![\"\"](\"https:\/\/wp.polot.net\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/AW-101-nb-6204.-2024-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman07-1024x668.png\")
![\"\"](\"https:\/\/wp.polot.net\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/AW-101-nb-6204.-2024-rok.-Zdjecie-Karol-Placha-Hetman02-1024x633.png\")
\u015amig\u0142owiec Agusta Westland AW.101.<\/h2>\n\n\n\n
AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci \u015bmig\u0142owiec o maksymalnej masie startowej do 15 600 kg, wyposa\u017cony w tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec zbudowany jest w klasycznym uk\u0142adzie Sikorsky. Ewenementem w \u015bmig\u0142owcu jest nap\u0119d z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w turbinowych. AW.101 znalaz\u0142 zastosowanie nie tylko w wojsku, ale tak\u017ce w zadaniach cywilnych. Zosta\u0142 zakupiony przez kilka kraj\u00f3w Europejskich (W\u0142ochy, UK, Norwegia), a tak\u017ce przez USA, Kanad\u0119 i Japoni\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Pod koniec 70-lat XX wieku marynarki wojenne W\u0142och i Wielkiej Brytanii rozpocz\u0119\u0142y poszukiwania nowej maszyny, kt\u00f3ra mog\u0142aby zast\u0105pi\u0107 znajduj\u0105ce si\u0119 w s\u0142u\u017cbie \u015bmig\u0142owce typu Westland Sea King. Westland Sea King to daleko posuni\u0119ta modyfikacja \u015bmig\u0142owca Sikorsky SH-3 Sea King, kt\u00f3ry pierwszy lot wykona\u0142 w 1969 roku. Naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 by\u0142o po\u0142\u0105czenie wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy firm\u0105 Agusta i firm\u0105 Westland. <\/p>\n\n\n\n
W 1980 roku, brytyjska firma Westland i w\u0142oska Agusta za\u0142o\u017cy\u0142y przedsi\u0119biorstwo European Helicopters Industrie Ltd z oddzia\u0142ami w Yeovil (UK) i Mediolanie (W\u0142ochy). Podj\u0119\u0142y prace nad \u015bmig\u0142owcem, kt\u00f3ry mia\u0142 spe\u0142nia\u0107 wymagania obu armii. G\u0142\u00f3wnymi u\u017cytkownikami mia\u0142y by\u0107 wojska NAVY. Program budowy tego \u015bmig\u0142owca by\u0142 w\u00f3wczas najbardziej ambitnym, najbardziej zaawansowany i jednocze\u015bnie najdro\u017cszy. Nowy \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 wzmocni\u0107 pozycj\u0119 obu kraj\u00f3w w budowie \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Pierwszy lot zaplanowano na 1987 rok. Kolejne dwa lata to testy w locie w ilo\u015bci 5000 godzin. Produkcja seryjna zosta\u0142a rozpocz\u0119to 1989 roku. Planowano sprzeda\u0107 1000 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Jako nap\u0119d przewidziano trzy silniki. Dla prototyp\u00f3w wybrano silniki General Electric CT-7-2A o mocy 1 289 kW ka\u017cdy. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w seryjnych przewidziano silniki Rolls-Royce \/ Turbomeca RTM322.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 12 czerwca 1981 roku, Rz\u0105d Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa potwierdzi\u0142 sw\u00f3j udzia\u0142 w projekcie, przyznaj\u0105c pocz\u0105tkowy bud\u017cet w wysoko\u015bci 20 milion\u00f3w GBP na opracowanie dziewi\u0119ciu maszyn przed seryjnych. G\u0142\u00f3wna umowa, kt\u00f3ra zapewni\u0142a finansowanie programu EH.101, zosta\u0142a podpisana przez brytyjski i w\u0142oski rz\u0105d w 1984 roku. Tak powsta\u0142a sp\u00f3\u0142ka EH Industries Limited (EHI). Efektem tego joint venture by\u0142o program \u015bmig\u0142owca EH.101. Podczas pokaz\u00f3w lotniczych w Pary\u017cu w 1985 roku, firma Agusta pokaza\u0142a makiet\u0119 nowego \u015bmig\u0142owca. By\u0142a to makieta bardzo og\u00f3lna, bo \u015bmig\u0142owiec od samego pocz\u0105tku mia\u0142 powstawa\u0107 pod konkretne zam\u00f3wienie klienta, czyli mia\u0142a to by\u0107 platforma dostosowana do wielu zada\u0144. <\/p>\n\n\n\n
Pierwszy prototyp wykona\u0142 pierwszy lot w dniu 9 pa\u017adziernika 1987 roku. Pierwszy seryjny \u015bmig\u0142owiec zosta\u0142 dostarczony w maju 1997 roku, a odbiorc\u0105 by\u0142 RAF. <\/p>\n\n\n\n
W 1987 roku, du\u017ce zainteresowanie \u015bmig\u0142owcem EH.101 (obecnie AW.101) wyrazi\u0142a Kanada, kt\u00f3ra zamierza\u0142a wykorzystywa\u0107 \u015bmig\u0142owiec g\u0142\u00f3wnie nad P\u00f3\u0142nocnym Atlantykiem i Pacyfikiem, czyli w bardzo trudnych warunkach. Kanadyjczykom bardzo spodoba\u0142 si\u0119 trzeci silnik i du\u017ca autonomia \u015bmig\u0142owca w dzia\u0142aniach. W dodatku, \u015bmig\u0142owiec mia\u0142 mie\u0107 bardzo du\u017cy zasi\u0119g i systemy odladzania. Jednak w Kanadzie dosz\u0142o do ostrych spor\u00f3w politycznych. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na bardzo du\u017ce koszty pozyskania maszyn w chwili, kiedy zimna wojna dobieg\u0142a ju\u017c ko\u0144ca. Podpisany ju\u017c kontrakt zosta\u0142 anulowany i Kanada musia\u0142a zap\u0142aci\u0107 kar\u0119 w wysoko\u015bci 470 milion\u00f3w USD. Po paru latach Kanada i tak kupi\u0142a \u015bmig\u0142owce AW.101.<\/p>\n\n\n\n
Zbudowano 9 prototyp\u00f3w. W dniu 21 stycznia 1993 roku, by\u0142a katastrofa drugiego prototypu. W efekcie testy w locie wstrzymano na sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy. Podczas test\u00f3w utracono jeszcze jeden \u015bmig\u0142owiec. <\/p>\n\n\n\n
W lutym 1995 roku, po czternastu latach funkcjonowania programu, wreszcie UK z\u0142o\u017cy\u0142a zam\u00f3wienie na 22 maszyny EH.101. W chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej uczyni\u0142y to W\u0142ochy, zamawiaj\u0105c 16 maszyn EH.101. Oba kontrakty zosta\u0142y oprotestowane. Przeciwnicy twierdzili, \u017ce mo\u017cna naby\u0107 nie gorsze maszyny za du\u017co mniejsze pieni\u0105dze. <\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na konsolidacj\u0119 firm Agusta i Westland, oznaczenie \u015bmig\u0142owca zmieniono z EH.101 na AW.101. W UK \u015bmig\u0142owiec otrzyma\u0142 tak\u017ce w\u0142asn\u0105 nazw\u0119 Merlin. <\/p>\n\n\n\n
W 2001 roku, powsta\u0142a wersja transportowa \u015bmig\u0142owca AW.101 z tyln\u0105 ramp\u0105 za\u0142adunkow\u0105, kt\u00f3ra w spos\u00f3b skokowy zwi\u0119kszy\u0142a uniwersalno\u015b\u0107 \u015bmig\u0142owca.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owiec okaza\u0142 si\u0119 niezawodny i zyska\u0142 uznanie wielu odbiorc\u00f3w. AW.101 jest bardzo popularny i powsta\u0142 w szerokiej gamie wersji. Doskonale spisuje si\u0119 nad morzami, zw\u0142aszcza na trudnym Morzu P\u00f3\u0142nocnym. Dlatego jedn\u0105 z podstawowych wersji jest wersja ratownictwa morskiego. \u015amig\u0142owiec AW.101 nadaje si\u0119 tak\u017ce do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 z uwagi na du\u017c\u0105 \u0142adowni\u0119, kt\u00f3ra ma 6,50 m d\u0142ugo\u015bci, 2,30 m szeroko\u015bci i 1,91 m wysoko\u015bci, \u015bmig\u0142owiec mo\u017cna wykorzysta\u0107 zar\u00f3wno do zada\u0144 zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) jak i do misji SAR i CSAR. Maszyna posiada te\u017c szerokie na 1,8 m drzwi w prawej burcie i mniejsze drzwi w lewej burcie. <\/p>\n\n\n\n
Wersja ZOP w UK nie posiada tylnej rampy za\u0142adowczej, bo t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 kabiny zajmuje opuszczany sonar, dwie wyrzutnie boi akustycznych i stojaki z dodatkowymi \u0142adunkami do nich. \u015amig\u0142owiec AW.101 podczas standardowych dzia\u0142a\u0144 ZOP posiada ci\u0105gle na pok\u0142adzie podstawowe wyposa\u017cenie do misji ratowniczych, aby m\u00f3g\u0142 w ka\u017cdej chwili przeprowadzi\u0107 podj\u0119cie rozbitka z wody i udzieli\u0107 mu podstawowej pomocy. Na pok\u0142ad mo\u017cna zabra\u0107 kilkunastu rozbitk\u00f3w lub 6 noszy z rannymi na specjalnych mocowaniach. Po ca\u0142kowitym demonta\u017cu wyposa\u017cenia ZOP, kt\u00f3re trwa kilka godzin, mo\u017cliwe jest uzyskanie przestrzeni na przyk\u0142ad na 9 noszy, kilkunastu rozbitk\u00f3w w pozycji siedz\u0105cej oraz sprz\u0119t ratowniczy. W konfiguracji zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych \u015bmig\u0142owiec brytyjski AW.101 Merlin zabiera kilkadziesi\u0105t boi sonarowych wykorzystywanych w dw\u00f3ch wyrzutniach rewolwerowych oraz opuszczany do wody sonar. Sta\u0142e wyposa\u017cenie stanowi stacja radiolokacyjna i g\u0142owica optoelektroniczna. <\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli chodzi o uzbrojenie, to u\u017cywany przez Royal Navy \u015bmig\u0142owiec AW.101 Merlin HM2 mo\u017ce przenosi\u0107 do 4 torped Sting Ray, bomb g\u0142\u0119binowych Mk.11 Mod.3 lub rakiet Sea Eagle do ra\u017cenia cel\u00f3w powierzchniowych. W\u0142oska marynarka wojenna podj\u0119\u0142a z kolei decyzj\u0119 o integracji maszyny z pociskami przeciw-okr\u0119towymi Marte Mk 2\/S. \u015amig\u0142owiec mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce wyposa\u017cony w karabiny maszynowe kal. 12,7 mm i 7,62 mm.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki wyposa\u017ceniu w trzy silniki typu Rolls-Royce\/Turbomeca RTM322 lub General Electric CT7, \u015bmig\u0142owiec dysponuj\u0105cy maksymaln\u0105 mas\u0105 startow\u0105 15 600 kg, mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 zasi\u0119g maksymalny 1 363 km, a mo\u017cna jeszcze go zwi\u0119kszy\u0107 poprzez zamontowanie dodatkowych zbiornik\u00f3w paliwa.<\/p>\n\n\n\n
