{"id":6496,"date":"2025-01-04T16:40:22","date_gmt":"2025-01-04T15:40:22","guid":{"rendered":"https:\/\/polot.net\/?p=6496"},"modified":"2025-01-04T16:40:23","modified_gmt":"2025-01-04T15:40:23","slug":"farman-f-68-goliath-1926r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=6496&lang=pl","title":{"rendered":"Farman F.68 Goliath. 1926r."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krak\u00f3w 2017-09-27<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Farman F.68 Goliath. 1926r.<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zbudowano oko\u0142o 60 maszyn pasa\u017cerskich w r\u00f3\u017cnych wersjach i odmianach. Ostatni samolot spisano ze stanu w 1932 roku. W sumie samolot\u00f3w Farman F.60 Goliath wszystkich wersji i odmian zbudowano oko\u0142o 300 egzemplarzy. Samoloty Farman F.60 i inne odmiany by\u0142y u\u017cytkowane w 11 krajach, w tym w Polsce. Do egzotycznych u\u017cytkownik\u00f3w nale\u017ca\u0142y w\u00f3wczas takie kraje jak: Japonia, Peru i Kolumbia. Farman F.68 Goliath to pierwszy ci\u0119\u017cki samolot u\u017cywany w Polsce. Polska kupi\u0142a 32 samoloty. Samolot zosta\u0142 przyj\u0119ty na wyposa\u017cenie Wojska Polskiego i by\u0142 u\u017cywany jako samolot bombowy, szkolny, desantowy, a tak\u017ce jak samolot rolniczy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"543\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-Goliat-2017r.zdj_.KPH01-1024x543.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6497\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-Goliat-2017r.zdj_.KPH01-1024x543.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-Goliat-2017r.zdj_.KPH01-300x159.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-Goliat-2017r.zdj_.KPH01-768x407.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-Goliat-2017r.zdj_.KPH01.png 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Farman F.68 Goliath. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"596\" src=\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-F.68-Goliath.-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x596.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6498\" srcset=\"https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-F.68-Goliath.-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x596.png 1024w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-F.68-Goliath.-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-300x175.png 300w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-F.68-Goliath.-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-768x447.png 768w, https:\/\/polot.net\/~logs\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Farman-F.68-Goliath.-2017-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02.png 1076w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Farman F.68 Goliath. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tki francuskiej firmy Avions Farman (ang. Farman Aviation Works) si\u0119gaj\u0105 1907 roku, kiedy Henry Farman razem z bra\u0107mi Voisin zbudowali pierwszy samolot, kt\u00f3ry po udoskonaleniach by\u0142 produkowany pod nazw\u0105\u00a0Farman I lub Voisin-Farman I. Wkr\u00f3tce opracowano kolejny samolot, oznaczony og\u00f3lnie Farman II. Jednak bracia Voisin, za plecami Henry Farman, sprzedali samolot i wywie\u017ali do Anglii. To zdenerwowa\u0142o Henry Farman, kt\u00f3ry definitywnie zerwa\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z bra\u0107mi Voisin z pocz\u0105tkiem 1909 roku. Ju\u017c od 1908 roku, dzia\u0142a\u0142a rodzinna firma lotnicza, kt\u00f3r\u0105 tworzyli braci Henri, Richard (Dick) i Maurice Farman.