{"id":621,"date":"2018-06-02T12:00:00","date_gmt":"2018-06-02T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/pzl-swidnik-agusta-westland-eh-101-aw-101-2018r\/"},"modified":"2024-07-13T19:02:38","modified_gmt":"2024-07-13T17:02:38","slug":"pzl-swidnik-agusta-westland-eh-101-aw-101-2018r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=621&lang=pl","title":{"rendered":"PZL \u015awidnik Agusta Westland EH-101 \/ AW.101. 2018r."},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2018-06-02<\/p>\n<p>327a Rozdzia\u0142 2018r.<\/p>\n<h3 id=\"Historia-AgustaWestland-EH-101-\/-AW.101.\"  >Historia AgustaWestland EH-101 \/ AW.101.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/d5c5955018a9df62cace24c4f3dce58b8064d509.png\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/d5c5955018a9df62cace24c4f3dce58b8064d509.png\" alt=\"EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/2aa15a13eae1dbbc792bd1dce5dafbc088bf56a7.png\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/2aa15a13eae1dbbc792bd1dce5dafbc088bf56a7.png\" alt=\"EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/d8932cb8317fcca46593e27eae95142c98e290e4.png\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/d8932cb8317fcca46593e27eae95142c98e290e4.png\" alt=\"EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/69ce1a6fec6248d26bf8939139285a3a6bb855cf.png\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/69ce1a6fec6248d26bf8939139285a3a6bb855cf.png\" alt=\"EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>EH.101, AW.101. 2018 rok Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Agusta-\u015bmig\u0142owce.\"  >Agusta \u015bmig\u0142owce.<\/h3>\n<p>Pocz\u0105tki w\u0142oskich zak\u0142ad\u00f3w Agusta si\u0119gaj\u0105 1907 roku. Wtedy to w\u0142oski konstruktor Giovanni Agusta za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 produkuj\u0105c\u0105 samoloty w\u0142asnej konstrukcji. Wielka wojna \u015bwiatowa spowodowa\u0142a przerwanie dzia\u0142alno\u015bci firmy. Wznowienie produkcji nast\u0105pi\u0142o w 1923 roku. Firma przyj\u0119\u0142a w\u00f3wczas now\u0105 nazw\u0119 Costruzioni Aeronautiche Agusta S.p.a. Zak\u0142ad w\u00f3wczas mie\u015bci\u0142 si\u0119 w Samarate w Lombardii na p\u00f3\u0142nocy W\u0142och. <\/p>\n<p>Najbardziej ambitnym programem firmy by\u0142 czterosilnikowy samolot Agusta A.Z.8, przeznaczony mi\u0119dzy innymi do przewozu 26 pasa\u017cer\u00f3w. Samolot pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 9 czerwca 1958 roku. Konstrukcyjnie przypomina samolot Douglas DC-4. Zak\u0142ad nie otrzyma\u0142 ani jednego zam\u00f3wienia.<\/p>\n<p>Jednak ju\u017c w 1952 roku firma Agusta zakupi\u0142a licencj\u0119 \u015bmig\u0142owca Bell 47. Ta decyzja zawa\u017cy\u0142a na zmianie profilu produkcji. Wsp\u00f3\u0142praca firm Agusta i Bell w wielu badaniach i programach jest prowadzona do chwili obecnej.\u00a0<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owce firmy Agusta tradycyjnie by\u0142y oznaczane liter\u0105 \u201cA\u201d i trzycyfrow\u0105 liczb\u0105. Pierwszym by\u0142 \u015bmig\u0142owiec A.101, kt\u00f3ry mo\u017ce zabra\u0107 na pok\u0142ad 35 pasa\u017cer\u00f3w. Firma zaj\u0119\u0142a si\u0119 tak\u017ce produkcj\u0105 turbinowych nap\u0119d\u00f3w dla swoich wyrob\u00f3w. W 1961 roku Agusta zakupi\u0142a licencj\u0119 na kolejny produkt Bella, \u015bmig\u0142owiec Bell UH-1 Huey. W 1967 roku pojawi\u0142y si\u0119 licencje na produkcj\u0119 \u015bmig\u0142owc\u00f3w Sikorsky SH-3 Sea King, produkowanego w kilku wersjach, a r\u00f3wnie\u017c w 1967 roku zakupiono licencj\u0119 na produkcj\u0119 Boeing CH-47.\u00a0<\/p>\n<p>W 1971 roku firma zbudowa\u0142a najbardziej rozpoznawalny w\u0142asny \u015bmig\u0142owiec oznaczony A.109. W 1983 roku oblatano pierwszy \u015bmig\u0142owiec szturmowy o oznaczeniu Agusta A.129 Mangusta. W 1983 roku wytw\u00f3rnia przej\u0119\u0142a w\u0142oskiego producenta samolot\u00f3w SIAI-Marchetti.\u00a0<\/p>\n<p>Od pocz\u0105tku 80-lat datuje si\u0119 \u015bcis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca firmy Augusta z brytyjsk\u0105 firm\u0105 Westland Helicopters. Pierwszym wsp\u00f3lnym projektem by\u0142 \u015bmig\u0142owiec AgustaWestland AW.101, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 \u015bmig\u0142owiec Sea Kingi. Podj\u0119to tak\u017ce wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi firmami w Zachodniej Europie.\u00a0<\/p>\n<p>W 1992 roku wszystkie te firmy powo\u0142a\u0142y konsorcjum NHIndustries, w kt\u00f3rym Agusta mia\u0142a swoje udzia\u0142y. Efektem prac by\u0142 \u015bmig\u0142owiec NHI NH90. W 1998 roku firma wraz z Bell Helicopter Textron za\u0142o\u017cy\u0142a sp\u00f3\u0142k\u0119 joint venture znan\u0105 pod nazw\u0105 Bell\/Agusta Aerospace Company. Produktem tej wsp\u00f3\u0142pracy jest samolot pionowego startu i l\u0105dowania (VTOL), Bell\/Agusta BA609, poprzednik V-22. W 2001 roku dosz\u0142o do po\u0142\u0105czenia firmy Agusta i brytyjskiego Westland Helicopters i powsta\u0142a nowa firma AgustaWestland, kt\u00f3ra ma oko\u0142o 20 % \u015bwiatowego rynku \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Do chwili obecnej powsta\u0142o oko\u0142o 20 typ\u00f3w \u015bmig\u0142owc\u00f3w przeznaczonych do wykonywania r\u00f3\u017cnych zada\u0144.