W 2005 roku, sp\u00f3\u0142ka AgustaWestland i Lockheed Martin zosta\u0142y wybrane zwyci\u0119zcami konkursu VXX na \u015bmig\u0142owiec dla ameryka\u0144skiego Marine Corps. Zaproponowano odmian\u0119 AW.101, oznaczon\u0105 jako Kestrel VH-71. Jednak w 2009 roku, program zosta\u0142 anulowany z uwagi na znaczenie przekroczenie koszt\u00f3w programu i protesty rodzimych producent\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Do 2010 roku, na ca\u0142ym \u015bwiecie sprzedano ponad 180 egzemplarzy modelu AW.101, a do 2017 roku 220 maszyn, do 2019 roku 225 maszyn. \u0141\u0105cznie flota AW.101 wykona\u0142a 200 000 godzin lotu. \u015amig\u0142owce AW.101 zosta\u0142y kupione przez: Algieri\u0119, Azerbejd\u017can, Dani\u0119, Indonezj\u0119, W\u0142ochy, Japoni\u0119, Nigeri\u0119, Norwegi\u0119, Portugali\u0119, Arabia Saudyjska, Turkmenistan, UK. Do 2018 rok, \u015bmig\u0142owce AW.101 uczestniczy\u0142y w 11 wypadkach i katastrofach.<\/p>\n\n\n\n
Zainteresowanie Wojska Polskiego.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW 2018 rok, szans\u0119 na sprzeda\u017c Wojsku Polskiemu \u015bmig\u0142owc\u00f3w mia\u0142y firmy, kt\u00f3re produkuj\u0105 \u015bmig\u0142owce w Polsce, a wi\u0119c \u015awidnik i Mielec. Wojsko Polskie by\u0142o i jest zainteresowane trzema \u015bmig\u0142owcami koncernu AgustaWestland \/ Leonardo Helicopters. Jednym z nich jest wi\u0119kszy AW.101, drugim mniejszy AW-149, a trzecim rodzimy W-3PL G\u0142uszec.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 dla Polski.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nJe\u015bli Polska zdecydowa\u0142aby si\u0119 na zakup 16 maszyn (po 8 sztuk dla lotnictwa morskiego i wojsk specjalnych) mo\u017cliwe by\u0142oby uruchomienie produkcji w \u015awidniku. AW.101 to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec o doskona\u0142ych osi\u0105gach pozwalaj\u0105cych na realizacj\u0119 najtrudniejszych misji typu CSAR, SAR oraz zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych i nawodnych. Tych stwierdze\u0144 nikt do chwili obecnej nie podwa\u017cy\u0142. <\/p>\n\n\n\n
Po rezygnacji ze \u015bmig\u0142owc\u00f3w Caracal w lutym 2017 roku, Ministerstwo Obrony Narodowej og\u0142osi\u0142o przetarg na zakup 16 \u015bmig\u0142owc\u00f3w dla Polskich Si\u0142 Zbrojnych.<\/p>\n\n\n\n
W marcu 2017 roku, niespodziewanie do Polski przyby\u0142 w\u0142oski \u015bmig\u0142owiec AW.101 z pokazow\u0105 misj\u0105. Kiedy wyl\u0105dowa\u0142 na Lotnisku Balice wszyscy byli zaskoczeni. \u015amig\u0142owiec zosta\u0142 zademonstrowany w \u015awidniku i w Warszawie. P\u00f3\u017aniej \u015bmig\u0142owiec by\u0142 pokazywany na Targach w Kielcach, w wersji HH-101A Caesar. HH-101A Caesar to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec zaprojektowany z my\u015bl\u0105 o realizacji wymagaj\u0105cych misji wojsk specjalnych oraz Marynarki Wojennej, w tym zada\u0144 poszukiwawczo-ratowniczych oraz zwalczania podwodnych i nawodnych zagro\u017ce\u0144 na morzu.<\/p>\n\n\n\n
Ewentualna wygrana przez PZL-\u015awidnik to by\u0142a ogromna szansa dla zak\u0142adu. Od grudnia 2009 roku, w \u015awidniku s\u0105 robione elementy struktury kad\u0142uba AW.101. Ma\u0142o tego: firma Leonardo nadal oferuje Wojsku Polskiemu \u015bmig\u0142owce AW.149 i W-3 Sok\u00f3\u0142 (W-3PL G\u0142uszec). W ci\u0105gu 21 lat owocnego partnerstwa, wdro\u017cono w \u015awidniku produkcj\u0119 kad\u0142ub\u00f3w modeli AW.119, AW.109 Power, AW.109 LUH, Grand, i AW.139. Kabina tego ostatniego modelu zosta\u0142a zaprojektowana przez \u015bwidnickich konstruktor\u00f3w. By\u0142 to pierwszy przypadek udzia\u0142u in\u017cynier\u00f3w z PZL-\u015awidnik w programie budowy nowego \u015bmig\u0142owca prowadzonym przez firm\u0119 Zachodnioeuropejsk\u0105. W 2018 roku, \u015awidnicka wytw\u00f3rnia produkowa\u0142a oko\u0142o 170 kad\u0142ub\u00f3w \u015bmig\u0142owc\u00f3w AgustaWestland rocznie. Warto\u015b\u0107 dostaw w 2008 roku, przekroczy\u0142a 150 mln z\u0142otych i stanowi\u0142a 35% og\u00f3\u0142u sprzeda\u017cy fabryki. Obecnie (2018 rok) \u015bmig\u0142owiec AW.101 produkowany jest w Wielkiej Brytanii w Yeovil w zak\u0142adach nale\u017c\u0105cych do Grupy Leonardo.<\/p>\n\n\n\n
Wydaje si\u0119 \u017ce \u015bmig\u0142owiec AW.101 to idealne rozwi\u0105zanie dla Wojska Polskiego. Pewnym problemem mo\u017ce by\u0107 cena zakupu, a tak\u017ce koszty u\u017cytkowania z uwagi na zastosowany uk\u0142ad nap\u0119dowy, z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w. Ale rodz\u0105 si\u0119 tak\u017ce inne w\u0105tpliwo\u015bci: W Afganistanie rozbi\u0142 si\u0119 \u015bmig\u0142owiec Boeing CH-47 Chinook z 30 \u017co\u0142nierzami wojsk specjalnych. Ogromna strata. Czy za tym nie u\u017cywa\u0107 mniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w, aby ewentualne straty by\u0142y mniejsze?<\/p>\n\n\n\n
W 2018 roku, Inspektorat Uzbrojenia ujawni\u0142 decyzj\u0119 o rozdzieleniu program\u00f3w pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w osobno dla Wojsk Specjalnych i osobno dla Marynarki Wojennej. Z ko\u0144cem 2018 roku, zapad\u0142y decyzje, \u017ce dla Wojsk Specjalnych b\u0119d\u0105 zakupione cztery \u015bmig\u0142owce Black Hawk. Natomiast dla Marynarki Wojennej wybrano \u015bmig\u0142owce cztery \u015bmig\u0142owce AW.101.<\/p>\n\n\n\n
W lutym 2018 roku, \u015bmig\u0142owiec AW.101 przeszed\u0142 na terenie Polski wymagane w post\u0119powaniu testy weryfikacyjne. Testy wykonano z Lotniska Babie Do\u0142y przy pomocy \u015bmig\u0142owca AW.101, wyprodukowanego dla Norwegii, kt\u00f3ry w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142 jeszcze do producenta.<\/p>\n\n\n\n
Post\u0119powanie na zakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w ZOP\/CSAR dla Marynarki Wojennej, prowadzone by\u0142o przez Inspektorat Uzbrojenia od pa\u017adziernika 2016 roku, w ramach pilnej potrzeby operacyjnej. Tryb negocjacji by\u0142 zgodny z Decyzj\u0105 Nr 367\/MON Ministra ON z dnia 14 wrze\u015bnia 2015 roku, w sprawie zasad i trybu udzielania w resorcie obrony narodowej zam\u00f3wie\u0144 o podstawowym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. W marcu 2017 roku, oferty z\u0142o\u017cy\u0142o dw\u00f3ch producent\u00f3w: Airbus Helicopters SAS wsp\u00f3lnie z Heli Invest Sp z o. o. Services Sp. K.A. ze \u015bmig\u0142owcem Caracal oraz Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. oferuj\u0105ca \u015bmig\u0142owiec AW.101. Ofert\u0119 ostateczn\u0105, w wyznaczonym do 30 listopada 2018 roku terminie, z\u0142o\u017cy\u0142a jedynie firma ze \u015awidnika. Koncern Airbus Helicopters podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wycofaniu si\u0119 z post\u0119powania, poniewa\u017c jego zdaniem zdefiniowane przez MON wymagania offsetowe dla tego zakupu, przy zak\u0142adanej liczbie \u015bmig\u0142owc\u00f3w, uniemo\u017cliwi\u0142y z\u0142o\u017cenie konkurencyjnej oferty.<\/p>\n\n\n\n
