{"id":6510,"date":"2025-01-07T11:46:06","date_gmt":"2025-01-07T10:46:06","guid":{"rendered":"https:\/\/polot.net\/?p=6510"},"modified":"2025-01-07T11:46:06","modified_gmt":"2025-01-07T10:46:06","slug":"breguet-14-1916r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=6510&lang=pl","title":{"rendered":"Breguet 14. 1916r."},"content":{"rendered":"\n

Krak\u00f3w 2020-12-31<\/p>\n\n\n\n

Breguet 14.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Dwup\u0142atowy samolot Breguet 14 to dwuosobowy, francuski samolot bojowy u\u017cywany w czasie wielkiej wojny \u015bwiatowej i wiele lat po niej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Breguet 14-A2. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Breguet 14 A2. 1920 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Silnik Renault 12 Fe u\u017cywany w samolocie Breguet 14. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Silnik Renault 12 Fe u\u017cywany w samolocie Breguet 14. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Silnik Renault 12 Fe u\u017cywany w samolocie Breguet 14. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Opis do zdj\u0119cia: Francuski silnik Renault 12 Fe, produkowany seryjnie od 1918 roku. Silnik jest 12-cylindrowy, rz\u0119dowy w uk\u0142adzie “V”, ch\u0142odzony wod\u0105, skonstruowany i produkowany w zak\u0142adach Societe Anonyme des Moteurs Renault w Billancourt. By\u0142 stosowany w samolotach Berguet 14. Silnik ma moc maksymaln\u0105 315 KM przy 1 600 obrotach na minut\u0119. Moc nominalna 300 KM przy 1 500 obrotach na minut\u0119. Pojemno\u015b\u0107 silnika wynosi 23,6 litr\u00f3w. Stopie\u0144 spr\u0119\u017cania 3,0:1. Masa silnika 357 kg.<\/p>\n\n\n\n

Breguet 14 to dwuosobowy, francuski samolot bojowy u\u017cywany w czasie wielkiej wojny \u015bwiatowej i wiele lat po niej. Samolot powsta\u0142 we francuskiej firmie Societe Anonyme des Atelieurs d’Aviation Louis Breguet. Konstruktorem by\u0142 Louis Breguet. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w dniu 21 listopada 1916 roku. W dniu 12 kwietnia 1917 roku, samolot Breguet 14 przeszed\u0142 pomy\u015blnie testy pa\u0144stwowe i zosta\u0142 skierowany do produkcji seryjnej. Francuskie Ministerstwo Lotnictwa zam\u00f3wi\u0142o 150 sztuk w wariancie rozpoznawczym, oznaczonym Breguet 14 A2 i 100 sztuk w wariancie bombowym Breguet 14 B2. Do 1918 roku, nazw\u0119 samolotu zapisywano cyframi rzymskimi Breguet XIV.<\/p>\n\n\n\n

Samolot produkowano w okresie 1917-1928. Samolot Breguet 14 by\u0142 produkowany w dw\u00f3ch podstawowych wersjach: A2 rozpoznawczy oraz B2 lekki bombowiec. Jako nap\u0119d stosowano r\u00f3\u017cne silniki lotnicze: Renault 12Fcx (300 KM, 224 kW) lub Renault 12Fcy lub Renault 12 Fe lub Fiat A12 (240-285 KM) lub Liberty 12 (400 KM).<\/p>\n\n\n\n

Wersja Breguet 14 A2 by\u0142a wyposa\u017cona w aparat fotograficzny, cz\u0119\u015b\u0107 samolot\u00f3w mia\u0142a radiostacj\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z artyleri\u0105. Wersja Breguet 14 B2 mia\u0142a na dolnym skrzydle wyrzutniki bombowe Michelin.<\/p>\n\n\n\n

Samoloty Breguet 14 w wersji rozpoznawczej i bombowej wesz\u0142y na uzbrojenie lotnictwa francuskiego w 1917 roku. Jesieni\u0105 1917 roku, na froncie znajdowa\u0142o si\u0119 ju\u017c 6 eskadr bombowych, 3 wywiadowcze (rozpoznawcze) i 3 wsp\u00f3\u0142pracy z artyleri\u0105. Poniewa\u017c samolot szybko pokaza\u0142 bardzo dobre w\u0142asno\u015bci bojowe i pilota\u017cowe, w tym wysokie osi\u0105gi i du\u017c\u0105 odporno\u015b\u0107 na uszkodzenia, dlatego francuskie lotnictwo zam\u00f3wi\u0142o dalsze samoloty Breguet 14.Samoloty budowano tak\u017ce w innych fabrykach i eksportowano do Belgii, Hiszpanii i USA. Do ko\u0144ca wielkiej wojny \u015bwiatowej wyprodukowano oko\u0142o 5 500 samolot\u00f3w Breguet 14, a do 1928 roku, 8 370 egzemplarzy. Samoloty Breguet 14 by\u0142 u\u017cywany w 28 krajach na ca\u0142ym \u015bwiecie. Bez w\u0105tpienia, w latach 1917-1918, samolot Breguet 14 by\u0142 najlepszym francuskim samolotem rozpoznawczym i bombowym.<\/p>\n\n\n\n

