Zanim opiszemy \u015bmig\u0142owiec EC-135, przybli\u017cymy Czytelnikowi losy grupy Airbus Helicopters, kt\u00f3ra jest producentem tej maszyny.<\/p>\n Aby dobrze si\u0119 temu tematowi przyjrze\u0107, musimy popatrzy\u0107 na przemys\u0142 lotniczy francuski i niemiecki.<\/p>\n W 60-latach XX wieku, lotniczy przemys\u0142 francuski by\u0142 bardzo rozdrobniony. W efekcie wiele podobnych bada\u0144 powielano w r\u00f3\u017cnych firmach. Pr\u00f3b\u0105 zaradzenia takiej sytuacji by\u0142a konsolidacja tych firm w pa\u0144stwowe konsorcjum lotnicze pod nazw\u0105 A\u00e9rospatiale. Firma A\u00e9rospatiale powsta\u0142a w 1970 roku, z po\u0142\u0105czenia trzech pa\u0144stwowych wytw\u00f3rni lotniczych: Sud Aviation, Nord Aviation i Soci\u00e9t\u00e9 d’\u00e9tudes et de r\u00e9alisation d’engins balistiques (S\u00c9REB). W ten spos\u00f3b A\u00e9rospatiale sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 w Europie firm\u0105 w bran\u017cy lotniczej. Produkowa\u0142a \u015bmig\u0142owce cywilne i wojskowe, samoloty cywilne i wojskowe, rakiety kosmiczne, militarne systemy rakietowe i systemy elektroniczne. W 80-latach, firma stopniowo zacie\u015bnia\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi firmami dzia\u0142aj\u0105cymi na terenie pa\u0144stw Europejskiej Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej tworz\u0105c podgrupy; \u015bmig\u0142owcowa, samolotowa i pocisk\u00f3w rakietowych r\u00f3\u017cnego przeznaczenia. Dzia\u0142 \u015bmig\u0142owcowy A\u00e9rospatiale w 1992 roku, po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 niemieck\u0105 grup\u0105 Daimler Benz Aerospace AG (DASA), tworz\u0105c Eurocopters Group. P\u00f3\u017aniej Eurocopters Group wesz\u0142a w sk\u0142ad koncernu EDAS, a po jej przekszta\u0142ceniu, w 2012 roku, sta\u0142a si\u0119 grup\u0105 Airbus Helicopters.<\/p>\n Drugim wspomnianym ju\u017c graczem w tej bran\u017cy by\u0142 przemys\u0142 niemiecki. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej Niemcy zosta\u0142y zdemilitaryzowane. Jednak agresywna polityka Moskwy, doprowadzi\u0142a w 50-latach do ponownego uzbrojenia Niemiec z pomoc\u0105 USA. W 60-latach, Niemcy budowali podzespo\u0142y samolotu szturmowego Fiat G-91. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 niemieckich firm z bran\u017cy militarnej dzia\u0142a\u0142a pod przykrywk\u0105 przemys\u0142u motoryzacyjnego. W 1974 roku, Niemcy ju\u017c bez skrupu\u0142\u00f3w, oblatali sw\u00f3j pierwszy samolot bojowy Panavia Tornado, b\u0119d\u0105cy wsp\u00f3lnym dzie\u0142em z W\u0142ochami i UK. Konstruowanie samolot\u00f3w po drugiej wojnie \u015bwiatowej by\u0142o w niemczech zakazane. Jednak zakaz nic nie m\u00f3wi\u0142 o \u015bmig\u0142owcach. W 1961 roku, in\u017cynierowie Ludwig B\u00f6lkow i Emil Weiland przyst\u0105pili do budowy lekkiego \u015bmig\u0142owca z nap\u0119dem turbinowym. Zadanie by\u0142o bardzo trudne, bo \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 by\u0107 lepszy od konstrukcji Zachodnich. Nap\u0119d sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dw\u00f3ch silnik\u00f3w, zgodnie z \u00f3wczesn\u0105 zasad\u0105 dublowania wszystkich system\u00f3w w samolotach i \u015bmig\u0142owcach. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 by\u0107 trwa\u0142y, prosty w obs\u0142udze i utrzymaniu. Maszyna mog\u0142a by\u0107 w prosty spos\u00f3b przystosowana do r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w, \u0142\u0105cznie z misjami ratunkowymi. Na pokrycie koszt\u00f3w budowy \u015bmig\u0142owca rz\u0105d niemiecki udzieli\u0142 po\u017cyczki w wysoko\u015bci 60 % warto\u015bci koszt\u00f3w. Tak powsta\u0142 \u015bmig\u0142owiec B\u00f6lkow Bo-105. Bo-105 jako pierwszy \u015bmig\u0142owiec na \u015bwiecie posiada\u0142 sztywny wirnik g\u0142\u00f3wny. Tego typu wirnik umo\u017cliwia \u015bmig\u0142owcowi wykonanie figury akrobatycznej – p\u0119tla. Zbudowano go g\u0142\u00f3wnie z w\u0142\u00f3kien szklanych wzmocnionych tworzywami sztucznymi, uzyskuj\u0105c bardzo lekki i mocny wirnik, o doskona\u0142ych charakterystykach aerodynamicznych. Prototyp \u015bmig\u0142owca z nowym wirnikiem zosta\u0142 oblatany 16 lutego 1967 roku. W pierwszym \u015bmig\u0142owcu zastosowano silniki turbinowe produkcji niemieckiej, ma\u0142o udane, ale do seryjnych maszyn planowano montowa\u0107 sprawdzone silniki Rolls-Royce, serii Allison 250. Zanim rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 produkcja seryjna \u015bmig\u0142owca, firma B\u00f6lkow sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 koncernu Messerschmitt B\u00f6lkow Blohm GmbH, w skr\u00f3cie MBB. P\u00f3\u017aniej firma ta sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Daimler Benz Aerospace (DASA). W 1992 roku utworzy\u0142a, wspomnian\u0105 powy\u017cej firm\u0119 Eurocopters Group, kt\u00f3ra \u015bmig\u0142owiec Bo-105 produkowa\u0142a do 1997 roku. W mi\u0119dzyczasie wybudowano, opieraj\u0105c si\u0119 na do\u015bwiadczeniach zdobytych przy konstruowaniu pierwszego \u015bmig\u0142owca, kolejne dwusilnikowe maszyny, takie jak BK-117 czy EC-135, czyli bohatera tego Rozdzia\u0142u.