Offset<\/strong>.<\/h2>\n\n\n\nW dniu 5 kwietnia 2019 roku, podpisano wart\u0105 blisko 400 milion\u00f3w z\u0142otych umow\u0119 offsetow\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 warunkiem zawarcia kontraktu g\u0142\u00f3wnego. Wed\u0142ug komunikatu MON obejmuje on \u0142\u0105cznie 9 zobowi\u0105za\u0144 offsetowych z 3 obszar\u00f3w (A, B i C), wycenionych na 395,9 mln PLN. G\u0142\u00f3wnym odbiorc\u0105 offsetu s\u0105 Wojskowe Zak\u0142ady Lotnicze Nr 1 S.A. w \u0141odzi, natomiast Centrum Morskich Technologii Militarnych Politechniki Gda\u0144skiej wyst\u0119puje, jako dodatkowy odbiorca offsetu w czterech zobowi\u0105zaniach offsetowych. W WZL Nr 1, ma powsta\u0107 centrum wsparcia eksploatacji \u015bmig\u0142owc\u00f3w, gdzie b\u0119d\u0105 dokonywane przegl\u0105dy i naprawy wirop\u0142at\u00f3w. To bardzo wa\u017cne dla istnienia WZL Nr 1, bo po wycofaniu sprz\u0119tu sowieckiego z Polskiego Wojska zak\u0142ad uleg\u0142by likwidacji.<\/p>\n\n\n\n
Kontrakt na pozyskanie 4 \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW dniu 26 kwietnia 2019 roku, w \u015awidniku w zak\u0142adach lotniczych Leonardo zosta\u0142a podpisana umowa na zakup czterech \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101, dla Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej. Warto\u015b\u0107 kontraktu to 1,65 mld PLN brutto. \u015amig\u0142owce b\u0119d\u0105 przeznaczone do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (zadania ZOP) oraz prowadzenia akcji poszukiwawczo-ratowniczych w warunkach bojowych (zadania CSAR). Maszyny b\u0119d\u0105 kompletnie wyposa\u017cone i uzbrojone. \u015amig\u0142owce maj\u0105 zosta\u0107 dostarczone do ko\u0144ca 2022 roku. Opr\u00f3cz \u015bmig\u0142owc\u00f3w dostarczony zostanie pakiet szkoleniowy i logistyczny oraz sprz\u0119t medyczny. W sk\u0142ad zakupionego pakietu logistycznego wchodzi zapas cz\u0119\u015bci zamiennych i eksploatacyjnych oraz sprz\u0119t techniczny do obs\u0142ugi \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Pakiet szkoleniowy obejmuje kompleksowe szkolenie pilot\u00f3w i personelu technicznego.<\/p>\n\n\n\n
Stron\u0105 umowy jest Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. To ta firma jest odpowiedzialna za realizacj\u0119 umowy. W uroczysto\u015bci podpisania umowy wzi\u0119li udzia\u0142: Premier Rzeczpospolitej Mateusz Morawiecki, szef MON Mariusz B\u0142aszczak, prezes grupy Leonardo Alessandro Profumo, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105cy Leonardo Gian Piero Cutillo.<\/p>\n\n\n\n
-\u201eZakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101 to bardzo wa\u017cna chwila dla Polski, wzmocni\u0105 one znacz\u0105co nasze si\u0142y zbrojne i b\u0119d\u0105 bardzo wa\u017cnym elementem naszej architektury bezpiecze\u0144stwa.\u201d \u2013 powiedzia\u0142 w \u015awidniku Mateusz Morawiecki. Premier Mateusz Morawiecki wyrazi\u0142 zadowolenie, \u017ce w produkcji ma uczestniczy\u0107 \u015bwidnicki zak\u0142ad. \u2013 \u201eTo niezwykle wa\u017cne, \u017ce znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 produkcji, ale tak\u017ce pakiet logistyczny, pakiet szkoleniowy, pakiet techniczny, pakiet offsetowy, b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142y gospodarce Polski.\u201d – powiedzia\u0142. Premier doda\u0142 \u2013 \u201eProdukcja \u015bmig\u0142owc\u00f3w to nasza polska tradycja, od kt\u00f3rej nie odejdziemy, i z tego do\u0142ka, w kt\u00f3rym byli\u015bmy, wychodzimy.\u201d Oceni\u0142, \u017ce perspektywy produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w w Polsce “rysuj\u0105 si\u0119 coraz lepiej”, wyrazi\u0142 nadziej\u0119 na dalsz\u0105 produkcj\u0119 i modernizacj\u0119 wytwarzanych w \u015awidniku \u015bmig\u0142owc\u00f3w Sok\u00f3\u0142. P\u00f3\u017aniej, na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym Twitter Premier doda\u0142, \u017ce nast\u0119pnym celem resortu b\u0119dzie zakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w uderzeniowych.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 zostan\u0105 zbudowane w zak\u0142adach w UK w Yeovil, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do koncernu Leonardo. Przedstawiciele grupy Leonardo zapowiedzieli, \u017ce w \u015awidniku b\u0119d\u0105 powstawa\u0142y cz\u0119\u015bci do AW.101. W \u015awidniku b\u0119d\u0105 wytwarzane uk\u0142ady hydrauliczne i wi\u0105zki elektryczne. W\u0142osi potwierdzili, \u017ce obecno\u015b\u0107 w Polsce jest dla nich wa\u017cna, a zak\u0142ad w \u015awidniku nale\u017cy do strategicznych. Grupa Leonardo poinformowa\u0142a o powo\u0142aniu w Polsce nowej sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra b\u0119dzie odpowiedzialna za prezentacj\u0119 i promocj\u0119 produkt\u00f3w koncernu i wsparcie ich eksploatacji.<\/p>\n\n\n\n
Ministerstwo Obrony Narodowej, w przekazanym komunikacie nie ujawni\u0142o szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zam\u00f3wionego wyposa\u017cenia, kt\u00f3re ma decyduj\u0105ce znaczenie dla mo\u017cliwo\u015bci wykonywania zada\u0144 ZOP i CSAR. Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce histeryczna opozycja (Platforma Obywatelska) od 2016 roku, tylko krytykowa\u0142a post\u0119powanie MON i nie chcia\u0142a si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 w konstruktywn\u0105 dyskusj\u0119 o przysz\u0142ym kszta\u0142c\u0119 Wojska Polskiego, gdy\u017c sami przez 8 lat likwidowali Polskie Si\u0142y Zbrojne.<\/p>\n\n\n\n
W 2019 rok, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej mia\u0142a na stanie: 8 Mi-14 P\u0141, 4 Kaman SH-2 G, 2 Mi-14 P\u0141\/R, PZL Sok\u00f3\u0142, PZL Mi-2. W najbli\u017cszych latach wszystkie Mi-14 i SH-2 G, powinny by\u0107 wycofane ze s\u0142u\u017cby. Czyli 14 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Bez w\u0105tpienia, najs\u0142absz\u0105 stron\u0105 zawartej umowy jest liczba \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u2013 zaledwie 4 sztuki. Mo\u017ce to utrudni\u0107 w przysz\u0142o\u015bci negocjowanie ceny za kolejne tego typu \u015bmig\u0142owce. Mo\u017ce ale nie musi. Bo pami\u0119tajmy, \u017ce Wojska Specjalne czekaj\u0105 na \u015bmig\u0142owce Black Hawk. Dlatego te\u017c MON nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z jednym producentem. By\u0107 mo\u017ce, MON chce oceni\u0107 w eksploatacji, czy po\u0142\u0105czenie zada\u0144 ZOP i CSAR w Polskich warunkach oka\u017ce si\u0119 s\u0142uszne.<\/p>\n\n\n\n
Polska posz\u0142a w kierunku bardzo dobrego \u015bmig\u0142owca AW.101, kt\u00f3ry powinien spe\u0142ni\u0107 oczekiwania Marynarki Wojennej. Inaczej wygl\u0105da\u0142by ten temat, gdy Polska posz\u0142a w kierunku platformy AW.149. Ten \u015bmig\u0142owiec powstawa\u0142by w Polsce, przy udziale polskich konstruktor\u00f3w i m\u00f3g\u0142by lepiej spe\u0142ni\u0107 nasze wymagania w wielu zadaniach. \u015amig\u0142owiec AW.149 to jeden z najnowocze\u015bniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u015bwiata. Wed\u0142ug informacji z maja 2015 roku, firma planowa\u0142a w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat zbudowa\u0107 350 egzemplarzy, co mog\u0142oby wygenerowa\u0107 przychody dla PZL \u015awidnik w wysoko\u015bci ponad 50 miliard\u00f3w z\u0142otych. Pami\u0119tajmy, \u017ce Wojsko Polskie by\u0142o zainteresowane trzema \u015bmig\u0142owcami koncernu AgustaWestland \/ Leonardo Helicopters. Jednym z nich jest wi\u0119kszy AW.101, drugim mniejszy AW-149, a trzecim rodzimy W-3PL G\u0142uszec. Ale AW.149 to inna klasa ni\u017c AW.101.<\/p>\n\n\n\n
Konstrukcja AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nAW.101 to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec opracowany w kooperacji brytyjsko-w\u0142oskiej i produkowany w zak\u0142adach w angielskim Yeovil nale\u017c\u0105cych do grupy Leonardo. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci \u015bmig\u0142owiec, o maksymalnej masie startowej do 15 600 kg, wyposa\u017cony opcjonalnie w tyln\u0105 ramp\u0119. Ewenementem w \u015bmig\u0142owcu jest nap\u0119d z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w turbinowych.<\/p>\n\n\n\n