Breguet 14 w Polsce.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 1919 roku, samoloty Breguet 14 przyby\u0142y do Polski w sk\u0142adzie \u201eB\u0142\u0119kitnej Armii\u201d genera\u0142a J\u00f3zefa Hallera. By\u0142o 45 samolot\u00f3w Breguet 14 (w wersji A2; 20 samolot\u00f3w, w wersji B2; 18 samolot\u00f3w, w wersji E2 szkolno-treningowe; 6 samolot\u00f3w). Wed\u0142ug innych danych by\u0142o 39 samolot\u00f3w Breguet 14 (w wersji A2; 20 samolot\u00f3w, w wersji B2; 18 samolot\u00f3w, w wersji GR dalekiego rozpoznania; 1 samolot). By\u0142y to kompletne eskadry Nr 3., 9., 59., 66. Dodatkowo samoloty Breguet 14 posiada\u0142a szko\u0142a pilota\u017cu, kt\u00f3ra zosta\u0142a utworzona we Francji. W 1920 roku, by\u0142y kolejne zakupy samolot\u00f3w Breguet 14, w tym du\u017ca partia 30 samolot\u00f3w. Kupiono tak\u017ce kilka samolot\u00f3w Breguet 14 w wersji sanitarnej. Samoloty Breguet 14 wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w wojnie polsko-ukrai\u0144skiej, a nast\u0119pnie w wojnie polsko-bolszewickiej. W czasie walk udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o ponad 70 samolot\u00f3w Breguet 14. \u0141\u0105cznie Wojsko Polskie u\u017cytkowa\u0142o 158 samolot\u00f3w Breguet 14. Najwi\u0119cej by\u0142o samolot\u00f3w Breguet 14 A2. Polscy \u017co\u0142nierze samoloty Breguet 14 nazywali \u017cartobliwie \u201eLudwik XIV\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 1925 roku, kilka samolot\u00f3w Breguet 14 przebudowano na samoloty rolnicze. By\u0142y to pierwsze tego typu samoloty w Polsce. Samoloty wykorzystano do opylania las\u00f3w przeciw szkodnikom. W 1930 roku, trzy samoloty Breguet 14 przebudowano na samoloty sanitarne, do transportu chorych i rannych.<\/p>\n\n\n\n

Konstrukcja<\/strong>.<\/h2>\n\n\n\n

Breguet 14 to dwumiejscowy, jednosilnikowy, dwup\u0142atowy samolot, o konstrukcji mieszanej. W konstrukcji wykorzystano wiele rurek stalowych, kt\u00f3re znacznie wzmacniaj\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Skrzyd\u0142a dwup\u0142atowe, proste, o konstrukcji drewnianej. Skrzyd\u0142o ma profil ptasi. G\u00f3rny p\u0142at ma wi\u0119ksz\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 od p\u0142ata dolnego. Skrzyd\u0142a pokryte s\u0105 p\u0142\u00f3tnem. Mi\u0119dzy skrzyd\u0142ami s\u0105 st\u00f3jki, a wszystko jest usztywnione drutami. Lotki s\u0105 tylko na g\u00f3rnym p\u0142acie. Pocz\u0105tkowo na dolnym p\u0142acie montowano automatyczne skrzela, z kt\u00f3rych zrezygnowano.<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0142ub samolotu to drewniano-stalowa kratownica, kt\u00f3r\u0105 usztywniaj\u0105 druty. Pokrycie jest wykonane z p\u0142\u00f3tna. Przednia cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba jest pokryta duraluminiow\u0105 blach\u0105 tworz\u0105c\u0105 rodzaj skrzyni, kt\u00f3ra okrywa ca\u0142y silnik. W bocznych blacha s\u0105 liczne otwory wentylacyjne. Ch\u0142odnic\u0119 cieczy ch\u0142odz\u0105cej silnika umieszczono w przedzie kad\u0142uba i ma ona kszta\u0142t prostok\u0105tny. Z przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci wystaje kolektor wydechowy spalin i wysoki kominek. W kad\u0142ubie samolotu s\u0105 dwie kabiny i w obu kabinach s\u0105 sterownice. Obaj lotnicy mog\u0105 pilotowa\u0107 samolot.<\/p>\n\n\n\n

