{"id":6526,"date":"2025-01-08T11:17:03","date_gmt":"2025-01-08T10:17:03","guid":{"rendered":"https:\/\/polot.net\/?p=6526"},"modified":"2025-01-08T11:17:04","modified_gmt":"2025-01-08T10:17:04","slug":"zarys-historii-nawigacji-fokker-f-vii-1924r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=6526&lang=pl","title":{"rendered":"Zarys historii nawigacji. Fokker F.VII.\u00a01924r."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krak\u00f3w 2013-03-14<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zarys historii nawigacji. Fokker F.VII oraz inne samoloty.\u00a01924r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Farman F-70.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Korzystaj\u0105c z nowej koniunktury na cywilne samoloty, pod wp\u0142ywem sugestii przewo\u017anik\u00f3w, firma Soci\u00e9t\u00e9 des Avions H&amp;M Farman, na podstawie samolotu F-50 opracowa\u0142a samolot pasa\u017cerski Farman F-70. Maszyna zosta\u0142a oblatana w 1920 roku. W okresie 1921-1925 wyprodukowano oko\u0142o 20 samolot\u00f3w tego typu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Farman F-70 by\u0142 pomniejszonym samolotem Farman Goliath, nap\u0119dzanym jednym silnikiem i zabieraj\u0105cym na pok\u0142ad 4 pasa\u017cer\u00f3w. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 14,90 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 10,10 m, wysoko\u015b\u0107 3,43, powierzchnia p\u0142ata 54,00 m kwadratowego, masa w\u0142asna 1\u00a0330 kg, masa max 2\u00a0050 kg, jeden silnik Renault 12Fe, o mocy 300 KM, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 185 km\/h, zasi\u0119g 400 km. Samolot Farman F-70 mia\u0142 wyj\u0105tkowo dobre w\u0142asno\u015bci pilota\u017cowe. Pilot siedzia\u0142 w odkrytym kokpicie, maj\u0105c przed sob\u0105 tylko wiatrochron. Pasa\u017cerowie mieli do dyspozycji zamkni\u0119t\u0105 kabin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samoloty Farman F-70 by\u0142y wykorzystywane przez linie francuskie do lot\u00f3w do Afryki; Casablanca w Maroku, Dakar w Senegalu, Biskra w Algierii. Lata\u0142y tak\u017ce na trasach Europejskich; Pary\u017c-Bruksela-Amsterdam. Dwa samoloty\u00a0Farman F-70\u00a0lata\u0142y r\u00f3wnie\u017c na liniach francuskiego towarzystwa CIDNA, kt\u00f3re dociera\u0142y, w tym czasie, tak\u017ce do Warszawy. Samoloty lecia\u0142y przez; Szwajcari\u0119, Austri\u0119, Czechos\u0142owacj\u0119 do Polski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1925 roku, w Poznaniu utworzono jedn\u0105 z pierwszych na \u015bwiecie linii lotniczych. Przedsi\u0119biorstwo korzysta\u0142o z Lotniska \u0141awica i nosi\u0142o nazw\u0119 Aero Komunikacja Powietrzna S.A. Firma kupi\u0142a 5 samolot\u00f3w Farman F-70 (2 u\u017cywane i 3 nowe). U\u017cywane maszyny dotar\u0142y do Poznania w dniu 19 maja 1925 roku. W dniu 21 maja 1925 roku, wykona\u0142y pierwsze loty propagandowe nad Poznaniem. Pierwszy komercyjny lot wykonano w dniu 23 maja 1925 roku, na trasie Pozna\u0144 \u2013 Warszawa. Kolejne loty wykonywano tak\u017ce z mi\u0119dzyl\u0105dowaniem w \u0141odzi (trasa Pozna\u0144-\u0141\u00f3d\u017a-Warszawa i z powrotem). W pa\u017adzierniku 1925 roku, z Francji dotar\u0142y 3 nowe samoloty zapakowane w skrzyniach. Do 1928 roku, przewieziono oko\u0142o 3\u00a0200 pasa\u017cer\u00f3w. W 1928 roku, firma wraz ze sprz\u0119tem zosta\u0142a przej\u0119ta przez PLL LOT, kt\u00f3ry jednak samolot\u00f3w Farman F-70 na stan nie przyj\u0105\u0142 z uwagi na ich znaczne wyeksploatowanie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"499\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-stale-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej-realizowane-od-23-maja-1925-roku.