Model AW.101 Merlin ma konwencjonalny uk\u0142ad typu Sikorsky. Wykorzystuje zaawansowane technologie, na przyk\u0142ad w budowie \u0142opat wirnika no\u015bnego i awionice. Struktura kad\u0142uba jest modu\u0142owa i sk\u0142ada si\u0119 ze stopu aluminiowo-litowego uzupe\u0142nionego kompozytami. AW.101 jest przeznaczony do pracy w ekstremalnych warunkach pogodowych; jest wyposa\u017cony w system odladzania i przystosowany do pracy w temperaturach w zakresie od -45 do +50 stopni Celsjusza. Uk\u0142ady sterowania pozwalaj\u0105 AW.101 utrzymywa\u0107 stabilny kurs przy wiatrach poprzecznych do 74 km \/ h (40 kn). <\/p>\n\n\n\n
Aktywny system kontroli wibracji, znany jako aktywna kontrola systemu odpowiedzi strukturalnej, redukuje wibracje konstrukcji nawet o 80 %, co zwi\u0119ksza komfort za\u0142ogi i minimalizuje narastanie zm\u0119czenia materia\u0142owego w p\u0142atowcu. Kokpit jest wyposa\u017cony w opancerzone siedzenia dla za\u0142ogi i mo\u017ce wytrzyma\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 uderzenia ponad 10 m \/ s. Dost\u0119pne s\u0105 dwa stanowiska sterowania lotem, cho\u0107 AW.101 mo\u017ce by\u0107 pilotowany przez jedn\u0105 osob\u0119. Za\u0142oga ma do dyspozycji sze\u015b\u0107 kolorowych ekran\u00f3w o wysokiej rozdzielczo\u015bci i opcjonalny wy\u015bwietlacz misji. Mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zainstalowana cyfrowa mapa lub ekran podczerwieni (FLIR). \u015amig\u0142owiec AW.101 ma wszystkie systemy obrony biernej i czynnej jako opcje. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest zwykle obs\u0142ugiwany przez trzyosobow\u0105 za\u0142og\u0119: pilota, obserwatora i cz\u0142onka za\u0142ogi \/ operatora. Pilot jest w stanie lata\u0107 na wi\u0119kszo\u015bci misji w trybie “hands-off”, prowadzony przez zaawansowany autopilot. Wszyscy cz\u0142onkowie za\u0142ogi maj\u0105 indywidualny dost\u0119p do komputer\u00f3w pok\u0142adowych zarz\u0105dzaj\u0105cych i informacji taktycznych.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0142ub ma obj\u0119to\u015b\u0107 31,91 metr\u00f3w sze\u015bciennych, a przestrze\u0144 \u0142adunkowa ma 6,5 m (21 st\u00f3p) d\u0142ugo\u015bci, 2,3 m (7 st\u00f3p 7 cali) szeroko\u015bci i 1,91 m (6 st\u00f3p 3 cali) wysoko\u015bci. Wojskowa wersja AW.101 mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 do 24 siedz\u0105cych \u017co\u0142nierzy z wyposa\u017ceniem. Obci\u0105\u017cenia alternatywne obejmuj\u0105 zesp\u00f3\u0142 medyczny i 16 noszy z rannymi lub palety \u0142adunkowe.<\/p>\n\n\n\n
Rampa o wymiarach \u015bwiat\u0142a 1,91 m wysoko\u015bci na 2,3 m szeroko\u015bci i mo\u017ce przyj\u0105\u0107 obci\u0105\u017cenie o warto\u015bci 3 050 kg (6 720 funt\u00f3w), umo\u017cliwiaj\u0105c przewo\u017cenie takich pojazd\u00f3w, jak Land Rover. Rampa i pod\u0142oga kabiny s\u0105 wyposa\u017cone w p\u0142askie punkty mocowania. Hak \u0142adunkowy pod kad\u0142ubem mo\u017ce przenosi\u0107 zewn\u0119trzne \u0142adunki o masie 5 440 kilogram\u00f3w (11 990 funt\u00f3w), za pomoc\u0105 p\u00f3\u0142automatycznej jednostki zwalniaj\u0105cej \u0142adunek (SACRU).<\/p>\n\n\n\n
Wirnik no\u015bny.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nWirnik no\u015bny sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu \u0142opat. \u015arednica 18,59 m. \u0141opaty wirnika s\u0105 zbudowane z w\u0119gla \/ szk\u0142a z nomexem o strukturze plastra miodu i piank\u0105 rohacell. Kraw\u0119d\u017a natarcia wykonana jest ze stopu tytanu, o konstrukcji warstwowej. Charakterystyczne ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat zmniejszaj\u0105 ha\u0142as akustyczny.<\/p>\n\n\n\n
Nap\u0119d AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nAW.101 jest nap\u0119dzany przez trzy silniki turbinowe. Do wyboru s\u0105 silniki Rolls-Royce \/ Turbomeca RTM322 i General Electric CT7. Silnik Rolls-Royce RTM322 zosta\u0142 opracowany specjalnie dla AW.101. Zosta\u0142 nast\u0119pnie przyj\u0119ty na \u015bmig\u0142owcach WAH-64 Apache i NHIndustries NH90. Wed\u0142ug Rolls-Royce’a oko\u0142o 80 % zbudowanych AW.101 wykorzystuje silnik RTM322. Filtry na wlotach powietrza do silnik\u00f3w s\u0105 opcj\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy silnik jest zasilany oddzielnym zbiornikiem paliwa o pojemno\u015bci 1,074 litra (276 galon\u00f3w ameryka\u0144skich) z podw\u00f3jnymi pompami. Opcjonalne mo\u017cna zamontowa\u0107 kolejne dwa zbiorniki paliwa. Samouszczelniaj\u0105ce si\u0119 zbiorniki paliwa s\u0105 opcjonalnym elementem wybieranym przez klienta. Tak samo instalacja azotu do wype\u0142niania pustej przestrzeni w zbiornikach jest opcjonalna. \u015amig\u0142owiec AW.101 mo\u017ce by\u0107 wyposa\u017cony w instalacj\u0119 do pobierania paliwa w locie.<\/p>\n\n\n\n
Awionika AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW modelu AW.101 zastosowano cyfrowy automatyczny system sterowania lotem (AFCS). AFCS umo\u017cliwia dzia\u0142anie autopilota z czterema osiami oraz automatyczn\u0105 stabilizacj\u0105 i jest po\u0142\u0105czony z systemami zarz\u0105dzania lotem \u015bmig\u0142owca. AFCS, wyprodukowany przez Smiths Aerospace, to system dual-duplex wykorzystuj\u0105cy dwa komputery pok\u0142adowe w celu zapewnienia redundancji i odporno\u015bci na awarie.<\/p>\n\n\n\n
System nawigacji AW.101 obejmuje odbiornik GPS i system nawigacji inercyjnej, zakres radiowy 360 stopni VHF (VOR), system l\u0105dowania przyrz\u0105du (ILS), TACAN i automatyczne rozpoznawanie kierunku. Mk1 i Mk3 s\u0105 wyposa\u017cone w system pr\u0119dko\u015bci dopplerowskiej (DVS), kt\u00f3ry zapewnia wzgl\u0119dne pr\u0119dko\u015bci na ziemi. DVS jest r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony z AFCS w ramach systemu stabilizacji. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa statek powietrzny jest wyposa\u017cony w system ostrzegania o przeszkodach i unikaniu przeszk\u00f3d terenu, system zapobiegania kolizjom ruchu (TCAS) oraz rejestratory danych g\u0142osowych i rejestrator\u00f3w lotu.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest wyposa\u017cony w radar poszukiwania i wykrywania Blue Kestrel, kt\u00f3ry mo\u017ce skanowa\u0107 w zakresie 360 stopni i mo\u017ce wykrywa\u0107 ma\u0142e obiekty a\u017c do zasi\u0119gu 25 mil morskich.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142oga \u015bmig\u0142owca AW.101 sk\u0142ada si\u0119 z 3-4 os\u00f3b. \u015amig\u0142owiec zabiera na pok\u0142ad 38 pasa\u017cer\u00f3w lub 26 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy lub 5 000 \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T AW.101:<\/strong><\/h2>\n\n\n\nD\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 19,53 m. \u015arednica wirnika 18,59 m. Powierzchnia ko\u0142a wirnika no\u015bnego 271,51 m\u00b2 (2 92,5 ft\u00b2). Wysoko\u015b\u0107 6,62 m. Masa w\u0142asna 10 500 kg. Masa startowa maksymalna 14 600 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 309 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 278 km\/h. Zasi\u0119g nominalny 833 km. Pu\u0142ap operacyjny 15 000 ft. Czas lotu maksymalny 5 godzin. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy: 3 \u00d7 turbiny Rolls-Royce Turbomeca RTM322-01 o mocy 3 x 1 566 kW.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 na testach w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW lutym 2019 roku, \u015bmig\u0142owiec Leonardo Helicopters AW.101 Merlin, przeszed\u0142 testy w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni. \u015amig\u0142owiec by\u0142 wyposa\u017cony w sprz\u0119t do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) oraz w sprz\u0119t medyczny, pozwalaj\u0105cy na prowadzenie akcji poszukiwawczo \u2013 ratowniczych CSAR \u2013 bojowego poszukiwania i ratownictwa. \u015amig\u0142owiec by\u0142 w barwach Norwegii i mia\u0142 tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 tak\u017ce wyposa\u017cenie specjalnie wybrane przez Norwegi\u0119; Radar z aktywnym skanowaniem AESA. Jest tak\u017ce system umo\u017cliwiaj\u0105cy odnajdywanie os\u00f3b poprzez lokalizacj\u0119 ich telefonu kom\u00f3rkowego, a dodatkowo nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem telefonu, mimo, \u017ce normalnie telefon jest poza sieci\u0105. \u015amig\u0142owiec by\u0142 pomalowany na kolor bia\u0142y i czerwony-odblaskowy. Na kad\u0142ubie by\u0142o umieszczone god\u0142o Si\u0142 Wojskowych Norwegii. W czasie test\u00f3w w Polsce, \u015bmig\u0142owiec AW.101 nadal by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 producenta i przylecia\u0142 z UK. Norwegia zam\u00f3\u00adwi\u0142a szes\u00adna\u00ad\u015bcie \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec przekazano Norwegii w listopadzie 2017 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na przekr\u0119canie informacji przez maso\u0144skie media, MON zdecydowa\u0142o si\u0119 nie udziela\u0107 informacji o szczeg\u00f3\u0142ach procesu pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w 2023 roku.<\/h2>\n\n\n\n