<\/p>\n Opr\u00f3cz firm europejskich, w poszczeg\u00f3lnych programach uczestniczy\u0142y i uczestnicz\u0105 firmy z ca\u0142ego \u015bwiata, a w\u015br\u00f3d nich Singapore Aerospace Technologies z Singapuru i Chengdu Aircraft Industry Corporation (CATIC) z Chin.<\/p>\n W 90-latach kapita\u0142 grupy Eurocopter sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z finans\u00f3w francuskich, niemieckich i hiszpa\u0144skich. W 1995 roku, grupa zatrudnia\u0142a oko\u0142o 15\u00a0500 pracownik\u00f3w. Mia\u0142a obroty na poziomie 4,6 miliarda Euro, portfel zam\u00f3wie\u0144 na 344 nowe \u015bmig\u0142owce i 52 % udzia\u0142u w rynku cywilnym i para-publicznym (policja, s\u0142u\u017cby medyczne, ratownictwo morskie itp.), 30 % \u015bwiatowego udzia\u0142u floty \u015bmig\u0142owc\u00f3w (10\u00a0500 \u015bmig\u0142owc\u00f3w). W sk\u0142ad Eurocopter wchodzi\u0142o 18 zale\u017cnych sp\u00f3\u0142ek. Firma mia\u0142a 2\u00a0800 klient\u00f3w w 140 krajach. W 2001 roku, firma mia\u0142a 40 % udzia\u0142u w rynku produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w, a na rynku USA a\u017c 30 %. W 2000 roku, Eurocopters Group produkowa\u0142a \u015bmig\u0142owce; BK-117, AS-350 \u00c9cureuil \/ AS-355 Ecureuil 2, H-120 Colibri (dawniej EC-120), H-155 Dauphin (dawniej AS-365 \/ EC-155), H-130 (dawniej EC-130), H-135 (dawniej EC-135), H-145 (dawniej EC-145), H-160, H-175 (dawniej EC-175), Airbus H-225 Super Puma (dawniej AS-332\/EC-225 Super Puma), UH-72 Lakota, Tiger, NH-90.<\/p>\n Obecnie (2018 rok) firma Airbus Helicopters swoj\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 siedzib\u0119 ma we Francji, w miejscowo\u015bci Marignane niedaleko Marsylii. Zatrudnia \u0142\u0105cznie oko\u0142o 17\u00a0600 pracownik\u00f3w. W ofercie ma \u015bmig\u0142owce jednosilnikowe lekkie H-120, H-125, H-130, \u015bmig\u0142owce dwusilnikowe lekkie H-135, H-145, \u015bmig\u0142owce \u015brednie AS-365, H-155, H-160, H-175, \u015bmig\u0142owce ci\u0119\u017ckie H-215, H-225, \u015bmig\u0142owce typowo bojowe Tiger, NH-90.<\/p>\n Zainteresowanie wojska \u015bmig\u0142owcami medycznymi doprowadzi\u0142o do powstania wariantu medycznego \u015bmig\u0142owca NH-90. \u015amig\u0142owiec spe\u0142ni\u0142 wytyczne opracowane przez wojsko i zosta\u0142 przyj\u0119ty na uzbrojenie. Poniewa\u017c NH-90 jest du\u017cym \u015bmig\u0142owcem, a przez to kosztownym, dlatego postanowiono korzystaj\u0105c z jego do\u015bwiadcze\u0144 zbudowa\u0107 \u015bmig\u0142owiec medyczny oparty na mniejszej konstrukcji. Wyb\u00f3r pad\u0142 na \u015bmig\u0142owiec EC-145 i EC-135. Oczywi\u015bcie takiej wielko\u015bci \u015bmig\u0142owce maj\u0105 mniejsz\u0105 palet\u0119 mo\u017cliwych zada\u0144 do spe\u0142nienia, ale lepiej trafiaj\u0105 w potrzeby lotnictwa cywilnego.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 90-lat projekt Bo-108 zosta\u0142 zmodyfikowany dzi\u0119ki wprowadzeniu systemu wirnika ogonowego Fenestron, zaawansowanego sztywnego wirnika g\u0142\u00f3wnego, materia\u0142\u00f3w kompozytowych i system\u00f3w izolacji rezonansowej. W 1992 roku, program uzyska\u0142 oznaczenie EC-135. Do nap\u0119du wprowadzono dwa konkurencyjne silniki, Turbomeca Arrius 2B i silniki Pratt & Whitney Canada PW206B, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wyboru dla odbiorcy. W ten spos\u00f3b od kilku lat oferowano ju\u017c samoloty komercyjne. \u015amig\u0142owiec EC-135 wyposa\u017cono w dwa turbinowe silniki. W zale\u017cno\u015bci od preferencji zamawiaj\u0105cego mog\u0105 to by\u0107 silniki Turbomeca Arrius 2B2 (o mocy 2 x 439 kW) lub Pratt & Whitney Canada PW206B2 (o mocy 2 x 419 kW).<\/p>\n Decyzja o programie \u015bmig\u0142owca EC-135 zapad\u0142a w 1992 roku, wraz z innymi programami. Pierwszy lot wykonano w dniu 15 lutego 1994 roku. \u015amig\u0142owiec zosta\u0142 wprowadzony do produkcji w 1996 roku, po uzyskaniu portfela zam\u00f3wie\u0144 na oko\u0142o 50 sztuk.<\/p>\n W styczniu 1995 roku, EC-135 po raz pierwszy \u015bmig\u0142owiec wyst\u0105pi\u0142 publicznie na kongresie Heli-Expo w Las Vegas, podczas kt\u00f3rego potencjalni nabywcy byli podobno pod wra\u017ceniem wygl\u0105du i osi\u0105g\u00f3w. Kolejn\u0105 cech\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 widoczna po wej\u015bciu do s\u0142u\u017cby, by\u0142 niski poziom ha\u0142asu, cz\u0119\u015bciowo ze wzgl\u0119du na ogon typu fenestron. EC-135 by\u0142 najcichszym \u015bmig\u0142owcem w swojej klasie od ponad 15 lat. EC-135 by\u0142 atrakcyjny dla szerokiego grona operator\u00f3w. Europejska certyfikacja JAA zosta\u0142a wydana w dniu 16 czerwca 1996 roku, a zatwierdzenie przez FAA nast\u0105pi\u0142o 31 lipca 1996 roku.