![\"\"](\"https:\/\/wp.polot.net\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Lisunow-Li-2-SP-LAS-w-muzeum-w-Drzonowie.-Zdjecie-Jaroslaw-Sobocinski01-1024x574.png\")
![\"\"](\"https:\/\/wp.polot.net\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Lisunow-Li-2-SP-LAS-w-muzeum-w-Drzonowie.-Zdjecie-Jaroslaw-Sobocinski02-1024x573.png\")
![\"\"](\"https:\/\/wp.polot.net\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Lisunow-Li-2-SP-LAS-w-muzeum-w-Drzonowie.-Zdjecie-Jaroslaw-Sobocinski03-1024x574.png\")
Wizyty fotoreporter\u00f3w i pasjonat\u00f3w wojskowo\u015bci, odwiedzaj\u0105cych muzea, szczeg\u00f3lnie te, po\u0142o\u017cone na uboczu, uwieczniaj\u0105cych eksponaty na zdj\u0119ciach czy filmach s\u0105 zwykle zdominowane okre\u015blonymi osobistymi mo\u017cliwo\u015bciami czasowymi przyje\u017cd\u017caj\u0105cych a poprzez to tak\u017ce domy\u015blnymi warunkami pogodowymi, jakie trafi\u0105 si\u0119 w danym dniu. Innym z element\u00f3w, jakie brane s\u0105 pod uwag\u0119 z punktu widzenia dokumentacji fotograficznej, jest okres, gdy na drzewach jeszcze nie ma li\u015bci albo ju\u017c ich nie ma \u2013 aby warunki o\u015bwietleniowe by\u0142y lepsze, aby nie by\u0142o du\u017cych r\u00f3\u017cnic w kontra\u015bcie mi\u0119dzy s\u0142o\u0144cem a cieniami. Ale w takich okresach niestety s\u0105 najmniej sprzyjaj\u0105ce warunki do prac przy sprz\u0119cie plenerowym, konserwacji, renowacji ale tak\u017ce ich czyszczenia czy mycia. Tote\u017c fotografie zbior\u00f3w lotniczych, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne w Internecie a by\u0142y wykonane jesieni\u0105 lub wczesn\u0105 wiosn\u0105, prezentuj\u0105 okre\u015blony ich stan estetyczny. Po datach wykonania fotografii prezentowanych w Internecie na r\u00f3\u017cnych forach wida\u0107, w jakim okresie by\u0142y wykonane. Mimo to, prezentowane fotografie w jaki\u015b spos\u00f3b okre\u015blaj\u0105 medialnie plac\u00f3wk\u0119. W niewielu komentarzach zawarte jest zrozumienie tematu, w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 to raczej oboj\u0119tne lub te\u017c negatywne uwagi.<\/p>\n\n\n\n
Muzeum w Drzonowie ma 4,5 ha powierzchni, mie\u015bci si\u0119 na terenie parku krajobrazowego, na kt\u00f3rym jest obecnie 30 pomnik\u00f3w przyrody. Jeszcze kilka lat temu by\u0142y 32, lecz dwa wielkie drzewa zosta\u0142y w tym czasie powalone przez wichury. Ale przecie\u017c nie tylko pomniki przyrody s\u0105 przewracane przez wiatr. Praktycznie wi\u0119kszo\u015b\u0107 eksponat\u00f3w lotniczych (i nie tylko oczywi\u015bcie, cho\u0107 lotnicze s\u0105 zdecydowanie delikatniejsze ni\u017c czo\u0142gi czy dzia\u0142a) na przeci\u0105gu wielu lat ekspozycji, odnosi\u0142a wi\u0119ksze lub mniejsze uszkodzenia w wyniku dzia\u0142ania warunk\u00f3w atmosferycznych powi\u0105zanych z ekspozycj\u0105 pod drzewami.<\/p>\n\n\n\n