Do dzisiaj (2023 rok) AW.101 wybra\u0142o 13 pa\u0144stw, w tym mi\u0119dzy innymi: W\u0142ochy, UK, Japonia, Norwegia, Kanada, Dania, Algieria, Arabia Saudyjska, Indonezja, Nigeria, Portugalia, Turkmenistan, Indie, USA. Na \u015bwiecie s\u0142u\u017cy oko\u0142o 190 maszyn AW.101, kt\u00f3re wylata\u0142y 400 tysi\u0119cy godzin, z czego 66 000 w misjach wsparcia pola walki. \u015amig\u0142owiec ten powsta\u0142 w licznych wersjach przeznaczonych nie tylko do zada\u0144 ZOP, SAR i CSAR. Istniej\u0105 tak\u017ce wersje do zwalczania okr\u0119t\u00f3w nawodnych (ZON), wykrywania i zwalczania min morskich (AMCM), a tak\u017ce dla Wojsk Specjalnych operuj\u0105cych nad l\u0105dem i w tej roli jest wykorzystywany mi\u0119dzy innymi we W\u0142oszech.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 operuj\u0105 z powodzeniem zar\u00f3wno na gor\u0105cych p\u0142askowy\u017cach jak i najtrudniejszych podbiegunowych morskich rejonach arktycznych. Wykorzystuje si\u0119 je w realnych dzia\u0142aniach ratowniczych i bojowych, na przyk\u0142ad przeciwko piratom u wybrze\u017cy Somalii, w Iraku i Afganistanie. AW.101 ma udowodniony zasi\u0119g przekraczaj\u0105cy 1 300 km bez tankowania w powietrzu. Przy dobrej pogodzie maszyna mo\u017ce operowa\u0107 na dw\u00f3ch silnikach ze wzgl\u0119du na ekonomik\u0119 i na jednym w trybie awaryjnym. Ca\u0142kowita utrata oleju pozwala silnikom pracowa\u0107 jeszcze przez 30 minut.<\/p>\n\n\n\n
Do \u015bmig\u0142owca mo\u017ce wej\u015b\u0107 26 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem lub 36 \u017co\u0142nierzy z lekkim uzbrojeniem. Podczas akcji ratunkowej przy awarii elektrowni atomowej w Japonii w Fukushimie, \u015bmig\u0142owiec bra\u0142 na pok\u0142ad ponad 50 os\u00f3b. Z do\u015bwiadcze\u0144 Brytyjczyk\u00f3w wynika, \u017ce \u015bmig\u0142owce AW.101 wykonuje zadania na poziomie 95 %. Budowane dla Norwegii \u015bmig\u0142owce AW.101 maj\u0105 by\u0107 zdolne do wykonania zada\u0144 w 100 %. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 produkowane s\u0105 w fabryce w Yeovile, kt\u00f3ra mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 bogat\u0105 histori\u0105. Pierwsze samoloty by\u0142y tu budowane w 1915 roku. Powstawa\u0142y tu takie samoloty jak Westland Wagtail czy Spitfire. Obecnie (2023 rok) w Yeovile budowane s\u0105 \u015bmig\u0142owce AW.101, AW.159, SL.300 i AW.189, przeprowadzane s\u0105 remonty i usprawnienia maszyn. Naraz w hali monta\u017cowej mo\u017cna prowadzi\u0107 prace przy 10 nowych \u015bmig\u0142owcach. Czas potrzebny na zbudowanie od zera jednej maszyny wynosi 18 miesi\u0119cy. W 2023 roku, w \u015awidniku by\u0142y wykonywane elementy poszycia \u015bmig\u0142owca AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w Wojsku Polskim.<\/h2>\n\n\n\n
W dniu 10 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 pierwszy \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6201, przeznaczony dla Marynarki Wojennej RP. Lot odby\u0142 si\u0119 z fabryki Yeovil w UK. \u015amig\u0142owiec przeszed\u0142 testy zdawczo-odbiorcze i zosta\u0142 przyj\u0119ty na stan Wojska Polskiego. W dniu 8 listopada 2023 roku, \u015bmig\u0142owiec zameldowa\u0142 si\u0119 w Dar\u0142owie w 44. Bazie Lotnictwa Morskiego. W dniu 17 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 drugi \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6202. W dniu 10 stycznia 2024 roku, w Dar\u0142owie by\u0142y ju\u017c wszystkie cztery \u015bmig\u0142owce AW.101. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w postawiono dwa dwustanowiskowe hangary lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awidnik 2024-07-16 Ten artyku\u0142 jest kontynuacj\u0105 tekstu pod tytu\u0142em \u201ePZL \u015awidnik Agusta Westland EH-101 \/ AW.101. 2018r.\u201d W tamtym artykule jest mi\u0119dzy innymi mowa o historii firmy oraz rozwoju konstrukcji \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry zrealizowa\u0142 si\u0119 w modelu AW.101. Jest tam tak\u017ce mowa o Polskim udziale w firmie Agusta. \u015amig\u0142owiec Agusta Westland AW.101. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-5906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5906"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5910,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions\/5910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Je\u015bli Polska zdecydowa\u0142aby si\u0119 na zakup 16 maszyn (po 8 sztuk dla lotnictwa morskiego i wojsk specjalnych) mo\u017cliwe by\u0142oby uruchomienie produkcji w \u015awidniku. AW.101 to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec o doskona\u0142ych osi\u0105gach pozwalaj\u0105cych na realizacj\u0119 najtrudniejszych misji typu CSAR, SAR oraz zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych i nawodnych. Tych stwierdze\u0144 nikt do chwili obecnej nie podwa\u017cy\u0142. <\/p>\n\n\n\n
Po rezygnacji ze \u015bmig\u0142owc\u00f3w Caracal w lutym 2017 roku, Ministerstwo Obrony Narodowej og\u0142osi\u0142o przetarg na zakup 16 \u015bmig\u0142owc\u00f3w dla Polskich Si\u0142 Zbrojnych.<\/p>\n\n\n\n
W marcu 2017 roku, niespodziewanie do Polski przyby\u0142 w\u0142oski \u015bmig\u0142owiec AW.101 z pokazow\u0105 misj\u0105. Kiedy wyl\u0105dowa\u0142 na Lotnisku Balice wszyscy byli zaskoczeni. \u015amig\u0142owiec zosta\u0142 zademonstrowany w \u015awidniku i w Warszawie. P\u00f3\u017aniej \u015bmig\u0142owiec by\u0142 pokazywany na Targach w Kielcach, w wersji HH-101A Caesar. HH-101A Caesar to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec zaprojektowany z my\u015bl\u0105 o realizacji wymagaj\u0105cych misji wojsk specjalnych oraz Marynarki Wojennej, w tym zada\u0144 poszukiwawczo-ratowniczych oraz zwalczania podwodnych i nawodnych zagro\u017ce\u0144 na morzu.<\/p>\n\n\n\n
Ewentualna wygrana przez PZL-\u015awidnik to by\u0142a ogromna szansa dla zak\u0142adu. Od grudnia 2009 roku, w \u015awidniku s\u0105 robione elementy struktury kad\u0142uba AW.101. Ma\u0142o tego: firma Leonardo nadal oferuje Wojsku Polskiemu \u015bmig\u0142owce AW.149 i W-3 Sok\u00f3\u0142 (W-3PL G\u0142uszec). W ci\u0105gu 21 lat owocnego partnerstwa, wdro\u017cono w \u015awidniku produkcj\u0119 kad\u0142ub\u00f3w modeli AW.119, AW.109 Power, AW.109 LUH, Grand, i AW.139. Kabina tego ostatniego modelu zosta\u0142a zaprojektowana przez \u015bwidnickich konstruktor\u00f3w. By\u0142 to pierwszy przypadek udzia\u0142u in\u017cynier\u00f3w z PZL-\u015awidnik w programie budowy nowego \u015bmig\u0142owca prowadzonym przez firm\u0119 Zachodnioeuropejsk\u0105. W 2018 roku, \u015awidnicka wytw\u00f3rnia produkowa\u0142a oko\u0142o 170 kad\u0142ub\u00f3w \u015bmig\u0142owc\u00f3w AgustaWestland rocznie. Warto\u015b\u0107 dostaw w 2008 roku, przekroczy\u0142a 150 mln z\u0142otych i stanowi\u0142a 35% og\u00f3\u0142u sprzeda\u017cy fabryki. Obecnie (2018 rok) \u015bmig\u0142owiec AW.101 produkowany jest w Wielkiej Brytanii w Yeovil w zak\u0142adach nale\u017c\u0105cych do Grupy Leonardo.<\/p>\n\n\n\n
Wydaje si\u0119 \u017ce \u015bmig\u0142owiec AW.101 to idealne rozwi\u0105zanie dla Wojska Polskiego. Pewnym problemem mo\u017ce by\u0107 cena zakupu, a tak\u017ce koszty u\u017cytkowania z uwagi na zastosowany uk\u0142ad nap\u0119dowy, z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w. Ale rodz\u0105 si\u0119 tak\u017ce inne w\u0105tpliwo\u015bci: W Afganistanie rozbi\u0142 si\u0119 \u015bmig\u0142owiec Boeing CH-47 Chinook z 30 \u017co\u0142nierzami wojsk specjalnych. Ogromna strata. Czy za tym nie u\u017cywa\u0107 mniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w, aby ewentualne straty by\u0142y mniejsze?<\/p>\n\n\n\n