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Firma Avions Farman dzia\u0142a\u0142a od 1908 roku do 1941 roku. Budowa\u0142a samoloty i silniki, a nawet samochody. W 1936 roku, firma zosta\u0142a znacjonalizowana i przydzielona do grupy Soci\u00e9t\u00e9 Nationale de Constructions A\u00e9ronautiques du Centre (SNCAC). W 1941 roku, bracia Farman przywr\u00f3cili firm\u0119 jako &#8220;Soci\u00e9t\u00e9 Anonyme des Usines Farman&#8221; (SAUF), ale trzy lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a przej\u0119ta przez Sud-Ouest. Marcel Farman, syn Maurice&#8217;a, ponownie powo\u0142a\u0142 SAUF w 1952 roku, ale jego wysi\u0142ek okaza\u0142 si\u0119 nieudany, a firma zosta\u0142a rozwi\u0105zana w 1956 roku. Bracia Farman zaprojektowali i zbudowali ponad 200 modeli samolot\u00f3w w okresie 1908-1941.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolotem Farman III Henri Farman i jego bracia osi\u0105gn\u0119li wielki sukces. Za\u0142o\u017cyli firm\u0119 Farman Fr\u00e8res, kt\u00f3ra z pocz\u0105tkiem wielkiej wojny \u015bwiatowej zmieni\u0142a nazw\u0119 na Avions Farman (Farman Aviation Works, Zak\u0142ady Lotnicze Farmana) i zacz\u0119\u0142a realizowa\u0107 zam\u00f3wienia dla wojska. Z pocz\u0105tkiem 1918 roku, kiedy jeszcze trwa\u0142a wielka wojna \u015bwiatowa, firma Avions Farman przyst\u0105pi\u0142a do opracowania i budowy gigantycznego, jak na tamte czasy, samolotu bombowego. Dlatego samolot nazwano Goliath. Projekt zak\u0142ada\u0142 stworzenie ci\u0119\u017ckiego bombowca zdolnego do przenoszenia 1\u00a0000 kg bomb na odleg\u0142o\u015b\u0107 1\u00a0500 km. To oznacza\u0142o \u017ce samolot mia\u0142 mie\u0107 zasi\u0119g nawet 3\u00a0000 km. Pocz\u0105tkowo samolot oznaczono Farman VI, p\u00f3\u017aniej Farman 6, a ostatecznie Farman F-60 z dopiskiem Goliath.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot zbudowano jako dwup\u0142at z klasycznym usterzeniem i sta\u0142ym podwoziem. Do nap\u0119du planowano wykorzysta\u0107 dwa silniki umieszczone mi\u0119dzy skrzyd\u0142ami w pobli\u017cu kad\u0142uba. Rozmiarami maszyna zbudza\u0142a szacunek. Pod dolnym skrzyd\u0142em mo\u017cna by\u0142o przej\u015b\u0107 prawie si\u0119 nie schylaj\u0105c. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142 samolotu to 26,50 m, dlatego trzeba by\u0142o wykona\u0107 je jako trzy-cz\u0119\u015bciowe. Niemal ca\u0142a konstrukcja by\u0142a wykonana z drewna. Usztywniona drucianymi ci\u0119gnami. Dwana\u015bcie rozp\u00f3rek mi\u0119dzy skrzyd\u0142ami wykonano ze stalowych rurek oprofilowanych drewnem. Obrys skrzyde\u0142 prostok\u0105tny. Skrzyd\u0142a pokryto p\u0142\u00f3tnem. Lotki umieszczono zar\u00f3wno na g\u00f3rnych jak i dolnych skrzyd\u0142ach. Profil skrzyd\u0142a jest sta\u0142y na ca\u0142ej rozpi\u0119to\u015bci. Podwozie tr\u00f3jpodporowe z p\u0142oz\u0105 ogonow\u0105. Podwozie g\u0142\u00f3wne zbudowano jako zespo\u0142y z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch k\u00f3\u0142 na wsp\u00f3lnej osi, o stosunkowo du\u017cej \u015brednicy. Dobrze spisywa\u0142o si\u0119 na gruntowych w\u00f3wczas polach wzlotu. Samolot jest prosty, solidny i lekki. D\u0142ugo\u015b\u0107 samolotu wynosi 14,50 m, rozpi\u0119to\u015b\u0107 26,50 m, wysoko\u015b\u0107 5,0 m, a powierzchnia skrzyde\u0142 to 161 m kwadratowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zbudowano trzy prototypy. Jednak oblot samolotu nast\u0105pi\u0142 w styczniu 1919 roku, czyli po zako\u0144czeniu wojny i w dzia\u0142aniach wojennych bombowiec nie wzi\u0105\u0142 ju\u017c udzia\u0142u. Zam\u00f3wie\u0144 od wojska by\u0142o niewiele. Dlatego firma postanowi\u0142a opracowa\u0107 wersj\u0119 dla przewozu