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec jest w kr\u0119gu zainteresowania operator\u00f3w biznesowych i dla przewozu VIP. Do 2016 roku, zbudowano ponad 1\u00a0350 \u015bmig\u0142owc\u00f3w H-135. Eurocopter EC-135 \/ Airbus Helicopters H-135 jest u\u017cytkowany w 23 krajach, w tym w Polsce.<\/p>\n W 2005 roku, \u015bmig\u0142owiec otrzyma\u0142 awionik\u0119 firmy Helionix. Interfejs pomi\u0119dzy \u015bmig\u0142owcem a pilotem oparty jest na du\u017cych wielofunkcyjnych wy\u015bwietlaczach LCD, kt\u00f3re w spos\u00f3b czytelny podaj\u0105 najwa\u017cniejsze informacje dla za\u0142ogi i w spos\u00f3b zdecydowany ostrzegaj\u0105 o mo\u017cliwych zagro\u017ceniach. Dzi\u0119ki temu za\u0142oga mo\u017ce wi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0107 na obserwacji sytuacji poza \u015bmig\u0142owcem, zaw\u0142aszcza w fazach startu i l\u0105dowania. To wa\u017cne, szczeg\u00f3lnie w biznesie i lotach VIP, gdzie zdecydowanie wi\u0119kszo\u015b\u0107 operacji odbywa si\u0119 w warunkach VFR. Zastosowany w H-135 glass cocpit jest kompatybilny z tymi u\u017cytymi w innych modelach. Dzi\u0119ki temu pilot przesiadaj\u0105cy si\u0119 z jednego typu \u015bmig\u0142owca na drugi szybciej opanowuje nowy sprz\u0119t. Mimo to, poszczeg\u00f3lni u\u017cytkownicy mog\u0105 konfigurowa\u0107 deski rozdzielcze w\u0142asnych \u015bmig\u0142owc\u00f3w pod swoje specyficzne potrzeby. Na przyk\u0142ad priorytetem mo\u017ce by\u0107 kokpit przeznaczony g\u0142\u00f3wnie dla jednego pilota, podczas gdy ewentualny drugi pilot ma znacznie skromniejsze przyrz\u0105du, z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch mniejszych wy\u015bwietlaczy LCD. Dzi\u0119ki zaoszcz\u0119dzonemu miejscu mo\u017cna dla niego zabudowa\u0107 dodatkowy wy\u015bwietlacz na kt\u00f3rym mo\u017ce by\u0107 wy\u015bwietlany obraz z kamery termowizyjnej. \u015amig\u0142owiec posiada cztero-osiowy autopilot, kt\u00f3ry jest stosowany niemal we wszystkich modelach \u015bmig\u0142owc\u00f3w firmy Airbus Helicopters.<\/p>\n Luksusowe wersje H-135 s\u0105 przystosowane do przewo\u017cenia maksymalnie 5 pasa\u017cer\u00f3w w indywidualnych, szerokich i wysokich fotelach. Pasa\u017cerom nie zapewnia si\u0119 na pok\u0142adzie zbyt wielu rozrywek, gdy\u017c przeci\u0119tny lot nie przekracza 90 minut. Natomiast ka\u017cdy \u015bmig\u0142owiec mo\u017ce by\u0107 pomalowany indywidualnie na \u017cyczenie klienta. Firma na przyk\u0142ad dostarczy\u0142a u\u017cytkownikowi \u015bmig\u0142owiec H-135 pomalowany dok\u0142adnie tak jak jego jacht.<\/p>\n W 2014 roku, firma Airbus Helicopters dokona\u0142a modyfikacji wirnika no\u015bnego. Zmieniono nieco szeroko\u015b\u0107 \u0142opat wirnika i kilka innych element\u00f3w. Dzi\u0119ki temu zwi\u0119kszeniu uleg\u0142a masa u\u017cyteczna \u015bmig\u0142owca. Pracuj\u0105cy wirnik sta\u0142 si\u0119 cichszy i emituje mniejsze drgania. Zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki temu komfort podr\u00f3\u017cy \u015bmig\u0142owcem.<\/p>\n Aktualne re\u017cimy przegl\u0105dowego, w zak\u0142adowym serwisie to 500 godzin lotu lub jeden rok, a potem trzy lata lub 1\u00a0000 godzin lotu. W momencie awarii, \u015bmig\u0142owiec pozostaje na miejscu, gdzie dociera ekipa serwisowa Airbus Helicopters. Poniewa\u017c wed\u0142ug danych u\u017cytkownik\u00f3w i serwis\u00f3w przeci\u0119tny \u015bmig\u0142owiec sp\u0119dza w powietrzu 100-150 godzin rocznie, to przy regularnym serwisowaniu maszyn, 30 lat eksploatacji nie jest rzecz\u0105 niezwyk\u0142\u0105.<\/p>\n W styczniu 2018 roku, \u015bmig\u0142owce H-135 by\u0142y u\u017cywane w 60 krajach. Sp\u0119dzi\u0142y w powietrzy ponad 4,5 miliona godzin. G\u0142\u00f3wnymi u\u017cytkownikami s\u0105 kraje Europy Zachodniej, USA i Kanada.<\/p>\n Za czas\u00f3w koalicji – Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107, Liga Polskich Rodzin, Samoobrona \u2013 podj\u0119to starania o pozyskanie nowych \u015bmig\u0142owc\u00f3w dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. W ramach przetargu zdecydowano o zakupie 23 \u015bmig\u0142owc\u00f3w i jednego symulatora (lokalizacja Lotnisko Bemowo-Babice). Przetarg realizowa\u0142o Ministerstwo Zdrowia, a Lotnicze Pogotowie Ratunkowe pe\u0142ni\u0142o funkcje doradcze. Na zakup 23 maszyn w bud\u017cecie pa\u0144stwa przewidziano 500\u00a0000\u00a0000 z\u0142otych.<\/p>\n Tutaj nasza uwaga \u2013 Podawanie kwoty zagwarantowanej w bud\u017cecie pa\u0144stwa na dany cel i liczby maszyn do pozyskania jest podstawow\u0105 wskaz\u00f3wka dla oferent\u00f3w. Szybko oni wylicz\u0105 ile ma kosztowa\u0107 jedna maszyna i kto mo\u017ce by\u0107 ich konkurentem. Pole do lobbowania i korupcji ogromne.