Na terenie parku krajobrazowego dzia\u0142ania zwi\u0105zane z regulacj\u0105 zabytkowej, parkowej zieleni, drzewostanu, a nawet samych ga\u0142\u0119zi drzew, s\u0105 bardzo utrudnione. Dlatego Muzeum w Drzonowie jest zmuszone dzia\u0142a\u0107 w bardzo trudnych warunkach, je\u015bli m\u00f3wimy o utrzymaniu stanu technicznego i czysto\u015bci eksponat\u00f3w. Niestety sporo z tych zabytkowych nasadze\u0144 parkowych to wieloletnie lipy i klony, brzozy i kasztanowce. Wszystkie te drzewa bardzo zabrudzaj\u0105 eksponaty, szczeg\u00f3lnie w okresie kwitnienia, a p\u00f3\u017aniej dojrzewania zarodnik\u00f3w, za\u015b nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej ju\u017c od po\u0142owy sierpnia a\u017c do listopada, przekwitania, z pot\u0119\u017cn\u0105 mas\u0105 li\u015bci, tak\u017ce nios\u0105cych ze sob\u0105 brud i wilgo\u0107. Na ponad 150 eksponat\u00f3w w plenerze, ilo\u015b\u0107 zatrudnionych pracownik\u00f3w merytorycznych i technicznych \u0142\u0105cznie to jedynie kilka os\u00f3b, zajmuj\u0105cych si\u0119 wszystkim, od prac renowacyjnych zaczynaj\u0105c, po utrzymanie zieleni, prowadzenie dokumentacji zbior\u00f3w, organizacji imprez i wystaw, pozyskiwanie nowych eksponat\u00f3w, na oprowadzaniu wycieczek ko\u0144cz\u0105c. To oczywi\u015bcie jedynie uproszczone spojrzenie na ca\u0142o\u015b\u0107 muzealnych zada\u0144.<\/p>\n\n\n\n
W takich specyficznych i niezmiernie trudnych warunkach, prace wykonane jedynie na wolnym powietrzu (muzeum nie dysponuje na swoim terenie \u017cadnym miejscem pozwalaj\u0105cym na niezale\u017cne od pogody prace remontowe du\u017cych obiekt\u00f3w ani fachowcami zajmuj\u0105cymi si\u0119 stricte renowacj\u0105), mimo ich prowadzenia w najlepszych, najbardziej dogodnych warunkach pogodowych \u2013 cho\u0107 oczywi\u015bcie dalekich od idealnych, renowacje nie s\u0105 trwa\u0142e, wytrzymuj\u0105 jedynie kilka-kilkana\u015bcie lat i eksponaty powracaj\u0105 do poprzedniego, z\u0142ego stanu. Z powodu skromnej liczby pracownik\u00f3w oraz warunk\u00f3w pogodowych, sprz\u0119tu z regu\u0142y nie myje si\u0119 ani nie konserwuje w listopadzie, grudniu, styczniu czy w lutym, nieraz tak\u017ce marzec nie pozwala jeszcze na prace terenowe przez zmienn\u0105 pogod\u0119 (deszcze i bardzo ch\u0142odn\u0105 aur\u0119). Prace te wykonuje si\u0119 na sezon, zaczynaj\u0105c od kwietnia, je\u015bli aura pozwala, a niejednokrotnie nawet dopiero na pocz\u0105tku maja. Ale to zn\u00f3w jest okres kwitnienia, wi\u0119c umyte eksponaty w kr\u00f3tkim czasie ponownie pokrywaj\u0105 si\u0119 brudem. W tych specyficznych warunkach, eksponaty s\u0105 zabrudzane przez drzewostan praktycznie na bie\u017c\u0105co, ca\u0142y sezon. R\u0119czne mycie eksponat\u00f3w jest czasoch\u0142onne za\u015b ci\u015bnieniowe w wielu przypadkach niewskazane (i nie powinno by\u0107 stosowane), aby niepotrzebnie nie uszkadza\u0107 powierzchni lakierniczej – szczeg\u00f3lnie w przypadku sprz\u0119tu lotniczego, pod du\u017cym ci\u015bnieniem aluminium ulega zmiennym