-2013-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-1024x499.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6527\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-stale-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej-realizowane-od-23-maja-1925-roku.-2013-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-1024x499.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-stale-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej-realizowane-od-23-maja-1925-roku.-2013-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-300x146.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-stale-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej-realizowane-od-23-maja-1925-roku.-2013-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-768x374.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-stale-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej-realizowane-od-23-maja-1925-roku.-2013-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-1536x748.png 1536w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-stale-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej-realizowane-od-23-maja-1925-roku.-2013-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman.png 1630w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pierwsze sta\u0142e po\u0142\u0105czenia lotnicze w Rzeczypospolitej Polskiej realizowane od 23 maja 1925 roku. Praca Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nast\u0119pne komercyjne samoloty. 1921 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1921 roku, pojawi\u0142o si\u0119 ju\u017c kilka nast\u0119pnych samolot\u00f3w zabieraj\u0105cych na pok\u0142ad 4-6 pasa\u017cer\u00f3w. By\u0142y w\u015br\u00f3d nich takie jednosilnikowe maszyny jak;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potez IX \u2013 (30 egzemplarzy), kt\u00f3re lata\u0142y z Pary\u017ca do Londynu, Pragi, Warszawy i Budapesztu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bleriot-SPAD 33\/46\/56 \u2013 (wersja 33 wyprodukowano ponad 40 egzemplarzy), kolejne odmiany mia\u0142y wi\u0119ksz\u0105 kabin\u0119 pasa\u017cerska i kokpit pilota przeniesiony do przodu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Aero-Targ\u00a0(Aerotarg). 1921 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza w Polsce, ca\u0142kowicie krajowa\u00a0linia lotnicza, za\u0142o\u017cona zosta\u0142a w\u00a0Poznaniu\u00a0w\u00a01921 roku. Jej celem by\u0142a obs\u0142uga uczestnik\u00f3w i zwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy lecieli na\u00a0I Targi Pozna\u0144skie. Komitet organizacyjny pierwszych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich (p\u00f3\u017aniejszych Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich) postanowi\u0142 uruchomi\u0107 podczas trwania imprezy po\u0142\u0105czenie lotnicze pomi\u0119dzy Poznaniem,\u00a0Warszaw\u0105\u00a0i\u00a0Gda\u0144skiem,\u00a0w celu szybkiego dowozu uczestnik\u00f3w targ\u00f3w do Poznania. W tym celu, w dniu 10 maja 1921 roku, utworzono Towarzystwo Komunikacji Powietrznej Aero-Targ. W celu sfinansowania przedsi\u0119wzi\u0119cia komitet organizacyjny targ\u00f3w wyasygnowa\u0142 sum\u0119 5 mln\u00a0marek Polskich. Aero-Targ nawi\u0105za\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z gda\u0144skim towarzystwem przewozowym Danziger Luftpost, od kt\u00f3rego wypo\u017cyczy\u0142 sze\u015b\u0107\u00a0samolot\u00f3w Junkers F 13. Linia rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107\u00a0w