![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Zrzut-ekranu-2025-01-3-o-11.10.04-1024x663.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Handley-Page-HP.59-Halifax-Mk.II-Specjal.-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x764.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Handley-Page-HP.59-Halifax-Mk.II-Specjal.-2012-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman03-1024x768.png\")
![\"\"](\"https:\/\/polot.net\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Zrzut-ekranu-2025-01-2-o-17.53.59-1024x671.png\")
Handley Page Halifax by\u0142 pierwszym ci\u0119\u017ckim bombowcem Royal Air Force okresu 1940-1942. By\u0142 uzupe\u0142nieniem masowo u\u017cywanego dwusilnikowego bombowca Vickers Wellington, a zosta\u0142 zast\u0105piony przez\u00a0 bombowiec Avro Lancaster. Samoloty Handley Page Halifax pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 bombowc\u00f3w, samolot\u00f3w transportowych, holownik\u00f3w szybowc\u00f3w transportowych oraz by\u0142y wykorzystywane do zada\u0144 specjalnych, na przyk\u0142ad zrzut\u00f3w dla ruchu oporu w krajach okupowanych, mi\u0119dzy innymi w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Prace nad samolotem Handley Page Halifax rozpocz\u0119to na podstawie specyfikacji Nr P.13\/36, wydanej przez brytyjskie Ministerstwo Lotnictwa (Air Ministry) w dniu 8 wrze\u015bnia 1936 roku. Pocz\u0105tkowo samolot mia\u0142 by\u0107 dwusilnikowy i zabiera\u0107 \u0142adunek bomb o masie 8 000 funt\u00f3w bomb (3 629 kg). Planowany zasi\u0119g z \u0142adunkiem mia\u0142 wynosi\u0107 2 000 \u2013 3 000 mil (3 218\u20134 827 km), a pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa to 275 mil\/h (442 km\/h). W konkursie wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 8 fabryk. Wygra\u0142a firma AVRO, ale fundusze na budow\u0119 dw\u00f3ch prototyp\u00f3w otrzyma\u0142a tak\u017ce firma Handley Page, na projekt HP.56. Do nap\u0119du obu konstrukcji wyznaczono nowe mocne silniki Rolls-Royce Vulture. Ale silniki okaza\u0142y si\u0119 niedopracowane i w lipcu 1937 roku, zdecydowano o wykorzystaniu czterech s\u0142abszych silnik\u00f3w. Konstrukcja otrzyma\u0142a nowe oznaczenie Handley Page HP.57. Samolot zosta\u0142 powi\u0119kszony. Samolot HP.57 by\u0142 nap\u0119dzany czterema silnikami rz\u0119dowymi udanej rodziny Rolls-Royce Merlin X, o mocy 1 280 KM.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy prototyp HP.57 (numer L7244) pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 25 pa\u017adziernika 1939 roku, w bazie RAF Bicester. Ju\u017c w dniu 7 stycznia 1938 roku, RAF zam\u00f3wi\u0142 100 egzemplarzy. Samolot otrzyma\u0142 nazw\u0119 Halifax, czyli nazw\u0119 miasta w Anglii. Drugi prototyp L7245, z uzbrojeniem i pe\u0142nym wyposa\u017ceniem, zosta\u0142 oblatany w dniu 17 sierpnia 1940 roku. Pierwsz\u0105 wersj\u0105 seryjn\u0105 by\u0142 bombowiec Halifax B Mk.I, zbli\u017cony do prototyp\u00f3w, z silnikami Merlin X, o mocy 1 280 KM. Wersja Mk.II, nosz\u0105ca oznaczenie fabryczne HP.59, otrzyma\u0142a nowe silniki rz\u0119dowe Merlin XX, o mocy 1 390 KM. Pierwsze samoloty tej wersji wyprodukowano we wrze\u015bniu 1941 roku. W kolejnych wersjach zmieniano kszta\u0142t nosa samolotu, rozmieszczenie uzbrojenia, rozmieszczenie okien i dokonano innych mniejszych zmiany. Nowy nos by\u0142 d\u0142u\u017cszy i op\u0142ywowy. W celu poprawienia stateczno\u015bci, powi\u0119kszono podw\u00f3jne usterzenie pionowe i zmieniono ich kszta\u0142t. Z czasem zastosowano te\u017c now\u0105 wersj\u0119 silnik\u00f3w Merlin 22, o mocy 1 390 KM.<\/p>\n\n\n\n