<\/p>\n Zanim dosz\u0142o do przetargu, na podstawie kruczk\u00f3w prawnych, Ministerstwo Zdrowia wyeliminowa\u0142o z konkursu Polskiego producenta \u2013 PZL \u015awidnik. W ten spos\u00f3b PZL W-3 Sok\u00f3\u0142 nie mia\u0142 nawet szans zmierzy\u0107 si\u0119 ze \u015bwiatowymi konstrukcjami. Z kolei PZL SW-4 Puszczyk do zada\u0144 ratownictwa medycznego by\u0142 za ma\u0142y. Oferta PZL \u015awidnik zosta\u0142 wykluczony, poniewa\u017c oferent nie zd\u0105\u017cy\u0142 przet\u0142umaczy\u0107 jednego, tylko jednego z dokument\u00f3w! Gdy podobny b\u0142\u0105d znaleziono w dokumentacji Eurocopter to nawet wyrok s\u0105du z dnia 12 czerwca 2007 roku, o powt\u00f3rzenie procedury, nie pom\u00f3g\u0142.<\/p>\n W dniu 28 wrze\u015bnia 2007 roku zosta\u0142y otwarte oferty. Oferty z\u0142o\u017cy\u0142y dwa europejskie koncerny: Eurocopter i AgustaWestland. Firma Eurocopter wyceni\u0142a swoj\u0105 ofert\u0119 z EC-135 na 495 192\u00a0539 z\u0142otych, a AgustaWestland, oferuj\u0105ca \u015bmig\u0142owce A-109 Grand, o 6 mln z\u0142 mniej, na 489 000 000 z\u0142otych. By\u0142o to o tyle dziwne, \u017ce katalogowo EC-135 by\u0142 znacznie ta\u0144szy, od komfortowego, szybszego i bardziej zaawansowanego technologicznie A-109. Odpowiednio; 3,5 mln USD wobec 5,2 mln USD. Firma AgustaWestland zaproponowa\u0142a te\u017c, \u017ce serwisowanie oferowanych \u015bmig\u0142owc\u00f3w zapewni PZL \u015awidnik, z kt\u00f3rym w\u0142osko-brytyjski koncern wsp\u00f3\u0142pracuje ju\u017c od wielu lat.<\/p>\n Nie da\u0142o si\u0119 ukry\u0107, \u017ce Ministerstwo Zdrowia od samego pocz\u0105tku faworyzowa\u0142o \u015bmig\u0142owiec i ofert\u0119 Eurocopter. Wymagania WTT (Specyfikacja Istotnych Warunk\u00f3w Zam\u00f3wienia – SIWZ) by\u0142y dopasowane do \u015bmig\u0142owca EC-135. Nie mia\u0142o znaczenia, \u017ce \u015bmig\u0142owiec A-109 oferowa\u0142 znacznie wi\u0119ksz\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 kabiny.<\/p>\n Do dziwnych wymaga\u0144 nale\u017ca\u0142o:<\/p>\n Podwozie p\u0142ozowe. Te mia\u0142 EC-135, A-109 ma ko\u0142a. Rzekomo \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 l\u0105dowa\u0107 na bardzo grz\u0105skim gruncie. Chyba na bagnach, a jak wiemy tam najcz\u0119\u015bciej dochodzi do wypadk\u00f3w – ironia. Jak pokazuj\u0105 zdj\u0119cia A-109 w Alpach, na \u015bniegu, nie ma \u017cadnych problem\u00f3w. Podobnie operowa\u0142y \u015bmig\u0142owce PZL Mi-2 oraz PZL W-3 Sok\u00f3\u0142.<\/p>\n Odleg\u0142o\u015b\u0107 od klatki piersiowej pacjenta do sufitu minimum 97 cm. Aby bez problemu wykona\u0107 masa\u017c po\u015bredni serca. W EC-135 pacjent le\u017cy na pod\u0142odze. W A-109 nosze s\u0105 na wysoko\u015bci 30 cm od pod\u0142ogi, dla wygody lekarza. Masa\u017c po\u015bredni serca to tylko jedna z procedur i zwykle wykonywana przed zabraniem pacjenta do szpitala. Serce musi pracowa\u0107 samo. Wed\u0142ug oficjalnych danych LPR w 2006 roku mia\u0142o miejsce 30 takich przypadk\u00f3w. Warto w tym miejscu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce szwajcarscy ratownicy z REGA, dzia\u0142aj\u0105cy w wysokich partiach Alp i trudnych warunkach pogodowych, nie mieli takich wymaga\u0144.<\/p>\n Spos\u00f3b za\u0142adunku noszy z pacjentem do \u015bmig\u0142owca. To trzeba przyzna\u0107, \u017ce w EC-135 jest troch\u0119 prostszy, ale dla pacjenta klaustrofobiczny, bo niemal ka\u017cdy pacjent czuje, \u017ce wk\u0142adaj\u0105 go do baga\u017cnika.<\/p>\n Przestrze\u0144 za zag\u0142\u00f3wkiem noszy pacjenta. Rzekomo dla \u0142atwiejszego zaintubowania pacjenta.<\/p>\n Mo\u017cliwo\u015b\u0107 przej\u015bcia ratownika z drugiego fotela pilota do \u0142adowni podczas lotu. Ju\u017c w\u00f3wczas za\u0142ogi w LPR lata\u0142y w sk\u0142adzie trzech os\u00f3b (w PZL Mi-2; pilot, mechanik-ratownik, lekarz). W nowych \u015bmig\u0142owcach mechanik nie jest potrzebny. Ratownik mo\u017ce ca\u0142y czas by\u0107 w kabinie-\u0142adowni, a nie w kokpicie. W A-109 nie ma mo\u017cliwo\u015bci przej\u015bcia z przedniego fotela do ty\u0142u. Nasuwa si\u0119 pytanie, czy ratownik musi zajmowa\u0107 miejsce w kokpicie, skoro i tak nie ma uprawnie\u0144 do pilotowania \u015bmig\u0142owca, a zdolno\u015bci nawigacyjne s\u0105 iluzoryczne?<\/p>\n Dokumentacja prowadzona w J\u0119zyku Polskim. Dobrze, tylko jak to mo\u017cna oceni\u0107 przed u\u017cytkowaniem maszyny?<\/p>\n Przetarg realizowany by\u0142 w drodze dialogu konkurencyjnego, kt\u00f3ry zmusza oferent\u00f3w do przedstawienia parametr\u00f3w proponowanych \u015bmig\u0142owc\u00f3w przed sformu\u0142owaniem wymaga\u0144 technicznych. Wiele os\u00f3b twierdzi\u0142, \u017ce w takiej sytuacji mo\u017cna ustawi\u0107 tak WTT, aby spe\u0142nia\u0142 je tylko EC-135. W rezultacie ju\u017c na pocz\u0105tku EC-135 mia\u0142 przewag\u0119 w 14 punktach na 25 punkt\u00f3w. Ten przetarg dialogu konkurencyjnego odby\u0142 si\u0119 ju\u017c w sierpniu 2007 roku.