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Polski-udzia\u0142-w-firmie-Agusta\"  >Polski udzia\u0142 w firmie Agusta<\/h3>\n<p>WSK PZL \u015awidnik szukaj\u0105c zam\u00f3wie\u0144, aby nie doprowadzi\u0107 do likwidacji zak\u0142adu, w 1996 roku zawar\u0142 umow\u0119 z firm\u0105 Agusta na produkcj\u0119 w \u015awidniku element\u00f3w strukturalnych \u015bmig\u0142owc\u00f3w Agusta A.109 (obecnie AgustaWestland AW.109). W \u015awidniku rozpocz\u0119to produkcj\u0119 kad\u0142ub\u00f3w i belek ogonowych \u015bmig\u0142owca. W 2006 roku ze \u015awidnika dostarczono pi\u0119\u0107setny kad\u0142ub A.109. W 2001 roku wsp\u00f3\u0142prac\u0119 rozszerzono o produkcj\u0119 kad\u0142uba do modelu Agusta A.119 Koala (obecnie AgustaWestland AW.119). \u015awidnik mia\u0142 du\u017cy udzia\u0142 w projektowaniu i produkcji AgustaWestland AW.139. Od 2012 roku w \u015awidniku powstaj\u0105 kompletne kad\u0142uby do modelu AW.139.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec AW.149 to jeden z najnowocze\u015bniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u015bwiata. Wed\u0142ug informacji z maja 2015 roku, firma planowa\u0142a w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat zbudowa\u0107 350 egzemplarzy, co mog\u0142oby wygenerowa\u0107 przychody dla PZL \u015awidnik w wysoko\u015bci ponad 50 miliard\u00f3w z\u0142otych.\u00a0<\/p>\n<p>W Polsce, w atmosferze skandalu wybrano \u015bmig\u0142owiec EC725 Caracal koncernu Airbus Helicopters. Na szcz\u0119\u015bcie wyb\u00f3r zosta\u0142 uniewa\u017cniony, bo nowy Rz\u0105d Rzeczpospolitej oceni\u0142, \u017ce Airbus nie jest w stanie zaoferowa\u0107 podstawowego offsetu. Dalsze rozmowy by\u0142y bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji, temat pozyskania nowych \u015bmig\u0142owc\u00f3w dla Wojska Polskiego powr\u00f3ci\u0142. <\/p>\n<h3 id=\"AW.101.\"  >AW.101.<\/h3>\n<p>AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci \u015bmig\u0142owiec o maksymalnej masie startowej do 15\u00a0600 kg, wyposa\u017cony w tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec zbudowany jest w klasycznym uk\u0142adzie Sikorsky. Ewenementem w \u015bmig\u0142owcu jest nap\u0119d z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w turbinowych. AW.101 znalaz\u0142 zastosowanie nie tylko w wojsku, ale tak\u017ce w zadaniach cywilnych. Zosta\u0142 zakupiony przez kilka kraj\u00f3w Europejskich (W\u0142ochy, UK, Norwegia), a tak\u017ce przez USA, Kanad\u0119 i Japoni\u0119.\u00a0<\/p>\n<p>Pod koniec 70-lat XX wieku marynarki wojenne W\u0142och i Wielkiej Brytanii rozpocz\u0119\u0142y poszukiwania nowej maszyny, kt\u00f3ra mog\u0142aby zast\u0105pi\u0107 znajduj\u0105ce si\u0119 w s\u0142u\u017cbie \u015bmig\u0142owce typu Westland Sea King. Westland Sea King to daleko posuni\u0119ta modyfikacja \u015bmig\u0142owca Sikorsky SH-3 Sea King, kt\u00f3ry pierwszy lot wykona\u0142 w 1969 roku. Naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 by\u0142o po\u0142\u0105czenie wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy firm\u0105 Agusta i firm\u0105 Westland.\u00a0<\/p>\n<p>W 1980 roku brytyjska firma Westland i w\u0142oska Agusta za\u0142o\u017cy\u0142y przedsi\u0119biorstwo European Helicopters Industrie Ltd z oddzia\u0142ami w Yeovil (UK) i Mediolanie (W\u0142ochy). Podj\u0119\u0142y prace nad \u015bmig\u0142owcem, kt\u00f3ry mia\u0142 spe\u0142nia\u0107 wymagania obu armii. G\u0142\u00f3wnymi u\u017cytkownikami mia\u0142y by\u0107 wojska NAVY. Program budowy tego \u015bmig\u0142owca by\u0142 w\u00f3wczas najbardziej ambitnym, najbardziej zaawansowany i jednocze\u015bnie najdro\u017cszy. Nowy \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 wzmocni\u0107 pozycj\u0119 obu kraj\u00f3w w budowie \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Pierwszy lot zaplanowano na 1987 rok. Kolejne dwa lata to testy w locie w ilo\u015bci 5000 godzin. Produkcja seryjna od 1989 roku. Planowano sprzeda\u0107 1000 \u015bmig\u0142owc\u00f3w.\u00a0<\/p>\n<p>Jako nap\u0119d przewidziano trzy silniki. Dla prototyp\u00f3w wybrano silniki General Electric CT-7-2A o mocy 1 289 kW ka\u017cdy. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w seryjnych przewidziano silniki Rolls-Royce \/ Turbomeca RTM322.<\/p>\n<p>W dniu 12 czerwca 1981 roku Rz\u0105d Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa potwierdzi\u0142 sw\u00f3j udzia\u0142 w projekcie, przyznaj\u0105c pocz\u0105tkowy bud\u017cet w wysoko\u015bci 20 milion\u00f3w GBP na opracowanie dziewi\u0119ciu maszyn przed seryjnych. G\u0142\u00f3wna umowa, kt\u00f3ra zapewni\u0142a finansowanie programu EH.101, zosta\u0142a podpisana przez brytyjski i w\u0142oski rz\u0105d w 1984 roku. Tak powsta\u0142a sp\u00f3\u0142ka EH Industries Limited (EHI). Efektem tego joint venture by\u0142o program \u015bmig\u0142owca EH.101. Podczas pokaz\u00f3w lotniczych w Pary\u017cu w 1985 roku, firma Agusta pokaza\u0142a makiet\u0119 nowego \u015bmig\u0142owca. By\u0142a to makieta bardzo og\u00f3lna, bo \u015bmig\u0142owiec od samego pocz\u0105tku mia\u0142 powstawa\u0107 pod konkretne zam\u00f3wienie klienta, czyli mia\u0142a to by\u0107 platforma dostosowana do wielu zada\u0144.