W po\u0142owie 50-lat modna sta\u0142a si\u0119 idea lekkiego \u015bmig\u0142owca jednomiejscowego. Tego typu \u015bmig\u0142owce konstruowano w USA, Francji i Holandii. Niekt\u00f3re te \u015bmig\u0142owce trafi\u0142y do produkcji seryjnej: YH-32 Hornet w USA i H-3 Kolibre w Holandii. Dlatego nie nale\u017cy my\u015ble\u0107, \u017ce \u015bmig\u0142owiec JK-1 by\u0142 z\u0142ym pomys\u0142em. Pioniersk\u0105 prac\u0119 nad podobnym \u015bmig\u0142owcem podj\u0105\u0142 zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w kierowany przez in\u017cyniera Jerzego Kotli\u0144skiego. Prace prowadzono w Instytucie Lotnictwa w Warszawie na zlecenie Wojska Polskiego. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 by\u0107 prost\u0105 konstrukcj\u0105, bez obudowy i zamkni\u0119tego kokpitu. Do zada\u0144 \u015bmig\u0142owca mia\u0142o nale\u017ce\u0107 patrolowanie i zadania \u0142\u0105cznikowe.<\/p>\n Najciekawszy mia\u0142 by\u0107 jednak nowoczesny nap\u0119d. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 on z dw\u00f3ch silnik\u00f3w strumieniowych, kt\u00f3re umieszczono na ko\u0144cach \u0142opat wirnika no\u015bnego. Dwa silniki by\u0142y typu odrzutowego, strumieniowe. Silniki strumieniowe zbudowa\u0142 doktor in\u017cynier Stanis\u0142aw W\u00f3jcicki. Silniki powsta\u0142y w czterech r\u00f3\u017cnych wersjach. Wszystkie prototypy silnik\u00f3w charakteryzowa\u0142y si\u0119 niewielkimi gabarytami i ma\u0142\u0105 mas\u0105. Silniki zamontowane na \u015bmig\u0142owcu mia\u0142y ci\u0105g 0,12 kN, przy pr\u0119dko\u015bci 180 m\/s. Przewody paliwowe do silnik\u00f3w umieszczono w \u0142opatach wirnika no\u015bnego.<\/p>\n Projekt \u015bmig\u0142owca opracowano w latach 1955-1956. W 1957 roku, w Zak\u0142adzie Produkcji Do\u015bwiadczalnej zbudowano pierwszy prototyp \u015bmig\u0142owca. Otrzyma\u0142 on oznaczenie JK-1 Trzmiel. Nazwa JK-1 pochodzi od inicja\u0142\u00f3w g\u0142\u00f3wnego konstruktora – Jerzy Kotli\u0144ski<\/p>\n W dniu 15 czerwca 1957 roku, \u015bmig\u0142owiec ustawiono na stanowisku do\u015bwiadczalnym i rozpocz\u0119to testy. Aby silnik strumieniowy pracowa\u0142 musia\u0142 mie\u0107 pewn\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 post\u0119pow\u0105. Dla rozkr\u0119cenia wirnika no\u015bnego u\u017cyto silnika elektrycznego. W przysz\u0142o\u015bci planowano u\u017cywa\u0107 ma\u0142e silniki rakietowe na paliwo sta\u0142e.<\/p>\n Pr\u00f3by pierwszego prototypu trwa\u0142y zaledwie tydzie\u0144. W dniu 21 czerwca 1957 roku, w czasie jednego z kolejnych test\u00f3w dosz\u0142o do tragedii. Urwa\u0142 si\u0119 jeden z silnik\u00f3w. W efekcie \u015bmier\u0107 poni\u00f3s\u0142 pilot do\u015bwiadczalny in\u017cynier Antoni \u015amigiel. Inne osoby by\u0142y ranne: in\u017cynier Bronis\u0142aw \u017burakowski, mechanik Wac\u0142aw Gipsiak. \u015amig\u0142owiec uleg\u0142 zniszczeniu.<\/p>\n Po pewnym czasie wznowiono testy na drugim prototypie. Drugi prototyp mia\u0142 kilka zmian konstrukcyjnych. Na przyk\u0142ad, inaczej by\u0142a usztywniona belka ogonowa. Wykryte wady systematycznie usuwano. Zbudowano jeszcze trzeci prototyp \u015bmig\u0142owca. Testy trwa\u0142y do pa\u017adziernika 1959 roku. Program przerwano z ko\u0144cem 1959 roku, bez wykonania pierwszego swobodnego lotu.<\/p>\n W 1958 roku, tak\u017ce dosz\u0142o do urwania si\u0119 silnika. \u017badna osoba nie zosta\u0142a ranna, bo testy prowadzono zdalnie, automatycznie. Ta kolejna awaria by\u0142a g\u0142\u00f3wnym powodem przerwania dalszych prac. Zachowany prototyp JK-1 Trzmiel trafi\u0142 na ekspozycj\u0119 Muzeum Lotnictwa i Astronautyki w Krakowie. Obecnie jest to Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.<\/p>\n Konstrukcja \u015bmig\u0142owca jest przestrzenna. Nap\u0119d stanowi\u0105 dwa silniki strumieniowe. Zbiornik paliwa o pojemno\u015bci 100 litr\u00f3w.<\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 2,95 m. Wysoko\u015b\u0107 2,14 m. \u015arednica wirnika no\u015bnego 7,0 m. Masa w\u0142asna 140 kg. Masa u\u017cyteczna 200 kg. Masa startowa 340 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 131 km\/h (obliczeniowo). Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 105 km\/h (obliczeniowo). Wznoszenie maksymalne pionowo 10 m\/s (obliczeniowo). Pu\u0142ap maksymalny 5 500 m (obliczeniowo). Zasi\u0119g lotu 20 km (obliczeniowo). Czas lotu 15 minut (obliczeniowo).<\/p>\n Zbudowano trzy prototypy. Jeden pozosta\u0142y \u015bmig\u0142owiec znajduje si\u0119 w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W po\u0142owie 50-lat modna sta\u0142a si\u0119 idea lekkiego \u015bmig\u0142owca jednomiejscowego. Tego typu \u015bmig\u0142owce konstruowano w USA, Francji i Holandii. Niekt\u00f3re te \u015bmig\u0142owce trafi\u0142y do produkcji seryjnej: YH-32 Hornet w USA i H-3 Kolibre w Holandii. Dlatego nie nale\u017cy my\u015ble\u0107, \u017ce \u015bmig\u0142owiec JK-1 by\u0142 z\u0142ym pomys\u0142em. Pioniersk\u0105 prac\u0119 nad podobnym \u015bmig\u0142owcem podj\u0105\u0142 zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w kierowany przez in\u017cyniera Jerzego Kotli\u0144skiego. Prace prowadzono w Instytucie Lotnictwa w Warszawie na zlecenie Wojska Polskiego. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 by\u0107 prost\u0105 konstrukcj\u0105, bez obudowy i zamkni\u0119tego kokpitu. Do zada\u0144 \u015bmig\u0142owca mia\u0142o nale\u017ce\u0107 patrolowanie i zadania \u0142\u0105cznikowe.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-650","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=650"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4101,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/650\/revisions\/4101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Konstrukcja.<\/h3>\n
Dane T-T \u015bmig\u0142owca JK-1 Trzmiel:<\/h3>\n
Zestawienie.<\/h3>\n