Zamieszczamy artyku\u0142u, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w “Tygodniku K\u0119pi\u0144skim” nr 4\/2010 w dniu 28.01.2010 roku. Autorem artyku\u0142u jest major w stanie spoczynku pilot Janusz Smiatacz.<\/p>\n\n\n\n Opis zdj\u0119cia: Na takim samolocie, MiG-21 PF, zgin\u0105\u0142 porucznik pilot W\u0142adys\u0142aw BETKA.<\/p>\n\n\n\n W dniu 23 stycznia 2008 roku, w pobli\u017cu lotniska wojskowego w Miros\u0142awcu, rozbi\u0142 si\u0119 samolot CASA 295, grzebi\u0105c pod swoimi szcz\u0105tkami 20 polskich lotnik\u00f3w wojskowych. Zgin\u0119\u0142o kilku moich znajomych. Kilku przyjaci\u00f3\u0142 mia\u0142o szcz\u0119\u015bcie. Wysiedli wcze\u015bniej w Powidzu i Krzesinach. W telewizji, radiu i internecie pe\u0142no r\u00f3\u017cnych komentarzy, opis\u00f3w naocznych \u015bwiadk\u00f3w, domys\u0142\u00f3w i zdj\u0119\u0107 z miejsca katastrofy. Prezydent og\u0142osi\u0142 \u017ca\u0142ob\u0119 narodow\u0105. Rozg\u0142os i szum medialny. Tak jest teraz, ale jeszcze kilkana\u015bcie lat temu\u2026 O TYM SI\u0118 NIE M\u00d3WI\u0141O!<\/p>\n\n\n\n W latach \u201ezimnej wojny\u201d \u017cadnej ze skonfliktowanych ze sob\u0105 stron nie zale\u017ca\u0142o na tym, aby upublicznia\u0107 zaistnia\u0142e katastrofy samolot\u00f3w wojskowych. Traktowano te zdarzenia jako swego rodzaju ma\u0142e pora\u017cki i zazwyczaj nadawano klauzule tajno\u015bci na przebieg badania przyczyn, wyniki i wnioski z tych\u017ce katastrof. Teraz, po wielu, wielu latach oraz po ca\u0142kowitej zmianie sytuacji geopolitycznej i militarnej, mo\u017cna ju\u017c wi\u0119cej dowiedzie\u0107 si\u0119 o przesz\u0142o\u015bci. Chcia\u0142bym szczeg\u00f3lnie zainteresowa\u0107 czytelnik\u00f3w dwoma z wielu katastrof, kt\u00f3re wydarzy\u0142y si\u0119 w powojennej historii polskiego lotnictwa wojskowego, a to ze wzgl\u0119du na to, \u017ce smutnymi ich bohaterami byli \u201enasi\u201d – ludzie z naszego regionu.<\/p>\n\n\n\n Pierwsz\u0105 z nich by\u0142a katastrofa samolotu MiG-21 z 1. pu\u0142ku lotnictwa my\u015bliwskiego w Mi\u0144sku Mazowieckim. Mia\u0142a ona miejsce w dniu 30 czerwca 1966 roku. Rok ma tu znaczenie, poniewa\u017c wtedy te nadd\u017awi\u0119kowe, na \u00f3wczesne czasy bardzo nowoczesne my\u015bliwce, dopiero od pi\u0119ciu lat by\u0142y na wyposa\u017ceniu polskiego lotnictwa. Wielu pilot\u00f3w dopiero zapoznawa\u0142o si\u0119 z tym samolotem, o ca\u0142kowicie innej ni\u017c dotychczas znana im, charakterystyce aerodynamicznej (skrzyd\u0142a w kszta\u0142cie delta) oraz dysponuj\u0105cym zwi\u0119kszonymi mo\u017cliwo\u015bciami pilota\u017cowymi i bojowymi, co czasem prowadzi\u0142o do du\u017cych problem\u00f3w w pilotowaniu tego typu samolotu.<\/p>\n\n\n\n Pilotem MiG-21, kt\u00f3ry uleg\u0142 katastrofie, by\u0142 porucznik W\u0142adys\u0142aw BETKA, syn Stanis\u0142awa, urodzony 21 stycznia 1939 roku, w podk\u0119pi\u0144skim FELIKSOWIE. By\u0142 absolwentem Oficerskiej Szko\u0142y Lotniczej w Radomiu, w 1962 roku. W 1966 roku, zajmowa\u0142 stanowisko starszego pilota eskadry lotnictwa po\u015bcigowego w 1. Pu\u0142ku Lotnictwa My\u015bliwskiego. By\u0142 ju\u017c pilotem pierwszej klasy, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 swego nalotu wykona\u0142 na starszych typach samolot\u00f3w odrzutowych.