W 2018 roku, Inspektorat Uzbrojenia ujawni\u0142 decyzj\u0119 o rozdzieleniu program\u00f3w pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w osobno dla Wojsk Specjalnych i osobno dla Marynarki Wojennej. Z ko\u0144cem 2018 roku, zapad\u0142y decyzje, \u017ce dla Wojsk Specjalnych b\u0119d\u0105 zakupione cztery \u015bmig\u0142owce Black Hawk. Natomiast dla Marynarki Wojennej wybrano \u015bmig\u0142owce cztery \u015bmig\u0142owce AW.101.<\/p>\n\n\n\n
W lutym 2018 roku, \u015bmig\u0142owiec AW.101 przeszed\u0142 na terenie Polski wymagane w post\u0119powaniu testy weryfikacyjne. Testy wykonano z Lotniska Babie Do\u0142y przy pomocy \u015bmig\u0142owca AW.101, wyprodukowanego dla Norwegii, kt\u00f3ry w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142 jeszcze do producenta.<\/p>\n\n\n\n
Post\u0119powanie na zakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w ZOP\/CSAR dla Marynarki Wojennej, prowadzone by\u0142o przez Inspektorat Uzbrojenia od pa\u017adziernika 2016 roku, w ramach pilnej potrzeby operacyjnej. Tryb negocjacji by\u0142 zgodny z Decyzj\u0105 Nr 367\/MON Ministra ON z dnia 14 wrze\u015bnia 2015 roku, w sprawie zasad i trybu udzielania w resorcie obrony narodowej zam\u00f3wie\u0144 o podstawowym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. W marcu 2017 roku, oferty z\u0142o\u017cy\u0142o dw\u00f3ch producent\u00f3w: Airbus Helicopters SAS wsp\u00f3lnie z Heli Invest Sp z o. o. Services Sp. K.A. ze \u015bmig\u0142owcem Caracal oraz Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. oferuj\u0105ca \u015bmig\u0142owiec AW.101. Ofert\u0119 ostateczn\u0105, w wyznaczonym do 30 listopada 2018 roku terminie, z\u0142o\u017cy\u0142a jedynie firma ze \u015awidnika. Koncern Airbus Helicopters podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wycofaniu si\u0119 z post\u0119powania, poniewa\u017c jego zdaniem zdefiniowane przez MON wymagania offsetowe dla tego zakupu, przy zak\u0142adanej liczbie \u015bmig\u0142owc\u00f3w, uniemo\u017cliwi\u0142y z\u0142o\u017cenie konkurencyjnej oferty.<\/p>\n\n\n\n
Offset<\/strong>.<\/h2>\n\n\n\nW dniu 5 kwietnia 2019 roku, podpisano wart\u0105 blisko 400 milion\u00f3w z\u0142otych umow\u0119 offsetow\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 warunkiem zawarcia kontraktu g\u0142\u00f3wnego. Wed\u0142ug komunikatu MON obejmuje on \u0142\u0105cznie 9 zobowi\u0105za\u0144 offsetowych z 3 obszar\u00f3w (A, B i C), wycenionych na 395,9 mln PLN. G\u0142\u00f3wnym odbiorc\u0105 offsetu s\u0105 Wojskowe Zak\u0142ady Lotnicze Nr 1 S.A. w \u0141odzi, natomiast Centrum Morskich Technologii Militarnych Politechniki Gda\u0144skiej wyst\u0119puje, jako dodatkowy odbiorca offsetu w czterech zobowi\u0105zaniach offsetowych. W WZL Nr 1, ma powsta\u0107 centrum wsparcia eksploatacji \u015bmig\u0142owc\u00f3w, gdzie b\u0119d\u0105 dokonywane przegl\u0105dy i naprawy wirop\u0142at\u00f3w. To bardzo wa\u017cne dla istnienia WZL Nr 1, bo po wycofaniu sprz\u0119tu sowieckiego z Polskiego Wojska zak\u0142ad uleg\u0142by likwidacji.<\/p>\n\n\n\n
Kontrakt na pozyskanie 4 \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW dniu 26 kwietnia 2019 roku, w \u015awidniku w zak\u0142adach lotniczych Leonardo zosta\u0142a podpisana umowa na zakup czterech \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101, dla Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej. Warto\u015b\u0107 kontraktu to 1,65 mld PLN brutto. \u015amig\u0142owce b\u0119d\u0105 przeznaczone do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (zadania ZOP) oraz prowadzenia akcji poszukiwawczo-ratowniczych w warunkach bojowych (zadania CSAR). Maszyny b\u0119d\u0105 kompletnie wyposa\u017cone i uzbrojone. \u015amig\u0142owce maj\u0105 zosta\u0107 dostarczone do ko\u0144ca 2022 roku. Opr\u00f3cz \u015bmig\u0142owc\u00f3w dostarczony zostanie pakiet szkoleniowy i logistyczny oraz sprz\u0119t medyczny. W sk\u0142ad zakupionego pakietu logistycznego wchodzi zapas cz\u0119\u015bci zamiennych i eksploatacyjnych oraz sprz\u0119t techniczny do obs\u0142ugi \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Pakiet szkoleniowy obejmuje kompleksowe szkolenie pilot\u00f3w i personelu technicznego.<\/p>\n\n\n\n
Stron\u0105 umowy jest Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. To ta firma jest odpowiedzialna za realizacj\u0119 umowy. W uroczysto\u015bci podpisania umowy wzi\u0119li udzia\u0142: Premier Rzeczpospolitej Mateusz Morawiecki, szef MON Mariusz B\u0142aszczak, prezes grupy Leonardo Alessandro Profumo, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105cy Leonardo Gian Piero Cutillo.<\/p>\n\n\n\n
-\u201eZakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101 to bardzo wa\u017cna chwila dla Polski, wzmocni\u0105 one znacz\u0105co nasze si\u0142y zbrojne i b\u0119d\u0105 bardzo wa\u017cnym elementem naszej architektury bezpiecze\u0144stwa.\u201d \u2013 powiedzia\u0142 w \u015awidniku Mateusz Morawiecki. Premier Mateusz Morawiecki wyrazi\u0142 zadowolenie, \u017ce w produkcji ma uczestniczy\u0107 \u015bwidnicki zak\u0142ad. \u2013 \u201eTo niezwykle wa\u017cne, \u017ce znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 produkcji, ale tak\u017ce pakiet logistyczny, pakiet szkoleniowy, pakiet techniczny, pakiet offsetowy, b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142y gospodarce Polski.\u201d – powiedzia\u0142. Premier doda\u0142 \u2013 \u201eProdukcja \u015bmig\u0142owc\u00f3w to nasza polska tradycja, od kt\u00f3rej nie odejdziemy, i z tego do\u0142ka, w kt\u00f3rym byli\u015bmy, wychodzimy.\u201d Oceni\u0142, \u017ce perspektywy produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w w Polsce “rysuj\u0105 si\u0119 coraz lepiej”, wyrazi\u0142 nadziej\u0119 na dalsz\u0105 produkcj\u0119 i modernizacj\u0119 wytwarzanych w \u015awidniku \u015bmig\u0142owc\u00f3w Sok\u00f3\u0142. P\u00f3\u017aniej, na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym Twitter Premier doda\u0142, \u017ce nast\u0119pnym celem resortu b\u0119dzie zakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w uderzeniowych.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 zostan\u0105 zbudowane w zak\u0142adach w UK w Yeovil, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do koncernu Leonardo. Przedstawiciele grupy Leonardo zapowiedzieli, \u017ce w \u015awidniku b\u0119d\u0105 powstawa\u0142y cz\u0119\u015bci do AW.101. W \u015awidniku b\u0119d\u0105 wytwarzane uk\u0142ady hydrauliczne i wi\u0105zki elektryczne. W\u0142osi potwierdzili, \u017ce obecno\u015b\u0107 w Polsce jest dla nich wa\u017cna, a zak\u0142ad w \u015awidniku nale\u017cy do strategicznych. Grupa Leonardo poinformowa\u0142a o powo\u0142aniu w Polsce nowej sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra b\u0119dzie odpowiedzialna za prezentacj\u0119 i promocj\u0119 produkt\u00f3w koncernu i wsparcie ich eksploatacji.<\/p>\n\n\n\n
Ministerstwo Obrony Narodowej, w przekazanym komunikacie nie ujawni\u0142o szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zam\u00f3wionego wyposa\u017cenia, kt\u00f3re ma decyduj\u0105ce znaczenie dla mo\u017cliwo\u015bci wykonywania zada\u0144 ZOP i CSAR. Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce histeryczna opozycja (Platforma Obywatelska) od 2016 roku, tylko krytykowa\u0142a post\u0119powanie MON i nie chcia\u0142a si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 w konstruktywn\u0105 dyskusj\u0119 o przysz\u0142ym kszta\u0142c\u0119 Wojska Polskiego, gdy\u017c sami przez 8 lat likwidowali Polskie Si\u0142y Zbrojne.<\/p>\n\n\n\n