dniu 28 maja 1921 roku,\u00a0w dniu otwarciu targ\u00f3w i wykonywa\u0142a loty do\u00a05 czerwca 1921 roku, do dnia zamkni\u0119cia targ\u00f3w. Z okazji uruchomienia po\u0142\u0105czenia Poczta Polska\u00a0wyda\u0142a okoliczno\u015bciowy znaczek, dop\u0142aty do przesy\u0142ki lotniczej. W czasie trwania targ\u00f3w wykonano 58 lot\u00f3w, na trasie Pozna\u0144-Warszawa-Pozna\u0144 i 30 lot\u00f3w na trasie Pozna\u0144-Gda\u0144sk-Pozna\u0144, przewieziono oko\u0142o 100 pasa\u017cer\u00f3w i 3 000 kg przesy\u0142ek. Jednak przedsi\u0119wzi\u0119cie okaza\u0142o si\u0119 deficytowe i 5 mln marek wy\u0142o\u017conych na potrzeby linii nie zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 organizatorom.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"559\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej.-1921-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-1024x559.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6528\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej.-1921-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-1024x559.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej.-1921-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-300x164.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej.-1921-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-768x420.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Pierwsze-polaczenia-lotnicze-w-Rzeczypospolitej-Polskiej.-1921-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman.png 1479w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pierwsze po\u0142\u0105czenia lotnicze w Rzeczypospolitej Polskiej. 1921 rok. Praca Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Fokker F.VII.\u00a01924r.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 22 lutego 1912 rok, holender Anton Fokker za\u0142o\u017cy\u0142 wytw\u00f3rni\u0119 samolot\u00f3w i zbudowa\u0142 pierwszy holenderski samolot, kt\u00f3ry dobrze lata\u0142. Wytw\u00f3rnia Fokker w historii lotnictwa zapisa\u0142a si\u0119 kilkoma dobrymi konstrukcjami, kt\u00f3re pojawia\u0142y si\u0119 niespodziewanie. By\u0142o to spowodowane przeb\u0142yskami geniuszu konstruktora Antona Fokkera, kt\u00f3ry nieobci\u0105\u017cony poprzednimi konstrukcjami, m\u00f3g\u0142 stworzy\u0107 konstrukcj\u0119 bardzo dobr\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1922 roku, Fokker zbudowa\u0142 samolot F.V. Mia\u0142 to by\u0107 samolot du\u017cego zasi\u0119gu. Jednak samolot ten koncepcj\u0105 nieodbiegaj\u0105cy od tworzonych w\u00f3wczas; dwup\u0142at, jednosilnikowy, pasa\u017cerowie w zamkni\u0119tej kabinie, pilot w otwartym kokpicie w przedzie tu\u017c pod skrzyd\u0142em. Maszyna nie wzbudzi\u0142a du\u017cego zainteresowania. Tym bardziej, \u017ce niczym szczeg\u00f3lnym si\u0119 nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142a, a jako konstrukcja nowej firmy nie wzbudza\u0142a zaufania. W kolejnej odmianie, Fokker F.VII, zastosowano uk\u0142ad g\u00f3rnop\u0142at. Wprowadzono kokpit dwumiejscowy (dw\u00f3ch pilot\u00f3w) i zabudowano go ca\u0142kowicie. W kad\u0142ubie by\u0142o miejsce dla 8 pasa\u017cer\u00f3w. Nap\u0119d z\u0142o\u017cony z jednego silnika. Oblot samolotu wykonano w dniu 11 kwietnia 1924 roku. Ten samolot wzbudzi\u0142 ju\u017c du\u017ce zainteresowanie. Podj\u0119to nawet produkcj\u0119 seryjn\u0105. Lecz po zbudowaniu 5 maszyn, budow\u0119 kolejnych przerwano. Powodem by\u0142a jeszcze bardziej unowocze\u015bniona konstrukcja, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a oznaczenie Fokker F.VIIa. Skrzyd\u0142o otrzyma\u0142o eliptyczny obrys, niestosowany do tej pory. Dzi\u0119ki temu ci\u0119ciwa profilu zmienia\u0142a si\u0119 z rozpi\u0119to\u015bci\u0105. Zbudowano tak\u017ce nowe podwozie, o szerszym rozstawie. Pierwszy lot wykonano w dniu 12 marca 1925 roku. Samolot mia\u0142 bardzo dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci lotne i by\u0142 \u0142atwy w pilota\u017cu. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 te\u017c dobrymi osi\u0105gami. Dla samolotu dedykowano nowy mocny rz\u0119dowy\u00a0silnik Packard Liberty, o mocy 420 KM. Jednak w procesie produkcji montowano takie silniki, jakie \u017cyczy\u0142 sobie przysz\u0142y u\u017cytkownik. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 samolot\u00f3w mia\u0142a\u00a0silniki gwiazdowe\u00a0Bristol Jupiter lub Pratt Whitney Wasp, o mocy 400-500 KM. Zbudowano 40 samolot\u00f3w Fokker F.VIIa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym samym czasie w USA, firma Ford og\u0142osi\u0142a konkurs \u2013 Ford Reliability Tour, maj\u0105cego na celu wy\u0142oni\u0107 jak najbardziej niezawodny samolot dla rozwijaj\u0105cego si\u0119 lotnictwa pasa\u017cerskiego. Dlatego, Fokker opracowa\u0142 modyfikacj\u0119 samolotu Fokker F.VIIa wyposa\u017caj\u0105c go w dwa dodatkowe silniki umieszczone pod skrzyd\u0142ami. W tamtym czasie by\u0142 to uk\u0142ad rewolucyjny, niestosowany do tej pory w samolotach pasa\u017cerskich. I co wa\u017cne daj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontynuowania lotu po awarii jednego silnika. Pierwszy lot trzysilnikowego Fokkera, oznaczonego\u00a0F.VIIa\/3m, odby\u0142 si\u0119 w dniu 4 wrze\u015bnia 1925 roku.\u00a0 Oznaczenie 3m oznacza\u0142o 3 silniki. W rzeczywisto\u015bci zastosowano 3 jednakowe silniki o mniejszej mocy, ni\u017c w samolocie jednosilnikowym. Nap\u0119d stanowi\u0142y bardzo udane, niezawodne\u00a0ameryka\u0144skie silniki gwiazdowe\u00a0Wright J4 Whirlwind, o mocy 200 KM (147 kW) ka\u017cdy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot budowano w r\u00f3\u017cnych odmianach. Powi\u0119kszono tak\u017ce rozpi\u0119to\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 samolotu, stosuj\u0105c w nim mocniejsze silniki. Te maszyny w wersji pasa\u017cerskiej zabiera\u0142y na pok\u0142ad 10 os\u00f3b. Do 1932 roku, zbudowano w zak\u0142adach Fokker oko\u0142o 70 maszyn. \u0141\u0105cznie wybudowano we wszystkich krajach 154 samoloty\u00a0Fokker F.VIIB\/3m. Samolot Fokker F.VII\/3m trafi\u0142y do holenderskich linii lotniczych KLM. U\u017cywano ich tak\u017ce we Francji, Szwajcarii, W\u0119grzech, Danii i oczywi\u015bcie w Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fokker F.VII\/3m zosta\u0142 rozreklamowany najpierw w USA i tam zyska\u0142 uznanie. Potem by\u0142y r\u00f3\u017cne rajdy i rekordowe przeloty. S\u0142ynnym wydarzeniem sta\u0142 si\u0119 przelot na samolocie Fokker F.VIIa\/3m, o nazwie\u00a0Josephine Ford,\u00a0po raz pierwszy w pobli\u017cu\u00a0Bieguna P\u00f3\u0142nocnego, dokonany przez ameryka\u0144skich pilot\u00f3w\u00a0Richarda Byrda\u00a0i\u00a0Floyda Benneta. Lot rozpocz\u0119to w dniu 9 maja 1926 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inny badacz polarny, Hubert Wilkins dla swojej ekspedycji kupi\u0142 dwa samoloty Fokker F.VII; jeden jednosilnikowy i jeden trzysilnikowy. Trzysilnikowy nazwany Detroiter uleg\u0142 uszkodzeniu przy l\u0105dowaniu na lodowcu. Jednosilnikowy tak\u017ce dozna\u0142 uszkodzenia . W samolocie zosta\u0142o z\u0142amane skrzyd\u0142o. Wraki samolot\u00f3w statkiem przetransportowano do USA i wyremontowano.