napr\u0119\u017ceniom a wi\u0119c powoduje tak\u017ce mikro-p\u0119kni\u0119cia w pokryciu lakierniczym czyli w efekcie szybsze odpadanie farby. Mycie pod niewielkim ci\u015bnieniem jest nieskuteczne, gdy samoloty ulegaj\u0105 kleistym czarnym osadom z lipy czy klonu. Prace teoretycznie mo\u017cna by wykonywa\u0107 pod wiatami, jednak ich rozpi\u0119to\u015b\u0107 i wysoko\u015b\u0107 w przypadku eksponat\u00f3w lotniczych jest do\u015b\u0107 du\u017ca. Samoloty Su-7\/Su-20\/Su-22M4 maj\u0105 wysoko\u015b\u0107 rz\u0119du 4,8 m, wi\u0119c wiata musia\u0142aby mie\u0107 minimum oko\u0142o 6 m wysoko\u015bci i szeroko\u015bci 12 m, za\u015b I\u0142-14T – wysoko\u015b\u0107 7,8 m, czyli wiata oko\u0142o 9 m – to wysoko\u015b\u0107 3 pi\u0119tra budynku (jak spory hangar!). Pami\u0119taj\u0105c o warunkach pogodowych, kt\u00f3re wielokrotnie powala\u0142y drzewa na terenie muzeum, wiata musia\u0142a by by\u0107 bardzo solidna – a wi\u0119c droga i ci\u0119\u017cka, za\u015b teren Lubuskiego Muzeum Wojskowego w wielu miejscach jest bardzo grz\u0105ski. Ponadto wiata nie chroni w pe\u0142ni od brudu ani od wilgoci. W konsekwencji do dzia\u0142a\u0144 potrzeba wi\u0119cej czasu i ludzi, bo do konserwacji, napraw i czyszczenia jest wtedy nie tylko eksponat ale te\u017c i wiata nad nim, kt\u00f3ra jest tak samo zabrudzana jak eksponat. Przy du\u017cej ilo\u015bci drzew (plener muzeum jest w konwencji parkowej) problem jest naprawd\u0119 spory. Zgodnie z przepisami pracy i BHP pracownik bez uprawnie\u0144 wysoko\u015bciowych mo\u017ce podejmowa\u0107 dzia\u0142ania na maksymalnej wysoko\u015bci 2 m, a samoloty wymagaj\u0105 wiat o wysoko\u015bci 6-9 m. W tej sytuacji pracownicy techniczni powinni mie\u0107 uprawnienia wysoko\u015bciowe, aby m\u00f3c prowadzi\u0107 prace przy czyszczeniu i naprawie wiat ale tak\u017ce i prowadzenia prac renowacyjnych przy statecznikach samolot\u00f3w i na ich skrzyd\u0142ach. Niestety to kolejne koszty i to obecnie niema\u0142e dla muze\u00f3w. Dochodzi wi\u0119c do pewnego paradoksu. Przy niedu\u017cej ilo\u015bci pracownik\u00f3w, zamiast zajmowa\u0107 si\u0119 eksponatami, musieliby tak\u017ce zaj\u0105c si\u0119 utrzymaniem stanu technicznego wiat. A skoro pracownik\u00f3w jest zbyt ma\u0142o do opieki nad eksponatami, to w tej sytuacji owe braki jeszcze si\u0119 powi\u0119ksz\u0105!<\/p>\n\n\n\n
Mimo bardzo trudnych warunk\u00f3w, renowacje sprz\u0119tu s\u0105 prowadzone w ramach dost\u0119pnych mo\u017cliwo\u015bci – zmienna aura nie pozwala na bie\u017c\u0105co prowadzi\u0107 prac w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y, a to nie tylko deszcz lecz tak\u017ce wilgo\u0107 w powietrzu i od trawy oraz wiele innych czynnik\u00f3w. Producenci wyrob\u00f3w chemicznych (farb, lakier\u00f3w, szpachli, podk\u0142ad\u00f3w etc.) oferuj\u0105 gwarancj\u0119 na swoje wyroby wy\u0142\u0105cznie przy spe\u0142nieniu wyidealizowanych, okre\u015blonych