W 2019 rok, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej mia\u0142a na stanie: 8 Mi-14 P\u0141, 4 Kaman SH-2 G, 2 Mi-14 P\u0141\/R, PZL Sok\u00f3\u0142, PZL Mi-2. W najbli\u017cszych latach wszystkie Mi-14 i SH-2 G, powinny by\u0107 wycofane ze s\u0142u\u017cby. Czyli 14 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Bez w\u0105tpienia, najs\u0142absz\u0105 stron\u0105 zawartej umowy jest liczba \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u2013 zaledwie 4 sztuki. Mo\u017ce to utrudni\u0107 w przysz\u0142o\u015bci negocjowanie ceny za kolejne tego typu \u015bmig\u0142owce. Mo\u017ce ale nie musi. Bo pami\u0119tajmy, \u017ce Wojska Specjalne czekaj\u0105 na \u015bmig\u0142owce Black Hawk. Dlatego te\u017c MON nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z jednym producentem. By\u0107 mo\u017ce, MON chce oceni\u0107 w eksploatacji, czy po\u0142\u0105czenie zada\u0144 ZOP i CSAR w Polskich warunkach oka\u017ce si\u0119 s\u0142uszne.<\/p>\n\n\n\n
Polska posz\u0142a w kierunku bardzo dobrego \u015bmig\u0142owca AW.101, kt\u00f3ry powinien spe\u0142ni\u0107 oczekiwania Marynarki Wojennej. Inaczej wygl\u0105da\u0142by ten temat, gdy Polska posz\u0142a w kierunku platformy AW.149. Ten \u015bmig\u0142owiec powstawa\u0142by w Polsce, przy udziale polskich konstruktor\u00f3w i m\u00f3g\u0142by lepiej spe\u0142ni\u0107 nasze wymagania w wielu zadaniach. \u015amig\u0142owiec AW.149 to jeden z najnowocze\u015bniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u015bwiata. Wed\u0142ug informacji z maja 2015 roku, firma planowa\u0142a w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat zbudowa\u0107 350 egzemplarzy, co mog\u0142oby wygenerowa\u0107 przychody dla PZL \u015awidnik w wysoko\u015bci ponad 50 miliard\u00f3w z\u0142otych. Pami\u0119tajmy, \u017ce Wojsko Polskie by\u0142o zainteresowane trzema \u015bmig\u0142owcami koncernu AgustaWestland \/ Leonardo Helicopters. Jednym z nich jest wi\u0119kszy AW.101, drugim mniejszy AW-149, a trzecim rodzimy W-3PL G\u0142uszec. Ale AW.149 to inna klasa ni\u017c AW.101.<\/p>\n\n\n\n
Konstrukcja AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nAW.101 to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec opracowany w kooperacji brytyjsko-w\u0142oskiej i produkowany w zak\u0142adach w angielskim Yeovil nale\u017c\u0105cych do grupy Leonardo. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci \u015bmig\u0142owiec, o maksymalnej masie startowej do 15 600 kg, wyposa\u017cony opcjonalnie w tyln\u0105 ramp\u0119. Ewenementem w \u015bmig\u0142owcu jest nap\u0119d z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w turbinowych.<\/p>\n\n\n\n
Model AW.101 Merlin ma konwencjonalny uk\u0142ad typu Sikorsky. Wykorzystuje zaawansowane technologie, na przyk\u0142ad w budowie \u0142opat wirnika no\u015bnego i awionice. Struktura kad\u0142uba jest modu\u0142owa i sk\u0142ada si\u0119 ze stopu aluminiowo-litowego uzupe\u0142nionego kompozytami. AW.101 jest przeznaczony do pracy w ekstremalnych warunkach pogodowych; jest wyposa\u017cony w system odladzania i przystosowany do pracy w temperaturach w zakresie od -45 do +50 stopni Celsjusza. Uk\u0142ady sterowania pozwalaj\u0105 AW.101 utrzymywa\u0107 stabilny kurs przy wiatrach poprzecznych do 74 km \/ h (40 kn). <\/p>\n\n\n\n
Aktywny system kontroli wibracji, znany jako aktywna kontrola systemu odpowiedzi strukturalnej, redukuje wibracje konstrukcji nawet o 80 %, co zwi\u0119ksza komfort za\u0142ogi i minimalizuje narastanie zm\u0119czenia materia\u0142owego w p\u0142atowcu. Kokpit jest wyposa\u017cony w opancerzone siedzenia dla za\u0142ogi i mo\u017ce wytrzyma\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 uderzenia ponad 10 m \/ s. Dost\u0119pne s\u0105 dwa stanowiska sterowania lotem, cho\u0107 AW.101 mo\u017ce by\u0107 pilotowany przez jedn\u0105 osob\u0119. Za\u0142oga ma do dyspozycji sze\u015b\u0107 kolorowych ekran\u00f3w o wysokiej rozdzielczo\u015bci i opcjonalny wy\u015bwietlacz misji. Mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zainstalowana cyfrowa mapa lub ekran podczerwieni (FLIR). \u015amig\u0142owiec AW.101 ma wszystkie systemy obrony biernej i czynnej jako opcje. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest zwykle obs\u0142ugiwany przez trzyosobow\u0105 za\u0142og\u0119: pilota, obserwatora i cz\u0142onka za\u0142ogi \/ operatora. Pilot jest w stanie lata\u0107 na wi\u0119kszo\u015bci misji w trybie “hands-off”, prowadzony przez zaawansowany autopilot. Wszyscy cz\u0142onkowie za\u0142ogi maj\u0105 indywidualny dost\u0119p do komputer\u00f3w pok\u0142adowych zarz\u0105dzaj\u0105cych i informacji taktycznych.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0142ub ma obj\u0119to\u015b\u0107 31,91 metr\u00f3w sze\u015bciennych, a przestrze\u0144 \u0142adunkowa ma 6,5 m (21 st\u00f3p) d\u0142ugo\u015bci, 2,3 m (7 st\u00f3p 7 cali) szeroko\u015bci i 1,91 m (6 st\u00f3p 3 cali) wysoko\u015bci. Wojskowa wersja AW.101 mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 do 24 siedz\u0105cych \u017co\u0142nierzy z wyposa\u017ceniem. Obci\u0105\u017cenia alternatywne obejmuj\u0105 zesp\u00f3\u0142 medyczny i 16 noszy z rannymi lub palety \u0142adunkowe.<\/p>\n\n\n\n
Rampa o wymiarach \u015bwiat\u0142a 1,91 m wysoko\u015bci na 2,3 m szeroko\u015bci i mo\u017ce przyj\u0105\u0107 obci\u0105\u017cenie o warto\u015bci 3 050 kg (6 720 funt\u00f3w), umo\u017cliwiaj\u0105c przewo\u017cenie takich pojazd\u00f3w, jak Land Rover. Rampa i pod\u0142oga kabiny s\u0105 wyposa\u017cone w p\u0142askie punkty mocowania. Hak \u0142adunkowy pod kad\u0142ubem mo\u017ce przenosi\u0107 zewn\u0119trzne \u0142adunki o masie 5 440 kilogram\u00f3w (11 990 funt\u00f3w), za pomoc\u0105 p\u00f3\u0142automatycznej jednostki zwalniaj\u0105cej \u0142adunek (SACRU).<\/p>\n\n\n\n
Wirnik no\u015bny.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nWirnik no\u015bny sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu \u0142opat. \u015arednica 18,59 m. \u0141opaty wirnika s\u0105 zbudowane z w\u0119gla \/ szk\u0142a z nomexem o strukturze plastra miodu i piank\u0105 rohacell. Kraw\u0119d\u017a natarcia wykonana jest ze stopu tytanu, o konstrukcji warstwowej. Charakterystyczne ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat zmniejszaj\u0105 ha\u0142as akustyczny.<\/p>\n\n\n\n
Nap\u0119d AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nAW.101 jest nap\u0119dzany przez trzy silniki turbinowe. Do wyboru s\u0105 silniki Rolls-Royce \/ Turbomeca RTM322 i General Electric CT7. Silnik Rolls-Royce RTM322 zosta\u0142 opracowany specjalnie dla AW.101. Zosta\u0142 nast\u0119pnie przyj\u0119ty na \u015bmig\u0142owcach WAH-64 Apache i NHIndustries NH90. Wed\u0142ug Rolls-Royce’a oko\u0142o 80 % zbudowanych AW.101 wykorzystuje silnik RTM322. Filtry na wlotach powietrza do silnik\u00f3w s\u0105 opcj\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy silnik jest zasilany oddzielnym zbiornikiem paliwa o pojemno\u015bci 1,074 litra (276 galon\u00f3w ameryka\u0144skich) z podw\u00f3jnymi pompami. Opcjonalne mo\u017cna zamontowa\u0107 kolejne dwa zbiorniki paliwa. Samouszczelniaj\u0105ce si\u0119 zbiorniki paliwa s\u0105 opcjonalnym elementem wybieranym przez klienta. Tak samo instalacja azotu do wype\u0142niania pustej przestrzeni w zbiornikach jest opcjonalna. \u015amig\u0142owiec AW.101 mo\u017ce by\u0107 wyposa\u017cony w instalacj\u0119 do pobierania paliwa w locie.<\/p>\n\n\n\n
Awionika AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW modelu AW.101 zastosowano cyfrowy automatyczny system sterowania lotem (AFCS). AFCS umo\u017cliwia dzia\u0142anie autopilota z czterema osiami oraz automatyczn\u0105 stabilizacj\u0105 i jest po\u0142\u0105czony z systemami zarz\u0105dzania lotem \u015bmig\u0142owca. AFCS, wyprodukowany przez Smiths Aerospace, to system dual-duplex wykorzystuj\u0105cy dwa komputery pok\u0142adowe w celu zapewnienia redundancji i odporno\u015bci na awarie.<\/p>\n\n\n\n