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielkim marzeniem pierwszych lotnik\u00f3w by\u0142 przelot przez Ocean Spokojny. By\u0142o kilku do\u015bwiadczonych lotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy z uwagi na spore koszty zamierzenia, postanowili zjednoczy\u0107 swoje wysi\u0142ki. Hubert Wilkins zaproponowa\u0142 lotnikom Charles Kingsford Smith\u00a0i\u00a0Charles Ulm samolot Fokker F.VII, bez silnik\u00f3w. Propozycja zosta\u0142 przyj\u0119ta. Samolot przebudowano. Zainstalowano w nim dodatkowe zbiorniki paliwa o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 1\u00a0298 galon\u00f3w (oko\u0142o 4\u00a0900 litr\u00f3w). Kupiono trzy nowe silniki. Na tym samolocie, nazwanym\u00a0Southern Cross, lotnicy\u00a0Charles Kingsford Smith\u00a0i\u00a0Charles Ulm\u00a0przelecieli w dniach 31 maja 1928 roku &#8211; 9 czerwiec 1928 roku, po raz pierwszy\u00a0Pacyfik,\u00a0z\u00a0Oakland\u00a0w\u00a0USA\u00a0do\u00a0Brisbane\u00a0w Australii, z mi\u0119dzyl\u0105dowaniami na Hawajach i\u00a0Fid\u017ci, pokonuj\u0105c tras\u0119 o d\u0142ugo\u015bci 12\u00a0000 km. Lot by\u0142 bardzo niebezpieczny, z licznymi burzami. Jako przyrz\u0105d nawigacyjny miano tylko girokompas, kt\u00f3ry na ostatnim etapie lotu zepsu\u0142 si\u0119. Nast\u0119pnie, na samolocie tym Kingsford Smith dokona\u0142 tak\u017ce innych dalekich przelot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 17 czerwca 1928 roku,\u00a0Amelia Earhart, jako pierwsza kobieta w sk\u0142adzie za\u0142ogi, przelecia\u0142a nad\u00a0Oceanem Atlantyckim\u00a0z\u00a0Nowej Fundlandii\u00a0do\u00a0Walii,\u00a0wodnosamolotem\u00a0Fokker F.VIIb\/3m, z podwoziem p\u0142ywakowym, nazwanym\u00a0Friendship.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedne z pierwszych egzemplarzy samolot\u00f3w Fokker F.VII zosta\u0142y zakupione przez linie lotnicze\u00a0PanAm, otwieraj\u0105ce w pa\u017adzierniku 1927 roku, po\u0142\u0105czenia rejsowe z\u00a0Key West\u00a0na Florydzie do\u00a0Hawany. Kilka egzemplarzy F.VIIa\/3m kupi\u0142a te\u017c armia ameryka\u0144ska, pod oznaczeniem C-2. Samoloty tak\u017ce by\u0142y montowane w\u00a0USA\u00a0z dostarczonych cz\u0119\u015bci, przez fili\u0119 Fokkera Atlantic Aircraft Corporation (1926 rok). Mimo to, na rynku ameryka\u0144skim samolot odni\u00f3s\u0142 umiarkowany sukces komercyjny. Natomiast du\u017cy sukces odni\u00f3s\u0142 wzorowany na samolocie Fokker F.VII\/3m, metalowy\u00a0samolot Ford Trimotor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Fokker F.VII w Polsce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sze\u015b\u0107 Fokker\u00f3w F.VIIa\/1m zosta\u0142o kupionych w 1928 roku, przez Polskie prywatne linie lotnicze Aero. Pierwsze trzy samoloty dostarczono w czerwcu 1928 roku, a kolejne trzy w grudniu 1928 roku. W 1929 roku, samoloty te zosta\u0142y przej\u0119te przez powsta\u0142e w dniu 1 stycznia 1929 roku, Polskie Linie Lotnicze LOT. Samoloty te eksploatowano na liniach krajowych i mi\u0119dzynarodowych, mi\u0119dzy innymi do Wiednia i Czerniowic (przez Lw\u00f3w i Iwanow-Frankowski).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 30 lipca 1928 roku, samolot Fokker F.VII\/3m z za\u0142og\u0105 kapitan pilot Kazimierz Kalina, porucznik pilot obserwator Kazimierz Sza\u0142as, mechanik sier\u017cant Stefan K\u0142osinka, wystartowa\u0142 do lotu non stop z Lotniska D\u0119blin do Bagdhadu. Lot przebieg\u0142 pomy\u015blnie, do momentu nocnego l\u0105dowania, podczas kt\u00f3rego w wyniku kraksy zgin\u0105\u0142 Kazimierz Sza\u0142as.