<\/p>\n Wed\u0142ug pana Matthew Harveya, dyrektora przedstawicielstwa AgustaWestland w Polsce, jego \u015bmig\u0142owiec (A-109) stoi na gorszej pozycji przed z\u0142o\u017ceniem ostatecznej oferty, poniewa\u017c w SIWZ (WTT) znajduj\u0105 si\u0119 cztery parametry jednoznacznie faworyzuj\u0105ce EC-135. To \u015bci\u015ble okre\u015blone wymiary kabiny medycznej (odleg\u0142o\u015b\u0107 za zag\u0142\u00f3wkiem noszy, punktowana za ka\u017cdy dodatkowy centymetr powy\u017cej 30 cm oraz gabaryty przestrzeni daj\u0105ce dost\u0119p do pacjenta z co najmniej trzech stron), mo\u017cliwo\u015b\u0107 przechodzenia z kabiny pilot\u00f3w do kabiny medycznej oraz wyposa\u017cenie \u015bmig\u0142owca w podwozie p\u0142ozowe. Wymagania te budzi\u0142y wiele w\u0105tpliwo\u015bci i emocji.<\/p>\n Warto doda\u0107, \u017ce Szwajcarska REGA dzia\u0142aj\u0105ca w Alpach rocznie wykonuje 95\u00a0000 akcji przy u\u017cyciu \u015bmig\u0142owc\u00f3w A-109 i wcale nie narzekaj\u0105. W Polsce jest to 6\u00a0000 akcji rocznie.<\/p>\n Decydenci nie dostrzegali wi\u0119kszej pr\u0119dko\u015bci \u015bmig\u0142owca A-109 oraz jego wi\u0119kszy zasi\u0119g. <\/p>\n Rz\u0105dz\u0105cy w Rzeczypospolitej uk\u0142ad wybra\u0142 zgodnie z w\u0142asnymi interesami, trudnymi do zrozumienia przez og\u00f3\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa. Wed\u0142ug dost\u0119pnych informacji, decydentami w tej sprawie by\u0142 wiceminister zdrowia pan Jaros\u0142aw Pinkas oraz pan dyrektor Lotniczego Pogotowia Ratunkowego Wojciech Bukowski.<\/p>\n W dniu 10 pa\u017adziernika 2007 roku Komisja Przetargowa powo\u0142ana przez Ministra Zdrowia podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o wyborze \u015bmig\u0142owc\u00f3w EC-135 w liczbie 23 \u015bmig\u0142owc\u00f3w i jednego symulatora lot\u00f3w.<\/p>\n W dniu 18 pa\u017adziernika 2007 roku w lubelskim oddziale CBA pose\u0142 Przemys\u0142aw Andrejuk (Liga Polskich Rodzin) z\u0142o\u017cy\u0142 zawiadomienie o mo\u017cliwo\u015bci pope\u0142nienia przest\u0119pstwa przy organizacji przetargu na \u015bmig\u0142owce dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Pose\u0142 poinformowa\u0142 o utrudnianiu przetargu oraz wej\u015bciu w porozumienie z innymi osobami i dzia\u0142anie przez to na szkod\u0119 instytucji na rzecz kt\u00f3rej przetarg jest dokonywany. Ponadto w zwi\u0105zku ze wspomnianym przetargiem mog\u0142o doj\u015b\u0107 do naruszenia przepis\u00f3w ustawy o zam\u00f3wieniach publicznych. Na konferencji prasowej pose\u0142 Przemys\u0142aw Andrejuk powiedzia\u0142, \u017ce nale\u017cy wyja\u015bni\u0107 rol\u0119 niekt\u00f3rych polityk\u00f3w, w tym mi\u0119dzy innymi znanego dzia\u0142acza Prawa i Sprawiedliwo\u015bci Adama Lipi\u0144skiego. Na konferencji pose\u0142 doda\u0142, \u017ce niejasna jest rola szefa medycznego Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, Roberta Ga\u0142\u0105zkowskiego, cz\u0142onka gabinetu politycznego by\u0142ego szefa MSWiA Krzysztofa Janika, w procedurze przetargowej. Wcze\u015bniej Roman Giertych m\u00f3wi\u0142, \u017ce za Eurocopter lobbowa\u0142 znany prawicowy dziennikarz Jacek \u0141\u0119ski, obecnie zajmuj\u0105cy si\u0119 Public Relations (PR – z ang. relacje publiczne, kontakty z otoczeniem).<\/p>\n Wiceminister Zdrowia Boles\u0142aw Piecha ju\u017c w dniu 1 pa\u017adziernika 2007 roku powiedzia\u0142 – \u201eWiem, \u017ce mo\u017ce wybuchn\u0105\u0107 skandal, mimo \u017ce przetarg jest pod szczeg\u00f3lnym nadzorem s\u0142u\u017cb specjalnych. Oba helikoptery s\u0105 \u015bwietne i nie powinno decydowa\u0107 kilka centymetr\u00f3w, lecz cena i koszty eksploatacji.\u201d<\/p>\n O tym, \u017ce Ministerstwo Zdrowia faworyzowa\u0142o Eurocoptera alarmowa\u0142a tak\u017ce Agencja Rozwoju Przemys\u0142u jeszcze przed og\u0142oszeniem wyniku post\u0119powania. \u201eResort zdrowia z nieznanych mi powod\u00f3w zrobi\u0142 wszystko, \u017ceby tego przetargu nie wygra\u0142 \u015awidnik z Agust\u0105. Warunki przetargu zosta\u0142y tak przygotowane, \u017ce wygra\u0107 mo\u017ce tylko jedna firma\u201d – powiedzia\u0142 prezes ARP Pawe\u0142 Brzezicki.<\/p>\n Mimo wszystko umow\u0119 zawarto, podpisano, \u015bmig\u0142owce dostarczono i wprowadzono do eksploatacji \u2013 tak jak chcia\u0142 Uk\u0142ad w Rzeczpospolitej.<\/p>\n Jednak nieprawd\u0105 by\u0142oby stwierdzenie, \u017ce EC-135 to z\u0142y \u015bmig\u0142owiec. Dostarczone \u015bmig\u0142owce mia\u0142y mie\u0107 jednakowe pokrycie lakiernicze kad\u0142uba sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 co najmniej z trzech zasadniczych kolor\u00f3w \u2013 \u017c\u00f3\u0142tego, czerwonego i niebieskiego oraz powierzchnie w polu widzenia pilot\u00f3w zabezpieczone przed generowaniem odblasku \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego lub sztucznego, o\u015blepiaj\u0105cego za\u0142og\u0119 lec\u0105c\u0105 na fotelach w kokpicie w kolorze grafitowym. Schemat malowania powinien by\u0107 zbli\u017cony do schematu malowania \u015bmig\u0142owc\u00f3w eksploatowanych dotychczas przez LPR.