pasa\u017cer\u00f3w. Taki samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 12-14 pasa\u017cer\u00f3w. Przebudowano kabin\u0119 powi\u0119kszaj\u0105c jej szeroko\u015b\u0107 i wysoko\u015b\u0107. We wn\u0119trzu mo\u017cna by\u0142o stan\u0105\u0107 w pozycji wyprostowanej. Wn\u0119trze przypomina wagon kolejowy; \u015bciany i pod\u0142oga proste, a sufit wybrzuszony. W burtach i w przedzie zamontowano du\u017ce prostok\u0105tne okna, kt\u00f3re pozwala\u0142y pasa\u017cerom na podziwianie widok\u00f3w. Pojedyncze fotele umieszczono wzd\u0142u\u017c burt, po lewej i prawej stronie. Nie by\u0142o tylko foteli w miejscu drzwi wej\u015bciowych i na wysoko\u015bci kokpitu pilota, gdzie by\u0142o przej\u015bcie do przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, po prawej stronie. Dlatego umieszczony wysoko fotel pilota ze sterownicami przesuni\u0119to nieco w lewo. Pilot siedzia\u0142 w otwartym kokpicie, maj\u0105c przed sob\u0105 tylko wiatrochron. Nad jego g\u0142ow\u0105 znajdowa\u0142o si\u0119 g\u00f3rne skrzyd\u0142o. Fotele pasa\u017cer\u00f3w by\u0142y albo wiklinowe, albo drewniane tapicerowane, przymocowane na sta\u0142e do drewnianej pod\u0142ogi. W niekt\u00f3rych samolotach, w tyle kad\u0142uba urz\u0105dzono co\u015b na wz\u00f3r toalety. Za\u0142og\u0119 samolotu stanowi\u0142 pilot i stewardesa, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wne zadanie polega\u0142o na wsparciu psychicznym pasa\u017cer\u00f3w, aby si\u0119 nie bali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zbudowano oko\u0142o 60 maszyn pasa\u017cerskich w r\u00f3\u017cnych wersjach i odmianach. Ostatni samolot spisano ze stanu w 1932 roku. W sumie samolot\u00f3w Farman F.60 Goliath wszystkich wersji i odmian zbudowano oko\u0142o 300 egzemplarzy. Samoloty Farman F.60 i inne odmiany by\u0142y u\u017cytkowane w 11 krajach, w tym w Polsce. Do egzotycznych u\u017cytkownik\u00f3w nale\u017ca\u0142y w\u00f3wczas takie kraje jak: Japonia, Peru i Kolumbia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Masa w\u0142asna samolotu wynosi\u0142a oko\u0142o 2\u00a0500 kg, masa u\u017cyteczna oko\u0142o 2\u00a0200 kg, masa startowa oko\u0142o 4\u00a0700 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna oko\u0142o 140 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 110-120 km\/h. Zasi\u0119g w zale\u017cno\u015bci od wersji 400-500 km. Pu\u0142ap do 4\u00a0000 m, ale loty wykonywano zwykle na pu\u0142apie do 1 000 &#8211; 2\u00a0000 m, bo z uwagi na brak hermetycznej kabiny podr\u00f3\u017cni nie czuliby si\u0119 dobrze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot by\u0142 nap\u0119dzany r\u00f3\u017cnymi silnikami. Pocz\u0105tkowo by\u0142y to dwa ch\u0142odzone wod\u0105 silniki gwiazdowe Salmson Z.9 o mocy 2 x 424 KM (2 x 312 kW) lub 2 x 260 KM (2 x 190 kW). Nast\u0119pnie zamawiaj\u0105cy mieli do wyboru silniki firm Renault lub Lorraine.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c po wojnie armia francuska kupi\u0142a 210 egzemplarzy samolot\u00f3w F-60 Bn.2, kt\u00f3re by\u0142y bombowcami nocnymi z trzy-osobow\u0105 za\u0142og\u0105 i silnikami Salmson 9Zm, o mocy 260 KM. Powsta\u0142a tak\u017ce odmiana F-60 Torp, przeznaczona do ataku torpedami. Samolot mia\u0142 zamienne podwozie p\u0142ywakowe lub ko\u0142owe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znacznie wi\u0119cej powsta\u0142o odmian cywilnych. By\u0142a odmiana F-60 bis do przewozu towar\u00f3w, nap\u0119dzana silnikami silniki Salmson 9Az, o mocy 300 KM ka\u017cdy. Powsta\u0142 samolot F-62 przeznaczony do zdobywania r\u00f3\u017cnych rekord\u00f3w, nap\u0119dzany jednym silnikiem 12-cylindrowym w uk\u0142adzie W o mocy 500 KM. W dniu 7 sierpnia 1925 roku, samolot ten bez l\u0105dowania pokona\u0142 dystans 4\u00a0400 km w czasie 45 godzin i 12 minut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powsta\u0142o oko\u0142o 20 wersji i odmian samolot\u00f3w Goliath. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wykonana w pojedynczych egzemplarzach lub kr\u00f3tkich seriach. Zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 przeznaczeniem (bombowiec, torpedowiec, samolot pasa\u017cerski lub do przewozu towar\u00f3w i poczty) i zespo\u0142em nap\u0119dowym. Standardowo stosowano \u015bmig\u0142a drewniane dwu-\u0142opatowe. Ale stosowano tak\u017ce \u015bmig\u0142a cztero-\u0142opatowe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Pierwsze loty komercyjne.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 8 lutego 1919 roku, bracia Henri i Maurice Farman za\u0142o\u017cyli lini\u0119 lotnicz\u0105 &#8211; Lignes A\u00e9riennes Farman (Linie Lotnicze Farman), kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej wesz\u0142a w sk\u0142ad Air France. Tego dnia, na trasie Pary\u017c (lotnisko Toussus-le-Noble) &#8211; Londyn (lotnisko Royal Air Force Station Kenley (obecnie: Kenley Aerodrome), odby\u0142 si\u0119 pierwszy lot pasa\u017cerski Farman F-60 Goliath. Samolot pilotowa\u0142 Lucien Bossoutrout. Na pok\u0142adzie by\u0142o jedenastu pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rych ubrano w mundury wojskowe, dlatego, \u017ce w tym czasie w UK nie wolno by\u0142o wozi\u0107 samolotami cywil\u00f3w. Przepis ten szybko zmieniono.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1919 roku, zacz\u0119to na samolocie Farman F-60 Goliath ustanawia\u0107 r\u00f3\u017cne rekordy. Zw\u0142aszcza ud\u017awigu i osi\u0105ganego pu\u0142apu. W dniu 1 kwietnia 1919 roku, samolot wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 6\u00a0200 m bij\u0105c o 2\u00a0200 m rekord ustanowiony w 1916 roku. W dniu 15 maja 1919 roku, samolot z 26 osobami na pok\u0142adzie osi\u0105gn\u0105\u0142 pu\u0142ap 5\u00a0100 m. Samolot na ten pu\u0142ap wznosi\u0142 si\u0119 przez pi\u0119\u0107 kwadrans\u00f3w, a schodzi\u0142 do l\u0105dowania przez 25 minut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniach 10-11 sierpie\u0144 1919 roku, samolot Goliath przelecia\u0142 z Pary\u017ca do Casablanki w czasie 17 godzin i 25 minut, pokonuj\u0105c dystans 2\u00a0050 km. W locie samolot zu\u017cy\u0142 1\u00a0300 litr\u00f3w paliwa, a w zbiornikach pozosta\u0142o jeszcze 400 litr\u00f3w. Rajd ten by\u0142 dalej kontynuowany, a trasa wiod\u0142a do Dakaru. Jednak podr\u00f3\u017c zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przymusowym l\u0105dowaniem z powodu utraty \u015bmig\u0142a. Nikt nie zgin\u0105\u0142, a wszystkich odnalaz\u0142a ekipa ratunkowa po sze\u015bciu dniach. Prze\u017cyli dzi\u0119ki \u017celaznym racjom \u017cywno\u015bciowym i s\u0142odkiej wodzie. Samolot mia\u0142 na pok\u0142adzie radiostacj\u0119 \u0142\u0105czno\u015bci, ale mia\u0142a ona stosunkowo ma\u0142y zasi\u0119g.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot F-60 Goliath w lotach komercyjnych wielokrotnie l\u0105dowa\u0142 przymusowo. Zwykle maszyny ulega\u0142y szkodzeniom, a po naprawie wraca\u0142y do s\u0142u\u017cby.