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"593\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Przelot-Polskiego-samolotu-Fokker-F.VII3m-z-Deblina-do-Bagdadu.-1928-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-1024x593.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6529\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Przelot-Polskiego-samolotu-Fokker-F.VII3m-z-Deblina-do-Bagdadu.-1928-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-1024x593.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Przelot-Polskiego-samolotu-Fokker-F.VII3m-z-Deblina-do-Bagdadu.-1928-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-300x174.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Przelot-Polskiego-samolotu-Fokker-F.VII3m-z-Deblina-do-Bagdadu.-1928-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman-768x445.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Przelot-Polskiego-samolotu-Fokker-F.VII3m-z-Deblina-do-Bagdadu.-1928-rok.-Praca-Karol-Placha-Hetman.png 1496w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Przelot Polskiego samolotu Fokker F.VII\/3m z D\u0119blina do Bagdadu. 1928 rok. Praca Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Licencja na produkcj\u0119 samolot\u00f3w Fokker F.VII\/3m zosta\u0142a kupiona w 1928 roku. i Polska by\u0142a jednym z pierwszych kraj\u00f3w, kt\u00f3ry kupi\u0142 licencje. Produkcj\u0119 samolot\u00f3w zlecono firmie&nbsp;Plage i La\u015bkiewicz&nbsp;w&nbsp;Lublinie. Zbudowano 20 maszyn przeznaczonych dla wojska i 11 maszyn cywilnych. Wersja pasa\u017cerska zabiera\u0142a 10 pasa\u017cer\u00f3w, a transportowa 1&nbsp;000 \u2013 1&nbsp;500 kg \u0142adunku. Samoloty te mia\u0142y silniki rz\u0119dowe Lorraine-Dietrich LD-12Eb o mocy 464 KM (341 kW). Od 1935 roku, wymieniono silniki na gwiazdowe Bristol Jupiter VIIF o mocy 529 KM (382 kW). W Polsce samoloty Fokker F.VII by\u0142y wykorzystywane jako bombowce, samoloty transportowe i samoloty desantu spadochronowego. Podczas wojny obronnej w 1939 roku, samoloty by\u0142y wykorzystywane jako transportowe. Przewo\u017cono nimi bro\u0144 i amunicje.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"742\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Lorraine-Dietrich-LD12Eb-2017r.zdj_.KPH01-1024x742.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6530\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Lorraine-Dietrich-LD12Eb-2017r.zdj_.KPH01-1024x742.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Lorraine-Dietrich-LD12Eb-2017r.zdj_.KPH01-300x217.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Lorraine-Dietrich-LD12Eb-2017r.zdj_.KPH01-768x556.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Lorraine-Dietrich-LD12Eb-2017r.zdj_.KPH01.png 1240w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Lorraine-Dietrich LD12Eb. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dane T-T Fokker F.VII: D\u0142ugo\u015b\u0107 14,56 m, rozpi\u0119to\u015b\u0107 21,71 m, wysoko\u015b\u0107 3,90 m, powierzchnia p\u0142ata 58,5 m kwadratowego, masa w\u0142asna 2&nbsp;600 kg, masa max 4&nbsp;500 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 200 km\/h, zasi\u0119g 1&nbsp;200 km.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ford Trimotor.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot zosta\u0142 zbudowany w USA w zak\u0142adach Ford, na podstawie konstrukcji Fokker F.VII. Samolot otrzyma\u0142 metalowy kad\u0142ub i skrzyd\u0142a. Zastosowano rozwi\u0105zania i materia\u0142y stosowane w USA, znacznie u\u0142atwiaj\u0105c przysz\u0142\u0105 eksploatacj\u0119 na tamtejszym rynku. Wzmocniono struktur\u0119. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 10 pasa\u017cer\u00f3w. Samolot by\u0142 bardzo popularny w USA. U\u017cytkowa\u0142o go wiele linii lotniczych. Obecnie (2013 rok) w USA s\u0105 dwa samoloty Ford Trimotor, s\u0105 egzemplarzami lataj\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1927 rok, by\u0142 pami\u0119tnym, lecz zarazem tragicznym rokiem, w historii podboju lotniczej trasy Ameryka P\u00f3\u0142nocna \u2013 Europa nad Oceanem Atlantyckim. Podj\u0119to co najmniej 20 pr\u00f3b, z czego tylko 5 zako\u0144czy\u0142o si\u0119 sukcesem. W\u015br\u00f3d tych 5 lot\u00f3w; 4 nale\u017c\u0105 do amerykan\u00f3w, a jeden do W\u0142och\u00f3w, kt\u00f3rzy z Wysp Nowofundlandzkich poprzez Azory dolecieli do Lizbony. Ocean poch\u0142on\u0105\u0142 a\u017c 16 ofiar. Najs\u0142ynniejszym i do dnia dzisiejszego kultywowanym, by\u0142 przelot pilota Charles Lindbergh, rozpocz\u0119ty w dniu 20 maja 1927 roku, startuj\u0105c z lotniska Roosvelt Field i zako\u0144czony l\u0105dowaniem na lotnisku Le Bourget&nbsp; niedaleko Pary\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nas jednak bardziej interesuje przelot dokonany w nast\u0119pnym miesi\u0105cu, czerwiec 1927 roku, na samolocie Fokker, C-2 o nazwie w\u0142asnej America. Samoloty Fokker C-2 by\u0142y produkowane w USA, w zak\u0142adach filii Fokker dla wojska i linii lotniczych w koloniach. Samolot dla przelotu otrzyma\u0142 dodatkowy 4&nbsp;000 litrowy zbiornik paliwa. Lot ten r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od pozosta\u0142ych charakterem. Celem by\u0142o udowodnienie, \u017ce mo\u017cliwe s\u0105 loty komercyjne (pocztowo-pasa\u017cerskie) nad Oceanem Atlantyckim. Samolot do lotu przygotowywano kilka tygodni. Dodatkowo podczas jednego z pr\u00f3bnych lot\u00f3w, samolot zosta\u0142 uszkodzony i wymaga\u0142 naprawy. Ostatecznie w dniu 29 czerwca 1927 roku, trzysilnikowy Fokker C-2 America wystartowa\u0142 z lotniska Roosvelt Field do lotu. Za\u0142og\u0119 stanowili; Richard R. Byrd, Bernt Balchen, Bert Acosta, Georg Noville. Na pok\u0142adzie by\u0142o kilkaset kilogram\u00f3w poczty. Samolot bez problem\u00f3w przelecia\u0142 Atlantyk. Jednak tego dnia mg\u0142a okrywa\u0142a ca\u0142\u0105 p\u00f3\u0142nocna Francj\u0119 i nie spos\u00f3b by\u0142o dolecie\u0107 nad Pary\u017c. Lotnicy zawr\u00f3cili nad brzeg oceanu. Nie mog\u0105c znale\u017a\u0107 odpowiedniego miejsca do l\u0105dowania, po wyczerpaniu paliwa, wodowali tu\u017c przy brzegu. By\u0142 ju\u017c \u015bwit 1 lipca 1927 roku. Wyczerpani i przemoczeni lotnicy, dotarli z ma\u0142ym workiem list\u00f3w i flag\u0105 USA do miejscowo\u015bci Ver sur Mer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2013-03-14 Zarys historii nawigacji. Fokker F.VII oraz inne samoloty.\u00a01924r. Farman F-70. Korzystaj\u0105c z nowej koniunktury na cywilne samoloty, pod wp\u0142ywem sugestii przewo\u017anik\u00f3w, firma Soci\u00e9t\u00e9 des Avions H&amp;M Farman, na podstawie samolotu F-50 opracowa\u0142a samolot pasa\u017cerski Farman F-70. Maszyna zosta\u0142a oblatana w 1920 roku. W okresie 1921-1925 wyprodukowano oko\u0142o 20 samolot\u00f3w tego typu. Farman F-70 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6530,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,39],"tags":[],"class_list":["post-6526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nawigacja","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6526"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6531,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6526\/revisions\/6531"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}