<\/p>\n Prezentacja \u015bmig\u0142owca EC-135 odby\u0142a si\u0119 10 wrze\u015bnia 2009 roku, na warszawskim lotnisku Bemowo-Babice. Pierwszy egzemplarz trafi\u0142 do Krakowa w grudniu 2009 roku, pozosta\u0142e zam\u00f3wione maszyny dostarczono do ko\u0144ca 2010 roku. W dniu 16 grudnia 2010 roku podpisano protoko\u0142y odbioru dw\u00f3ch ostatnich \u015bmig\u0142owc\u00f3w Eurocopter EC-135.<\/p>\n Dy\u017cury z u\u017cyciem maszyn EC-135 pe\u0142nione s\u0105 obecnie (2011 rok) w 18 bazach (16 sta\u0142ych, 2 sezonowych). Zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 zasi\u0119g operacyjny z 60 km do 80 km, osi\u0105gany po 22 minutach. Czas dotarcia zmniejszy\u0142 si\u0119 minimalnie.<\/p>\n Do zalet eksploatacyjnych EC-135 trzeba zaliczy\u0107. Ma\u0142\u0105 \u015brednice wirnika no\u015bnego, co umo\u017cliwia \u0142atwe operowanie na drogach publicznych i autostradach, rynkach ma\u0142ych miasteczek, boiskach sportowych itp. Pod tym wzgl\u0119dem PZL Mi-2 by\u0142 znacznie bardziej ograniczony. Os\u0142oni\u0119ty ca\u0142kowicie wirnik ogonowy to kolejna zaleta EC-135. Napowietrzna linia telefoniczna lub internetowa nie b\u0119dzie dla niego zbyt gro\u017ana.<\/p>\n Do wad EC-135 nale\u017cy zaliczy\u0107 jego p\u0142ozowe podwozie. Brak k\u00f3\u0142 utrudnia manewrowanie w bazach lotniczych. Nisko po\u0142o\u017cony wirnik no\u015bny zmusza do szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci przy pracy w obr\u0119bie \u015bmig\u0142owca.<\/p>\n Obecnie \u015bmig\u0142owce wykonuj\u0105 ponad 7 000 misji rocznie, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych 70 % stanowi\u0105 loty do wypadk\u00f3w. Zesp\u00f3\u0142 ratowniczy jest w stanie rozpocz\u0105\u0107 proces ratowania poszkodowanego od momentu przylotu na miejsce zdarzenia, a tak\u017ce szybko przetransportowa\u0107 chorego do Szpitalnego Oddzia\u0142u Ratunkowego (SOR) w ramach tzw. Z\u0142otej Godziny. W 2014 roku za\u0142ogi \u015bmig\u0142owc\u00f3w zrealizowa\u0142y \u0142\u0105cznie 8 928 lot\u00f3w (w tym 7 737 lot\u00f3w do wypadk\u00f3w i nag\u0142ych zachorowa\u0144 i 1 191 transport\u00f3w mi\u0119dzy szpitalnych), natomiast za\u0142ogi samolot\u00f3w wykona\u0142y 542 misje. \u015amig\u0142owce przetransportowa\u0142y 6 820 pacjent\u00f3w.<\/p>\n Aktualnie (2018 rok), z uwagi na brak pilot\u00f3w (w Polsce zaniedbano szkolnictwo) \u015bmig\u0142owce H-135 nie s\u0105 wykorzystywane mo\u017cliwie intensywnie. Tylko 4 bazy LPR (na 18) dzia\u0142aj\u0105 w systemie 24 godziny na dob\u0119. Pozosta\u0142e nie wykonuj\u0105 lot\u00f3w nocnych.<\/p>\n Zapotrzebowanie na us\u0142ugi \u015bwiadczone przez LPR stale ros\u0142o. W 2015 roku og\u0142oszono kolejny przetarg na dodatkowe cztery \u015bmig\u0142owce. Przetarg og\u0142oszono wiosn\u0105 2015 roku. Termin sk\u0142adania ofert up\u0142yn\u0105\u0142 w dniu 22 maja 2015 roku, a dostawy mia\u0142y by\u0107 zrealizowane do 11 grudnia 2015 roku. Przetarg realizowa\u0142 Zak\u0142ad Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych przy Ministrze Zdrowia w ramach realizacji Projektu systemowego pod nazw\u0105 \u201eBezpiecze\u0144stwo ruchu drogowego VIII osi priorytetowej bezpiecze\u0144stwo transportu i krajowe sieci transportowe\u201d, wsp\u00f3\u0142finansowanego przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 ze \u015brodk\u00f3w Europejskiego Funduszu Infrastruktura i \u015arodowisko w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i \u015arodowisko na lata 2007\u20132013. Wszystkie dostarczone \u015bmig\u0142owce mia\u0142y by\u0107 \u015bmig\u0142owcami ma\u0142ymi, tzn. o MTOW nie wi\u0119kszej ni\u017c 3 175 kg. Nap\u0119d dostarczonych \u015bmig\u0142owc\u00f3w mia\u0142 by\u0107 dwusilnikowy, turbowa\u0142owy, zabezpieczony filtrami przeciwpy\u0142owymi na wlotach powietrza do silnik\u00f3w. Zakupione \u015bmig\u0142owce przeznaczone by\u0142y do wykonywania zada\u0144 \u015amig\u0142owcowej S\u0142u\u017cby Ratownictwa Medycznego (HEMS) w dzie\u0144 i w nocy, w warunkach pe\u0142nej i ograniczonej widzialno\u015bci, w tym z wykorzystaniem system\u00f3w NVG oraz w warunkach lot\u00f3w wg przepis\u00f3w IFR. \u015amig\u0142owce mia\u0142y by\u0107 wyposa\u017cone w kabin\u0119 medyczn\u0105 wraz z wyposa\u017ceniem medycznym, o wielko\u015bci zapewniaj\u0105cej przewo\u017cenie 2 cz\u0142onk\u00f3w personelu medycznego oraz jednego pacjenta.<\/p>\n Tym razem przetarg nie wywo\u0142a\u0142 takich emocji, bo nie powinien. Dla ka\u017cdego logicznym by\u0142o kontynuowanie linii \u015bmig\u0142owc\u00f3w EC-135, aby nie tworzy\u0107 kalejdoskopu sprz\u0119tu w jednej firmie.