<\/p>\n\n\n\n Feralnego dnia wystartowa\u0142 w sk\u0142adzie pary, jako \u201eprowadzony\u201d z lotniska w Mi\u0144sku Mazowieckim. Lot odbywa\u0142 si\u0119 w tak zwanych DTWA (Dzie\u0144 \u2013 Trudne Warunki Atmosferyczne). Po starcie musia\u0142 wi\u0119c, zgodnie z zadaniem, przebi\u0107 chmury w g\u00f3r\u0119, utrzymuj\u0105c kontakt wzrokowy z samolotem swojego \u201eprowadz\u0105cego\u201d. Podczas przebijania chmur zgubi\u0142 samolot \u201eprowadz\u0105cego\u201d z oczu, dlatego zgodnie z procedur\u0105 odszed\u0142 w prawo, aby nie dopu\u015bci\u0107 do kolizji w powietrzu. Niestety, podczas tego manewru prawdopodobnie utraci\u0142 orientacj\u0119 przestrzenn\u0105 (niebezpieczna sytuacja w locie z ograniczon\u0105 widoczno\u015bci\u0105, w chmurach lub w nocy, kiedy pilot nie wie, w jakim po\u0142o\u017ceniu wzgl\u0119dem ziemi znajduje si\u0119 statek powietrzny) i samolot run\u0105\u0142 niesterowany w d\u00f3\u0142. Pilot pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 jeszcze ratowa\u0107 u\u017cywaj\u0105c fotela katapultowego, ale zrobi\u0142 to zbyt nisko i nie zd\u0105\u017cy\u0142y zadzia\u0142a\u0107 wszystkie mechanizmy otwieraj\u0105ce spadochron. Samolot zderzy\u0142 si\u0119 z ziemi\u0105 w rejonie miejscowo\u015bci Olszyna, a pilot poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 na miejscu. Porucznik W\u0142adys\u0142aw BETKA pochowany zosta\u0142 na cmentarzu parafialnym w BARANOWIE.<\/p>\n\n\n\n Druga katastrofa, o kt\u00f3rej chcia\u0142bym napisa\u0107 by\u0142a bardziej spektakularna. Pewnie dlatego, \u017ce zgin\u0119li w niej r\u00f3wnie\u017c bardzo wa\u017cni pasa\u017cerowie, mi\u0119dzy innymi \u00f3wczesny Minister Spraw Wewn\u0119trznych Wies\u0142aw Ociepka oraz kilku wysokich rang\u0105 oficer\u00f3w Wojska Polskiego i sojuszniczej Armii Czechos\u0142owackiej. Nie oby\u0142o si\u0119 wi\u0119c bez podania do opinii publicznej komunikatu o zaistnia\u0142ym wypadku, ale by\u0142 on bardzo lakoniczny, bez \u017cadnych zb\u0119dnych komentarzy czy dr\u0105\u017cenia tematu!<\/p>\n\n\n\n Katastrofa wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 28 lutego 1973 roku, o godzinie 22;53 przed pasem lotniska wojskowego w Goleniowie niedaleko Szczecina. Jest ona o tyle istotna w moich rozwa\u017caniach, poniewa\u017c drugim pilotem pi\u0119cioosobowej za\u0142ogi samolotu transportowego An-24, kt\u00f3ry uleg\u0142 wtedy rozbiciu, by\u0142 kapitan Kazimierz MARCZAK, syn Stanis\u0142awa, r\u00f3wnie\u017c cz\u0142owiek st\u0105d, urodzony 4 stycznia 1939 roku w KU\u0179NICY STAREJ, powiat OSTRZESZ\u00d3W.<\/p>\n\n\n\n By\u0142 on bardzo do\u015bwiadczonym pilotem, absolwentem Oficerskiej Szko\u0142y Lotniczej w Radomiu z 1960 roku. Na r\u00f3\u017cnych typach samolot\u00f3w transportowo \u2013 \u0142\u0105cznikowych wylata\u0142 ponad 3 500 godzin. Pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 starszego pilota 1. Eskadry Transportowej 36. Specjalnego Pu\u0142ku Lotniczego w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n Tu\u017c przed p\u00f3\u0142noc\u0105 28 lutego 1973 roku, samolot An-24 z za\u0142og\u0105 i wa\u017cnymi pasa\u017cerami, zacz\u0105\u0142 podchodzi\u0107 do l\u0105dowania na lotnisku w Goleniowie. W odleg\u0142o\u015bci 3 km od pocz\u0105tku pasa startowego gwa\u0142townie i niespodziewanie zacz\u0105\u0142 si\u0119 zni\u017ca\u0107. Na skutek tego zni\u017cania zderzy\u0142 si\u0119 ze \u015bcian\u0105 lasu. Zdaniem komisji badaj\u0105cej t\u0105 katastrof\u0119, gwa\u0142towne przej\u015bcie na zni\u017canie musia\u0142o by\u0107 spowodowane jakim\u015b czynnikiem zewn\u0119trznym. Najbardziej prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0105, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a zaburzenie lotu na d\u0142ugo\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 