\u00a0<\/p>\n<p>Pierwszy prototyp wykona\u0142 pierwszy lot w dniu 9\u00a0pa\u017adziernika 1987 roku. Pierwszy seryjny \u015bmig\u0142owiec zosta\u0142 dostarczony w maju 1997 roku, a odbiorc\u0105 by\u0142 RAF.\u00a0<\/p>\n<p>W 1987 roku du\u017ce zainteresowanie \u015bmig\u0142owcem EH.101 (obecnie AW.101) wyrazi\u0142a Kanada, kt\u00f3ra zamierza\u0142a wykorzystywa\u0107 \u015bmig\u0142owiec g\u0142\u00f3wnie nad P\u00f3\u0142nocnym Atlantykiem i Pacyfikiem, czyli w bardzo trudnych warunkach. Kanadyjczykom bardzo spodoba\u0142 si\u0119 trzeci silnik i du\u017ca autonomia \u015bmig\u0142owca w dzia\u0142aniach. W dodatku \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 mie\u0107 bardzo du\u017cy zasi\u0119g i systemy odladzania. Jednak w Kanadzie dosz\u0142o do ostrych spor\u00f3w politycznych. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na bardzo du\u017ce koszty pozyskania maszyn w chwili, kiedy zimna wojna dobieg\u0142a ju\u017c ko\u0144ca. Podpisany ju\u017c kontrakt zosta\u0142 anulowany i Kanada musia\u0142a zap\u0142aci\u0107 kar\u0119 w wysoko\u015bci 470 milion\u00f3w USD. Po paru latach Kanada i tak kupi\u0142a \u015bmig\u0142owce AW.101.<\/p>\n<p>Zbudowano 9 prototyp\u00f3w. W dniu 21 stycznia 1993 roku by\u0142a katastrofa drugiego prototypu. W efekcie testy w locie wstrzymano na sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy.\u00a0<\/p>\n<p>W lutym 1995 roku, po czternastu latach funkcjonowania programu, wreszcie UK z\u0142o\u017cy\u0142a zam\u00f3wienie na 22 maszyny EH.101.\u00a0 W chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej uczyni\u0142y to W\u0142ochy, zamawiaj\u0105c 16 maszyn EH.101. Oba kontrakty zosta\u0142y oprotestowane. Przeciwnicy twierdzili, \u017ce mo\u017cna naby\u0107 nie gorsze maszyny za du\u017co mniejsze pieni\u0105dze.\u00a0<\/p>\n<p>Z uwagi na konsolidacj\u0119 firm Agusta i Westland, oznaczenie \u015bmig\u0142owca zmieniono z EH.101 na AW.101. W UK \u015bmig\u0142owiec otrzyma\u0142 tak\u017ce w\u0142asn\u0105 nazw\u0119 Merlin.\u00a0<\/p>\n<p>W 2001 roku powsta\u0142a wersja transportowa \u015bmig\u0142owca AW.101 z tyln\u0105 ramp\u0105 za\u0142adunkow\u0105, kt\u00f3ra w spos\u00f3b skokowy zwi\u0119kszy\u0142a uniwersalno\u015b\u0107 \u015bmig\u0142owca.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec okaza\u0142 si\u0119 niezawodny i zyska\u0142 uznanie wielu odbiorc\u00f3w. AW.101 jest bardzo popularny i powsta\u0142 w szerokiej gamie wersji. Doskonale spisuje si\u0119 nad morzami, zw\u0142aszcza na trudnym Morzu P\u00f3\u0142nocnym. Dlatego jedn\u0105 z podstawowych wersji jest wersja ratownictwa morskiego. \u015amig\u0142owiec AW.101 nadaje si\u0119 tak\u017ce do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych.\u00a0<\/p>\n<p>AW.101 z uwagi na du\u017c\u0105 kabin\u0119, kt\u00f3ra ma 6,50 m d\u0142ugo\u015bci, 2,30 m szeroko\u015bci i 1,91 m wysoko\u015bci, \u015bmig\u0142owiec mo\u017cna wykorzysta\u0107 zar\u00f3wno do zada\u0144 zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) jak i do misji SAR i CSAR. Maszyna posiada te\u017c szerokie na 1,8 m drzwi w prawej burcie i mniejsze drzwi w lewej burcie.\u00a0<\/p>\n<p>Wersja ZOP w UK nie posiada tylnej rampy za\u0142adowczej, bo t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 kabiny zajmuje opuszczany sonar, dwie wyrzutnie boi akustycznych i\u00a0stojaki z dodatkowymi \u0142adunkami do nich. \u015amig\u0142owiec AW.101 podczas standardowych dzia\u0142a\u0144 ZOP posiada stale na pok\u0142adzie podstawowe wyposa\u017cenie do misji ratowniczych, aby m\u00f3g\u0142 w ka\u017cdej chwili przeprowadzi\u0107 podj\u0119cie rozbitka z wody i udzieli\u0107 mu podstawowej pomocy. Na pok\u0142ad mo\u017cna zabra\u0107 kilkunastu rozbitk\u00f3w lub 6 noszy z rannymi na specjalnych mocowaniach. Po ca\u0142kowitym demonta\u017cu wyposa\u017cenia ZOP, kt\u00f3re trwa kilka godzin, mo\u017cliwe jest uzyskanie przestrzeni na przyk\u0142ad na 9 noszy, kilkunastu rozbitk\u00f3w w pozycji siedz\u0105cej oraz sprz\u0119t ratowniczy. W konfiguracji zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych \u015bmig\u0142owiec brytyjski AW.101 Merlin zabiera kilkadziesi\u0105t boi sonarowych wykorzystywanych w dw\u00f3ch wyrzutniach rewolwerowych oraz opuszczany do wody sonar. Sta\u0142e wyposa\u017cenie stanowi stacja radiolokacyjna i\u00a0g\u0142owica optoelektroniczna.\u00a0<\/p>\n<p>Je\u015bli chodzi o uzbrojenie, to u\u017cywany przez Royal Navy \u015bmig\u0142owiec AW.101 Merlin HM2 mo\u017ce przenosi\u0107 do 4 torped Sting Ray, bomb g\u0142\u0119binowych Mk.11 Mod.3 lub rakiet Sea Eagle do ra\u017cenia cel\u00f3w powierzchniowych. W\u0142oska marynarka wojenna podj\u0119\u0142a z kolei decyzj\u0119 o integracji maszyny z pociskami przeciw-okr\u0119towymi Marte Mk 2\/S. \u015amig\u0142owiec mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce wyposa\u017cony w karabiny maszynowe kal. 12,7 mm i 7,62 mm.