W kolejnych miesi\u0105cach powstawa\u0142y wersje patrolowe morskie GR Mk.II i inne. Budowano tak\u017ce samoloty transportowe, o zredukowanym uzbrojeniu i powi\u0119kszonym zasi\u0119gu, przez dodanie zbiornik\u00f3w paliwa. Budowano wersje zwiadu meteorologicznego, wyposa\u017cone w pok\u0142adowe stacje radiolokacyjne. Niekt\u00f3re, kolejne odmiany wyposa\u017cano w silniki gwiazdowe typu Bristol Hercules XVI, o mocy 1 650 KM. Wersja Mk.VI otrzyma\u0142a silniki\u00a0 Hercules 100, o mocy 1 800 KM, kt\u00f3ra by\u0142a budowana od pa\u017adziernika 1944 roku. Od 1944 roku, tempo produkcji spada\u0142o, kosztem produkcji nowych typ\u00f3w bombowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c po wojnie powsta\u0142a nieuzbrojona wersja transportowa Halifax C Mk.VIII (HP.70), z powi\u0119kszonym przedzia\u0142em transportowym w miejscu komory bombowej i miejscem dla 11 pasa\u017cer\u00f3w. Zbudowano 100 egzemplarzy. Ostatni\u0105 wersj\u0105 by\u0142a odmiana desantowa, kt\u00f3ra zabiera\u0142a na pok\u0142ad 16 spadochroniarzy z ekwipunkiem. \u0141\u0105cznie zbudowano 6 176 egzemplarzy seryjnych samolot\u00f3w Handley Page Halifax.<\/p>\n\n\n\n
Handley Page Halifax w Polskich Si\u0142ach Zbrojnych.<\/h2>\n\n\n\n
We wrze\u015bniu 1941 roku, jedna Polska za\u0142oga zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w sk\u0142ad brytyjskiego 138. Dywizjonu Specjalnego Przeznaczenia (Special Duty Squadron), wykonuj\u0105cego loty z zaopatrzeniem dla Armii Krajowej.<\/p>\n\n\n\n
Po rozwi\u0105zaniu, w kwietniu 1943 roku, Polskiego 301. Dywizjonu Bombowego, cz\u0119\u015b\u0107 jego za\u0142\u00f3g przydzielono do brytyjskiego 138. Dywizjonu Specjalnego Przeznaczenia jako jego eskadr\u0119. Pod koniec 1943 roku, przemianowano eskadr\u0119 na 301. Polsk\u0105 Eskadr\u0119 Specjalnego Przeznaczenia (301. Polish Special Duty Flight), a nast\u0119pnie na 1586. Eskadr\u0119 Specjalnego Przeznaczenia (1586 Special Duty Flight). Na samolotach Halifax i Liberator Polska eskadra, wraz z innymi jednostkami sojuszniczymi, zaopatrywa\u0142a oddzia\u0142y Armii Krajowej w Polsce. Samolotami transportowano mi\u0119dzy innymi Cichociemnych i wykonywano loty z zaopatrzeniem w czasie Powstania Warszawskiego. W listopadzie 1944 roku, eskadr\u0119 wzmocniono i przemianowano ponownie na 301. Dywizjon, a w marcu 1945 roku, przeniesiono do lotnictwa transportowego. Po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej, do grudnia 1946 roku, Polacy w sk\u0142adzie 301. Dywizjonu wykonywali loty transportowe, na samolotach wersji C Mk.VIII.<\/p>\n\n\n\n
Loty ze zrzutami do Polski trwa\u0142y 47 miesi\u0119cy, od nocy 15\/16 lutego 1941 roku, do nocy 28\/29 grudnia 1944 roku. W lotach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 966 samolot\u00f3w, z kt\u00f3rych 512 dolecia\u0142o do Polski. Przerzucono do Polski 345 spadochroniarzy Cichociemnych. W zasobnikach i paczkach zrzucono \u0142\u0105cznie 590 000 kg zaopatrzenia; bro\u0144, amunicja, lekarstwa, 35 milion\u00f3w $US, 20 milion\u00f3w marek germa\u0144skich, 41 milion\u00f3w okupacyjnych z\u0142otych polskich. By\u0142o to niewiele, jak na potrzeby walcz\u0105cego, od 1 wrze\u015bnia 1939 roku, Polskiego Narodu, ale ogromnie wzrasta\u0142o morale Polskich \u017co\u0142nierzy i ludno\u015bci cywilnej. Za\u0142ogi samolot\u00f3w ponios\u0142y ogromne straty. W okresie Powstania Warszawskiego utracono oko\u0142o 30 % za\u0142\u00f3g samolot\u00f3w. Cmentarz lotnik\u00f3w alianckich w Krakowie znajduje si\u0119 przy ulicy Prandoty. Chwa\u0142a Bohaterom!<\/p>\n\n\n\n
Konstrukcja Handley Page Halifax.<\/h2>\n\n\n\n