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielk\u0105, pierwsz\u0105 tragedi\u0105 samolotu F-60 Goliath by\u0142a katastrofa w dniu 7 kwietnia 1922 roku. Samolot F.60 Goliath (F-GEAD) podczas lotu we Francji zderzy\u0142 si\u0119 w powietrzu z samolotem de Havilland DH.18 (G-EAWO). Zgin\u0119\u0142o wszystkie siedem os\u00f3b przebywaj\u0105cych na pok\u0142adzie obydwu samolot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 14 maja 1923 roku, F.60 Goliath (F-AEBY) linii lotniczych Air Union rozbi\u0142 si\u0119 w Monsures (Francja). Przyczyn\u0105 wypadku by\u0142o uszkodzenie konstrukcji skrzyd\u0142a. Zgin\u0119\u0142o wszystkie sze\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re przebywa\u0142y na pok\u0142adzie. Samolot odbywa\u0142 lot rejsowy z Pary\u017ca do Croydon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141\u0105cznie podczas komercyjnych lot\u00f3w z pasa\u017cerami wydarzy\u0142o si\u0119 14 katastrof z ofiarami \u015bmiertelnymi. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 70 os\u00f3b. Od 1929 roku, samoloty F-60 Goliath wykonywa\u0142y ju\u017c tylko loty towarowo-pocztowe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Farman F.68 Goliath w Polsce. 1926 rok.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polska kupi\u0142a stosunkowo du\u017c\u0105 parti\u0119, 32 samolot\u00f3w oznaczonych F-68 BN.4, z po\u017cyczki wojskowej udzielonej nam przez Francj\u0119. Samoloty mia\u0142y wej\u015b\u0107 na uzbrojenie nowego cztero-eskadrowego pu\u0142ku niszczycielskiego (bombowego).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samoloty by\u0142y nap\u0119dzane gwiazdowymi silnikami Gnome-Rh\u00f4ne 9Aa Jupiter, o mocy 380 KM ka\u017cdy. Samoloty by\u0142y wykonane w typowej wersji bombowej. Za\u0142og\u0119 samolotu stanowi\u0142o czterech lotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dane T-T Farman F-68 BN.4: Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 26,50 m d\u0142ugo\u015b\u0107 14,77 m, wysoko\u015b\u0107 4,90 m. Powierzchnia no\u015bna 154 m kwadratowe. Masa w\u0142asna 2\u00a0850 kg, masa startowa 5\u00a0400 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 154 km\/h, przelotowa 120 km\/h, pu\u0142ap 4\u00a0200 m, zasi\u0119g 1\u00a0200 km. Samolot Farman F-68 BN.4 Goliath zabiera\u0142 na pok\u0142ad 1\u00a0040 kg bomb. By\u0142 uzbrojony w 5 karabin\u00f3w maszynowych Lewis kal 7,69 mm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze samoloty Farman F-68BN.4 Goliath trafi\u0142 do Polski latem 1926 roku i by\u0142 w tym czasie konstrukcj\u0105 ju\u017c przestarza\u0142\u0105. Samolot zosta\u0142 skierowany do Instytutu Bada\u0144 Technicznych Lotnictwa w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas jednego z lot\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pracy odm\u00f3wi\u0142 jeden z silnik\u00f3w. Omal nie dosz\u0142o do katastrofy, gdy\u017c samolot nie jest w stanie kontynuowa\u0107 lotu na jednym pracuj\u0105cym silniki, mimo dobrych w\u0142asno\u015bci lotnych. Za\u0142oga nie by\u0142aby w stanie zd\u0105\u017cy\u0107 wybra\u0107 dogodne miejsce do awaryjnego l\u0105dowania. Silniki okaza\u0142y si\u0119 awaryjne i zawodne. Oceniono tak\u017ce, \u017ce silniki maj\u0105 za ma\u0142\u0105 moc i nie s\u0105 w stanie utrzyma\u0107 pr\u0119dko\u015bci przelotowej na poziomie 130 km\/h, deklarowanej przez producenta. Przy locie na jednym silniku samolot nie by\u0142 w stanie utrzyma\u0107 kierunku lotu i skr\u0119ca\u0142 w stron\u0119, gdzie nie pracowa\u0142 silnik, mimo ca\u0142kowicie wychylonego steru kierunku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okaza\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce impregnowane p\u0142\u00f3tno i tak bardzo nasi\u0105ka\u0142o deszczem, \u017ce do startu samolot musia\u0142 zabra\u0107 mniejsz\u0105 ilo\u015b\u0107 \u0142adunku (uzbrojenia).