\u00a0<\/p>\n<p>Dzi\u0119ki wyposa\u017ceniu w trzy silniki typu\u00a0Rolls-Royce\/Turbomeca RTM322\u00a0lub\u00a0General Electric CT7, \u015bmig\u0142owiec dysponuj\u0105cy maksymaln\u0105 mas\u0105 startow\u0105 15\u00a0600 kg, mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 zasi\u0119g maksymalny 1 363 km, a mo\u017cna jeszcze go zwi\u0119kszy\u0107 poprzez zamontowanie dodatkowych zbiornik\u00f3w paliwa.<\/p>\n<p>W 2005 roku sp\u00f3\u0142ka AgustaWestland i Lockheed Martin zosta\u0142y wybrane zwyci\u0119zcami konkursu VXX na \u015bmig\u0142owiec dla ameryka\u0144skiego Marine Corps. Zaproponowano odmian\u0119 AW.101, oznaczon\u0105 jako Kestrel VH-71. Jednak w 2009 roku program zosta\u0142 anulowany z uwagi na znaczenie przekroczenie koszt\u00f3w programu i protesty rodzimych producent\u00f3w.\u00a0<\/p>\n<p>Do 2010 roku na ca\u0142ym \u015bwiecie sprzedano ponad 180 egzemplarzy modelu AW.101, a do 2017 roku 220 maszyn, do 2019 roku 225 maszyn. \u0141\u0105cznie flota AW.101 wykona\u0142a 200 000 godzin lotu. \u015amig\u0142owce AW.101 zosta\u0142y kupione przez: Algieri\u0119, Azerbejd\u017can, Dani\u0119, Indonezj\u0119, W\u0142ochy, Japoni\u0119, Nigeri\u0119, Norwegi\u0119, Portugali\u0119, Arabia Saudyjska, Turkmenistan, UK. Do 2018 rok \u015bmig\u0142owce AW.101 uczestniczy\u0142y w 11 wypadkach i katastrofach.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Zainteresowanie-Wojska-Polskiego\"  >Zainteresowanie Wojska Polskiego<\/h3>\n<p>W 2018 rok szans\u0119 na sprzeda\u017c Wojsku Polskiemu \u015bmig\u0142owc\u00f3w mia\u0142y firmy, kt\u00f3re produkuj\u0105 \u015bmig\u0142owce w Polsce, a wi\u0119c \u015awidnik i Mielec.\u00a0<\/p>\n<p>Wojsko Polskie by\u0142o i jest zainteresowane trzema \u015bmig\u0142owcami koncernu AgustaWestland \/ Leonardo Helicopters. Jednym z nich jest wi\u0119kszy AW.101, drugim mniejszy AW-149, a trzecim rodzimy W-3PL G\u0142uszec.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"AW.101-dla-Polski\"  >AW.101 dla Polski<\/h3>\n<p>Je\u015bli Polska zdecydowa\u0142aby si\u0119 na zakup 16 maszyn (po 8 sztuk dla lotnictwa morskiego i wojsk specjalnych) mo\u017cliwe by\u0142oby uruchomienie produkcji w \u015awidniku. AW.101 to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec o doskona\u0142ych osi\u0105gach pozwalaj\u0105cych na realizacj\u0119 najtrudniejszych misji typu CSAR, SAR oraz zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych i nawodnych. Tych stwierdze\u0144 nikt do chwili obecnej nie podwa\u017cy\u0142.\u00a0<\/p>\n<p>Po rezygnacji ze \u015bmig\u0142owc\u00f3w Caracal w lutym 2017 roku Ministerstwo Obrony Narodowej og\u0142osi\u0142o przetarg na zakup 16 \u015bmig\u0142owc\u00f3w dla Polskich Si\u0142 Zbrojnych.<\/p>\n<p>W marcu 2017 roku niespodziewanie do Polski przyby\u0142 w\u0142oski AW.101 z pokazow\u0105 misj\u0105. Kiedy wyl\u0105dowa\u0142 na Lotnisku Balice wszyscy byli zaskoczeni.\u00a0 \u015amig\u0142owiec zosta\u0142 zademonstrowany w \u015awidniku i w Warszawie. P\u00f3\u017aniej \u015bmig\u0142owiec by\u0142 pokazywany na Targach w Kielcach, w wersji HH-101A Caesar. HH-101A Caesar to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec zaprojektowany z my\u015bl\u0105 o realizacji wymagaj\u0105cych misji wojsk specjalnych oraz Marynarki Wojennej, w tym zada\u0144 poszukiwawczo-ratowniczych oraz zwalczania podwodnych i nawodnych zagro\u017ce\u0144 na morzu.<\/p>\n<p>Ewentualna wygrana przez PZL-\u015awidnik to ogromna szansa dla zak\u0142adu. Od grudnia 2009 roku w \u015awidniku s\u0105 robione elementy struktury kad\u0142uba AW.101. Ma\u0142o tego: firma Leonardo nadal oferuje Wojsku Polskiemu \u015bmig\u0142owce AW.149 i W-3 Sok\u00f3\u0142 (W-3PL G\u0142uszec). W ci\u0105gu 21 lat owocnego partnerstwa\u00a0 wdro\u017cono w \u015awidniku produkcj\u0119\u00a0 kad\u0142ub\u00f3w modeli AW.119, AW.109 Power, AW.109 LUH, Grand, i AW.139. Kabina tego ostatniego modelu zosta\u0142a zaprojektowana przez \u015bwidnickich konstruktor\u00f3w. By\u0142 to pierwszy przypadek udzia\u0142u in\u017cynier\u00f3w z PZL-\u015awidnik w programie budowy nowego \u015bmig\u0142owca prowadzonym przez firm\u0119 Zachodnioeuropejsk\u0105. \u015awidnicka wytw\u00f3rnia produkuje obecnie oko\u0142o 170 kad\u0142ub\u00f3w \u015bmig\u0142owc\u00f3w AgustaWestland rocznie. Warto\u015b\u0107 dostaw w 2008 roku przekroczy\u0142a 150 mln z\u0142otych i stanowi\u0142a 35% og\u00f3\u0142u sprzeda\u017cy fabryki.<\/p>\n<p>Obecnie (2018 rok) \u015bmig\u0142owiec AW.101 produkowany jest w Wielkiej Brytanii w Yeovil w zak\u0142adach nale\u017c\u0105cych do Grupy Leonardo.<\/p>\n<p>Wydaje si\u0119 \u017ce \u015bmig\u0142owiec AW.101 to idealne rozwi\u0105zanie dla Wojska Polskiego. Pewnym problemem mo\u017ce by\u0107 cena zakupu, a tak\u017ce koszty u\u017cytkowania z uwagi na zastosowany uk\u0142ad nap\u0119dowy, z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w. Ale rodz\u0105 si\u0119 tak\u017ce inne w\u0105tpliwo\u015bci: W Afganistanie rozbi\u0142 si\u0119 \u015bmig\u0142owiec Boeing CH-47 Chinook z 30 \u017co\u0142nierzami wojsk specjalnych. Ogromna strata. Czy za tym nie u\u017cywa\u0107 mniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w, aby ewentualne straty by\u0142y mniejsze?