<\/p>\n Tym razem w przetargu stan\u0105\u0142 Airbus Helicopters EC-135 \/ H-135 oraz \u015bmig\u0142owiec koncernu Bell. Wynik og\u0142oszono w dniu 22 czerwca 2015 roku. Obaj bior\u0105cy udzia\u0142 w przetargu producenci zaproponowali bardzo zbli\u017con\u0105 cen\u0119, wynosz\u0105c\u0105 ok. 114.5 mln z\u0142otych, jednak podczas oceny ofert Airbus otrzyma\u0142 znacznie wi\u0119cej punkt\u00f3w za warunki eksploatacyjne, a tak\u017ce nieco wi\u0119cej punkt\u00f3w w kategorii parametr\u00f3w technicznych. Zwyci\u0119zca otrzyma\u0142 \u0142\u0105cznie 82,91 pkt (49,91 za oferowan\u0105 cen\u0119, 6,5 za parametry techniczne i 26,5 za warunki eksploatacyjne), podczas gdy przegrany zdoby\u0142 \u0142\u0105cznie 60,25 pkt (50 pkt za oferowan\u0105 cen\u0119, 4,25 za parametry techniczne i zaledwie 6 za warunki eksploatacyjne). Kryteria wyboru oferty by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce: oferowana cena maksymalnie 50 punkt\u00f3w, parametry techniczne maksymalnie 16 punkt\u00f3w, a warunki eksploatacyjne maksymalnie 34 punkty.<\/p>\n Mimo wszystko warto przyjrze\u0107 si\u0119 maszynie Bell 429.<\/p>\n Bell Helicopter, sp\u00f3\u0142ka w pe\u0142ni zale\u017cna od Textron Inc., jest wiod\u0105cym w bran\u017cy producentem komercyjnych i wojskowych, za\u0142ogowych i bezza\u0142ogowych statk\u00f3w powietrznych z pionowym podnoszeniem i pionierem rewolucyjnych samolot\u00f3w w ruchu lotniczym. Swoje produkty ma w 120 krajach.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec Bell 429 to naprawd\u0119 nowoczesna maszyna, budowana jako maszyna wielozadaniowa, biznesowa, VIP, a tak\u017ce ratunkowa (non-profit). W modelu tym zastosowano najnowsze technologie oraz rozwi\u0105zania konstrukcyjne, mi\u0119dzy innymi w budowie g\u0142\u00f3wnych podzespo\u0142\u00f3w, na niespotykan\u0105 dot\u0105d skal\u0119, wprowadzono materia\u0142y kompozytowe. Jego nap\u0119d stanowi\u0105 dwa silniki Pratt & Whitney PW207D1. Bell 429 ma pr\u0119dko\u015b\u0107 150 w\u0119z\u0142\u00f3w (278 km\/h). W wersji pasa\u017cerskiej \u015bmig\u0142owiec mo\u017ce przewozi\u0107 o\u015bmiu pasa\u017cer\u00f3w. Przestronna kabina pozwala r\u00f3wnie\u017c na zr\u00f3\u017cnicowanie mo\u017cliwych jego konfiguracji. Kabina ma przestrze\u0144 204 ft 3 (5,8 m 3), a baga\u017cnik ma 130 ft 3 (3,7 m 3).<\/p>\n Wersja medyczna jest powszechnie u\u017cytkowna w USA i Kanadzie. Bell 429 to jedyny lekki dwusilnikowy \u015bmig\u0142owiec dost\u0119pny na rynku z prawdziw\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do zabrania na pok\u0142ad dw\u00f3ch chorych, dw\u00f3ch pracownik\u00f3w medycznych i dw\u00f3ch pilot\u00f3w. Bell 429 ma przestronn\u0105 kabin\u0119 i bardzo du\u017ce boczne drzwi 60 in (1,52 m). Model Bell 429 oferuje r\u00f3wnie\u017c wyj\u0105tkowe osi\u0105gi w locie, dzi\u0119ki w pe\u0142ni zintegrowanemu szklanemu kokpitowi, zaawansowanemu uk\u0142adowi nap\u0119dowemu i najlepszej w swojej klasie funkcji nawigacji SBAS oraz mo\u017cliwo\u015bci lotu wed\u0142ug wskaza\u0144 przyrz\u0105d\u00f3w (IFR). Jest to pierwszy \u015bmig\u0142owiec certyfikowany w procesie MSG-3, co powoduje zmniejszenie koszt\u00f3w utrzymania dla operator\u00f3w, a tak\u017ce certyfikat IFR dla pojedynczego lub dw\u00f3ch pilot\u00f3w. \u015amig\u0142owiec certyfikowany zosta\u0142 do lotu SPIFR oraz DPIFR, posiada r\u00f3wnie\u017c kategori\u0119 osi\u0105gow\u0105 \u201eA\u201d wed\u0142ug wymog\u00f3w JAR-OPS 3, co znacznie poszerza zakres jego zastosowa\u0144.<\/p>\n Silnik 2 x Pratt & Whitney PW 207 D1<\/p>\n Moc 2 x 446 kW.<\/p>\n Masa u\u017cyteczna 1\u00a0140 kg<\/p>\n Masa maksymalna 3\u00a0175 kg<\/p>\n Zbiornik paliwa 821 litr\u00f3w<\/p>\n Pu\u0142ap w zawisie 4\u00a0307 m<\/p>\n Pu\u0142ap maksymalny 5\u00a0704 m<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 278 km\/h (150 w\u0119z\u0142\u00f3w)<\/p>\n Zasi\u0119g 682 km<\/p>\n D\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107 lotu 4 godziny.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2018-05-15<\/p>\n H-135\/EC-135 to lekki dwusilnikowy \u015bmig\u0142owiec, przeznaczony do transportu maksymalnie 8 os\u00f3b. Zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym z wykorzystaniem w szerokim zakresie kompozyt\u00f3w. Dzi\u0119ki nowoczesnej awionice \u015bmig\u0142owiec jest dostosowany do lot\u00f3w zar\u00f3wno w dzie\u0144, jak i w nocy, przy z\u0142ej widoczno\u015bci i przy jej ca\u0142kowitym braku, jedynie w oparciu o wskazania przyrz\u0105d\u00f3w (IFR).<\/p>\n Wirnik no\u015bny 4-\u0142opatowy, wykonany z metalu i kompozyt\u00f3w, ma bardzo ma\u0142\u0105 \u015brednic\u0119, zaledwie 10,2 m. Jest to tak zwany wirnik typu sztywnego. Wirnik ogonowy. W miejsce konwencjonalnego tylnego wirnika H-135 wyposa\u017cony jest w fenestron, co znacznie zwi\u0119ksza og\u00f3lne bezpiecze\u0144stwo. Fenestron to konstrukcja wirnika ogonowego w postaci obudowanego wentylatora.<\/p>\n Litera T w oznaczeniu wersji oznacza silnik Turbom\u00e9ca Arrius; P sygnalizuje zastosowanie silnika Pratt & Whitney Canada PW206B lub PW206B2. Kolejna cyfra oznacza wersj\u0119 rozwojow\u0105 silnika. W Polsce LPR u\u017cywa EC-135 P2 z silnikami Pratt & Whitney Canada PW206B2.