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W efekcie zrezygnowano z utworzenia pu\u0142ku bombowego, a samoloty Farman F-68BN.4 Goliath przesuni\u0119to do lotnictwa szkolnego. Zacz\u0119\u0142y bazowa\u0107 w D\u0119blinie, Grudzi\u0105dzu i Bydgoszczy. Wykorzystywano je do szkolenia obserwator\u00f3w, skoczk\u00f3w spadochronowych i przewo\u017cenia \u0142adunk\u00f3w. Skoki spadochronowe z samolotu Farman F-68BN.4 Goliath wykonywano metod\u0105 zrywu, kt\u00f3ra polega\u0142a na wyj\u015bciu skoczka na skrzyd\u0142o, otwarciu spadochronu, a po nape\u0142nieniu czaszy powietrzem, spadochron \u015bci\u0105ga\u0142 skoczka ze skrzyd\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1927 roku, samolot Farman F-68BN.4 Goliath sta\u0142 si\u0119 pierwszym samolotem rolniczym w Polsce. Zamontowano na nim aparatur\u0119 do opylania i zamierzano wykorzysta\u0107 do walki ze szkodnikami las\u00f3w. Wykonano niewiele lot\u00f3w, z uwagi na ryzyko awarii silnik\u00f3w i braku mo\u017cliwo\u015bci bezpiecznego awaryjnego l\u0105dowania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1929 roku, cz\u0119\u015b\u0107 samolot\u00f3w przekazano do treningu dla 211. i 212. Eskadry bombowc\u00f3w nocnych, kt\u00f3re zacz\u0119to wyposa\u017ca\u0107 w samoloty Fokker F.VII\/3m, kt\u00f3rych produkcj\u0119 rozpocz\u0119to w Polsce w Lublinie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kilka, prawdopodobnie siedem maszyn Farman F-68BN.4 Goliath sprzedano Rumunii. Wywo\u0142a\u0142o to napi\u0119cie dyplomatyczne na linii Pary\u017c \u2013 Warszawa z uwagi na warunki udzielonej po\u017cyczki wojskowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatni samolot Farman F-68BN.4 Goliath zosta\u0142 spisany ze stanu Szko\u0142y Orl\u0105t w D\u0119blinie w 1935 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Konstrukcja Farman F-68 Goliath.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Farman F-68 Goliath to samolot bombowy zbudowany w stosunkowo d\u0142ugiej serii dla Wojska Polskiego. By\u0142 to ju\u017c okres budowy ostatnich maszyn. Farman F-68 Goliath to samolot dwusilnikowy, dwup\u0142atowy, zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym. Konstrukcja drewniana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u0142aty konstrukcyjne sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z trzech sekcji. S\u0105 konstrukcji drewnianej, pokryte sklejk\u0105 i p\u0142\u00f3tnem. P\u0142aty usztywnione 12-rozp\u00f3rkami, wykonanymi ze stalowych rurek, oprofilowane drewnem. Skrzyd\u0142a dodatkowo wzmocniono stalowymi ci\u0119gnami. Lotki umieszczono na p\u0142atach g\u00f3rnych i dolnych. Profil skrzyd\u0142a sta\u0142y na ca\u0142ej rozpi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kad\u0142ub wykonany jako drewniana kratownica i jest ob\u0142o\u017cony sklejk\u0105. Ma przekr\u00f3j prostok\u0105tny. W przedzie i na grzbiecie zamontowano na obrotnicy sprz\u0119\u017cone dwa km Lewis. Obs\u0142ugiwali je strzelcy. Kokpit umieszczony na grzbiecie, pod g\u00f3rnym skrzyd\u0142em jest otwarty i ma tylko wiatrochron. Siedzia\u0142 w nim pilot. Za pilotem by\u0142o miejsce dla obserwatora. Za skrzyd\u0142em, z prawej strony kad\u0142uba, znajduj\u0105 si\u0119 du\u017ce prostok\u0105tne drzwi dla za\u0142ogi i \u0142adunku. Stosunkowo du\u017ca przestrze\u0144 wewn\u0105trz kad\u0142uba oraz du\u017ce drzwi wej\u015bciowe, umo\u017cliwia\u0142y przew\u00f3z wi\u0119kszych \u0142adunk\u00f3w, skoczk\u00f3w spadochronowych lub podchor\u0105\u017cych szkolonych na obserwator\u00f3w. Za komor\u0105 p\u0142at\u00f3w, na grzbiecie kad\u0142uba, znajdowa\u0142o si\u0119 stanowisko podw\u00f3jnie sprz\u0119\u017conych ruchomych karabin\u00f3w maszynowych Lewis na