<\/p>\n<p>W 2018 roku Inspektorat Uzbrojenia ujawni\u0142 decyzj\u0119 o rozdzieleniu program\u00f3w pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w osobno dla Wojsk Specjalnych i osobno dla Marynarki Wojennej. Z ko\u0144cem 2018 roku zapad\u0142y decyzje, \u017ce dla Wojsk Specjalnych b\u0119d\u0105 zakupione cztery \u015bmig\u0142owce Black Hawk. Natomiast dla Marynarki Wojennej wybrano \u015bmig\u0142owce cztery \u015bmig\u0142owce AW.101. <\/p>\n<p>W lutym 2018 roku, \u015bmig\u0142owiec AW.101 przeszed\u0142 na terenie Polski wymagane w post\u0119powaniu testy weryfikacyjne.\u00a0Testy wykonano z Lotniska Babie Do\u0142y przy pomocy \u015bmig\u0142owca AW.101 wyprodukowanego dla Norwegii, kt\u00f3ry w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142 jeszcze do producenta.\u00a0<\/p>\n<p>Post\u0119powanie na zakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w ZOP\/CSAR dla Marynarki Wojennej, prowadzone by\u0142o przez Inspektorat Uzbrojenia od pa\u017adziernika 2016 roku w ramach pilnej potrzeby operacyjnej. Tryb negocjacji by\u0142 zgodny z Decyzj\u0105 Nr 367\/MON Ministra ON z dnia 14 wrze\u015bnia 2015 roku, w sprawie zasad i trybu udzielania w resorcie obrony narodowej zam\u00f3wie\u0144 o podstawowym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. W marcu 2017 roku, oferty z\u0142o\u017cy\u0142o dw\u00f3ch producent\u00f3w: Airbus Helicopters SAS wsp\u00f3lnie z Heli Invest Sp z o. o. Services Sp. K.A. ze \u015bmig\u0142owcem Caracal oraz Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. oferuj\u0105ca \u015bmig\u0142owiec AW.101. Ofert\u0119 ostateczn\u0105, w wyznaczonym do 30 listopada 2018 roku terminie, z\u0142o\u017cy\u0142a jedynie firma ze \u015awidnika. Koncern Airbus Helicopters podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wycofaniu si\u0119 z post\u0119powania, poniewa\u017c jego zdaniem zdefiniowane przez MON wymagania offsetowe dla tego zakupu, przy zak\u0142adanej liczbie \u015bmig\u0142owc\u00f3w, uniemo\u017cliwi\u0142y z\u0142o\u017cenie konkurencyjnej oferty.<\/p>\n<p>Warto w tym miejscu poda\u0107 informacj\u0119 o poprzednim konkursie (za Rz\u0105d\u00f3w Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego), w kt\u00f3rym wybrano \u015bmig\u0142owiec Caracal. W tamtym konkursie \u015awidnik nie m\u00f3g\u0142 zaoferowa\u0107 \u015bmig\u0142owca AW.101, bo by\u0142 on \u201eza ci\u0119\u017cki\u201d w stosunku do WTT. Dlatego oferowano AW.149, kt\u00f3ry praktycznie dopiero powstawa\u0142.<\/p>\n<h3 id=\"Offset\"  >Offset<\/h3>\n<p>W dniu 5 kwietnia 2019 roku podpisano wart\u0105 blisko 400 milion\u00f3w z\u0142otych umow\u0119 offsetow\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 warunkiem zawarcia kontraktu g\u0142\u00f3wnego. Wed\u0142ug komunikatu MON obejmuje on \u0142\u0105cznie 9 zobowi\u0105za\u0144 offsetowych z 3 obszar\u00f3w (A,B i C), wycenionych na 395,9 mln PLN. G\u0142\u00f3wnym offsetobiorc\u0105 s\u0105 Wojskowe Zak\u0142ady Lotnicze Nr 1 S.A. w \u0141odzi, natomiast Centrum Morskich Technologii Militarnych Politechniki Gda\u0144skiej wyst\u0119puje, jako dodatkowy offsetobiorca w czterech zobowi\u0105zaniach offsetowych. W WZL Nr 1 ma powsta\u0107 centrum wsparcia eksploatacji \u015bmig\u0142owc\u00f3w, gdzie b\u0119d\u0105 dokonywane przegl\u0105dy i naprawy wirop\u0142at\u00f3w. To bardzo wa\u017cne dla istnienia WZL Nr 1, bo po wycofaniu sprz\u0119tu sowieckiego z Polskiego Wojska zak\u0142ad uleg\u0142by likwidacji. <\/p>\n<h3 id=\"Kontrakt-na-pozyskanie-4-\u015bmig\u0142owc\u00f3w-AW.101\"  >Kontrakt na pozyskanie 4 \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101<\/h3>\n<p>W dniu 26 kwietnia 2019 roku w \u015awidniku w zak\u0142adach lotniczych Leonardo zosta\u0142a podpisana umowa na zakup czterech \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101, dla Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej. Warto\u015b\u0107 kontraktu to 1,65 mld PLN brutto. \u015amig\u0142owce b\u0119d\u0105 przeznaczone do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (zadania ZOP) oraz prowadzenia akcji poszukiwawczo-ratowniczych w warunkach bojowych (zadania CSAR). Maszyny b\u0119d\u0105 kompletnie wyposa\u017cone i uzbrojone. \u015amig\u0142owce maj\u0105 zosta\u0107 dostarczone do ko\u0144ca 2022 roku. Opr\u00f3cz \u015bmig\u0142owc\u00f3w dostarczony zostanie pakiet szkoleniowy i logistyczny oraz sprz\u0119t medyczny. W sk\u0142ad zakupionego pakietu logistycznego wchodzi zapas cz\u0119\u015bci zamiennych i eksploatacyjnych oraz sprz\u0119t techniczny do obs\u0142ugi \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Pakiet szkoleniowy obejmuje kompleksowe szkolenie pilot\u00f3w i personelu technicznego.<\/p>\n<p>Stron\u0105 umowy jest Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. To ta firma jest odpowiedzialna za realizacj\u0119 umowy. <\/p>\n<p>W uroczysto\u015bci podpisania umowy wzi\u0119li udzia\u0142: Premier Rzeczpospolitej Mateusz Morawiecki, szef MON Mariusz B\u0142aszczak, prezes grupy Leonardo Alessandro Profumo, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105cy Leonardo Gian Piero Cutillo.