<\/p>\n Od 2005 roku, \u015bmig\u0142owiec H-135 jest wyposa\u017cony w ca\u0142kowicie elektroniczny tzw. Glass cocpit ("szklany kokpit"), potoczne okre\u015blenie zintegrowanego systemu Electronic Flight Instrument System (EFIS) – o nazwie MEGHAS Flight Control Display System, firmy Helionix.<\/p>\n Sterowanie silnik\u00f3w nowszych wersji odbywa si\u0119 z u\u017cyciem systemu FADEC, co pozwala cz\u0119\u015bciowo odci\u0105\u017cy\u0107 pilot\u00f3w od ci\u0105g\u0142ej kontroli parametr\u00f3w pracy jednostek nap\u0119dowych i pozwala po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 uwagi na inne zadania.<\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita 12,19 m (39,99 ft)<\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 10,21 m (33,50 ft)<\/p>\n Szeroko\u015b\u0107 kad\u0142uba 1,56 m (5,12 ft)<\/p>\n \u015arednica wirnika 10.20\u00a0m (33,46\u00a0ft)<\/p>\n Powierzchnia wirnika no\u015bnego 81.7\u00a0m2 (879\u00a0sq\u00a0ft)<\/p>\n Wysoko\u015b\u0107 3,51 – 3,62 m (11,52 – 11,88 ft)<\/p>\n Masa w\u0142asna 1\u00a0455 – 1\u00a0460 kg<\/p>\n Masa maksymalna 2\u00a0900 \u2013 2 910 kg<\/p>\n Zbiornik paliwa 710 litr\u00f3w<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 259 km\/h<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 graniczna niszcz\u0105ca 287\u00a0km\/h (178\u00a0mph; 155\u00a0kn)<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 254 km\/h, 254\u00a0km\/h (158\u00a0mph; 137\u00a0kn)<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 ekonomiczna 230 km\/h<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 7,62 m\/s, (1,500\u00a0ft\/min)<\/p>\n Pu\u0142ap zawisu 3\u00a0045 m (9990,16 ft)<\/p>\n Pu\u0142ap dynamiczny 6 096 m, (20,000\u00a0ft)<\/p>\n Zasi\u0119g operacyjny 635 km (395\u00a0mi; 343\u00a0nmi)<\/p>\n Zasi\u0119g do przebazowania 835 km (461,66 nmi)<\/p>\n Czas lotu maksymalny 4,5 godziny<\/p>\n Silniki 2 turbinowe \u00d7 Turbomeca Arrius 2B2 o mocy 2 x 472\u00a0kW (2 x 633\u00a0hp) <\/p>\n lub Pratt & Whitney Canada PW206B o mocy 2 x 463\u00a0kW (2 x 621\u00a0hp).<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2018-05-15<\/p>\n Dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego zakupiono najpierw 23 maszyny EC-135, a nieco p\u00f3\u017aniej kolejne 4 sztuki.\u00a0Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n W 60-latach XX wieku, lotniczy przemys\u0142 francuski by\u0142 bardzo rozdrobniony. W efekcie wiele podobnych bada\u0144 powielano w r\u00f3\u017cnych firmach. Pr\u00f3b\u0105 zaradzenia takiej sytuacji by\u0142a konsolidacja tych firm w pa\u0144stwowe konsorcjum lotnicze pod nazw\u0105 A\u00e9rospatiale. Firma A\u00e9rospatiale powsta\u0142a w 1970 roku, z po\u0142\u0105czenia trzech pa\u0144stwowych wytw\u00f3rni lotniczych: Sud Aviation, Nord Aviation i Soci\u00e9t\u00e9 d’\u00e9tudes et de r\u00e9alisation d’engins balistiques (S\u00c9REB). W ten spos\u00f3b A\u00e9rospatiale sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 w Europie firm\u0105 w bran\u017cy lotniczej. Produkowa\u0142a \u015bmig\u0142owce cywilne i wojskowe, samoloty cywilne i wojskowe, rakiety kosmiczne, militarne systemy rakietowe i systemy elektroniczne. W 80-latach, firma stopniowo zacie\u015bnia\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi firmami dzia\u0142aj\u0105cymi na terenie pa\u0144stw Europejskiej Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej tworz\u0105c podgrupy; \u015bmig\u0142owcowa, samolotowa i pocisk\u00f3w rakietowych r\u00f3\u017cnego przeznaczenia. Dzia\u0142 \u015bmig\u0142owcowy A\u00e9rospatiale w 1992 roku, po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 niemieck\u0105 grup\u0105 Daimler Benz Aerospace AG (DASA), tworz\u0105c Eurocopters Group. P\u00f3\u017aniej Eurocopters Group wesz\u0142a w sk\u0142ad koncernu EDAS, a po jej przekszta\u0142ceniu, w 2012 roku, sta\u0142a si\u0119 grup\u0105 Airbus Helicopters.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-606","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=606"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4111,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions\/4111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}EC-135 \/ H-135.<\/h3>\n
Airbus Helicopters H-135 \/ Eurocopter EC-135 w Polsce.<\/h3>\n
Eksploatacja EC-135 w Lotniczym Pogotowi Ratunkowym.<\/h3>\n
Bell 429.<\/h3>\n
Podstawowe dane T-T Bell 429<\/h3>\n
\n317a Rozdzia\u0142 2009-09-10<\/h2>\n
Airbus Helicopters\u00a0 H-135 \/ EC-135<\/h2>\n
Polska<\/h3>\n
Konstrukcja\u00a0H-135 \/ EC-135.<\/h3>\n
Wirnik no\u015bny.<\/h3>\n
Nap\u0119d EC-135.<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie.<\/h3>\n
Dane T-T H-135:<\/h3>\n
\n
\n317a Rozdzia\u0142 2009-09-10<\/h2>\n
Airbus Helicopters H-135 \/ EC-135<\/h2>\n
Polska<\/h3>\n
Zestawienie H-135 \/ EC-135.<\/h3>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"