Handley Page Halifax to czterosilnikowy \u015bredniop\u0142at, o konstrukcji ca\u0142kowicie metalowej. Z przodu kad\u0142uba znajdowa\u0142o si\u0119 oszklone stanowisko bombardiera, a nad nim wie\u017cyczka strzelecka z dwoma karabinami maszynowymi. Nast\u0119pnie nos zmieniono na bardziej op\u0142ywowy. W przedniej cz\u0119\u015bci by\u0142o stanowisko bombardiera-strzelaca. Za cz\u0119\u015bci\u0105 nosow\u0105 kad\u0142uba znajdowa\u0142a si\u0119 przeszklona kabina pilot\u00f3w. Na grzbiecie, w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci samolotu, umieszczona by\u0142a wie\u017cyczka strzelecka; za wyj\u0105tkiem wersji Mk.I, wersji transportowych i specjalnych. W dolnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba znajdowa\u0142a si\u0119 komora bombowa. Na ko\u0144cu kad\u0142uba samolotu znajdowa\u0142a si\u0119 wie\u017cyczka strzelecka z czterema karabinami maszynowymi.\u00a0 Samolot mia\u0142 usterzenie zdwojone, stateczniki i stery mia\u0142y obrys zbli\u017cony do tr\u00f3jk\u0105tnego (wczesne wersje) lub trapezowego. Samolot mia\u0142 podwozie klasyczne. G\u0142\u00f3wne golenie z pojedynczymi ko\u0142ami, wci\u0105gane by\u0142y do gondoli wewn\u0119trznych silnik\u00f3w. K\u00f3\u0142ko ogonowe samonastawne, nie chowane.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142oga sk\u0142ada\u0142a si\u0119 zwykle z siedmiu lotnik\u00f3w: dw\u00f3ch pilot\u00f3w, mechanika pok\u0142adowego, nawigatora, bombardiera, radiotelegrafisty, strzelca pok\u0142adowego g\u00f3rnego i strzelca ogonowego. Cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniejszych samolot\u00f3w wersji bombowych posiada\u0142a radar H2S do obserwacji powierzchni ziemi w celu u\u0142atwienia celowania lub do rozpoznania meteorologicznego. Handley Page Halifax by\u0142 pierwszym samolotem, na kt\u00f3rym zamontowano ten radar w marcu 1942 roku. Wersje transportowe specjalnego przeznaczenia mia\u0142y dodatkowe zbiorniki paliwa w komorze bombowej. W wersji do zada\u0144 specjalnych, w pod\u0142odze \u0142adowni by\u0142a zamontowana okr\u0105g\u0142a klapa otwierana do wn\u0119trza, przez kt\u00f3r\u0105 wyskakiwali skoczkowie i zrzucano pojemniki z zaopatrzeniem.<\/p>\n\n\n\n
Nap\u0119d stanowi\u0142y cztery silniki rz\u0119dowe Rolls-Royce Merlin w kilku odmianach lub gwiazdowe Bristol Hercules. Moc silnik\u00f3w wynosi\u0142a od 4 x 1 280 KM do 4 x 1 800 KM. \u015amig\u0142a trzyp\u0142atowe Rotol, o \u015brednicy 3,8 m, metalowe, o regulowanym skoku \u0142opat.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T Handley Page Halifax: Za\u0142oga 7 lotnik\u00f3w. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 30,12 m oraz 31,75 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 21,82 m. Wysoko\u015b\u0107 6,32 m. Powierzchnia no\u015bna 116 m2 oraz 118,4 m2. Masa w\u0142asna 17 208 – 17 350 kg. Masa startowa 29 056 – 29 510 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 418 – 454 km\/h. Pu\u0142ap 7 315 m. Zasi\u0119g 1 658 km.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w 2025-01-03 Handley Page Halifax. Handley Page Halifax to jest ci\u0119\u017cki, brytyjski, czterosilnikowy bombowiec z okresu drugiej wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3r\u0105 rozpocz\u0119li germa\u0144cy i ich bracia moskale. W tym czasie, bombowiec Handley Page Halifax by\u0142 zaliczany do samolot\u00f3w strategicznych. Prototyp samolotu pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 25 pa\u017adziernika 1940 roku. Produkcja trwa\u0142a w okresie 1940-1946, zbudowano […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6460,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-6459","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6459"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6464,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6459\/revisions\/6464"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}