<\/p>\n<p>-\u201eZakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101 to bardzo wa\u017cna chwila dla Polski, wzmocni\u0105 one znacz\u0105co nasze si\u0142y zbrojne i b\u0119d\u0105 bardzo wa\u017cnym elementem naszej architektury bezpiecze\u0144stwa.\u201d \u2013 powiedzia\u0142 w \u015awidniku Mateusz Morawiecki. Premier Mateusz Morawiecki wyrazi\u0142 zadowolenie, \u017ce w produkcji ma uczestniczy\u0107 \u015bwidnicki zak\u0142ad. \u2013 \u201eTo niezwykle wa\u017cne, \u017ce znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 produkcji, ale tak\u017ce pakiet logistyczny, pakiet szkoleniowy, pakiet techniczny, pakiet offsetowy, b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142y gospodarce Polski.\u201d &#8211; powiedzia\u0142. Premier doda\u0142 \u2013 \u201eProdukcja \u015bmig\u0142owc\u00f3w to nasza polska tradycja, od kt\u00f3rej nie odejdziemy, i z tego do\u0142ka, w kt\u00f3rym byli\u015bmy, wychodzimy.\u201d Oceni\u0142, \u017ce perspektywy produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w w Polsce &quot;rysuj\u0105 si\u0119 coraz lepiej&quot;, wyrazi\u0142 nadziej\u0119 na dalsz\u0105 produkcj\u0119 i modernizacj\u0119 wytwarzanych w \u015awidniku \u015bmig\u0142owc\u00f3w Sok\u00f3\u0142. P\u00f3\u017aniej, na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym Twitter Premier doda\u0142, \u017ce nast\u0119pnym celem resortu b\u0119dzie zakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w uderzeniowych.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owce AW.101 zostan\u0105 zbudowane w zak\u0142adach w UK w Yeovil, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do koncernu Leonardo. Przedstawiciele grupy Leonardo zapowiedzieli, \u017ce w \u015awidniku b\u0119d\u0105 powstawa\u0142y cz\u0119\u015bci do AW.101. W \u015awidniku b\u0119d\u0105 wytwarzane uk\u0142ady hydrauliczne i wi\u0105zki elektryczne. W\u0142osi potwierdzili, \u017ce obecno\u015b\u0107 w Polsce jest dla nich wa\u017cna, a zak\u0142ad w \u015awidniku nale\u017cy do strategicznych. Grupa Leonardo poinformowa\u0142a o powo\u0142aniu w Polsce nowej sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra b\u0119dzie odpowiedzialna za prezentacj\u0119 i promocj\u0119 produkt\u00f3w koncernu i wsparcie ich eksploatacji.<\/p>\n<p>Ministerstwo Obrony Narodowej, w przekazanym komunikacie nie ujawni\u0142o szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zam\u00f3wionego wyposa\u017cenia, kt\u00f3re ma decyduj\u0105ce znaczenie dla mo\u017cliwo\u015bci wykonywania zada\u0144 ZOP i CSAR. Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce histeryczna opozycja od 2016 roku tylko krytykowa\u0142a post\u0119powanie MON i nie chcia\u0142a si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 konstruktywn\u0105 dyskusj\u0119 o przysz\u0142ym kszta\u0142c\u0119 Wojska Polskiego, gdy\u017c sami przez 8 lat likwidowali Polskie Si\u0142y Zbrojne. <\/p>\n<p>W 2019 rok Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej mia\u0142a na stanie: 8 Mi-14 P\u0141, 4 Kaman SH-2 G, 2 Mi-14 P\u0141\/R, PZL Sok\u00f3\u0142, PZL Mi-2. W najbli\u017cszych latach wszystkie Mi-14 i SH-2 G, powinny by\u0107 wycofane ze s\u0142u\u017cby. Czyli 14 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Bez w\u0105tpienia, najs\u0142absz\u0105 stron\u0105 zawartej umowy jest liczba \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u2013 zaledwie 4 sztuki. Mo\u017ce to utrudni\u0107 w przysz\u0142o\u015bci negocjowanie ceny za kolejne tego typu \u015bmig\u0142owce. Mo\u017ce ale nie musi. Bo pami\u0119tajmy, \u017ce Wojska Specjalne czekaj\u0105 na \u015bmig\u0142owce Black Hawk. Dlatego te\u017c MON nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z jednym producentem. By\u0107 mo\u017ce, MON chce oceni\u0107 w eksploatacji, czy po\u0142\u0105czenie zada\u0144 ZOP i CSAR w Polskich warunkach oka\u017ce si\u0119 s\u0142uszne. <\/p>\n<h3 id=\"Na-zako\u0144czenie\"  >Na zako\u0144czenie<\/h3>\n<p>Polska posz\u0142a w kierunku bardzo dobrego \u015bmig\u0142owca AW.101, kt\u00f3ry powinien spe\u0142ni\u0107 oczekiwania Marynarki Wojennej. Inaczej wygl\u0105da\u0142by ten temat, gdy Polska posz\u0142a w kierunku platformy AW.149. Ten \u015bmig\u0142owiec powstawa\u0142by w Polsce, przy udziale polskich konstruktor\u00f3w i m\u00f3g\u0142by lepiej spe\u0142ni\u0107 nasze wymagania w wielu zadaniach. \u015amig\u0142owiec AW.149 to jeden z najnowocze\u015bniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u015bwiata. Wed\u0142ug informacji z maja 2015 roku, firma planowa\u0142a w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat zbudowa\u0107 350 egzemplarzy, co mog\u0142oby wygenerowa\u0107 przychody dla PZL \u015awidnik w wysoko\u015bci ponad 50 miliard\u00f3w z\u0142otych.\u00a0 Pami\u0119tajmy, \u017ce Wojsko Polskie by\u0142o zainteresowane trzema \u015bmig\u0142owcami koncernu AgustaWestland \/ Leonardo Helicopters. Jednym z nich jest wi\u0119kszy AW.101, drugim mniejszy AW-149, a trzecim rodzimy W-3PL G\u0142uszec.