warunk\u00f3w ich u\u017cycia. Nie jest w tym nic dziwnego, rzecz jasna. Jednak gwarancja trwa\u0142o\u015bci wykonanych pow\u0142ok renowacyjnych nawet przy spe\u0142nieniu wszystkich norm i zalece\u0144 jest okre\u015blana maksymalnie na 5-6 lat! Po tym okresie stan eksponatu w kwestii czasu, to loteria. Dla eksponat\u00f3w muzeum b\u0119d\u0105cych na wolnym powietrzu, jest to czas niezmiernie kr\u00f3tki, szczeg\u00f3lnie, gdy we\u017amiemy pod uwag\u0119 czasoch\u0142onno\u015b\u0107 remontu. Dobrych dni na remonty \u201epod chmurk\u0105\u201d odno\u015bnie w\u0142a\u015bciwej pogody jest w roku naprawd\u0119 niewiele, upa\u0142y powy\u017cej 35 stopni C. r\u00f3wnie\u017c nie s\u0142u\u017c\u0105 pracom malarskim i renowacyjnym, cho\u0107by z powodu bardzo du\u017cego nagrzewania powierzchni aluminium.<\/p>\n\n\n\n
Pewnego gor\u0105cego lata pracownicy muzeum zrobili test. Kawa\u0142ek lotniczego aluminium (duraluminium) zosta\u0142o wystawione na s\u0142o\u0144cu na kilka godzin. Oko\u0142o godz. 14;00 na ten element zosta\u0142o rozbite surowe jajko. Bia\u0142ko w ci\u0105gu kilku minut \u015bci\u0119\u0142o si\u0119 a \u017c\u00f3\u0142tko zmatowia\u0142o. Jaka wi\u0119c by\u0142a temperatura elementu? Nie by\u0142a mierzona termometrem, bo test nie by\u0142 eksperymentem naukowym a rodzajem dowcipu, ale nale\u017cy przypuszcza\u0107, i\u017c by\u0142o to oko\u0142o 70 stopni Celsjusza. To wiele m\u00f3wi o pracy na sprz\u0119cie na wolnym powietrzu.<\/p>\n\n\n\n
W muzealnych remontach pomagaj\u0105 z wielkim zaanga\u017cowaniem, cho\u0107 jedynie dorywczo, zar\u00f3wno pasjonaci jak i uczniowie na praktykach, np. z klasy technik\u00f3w-mechanik\u00f3w lotniczych z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Technicznych w Zielonej G\u00f3rze. To bardzo wa\u017cna i niezmiernie warto\u015bciowa pomoc, za kt\u00f3r\u0105 muzeum jest wdzi\u0119czne wszystkim jej uczestnikom.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119sto ze smutkiem stwierdzam, i\u017c wielu zwiedzaj\u0105cych, czy to pasjonat\u00f3w wojskowo\u015bci czy fotoreporter\u00f3w, nie tylko lotnictwa, (oczywi\u015bcie nie generalizuj\u0119, nie dotyczy to wszystkich), cho\u0107 szeroko wydaj\u0105 opinie dotycz\u0105ce wygl\u0105du samolot\u00f3w i innego sprz\u0119tu muzealnego, nie maj\u0105 wiedzy dotycz\u0105cej utrzymania stanu technicznego statk\u00f3w powietrznych w specyficznych warunkach terenowych, gdy s\u0105 one ju\u017c eksponatami, aby nie zaszkodzi\u0107 ich historycznemu wygl\u0105dowi. Wiele jest przypadk\u00f3w, gdy mimo dobrej woli, ch\u0119ci, realnego wysi\u0142ku i wielu stara\u0144, odnowiony i prezentowany na wolnym powietrzu eksponat po jakim\u015b czasie zaczyna wygl\u0105da\u0107 nierealistycznie, wr\u0119cz groteskowo poprzez starzenie pigment\u00f3w u\u017cytych farb i zmian\u0119 (nieraz bardzo radykaln\u0105) odcienia ich barwy. To bardzo istotne przy podejmowaniu renowacji, gdy