1 kilometr, by\u0142o na\u0142o\u017cenie si\u0119 na siebie kilku bardzo niekorzystnych czynnik\u00f3w: oblodzenia statecznika poziomego oraz dodatkowo bardzo silnej turbulencji przy ma\u0142ej pr\u0119dko\u015bci podchodzenia do l\u0105dowania z ju\u017c wypuszczonymi klapami i podwoziem (kto lata\u0142 lub nadal lata mo\u017ce sobie wyobrazi\u0107, w jak niekorzystnym po\u0142o\u017ceniu znalaz\u0142 si\u0119 wtedy statek powietrzny!). W tej szczeg\u00f3lnej sytuacji zaskoczona nag\u0142ym zni\u017caniem za\u0142oga nie by\u0142a w stanie, pomimo wyra\u017anych stara\u0144, wyprowadzi\u0107 samolotu do lotu poziomego. Spad\u0142 on na ziemi\u0119 2 kilometry przed pocz\u0105tkiem pasa startowego. Zgin\u0119\u0142a ca\u0142a za\u0142oga i wa\u017cni pasa\u017cerowie.<\/p>\n\n\n\n Co istotne, komisja badaj\u0105ca wypadek nie dopatrzy\u0142a si\u0119 w dzia\u0142aniach za\u0142ogi \u017cadnego b\u0142\u0119du w sztuce pilota\u017cu. Wszyscy oni zostali p\u00f3\u017aniej po\u015bmiertnie awansowani na wy\u017csze stopnie wojskowe. Major pilot Kazimierz MARCZAK zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego o tym pisz\u0119? Powod\u00f3w jest kilka. Przede wszystkim chcia\u0142bym zainteresowa\u0107 czytelnik\u00f3w nieznanymi wydarzeniami z przesz\u0142o\u015bci, w kt\u00f3rych udzia\u0142 (czasem niestety tragiczny) mieli ludzie pochodz\u0105cy z naszego regionu. Prywatnie chcia\u0142bym r\u00f3wnie\u017c tym artyku\u0142em z\u0142o\u017cy\u0107 ho\u0142d tym wszystkim polskim pilotom wojskowym, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w trakcie pe\u0142nienia swoich nie\u0142atwych obowi\u0105zk\u00f3w, szczeg\u00f3lnie za\u015b tym, kt\u00f3rych zna\u0142em osobi\u015bcie. Ostatni pow\u00f3d jest oczywisty\u2026 JU\u017b MO\u017bNA O TYM M\u00d3WI\u0106! Cze\u015b\u0107 Ich pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n Major w stanie spoczynku pilot Janusz Smiatacz.<\/p>\n\n\n\n Ps. Do przygotowania artyku\u0142u wykorzysta\u0142em informacje z opracowania \u201ePami\u0119ci lotnik\u00f3w wojskowych 1945 \u2013 2003\u201d \u2013 praca zbiorowa pod redakcj\u0105 pp\u0142k doktora J\u00f3zefa Zieli\u0144skiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u0119pno 2024-01-25 Autor – Major w stanie spoczynku pilot Janusz Smiatacz. Tragedia MiG-21 PF nb 2405 nr 762405 z 1. PLM Warszawa w dniu 30.06.1966r. Zamieszczamy artyku\u0142u, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w “Tygodniku K\u0119pi\u0144skim” nr 4\/2010 w dniu 28.01.2010 roku. Autorem artyku\u0142u jest major w stanie spoczynku pilot Janusz Smiatacz. Opis zdj\u0119cia: Na takim samolocie, MiG-21 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6276,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-6275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tragedie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6275"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6278,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6275\/revisions\/6278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/wp.polot.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/MiG-21-PF-nb-2004.-2023-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman01-1024x629.png\")
![\"\"](\"https:\/\/wp.polot.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/MiG-21-PF-nb-2004.-2023-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x668.png\")
Pilot z Feliksowa.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Pilot z Ku\u017anicy Starej.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n