\u00a0 Ale AW.149 to inna klasa ni\u017c AW.101.<\/p>\n<h2 id=\"Konstrukcja-AW.101\"  >Konstrukcja AW.101<\/h2>\n<p>AW101 to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec opracowany w kooperacji brytyjsko-w\u0142oskiej i produkowany w zak\u0142adach w angielskim Yeovil nale\u017c\u0105cych do grupy Leonardo. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci \u015bmig\u0142owiec o maksymalnej masie startowej do 15\u00a0600 kg, wyposa\u017cony opcjonalnie w tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec zbudowany jest w klasycznym uk\u0142adzie Sikorsky. Ewenementem w \u015bmig\u0142owcu jest nap\u0119d z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w turbinowych. <\/p>\n<p>Model AW.101 Merlin ma konwencjonalny uk\u0142ad typu Sikorsky. Wykorzystuje zaawansowane technologie, na przyk\u0142ad w budowie \u0142opat wirnika no\u015bnego i awionice. Struktura kad\u0142uba jest modu\u0142owa i sk\u0142ada si\u0119 ze stopu aluminiowo-litowego uzupe\u0142nionego kompozytami. AW.101 jest przeznaczony do pracy w ekstremalnych warunkach pogodowych; jest wyposa\u017cony w system odladzania i przystosowany do pracy w temperaturach w zakresie od -45 do +50 \u00b0 C. Uk\u0142ady sterowania pozwalaj\u0105 AW.101 utrzymywa\u0107 stabilny kurs przy wiatrach poprzecznych do 74 km \/ h (40 kn).\u00a0<\/p>\n<p>Aktywny system kontroli wibracji, znany jako aktywna kontrola systemu odpowiedzi strukturalnej, redukuje wibracje konstrukcji nawet o 80 %, co zwi\u0119ksza komfort za\u0142ogi i minimalizuje narastanie zm\u0119czenia materia\u0142owego w p\u0142atowcu. Kokpit jest wyposa\u017cony w opancerzone siedzenia dla za\u0142ogi i mo\u017ce wytrzyma\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 uderzenia ponad 10 m \/ s. Dost\u0119pne s\u0105 dwa stanowiska sterowania lotem, cho\u0107 AW.101 mo\u017ce by\u0107 pilotowany przez jedn\u0105 osob\u0119. Za\u0142oga ma do dyspozycji sze\u015b\u0107 kolorowych ekran\u00f3w o wysokiej rozdzielczo\u015bci i opcjonalny wy\u015bwietlacz misji. Mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zainstalowana cyfrowa mapa lub ekran podczerwieni (FLIR).<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec AW.101 ma wszystkie systemy obrony biernej i czynnej jako opcje.\u00a0<\/p>\n<p>AW.101 jest zwykle obs\u0142ugiwany przez trzyosobow\u0105 za\u0142og\u0119: pilota, obserwatora i cz\u0142onka za\u0142ogi \/ operatora. Pilot jest w stanie lata\u0107 na wi\u0119kszo\u015bci misji w trybie &quot;hands-off&quot;, prowadzony przez zaawansowany autopilot. Wszyscy cz\u0142onkowie za\u0142ogi maj\u0105 indywidualny dost\u0119p do komputer\u00f3w pok\u0142adowych zarz\u0105dzaj\u0105cych i informacji taktycznych.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub ma obj\u0119to\u015b\u0107 31,91 metr\u00f3w sze\u015bciennych, a przestrze\u0144 \u0142adunkowa ma 6,5 metra (21 st\u00f3p) d\u0142ugo\u015bci, 2,3 metra (7 st\u00f3p 7 cali) szeroko\u015bci i 1,91 metra (6 st\u00f3p 3 cali) wysoko\u015bci. Wojskowa wersja AW.101 mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 do 24 siedz\u0105cych \u017co\u0142nierzy z wyposa\u017ceniem. Obci\u0105\u017cenia alternatywne obejmuj\u0105 zesp\u00f3\u0142 medyczny i 16 noszy z rannymi lub palety \u0142adunkowe.<\/p>\n<p>Rampa o wymiarach \u015bwiat\u0142a 1,91 m wysoko\u015bci na 2,3 metra szeroko\u015bci i mo\u017ce przyj\u0105\u0107 obci\u0105\u017cenie o warto\u015bci 3 050 kg (6 720 funt\u00f3w), umo\u017cliwiaj\u0105c przewo\u017cenie takich pojazd\u00f3w, jak Land Rover. Rampa i pod\u0142oga kabiny s\u0105 wyposa\u017cone w p\u0142askie punkty mocowania. Hak \u0142adunkowy pod kad\u0142ubem mo\u017ce przenosi\u0107 zewn\u0119trzne \u0142adunki o masie 5 440 kilogram\u00f3w (11 990 funt\u00f3w) za pomoc\u0105 p\u00f3\u0142automatycznej jednostki zwalniaj\u0105cej \u0142adunek (SACRU).\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Wirnik-no\u015bny\"  >Wirnik no\u015bny<\/h3>\n<p>Wirnik no\u015bny sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu \u0142opat. \u015arednica 18,59 m. \u0141opaty wirnika s\u0105 zbudowane z w\u0119gla \/ szk\u0142a z nomexem o strukturze plastra miodu i piank\u0105 rohacell, obrze\u017cone stopem tytanu w konstrukcji warstwowej. Charakterystyczne ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat zmniejszaj\u0105 ha\u0142as akustyczny.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Nap\u0119d-AW.101\"  >Nap\u0119d AW.101<\/h3>\n<p>AW.101 jest nap\u0119dzany przez trzy silniki turbowa\u0142owe. Rolls-Royce \/ Turbomeca RTM322 i General Electric CT7 to dwa dost\u0119pne typy silnik\u00f3w. Rolls-Royce RTM322 zosta\u0142 opracowany specjalnie dla AW.101. Zosta\u0142 nast\u0119pnie przyj\u0119ty na \u015bmig\u0142owcach WAH-64 Apache i NHIndustries NH90. Wed\u0142ug Rolls-Royce&#8217;a oko\u0142o 80 % zbudowanych AW.101 wykorzystuje silnik RTM322. Filtry na wlotach powietrza do silnik\u00f3w s\u0105 opcj\u0105.