obrotnicy, obs\u0142ugiwanych przez obserwatora. Pi\u0105ty, pojedynczy karabin maszynowy tego typu, obs\u0142ugiwany by\u0142 przez bombardiera. Strzela\u0142 w d\u00f3\u0142, przez wykr\u00f3j w spodzie kad\u0142uba. Celownik bombardierski zamontowany by\u0142 na burcie kabiny, na zewn\u0105trz samolotu. Bomby zawieszane by\u0142y na wyrzutnikach pod kad\u0142ubem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podwozie samolotu klasyczne, z p\u0142oz\u0105 ogonow\u0105. Podwozie g\u0142\u00f3wne sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z dw\u00f3ch oprofilowanych goleni z amortyzatorami i par\u0105 k\u00f3\u0142 na wsp\u00f3lnej osi, na ka\u017cdej z nich.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nap\u0119d.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot ma dwa silniki gwiazdowe 9-cylindrowe Gnome-Rh\u00f4ne Jupiter, umieszczone w gondolach zamocowanych mi\u0119dzy p\u0142atami, w pewnej odleg\u0142o\u015bci od kad\u0142uba. \u015amig\u0142a dwu\u0142opatowe drewniane. Zbiorniki paliwa w gondolach silnikowych, o pojemno\u015bci po 950 litr\u00f3w oraz zapasowy zbiornik w kad\u0142ubie o pojemno\u015bci 500 l.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samolot Farman F-68 Goliath wyposa\u017cony by\u0142 w radiostacj\u0119 pok\u0142adow\u0105 AD-8P zapewniaj\u0105c\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 w promieniu 300 \u2013 500 km, na pu\u0142apie 2&nbsp;000 m.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dane T-T Farman F-68 Goliath:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozpi\u0119to\u015b\u0107 26.50 m (86 ft 11 in). D\u0142ugo\u015b\u0107 14.33 m (47 ft). Wysoko\u015b\u0107 5.00 m (16 ft 5 in). Powierzchni no\u015bna 161 m kwadratowych (1730 ft 2). Masa w\u0142asna 2 500 kg (5,510 lb). Masa \u0142adunku 3 000 kg (6,610 lb). Masa do l\u0105dowania 4 770 kg (10,510 lb). Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 140 km\/h (87 mph). Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 120 km\/h (75 mph). Zasi\u0119g 400 km (250 mi). Pu\u0142ap 4 000 m (13,100 ft). Nap\u0119d 2 \u00d7 Salmson Z.9 ch\u0142odzone wod\u0105 o mocy, 312\u00a0kW (424\u00a0hp) lub 260 hp (190\u00a0kW) ka\u017cdy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zestawienie samolot\u00f3w.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce, w 1925 roku, podj\u0119to decyzje o zakupieniu 32 samolot\u00f3w bombowych Farman F.68 Goliath dla nowej jednostki bombowej. Pierwsze samoloty dostarczono w 1926 roku. Samoloty u\u017cywano jako maszyny szkolne. Pr\u00f3bowano wykorzysta\u0107 je, jako samoloty rolnicze do oprysku las\u00f3w przed szkodnikami. Wykonano tylko kilka pr\u00f3bnych lot\u00f3w. Kilka samolot\u00f3w (prawdopodobnie 7 egzemplarzy) sprzedano Rumuni. Ostatni samolot spisano ze stanu szko\u0142y w D\u0119blinie w 1935 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2017-09-27 Farman F.68 Goliath. 1926r. Zbudowano oko\u0142o 60 maszyn pasa\u017cerskich w r\u00f3\u017cnych wersjach i odmianach. Ostatni samolot spisano ze stanu w 1932 roku. W sumie samolot\u00f3w Farman F.60 Goliath wszystkich wersji i odmian zbudowano oko\u0142o 300 egzemplarzy. Samoloty Farman F.60 i inne odmiany by\u0142y u\u017cytkowane w 11 krajach, w tym w Polsce. Do egzotycznych [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6497,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-6496","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6496"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6499,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6496\/revisions\/6499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}