\u017b-1 od jednego z konstruktor\u00f3w, Bronis\u0142awa \u017burakowskiego. W 1989 roku, \u015bmig\u0142owiec SP-GIL poddano renowacji.<\/p>\n SP-GIL to dwumiejscowy \u015bmig\u0142owiec w uk\u0142adzie klasycznym. Wirnik no\u015bny dwu-\u0142opatowy. \u0141opaty mia\u0142y konstrukcj\u0119 drewnian\u0105, kryt\u0105 sklejk\u0105. Konstrukcja kad\u0142uba w cz\u0119\u015bci kabinowej i silnikowej by\u0142a kratownic\u0105 przestrzenn\u0105 z rurek stalowych, natomiast belka ogonowa by\u0142a sklejkow\u0105 rur\u0105. Kabina odkryta z przednim wiatrochronem. \u015amig\u0142o ogonowe dwu-\u0142opatowe, mia\u0142o \u0142opaty z drewna wielowarstwowego. Podwozie tr\u00f3jpodporowe z ko\u0142em przednim, sta\u0142e.<\/p>\n Do nap\u0119du u\u017cyto 4-cylindrowy, rz\u0105dowy silnik Hirth HM 504 A2, o mocy nominalnej 105 KM. \u015amig\u0142owiec SP-GIL nigdy nie zapali\u0142 si\u0119, co by\u0142o na przyk\u0142ad du\u017cym problemem samolot\u00f3w przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Konstruktorzy skutecznie odsun\u0119li rur\u0119 wydechow\u0105 od uk\u0142adu paliwowego.<\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 8,50 m. Wysoko\u015b\u0107 3,00 m. \u015arednica wirnika 8,80 m. Masa w\u0142asna 510 kg. Masa u\u017cyteczna 100 kg. Masa startowa 610 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 80 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 2,5 – 4,5 m\/s. Pu\u0142ap 2 000 m.<\/p>\n Zbudowano tylko jeden prototyp SP-GIL, kt\u00f3ry mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015amig\u0142owiec GIL by\u0142 pierwszym eksperymentalny \u015bmig\u0142owcem Polskim. W 1948 roku, pomys\u0142 budowy \u015bmig\u0142owca wysun\u0105\u0142 doktor in\u017cynier Zbigniew Brzoska, kt\u00f3ry by\u0142 kierownikiem wydzia\u0142u wytrzyma\u0142o\u015bciowo-aerodynamicznego w G\u0142\u00f3wnym Instytucie Lotnictwa w Warszawie. Program nie zosta\u0142 uruchomiony natychmiast. Uwa\u017cano, \u017ce budowa \u015bmig\u0142owca to jest luksus, na kt\u00f3ry naszego kraju nie sta\u0107, po zniszczeniach wojennych. Proponowano odbudow\u0119 lotnictwa klasycznego.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-653","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=653"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4102,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653\/revisions\/4102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Konstrukcja \u015bmig\u0142owca.<\/h3>\n
Dane T-T \u015bmig\u0142owca SP-GIL:<\/h3>\n
Zestawienie.<\/h3>\n