Usterzenie samolotu jest klasyczne. Usterzenie poziome z podzia\u0142em na stery i stateczniki. Stery maj\u0105 du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 i powierzchni\u0119. Usterzenie pionowe ma charakterystyczny obrys i jest tak\u017ce z podzia\u0142em na ster i statecznik.<\/p>\n\n\n\n

Podwozie samolotu klasyczne, wielogoleniowe, o mocnej konstrukcji, z dwoma ko\u0142ami i amortyzacj\u0105 przy pomocy gumowych sznur\u00f3w. Podwozie uzupe\u0142nia p\u0142oza ogonowa.<\/p>\n\n\n\n

Silnik.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Silnik rz\u0119dowy w uk\u0142adzie \u201eV\u201d ch\u0142odzony ciecz\u0105, z ch\u0142odnic\u0105 umieszczon\u0105 w przedzie kad\u0142uba. Powietrze po przej\u015bciu przez ch\u0142odnic\u0119 op\u0142ywa silnik i wychodzi na zewn\u0105trz kad\u0142uba poprzez liczne otwory. Podstawowym silnikiem by\u0142 Renault 12 Fcx lub 12 Fcy lub 12 Fe. Jest to silnik 12-cylindrowy w uk\u0142adzie \u201eV\u201d, o mocy 300 lub 310 KM. Stosowano te\u017c inne silniki, g\u0142\u00f3wnie Fiat A12 lub Liberty 12. \u015amig\u0142o dwu\u0142opatowe ci\u0105gn\u0105ce. Paliwo jest w dw\u00f3ch zbiornikach po 130 litr\u00f3w, kt\u00f3re umieszczono w kad\u0142ubie za silnikiem.<\/p>\n\n\n\n

Uzbrojenie.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Samolot Breguet 14 by\u0142o bardzo bogate. Pilot w pierwszej kabinie mia\u0142 do dyspozycji karabin maszynowy, kt\u00f3ry by\u0142 zsynchronizowany z obrotami \u015bmig\u0142a. By\u0142 to karabin maszynowy Vickers kaliber 7,7 mm, zasilany amunicj\u0105 z ta\u015bmy, zamocowany na lewym boku kad\u0142uba. Lotnik w drugiej kabinie mia\u0142 do dyspozycji 1 lub 2 karabiny maszynowe umieszczone na obrotnicy. By\u0142y to zwykle karabiny maszynowe Lewisa kalibry 7,7 mm. Naboje by\u0142y w b\u0119benkowych magazynkach. W wersji Breguet 14 B2, bomby podwieszane by\u0142y pod dolnym p\u0142atem, na dw\u00f3ch wyrzutnikach Michelin. \u0141adunek bomb mia\u0142 mas\u0119 do 256-300 kg. Wersja rozpoznawcza Breguet 14 A2, przenosi\u0142a jedynie do 32 kg bomb, lecz wi\u0119cej bomb mo\u017cna by\u0142o przenosi\u0107 w kabinie obserwatora.<\/p>\n\n\n\n

Dane T-T Breguet 14:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Rozpi\u0119to\u015b\u0107 14,86 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 8,87 m. Wysoko\u015b\u0107 3,30 m. Powierzchnia no\u015bna 49,20 m2. Masa w\u0142asna 1 020 kg. Masa u\u017cyteczna 526 kg. Masa ca\u0142kowita 1 546 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 170-190 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 130-140 km\/h. Pu\u0142ap 6 100 m. Zasi\u0119g 400-460 km. Czas lotu 3 godziny.<\/p>\n\n\n\n

Zestawienie.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wojsko Polskie u\u017cytkowa\u0142o 158 samolot\u00f3w Breguet 14. Najwi\u0119cej by\u0142o samolot\u00f3w Breguet 14 A2. Polscy \u017co\u0142nierze samoloty Breguet 14 nazywali \u017cartobliwie \u201eLudwik XIV\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2020-12-31 Breguet 14. Dwup\u0142atowy samolot Breguet 14 to dwuosobowy, francuski samolot bojowy u\u017cywany w czasie wielkiej wojny \u015bwiatowej i wiele lat po niej. Opis do zdj\u0119cia: Francuski silnik Renault 12 Fe, produkowany seryjnie od 1918 roku. Silnik jest 12-cylindrowy, rz\u0119dowy w uk\u0142adzie “V”, ch\u0142odzony wod\u0105, skonstruowany i produkowany w zak\u0142adach Societe Anonyme des Moteurs […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6511,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-6510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6510"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6516,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6510\/revisions\/6516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}