\u00a0<\/p>\n<p>Ka\u017cdy silnik jest zasilany oddzielnym zbiornikiem paliwa o pojemno\u015bci 1,074 litra (276 galon\u00f3w ameryka\u0144skich) z podw\u00f3jnymi pompami. Opcjonalne mo\u017cna zamontowa\u0107 kolejne dwa zbiorniki paliwa. Samouszczelniaj\u0105ce si\u0119 zbiorniki paliwa s\u0105 opcjonalnym elementem wybieranym przez klienta. Tak samo instalacja azotu do wype\u0142niania pustej przestrzeni w zbiornikach.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec AW.101 mo\u017ce by\u0107 wyposa\u017cony w instalacj\u0119 do pobierania paliwa w locie.<\/p>\n<h3 id=\"Awionika-AW.101\"  >Awionika AW.101<\/h3>\n<p>W modelu AW101 zastosowano cyfrowy automatyczny system sterowania lotem (AFCS). AFCS umo\u017cliwia dzia\u0142anie autopilota z czterema osiami oraz automatyczn\u0105 stabilizacj\u0105 i jest po\u0142\u0105czony z systemami zarz\u0105dzania lotem \u015bmig\u0142owca. AFCS, wyprodukowany przez Smiths Aerospace, to system dual-duplex wykorzystuj\u0105cy dwa komputery pok\u0142adowe w celu zapewnienia redundancji i odporno\u015bci na awarie.<\/p>\n<p>System nawigacji AW.101 obejmuje odbiornik GPS i system nawigacji inercyjnej, zakres radiowy 360 stopni VHF (VOR), system l\u0105dowania przyrz\u0105du (ILS), TACAN i automatyczne rozpoznawanie kierunku. Mk1 i Mk3 s\u0105 wyposa\u017cone w system pr\u0119dko\u015bci dopplerowskiej (DVS), kt\u00f3ry zapewnia wzgl\u0119dne pr\u0119dko\u015bci na ziemi. DVS jest r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony z AFCS w ramach systemu stabilizacji. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa statek powietrzny jest wyposa\u017cony w system ostrzegania o przeszkodach i unikaniu przeszk\u00f3d terenu, system zapobiegania kolizjom ruchu (TCAS) oraz rejestratory danych g\u0142osowych i rejestrator\u00f3w lotu.<\/p>\n<p>AW.101 jest wyposa\u017cony w radar poszukiwania i wykrywania Blue Kestrel, kt\u00f3ry mo\u017ce skanowa\u0107 w zakresie 360 stopni i mo\u017ce wykrywa\u0107 ma\u0142e obiekty a\u017c do zasi\u0119gu 25 mil morskich.<\/p>\n<p>Za\u0142oga \u015bmig\u0142owca AW.101 sk\u0142ada si\u0119 z 3-4 os\u00f3b. \u015amig\u0142owiec zabiera na pok\u0142ad 38 pasa\u017cer\u00f3w lub 26 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy lub 5\u00a0000 \u0142adunku.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-AW.101\"  >Dane T-T AW.101<\/h3>\n<p>D\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 19,53 m<\/p>\n<p>\u015arednica wirnika 18,59 m<\/p>\n<p>Powierzchnia wirnika no\u015bnego 271,51 m\u00b2 (2 92,5 ft\u00b2)<\/p>\n<p>Wysoko\u015b\u0107 6,62 m<\/p>\n<p>Masa w\u0142asna 10\u00a0500 kg<\/p>\n<p>Masa startowa maksymalna 14\u00a0600 kg<\/p>\n<p>Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 309 km\/h<\/p>\n<p>Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 278 km\/h<\/p>\n<p>Zasi\u0119g nominalny 833 km<\/p>\n<p>Pu\u0142ap operacyjny 15\u00a0000 ft<\/p>\n<p>Czas lotu maksymalny 5 godzin<\/p>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy: 3 \u00d7 turbiny Rolls-Royce Turbomeca RTM322-01 o mocy 1566 kW.<\/p>\n<h2 id=\"Zestawienie\"  >Zestawienie<\/h2>\n<p>W dniu 26 kwietnia 2019 roku w \u015awidniku w zak\u0142adach lotniczych Leonardo zosta\u0142a podpisana umowa na zakup czterech \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101, dla Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej. Warto\u015b\u0107 kontraktu to 1,65 mld PLN brutto. \u015amig\u0142owce b\u0119d\u0105 przeznaczone do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (zadania ZOP) oraz prowadzenia akcji poszukiwawczo-ratowniczych w warunkach bojowych (zadania CSAR). Maszyny b\u0119d\u0105 kompletnie wyposa\u017cone i uzbrojone. \u015amig\u0142owce maj\u0105 zosta\u0107 dostarczone do ko\u0144ca 2022 roku. Opr\u00f3cz \u015bmig\u0142owc\u00f3w dostarczony zostanie pakiet szkoleniowy i logistyczny oraz sprz\u0119t medyczny. W sk\u0142ad zakupionego pakietu logistycznego wchodzi zapas cz\u0119\u015bci zamiennych i eksploatacyjnych oraz sprz\u0119t techniczny do obs\u0142ugi \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Pakiet szkoleniowy obejmuje kompleksowe szkolenie pilot\u00f3w i personelu technicznego.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pocz\u0105tki w\u0142oskich zak\u0142ad\u00f3w Agusta si\u0119gaj\u0105 1907 roku. Wtedy to w\u0142oski konstruktor Giovanni Agusta za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 produkuj\u0105c\u0105 samoloty w\u0142asnej konstrukcji. Wielka wojna \u015bwiatowa spowodowa\u0142a przerwanie dzia\u0142alno\u015bci firmy. Wznowienie produkcji nast\u0105pi\u0142o w 1923 roku. Firma przyj\u0119\u0142a w\u00f3wczas now\u0105 nazw\u0119 Costruzioni Aeronautiche Agusta S.p.a. Zak\u0142ad w\u00f3wczas mie\u015bci\u0142 si\u0119 w Samarate w Lombardii na p\u00f3\u0142nocy W\u0142och. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-621","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=621"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/621\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4098,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/621\/revisions\/4098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}