obiekt ma zachowywa\u0107 historyczny wygl\u0105d a nie jest gad\u017cetem reklamowym przy stacji benzynowej czy parku rozrywki. Zreszt\u0105 problem utrzymania eksponat\u00f3w w plenerze dotyczy bardzo wielu muze\u00f3w, nie tylko w Polsce, tak\u017ce w Niemczech, Francji, Belgii, Holandii i wielu innych pa\u0144stwach (osobi\u015bcie odwiedza\u0142em wiele takich plac\u00f3wek), kt\u00f3re swoje zbiory eksponuj\u0105 na wolnym powietrzu a degradacja ich malowania oraz stan techniczny s\u0105 analogiczne do tego, jaki widzimy w polskich muzeach. I nie zawsze jest to jedynie problem braku funduszy (zawsze jednak jest to g\u0142\u00f3wny k\u0142opot) lecz tak\u017ce szybko\u015bci degradacji farb i lakier\u00f3w na wolnym powietrzu przy dzisiejszej niskiej trwa\u0142o\u015bci dost\u0119pnych wyrob\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego, je\u015bli chcemy pomaga\u0107 plac\u00f3wkom historycznym w kontek\u015bcie wizerunkowym \u2013 prosimy jako muzealnicy, o wi\u0119cej zrozumienia. O spojrzenie w nieco g\u0142\u0119bszy, bardziej analityczny spos\u00f3b na to co widzimy w muzealnych plenerach, zwr\u00f3cenie uwagi na fakt, i\u017c plac\u00f3wki tego typu maj\u0105 bardzo powa\u017cny k\u0142opot z doprowadzeniem eksponat\u00f3w do stanu cho\u0107by zbli\u017conego do autentycznego z okresu eksploatacji w wojsku, czego zwiedzaj\u0105cy i pasjonaci oczekuj\u0105 a nie \u201eodmalowania\u201d samolotu w og\u00f3le \u2013 jak nieraz s\u0142yszymy, aby wygl\u0105da\u0142 jak nowy. Pami\u0119tajmy, \u017ce muzea to nie parki zabaw ani rozrywki, to miejsca z natury maj\u0105ce zdecydowanie inne za\u0142o\u017cenia ni\u017c galerie, gdzie wszystko ma b\u0142yszcze\u0107, zach\u0119caj\u0105c do jak najwi\u0119kszych zakup\u00f3w. Muzea to miejsca poznawania historii, nie tylko tej sprzed setek lat, tak\u017ce tej, kt\u00f3ra wydarzy\u0142a si\u0119 wczoraj.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw Soboci\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Lubuskie Muzeum Wojskowe. 2024r. Drzon\u00f3w 13-09-2024r. Autor Jaros\u0142aw Soboci\u0144ski Wizyty fotoreporter\u00f3w i pasjonat\u00f3w wojskowo\u015bci, odwiedzaj\u0105cych muzea, szczeg\u00f3lnie te, po\u0142o\u017cone na uboczu, uwieczniaj\u0105cych eksponaty na zdj\u0119ciach czy filmach s\u0105 zwykle zdominowane okre\u015blonymi osobistymi mo\u017cliwo\u015bciami czasowymi przyje\u017cd\u017caj\u0105cych a poprzez to tak\u017ce domy\u015blnymi warunkami pogodowymi, jakie trafi\u0105 si\u0119 w danym dniu. Innym z element\u00f3w, jakie brane s\u0105 pod […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6225,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-6224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6224"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6238,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6224\/revisions\/6238"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}