System nawigacji AW.101 obejmuje odbiornik GPS i system nawigacji inercyjnej, zakres radiowy 360 stopni VHF (VOR), system l\u0105dowania przyrz\u0105du (ILS), TACAN i automatyczne rozpoznawanie kierunku. Mk1 i Mk3 s\u0105 wyposa\u017cone w system pr\u0119dko\u015bci dopplerowskiej (DVS), kt\u00f3ry zapewnia wzgl\u0119dne pr\u0119dko\u015bci na ziemi. DVS jest r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony z AFCS w ramach systemu stabilizacji. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa statek powietrzny jest wyposa\u017cony w system ostrzegania o przeszkodach i unikaniu przeszk\u00f3d terenu, system zapobiegania kolizjom ruchu (TCAS) oraz rejestratory danych g\u0142osowych i rejestrator\u00f3w lotu.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest wyposa\u017cony w radar poszukiwania i wykrywania Blue Kestrel, kt\u00f3ry mo\u017ce skanowa\u0107 w zakresie 360 stopni i mo\u017ce wykrywa\u0107 ma\u0142e obiekty a\u017c do zasi\u0119gu 25 mil morskich.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142oga \u015bmig\u0142owca AW.101 sk\u0142ada si\u0119 z 3-4 os\u00f3b. \u015amig\u0142owiec zabiera na pok\u0142ad 38 pasa\u017cer\u00f3w lub 26 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy lub 5 000 \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T AW.101:<\/strong><\/h2>\n\n\n\nD\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 19,53 m. \u015arednica wirnika 18,59 m. Powierzchnia ko\u0142a wirnika no\u015bnego 271,51 m\u00b2 (2 92,5 ft\u00b2). Wysoko\u015b\u0107 6,62 m. Masa w\u0142asna 10 500 kg. Masa startowa maksymalna 14 600 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 309 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 278 km\/h. Zasi\u0119g nominalny 833 km. Pu\u0142ap operacyjny 15 000 ft. Czas lotu maksymalny 5 godzin. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy: 3 \u00d7 turbiny Rolls-Royce Turbomeca RTM322-01 o mocy 3 x 1 566 kW.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 na testach w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW lutym 2019 roku, \u015bmig\u0142owiec Leonardo Helicopters AW.101 Merlin, przeszed\u0142 testy w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni. \u015amig\u0142owiec by\u0142 wyposa\u017cony w sprz\u0119t do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) oraz w sprz\u0119t medyczny, pozwalaj\u0105cy na prowadzenie akcji poszukiwawczo \u2013 ratowniczych CSAR \u2013 bojowego poszukiwania i ratownictwa. \u015amig\u0142owiec by\u0142 w barwach Norwegii i mia\u0142 tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 tak\u017ce wyposa\u017cenie specjalnie wybrane przez Norwegi\u0119; Radar z aktywnym skanowaniem AESA. Jest tak\u017ce system umo\u017cliwiaj\u0105cy odnajdywanie os\u00f3b poprzez lokalizacj\u0119 ich telefonu kom\u00f3rkowego, a dodatkowo nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem telefonu, mimo, \u017ce normalnie telefon jest poza sieci\u0105. \u015amig\u0142owiec by\u0142 pomalowany na kolor bia\u0142y i czerwony-odblaskowy. Na kad\u0142ubie by\u0142o umieszczone god\u0142o Si\u0142 Wojskowych Norwegii. W czasie test\u00f3w w Polsce, \u015bmig\u0142owiec AW.101 nadal by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 producenta i przylecia\u0142 z UK. Norwegia zam\u00f3\u00adwi\u0142a szes\u00adna\u00ad\u015bcie \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec przekazano Norwegii w listopadzie 2017 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na przekr\u0119canie informacji przez maso\u0144skie media, MON zdecydowa\u0142o si\u0119 nie udziela\u0107 informacji o szczeg\u00f3\u0142ach procesu pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w 2023 roku.<\/h2>\n\n\n\n
Do dzisiaj (2023 rok) AW.101 wybra\u0142o 13 pa\u0144stw, w tym mi\u0119dzy innymi: W\u0142ochy, UK, Japonia, Norwegia, Kanada, Dania, Algieria, Arabia Saudyjska, Indonezja, Nigeria, Portugalia, Turkmenistan, Indie, USA. Na \u015bwiecie s\u0142u\u017cy oko\u0142o 190 maszyn AW.101, kt\u00f3re wylata\u0142y 400 tysi\u0119cy godzin, z czego 66 000 w misjach wsparcia pola walki. \u015amig\u0142owiec ten powsta\u0142 w licznych wersjach przeznaczonych nie tylko do zada\u0144 ZOP, SAR i CSAR. Istniej\u0105 tak\u017ce wersje do zwalczania okr\u0119t\u00f3w nawodnych (ZON), wykrywania i zwalczania min morskich (AMCM), a tak\u017ce dla Wojsk Specjalnych operuj\u0105cych nad l\u0105dem i w tej roli jest wykorzystywany mi\u0119dzy innymi we W\u0142oszech.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 operuj\u0105 z powodzeniem zar\u00f3wno na gor\u0105cych p\u0142askowy\u017cach jak i najtrudniejszych podbiegunowych morskich rejonach arktycznych. Wykorzystuje si\u0119 je w realnych dzia\u0142aniach ratowniczych i bojowych, na przyk\u0142ad przeciwko piratom u wybrze\u017cy Somalii, w Iraku i Afganistanie. AW.101 ma udowodniony zasi\u0119g przekraczaj\u0105cy 1 300 km bez tankowania w powietrzu. Przy dobrej pogodzie maszyna mo\u017ce operowa\u0107 na dw\u00f3ch silnikach ze wzgl\u0119du na ekonomik\u0119 i na jednym w trybie awaryjnym. Ca\u0142kowita utrata oleju pozwala silnikom pracowa\u0107 jeszcze przez 30 minut.<\/p>\n\n\n\n
Do \u015bmig\u0142owca mo\u017ce wej\u015b\u0107 26 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem lub 36 \u017co\u0142nierzy z lekkim uzbrojeniem. Podczas akcji ratunkowej przy awarii elektrowni atomowej w Japonii w Fukushimie, \u015bmig\u0142owiec bra\u0142 na pok\u0142ad ponad 50 os\u00f3b. Z do\u015bwiadcze\u0144 Brytyjczyk\u00f3w wynika, \u017ce \u015bmig\u0142owce AW.101 wykonuje zadania na poziomie 95 %. Budowane dla Norwegii \u015bmig\u0142owce AW.101 maj\u0105 by\u0107 zdolne do wykonania zada\u0144 w 100 %. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 produkowane s\u0105 w fabryce w Yeovile, kt\u00f3ra mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 bogat\u0105 histori\u0105. Pierwsze samoloty by\u0142y tu budowane w 1915 roku. Powstawa\u0142y tu takie samoloty jak Westland Wagtail czy Spitfire. Obecnie (2023 rok) w Yeovile budowane s\u0105 \u015bmig\u0142owce AW.101, AW.159, SL.300 i AW.189, przeprowadzane s\u0105 remonty i usprawnienia maszyn. Naraz w hali monta\u017cowej mo\u017cna prowadzi\u0107 prace przy 10 nowych \u015bmig\u0142owcach. Czas potrzebny na zbudowanie od zera jednej maszyny wynosi 18 miesi\u0119cy. W 2023 roku, w \u015awidniku by\u0142y wykonywane elementy poszycia \u015bmig\u0142owca AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w Wojsku Polskim.<\/h2>\n\n\n\n
W dniu 10 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 pierwszy \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6201, przeznaczony dla Marynarki Wojennej RP. Lot odby\u0142 si\u0119 z fabryki Yeovil w UK. \u015amig\u0142owiec przeszed\u0142 testy zdawczo-odbiorcze i zosta\u0142 przyj\u0119ty na stan Wojska Polskiego. W dniu 8 listopada 2023 roku, \u015bmig\u0142owiec zameldowa\u0142 si\u0119 w Dar\u0142owie w 44. Bazie Lotnictwa Morskiego. W dniu 17 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 drugi \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6202. W dniu 10 stycznia 2024 roku, w Dar\u0142owie by\u0142y ju\u017c wszystkie cztery \u015bmig\u0142owce AW.101. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w postawiono dwa dwustanowiskowe hangary lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awidnik 2024-07-16 Ten artyku\u0142 jest kontynuacj\u0105 tekstu pod tytu\u0142em \u201ePZL \u015awidnik Agusta Westland EH-101 \/ AW.101. 2018r.\u201d W tamtym artykule jest mi\u0119dzy innymi mowa o historii firmy oraz rozwoju konstrukcji \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry zrealizowa\u0142 si\u0119 w modelu AW.101. Jest tam tak\u017ce mowa o Polskim udziale w firmie Agusta. \u015amig\u0142owiec Agusta Westland AW.101. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-5906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5906"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5910,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions\/5910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W dniu 26 kwietnia 2019 roku, w \u015awidniku w zak\u0142adach lotniczych Leonardo zosta\u0142a podpisana umowa na zakup czterech \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101, dla Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej. Warto\u015b\u0107 kontraktu to 1,65 mld PLN brutto. \u015amig\u0142owce b\u0119d\u0105 przeznaczone do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (zadania ZOP) oraz prowadzenia akcji poszukiwawczo-ratowniczych w warunkach bojowych (zadania CSAR). Maszyny b\u0119d\u0105 kompletnie wyposa\u017cone i uzbrojone. \u015amig\u0142owce maj\u0105 zosta\u0107 dostarczone do ko\u0144ca 2022 roku. Opr\u00f3cz \u015bmig\u0142owc\u00f3w dostarczony zostanie pakiet szkoleniowy i logistyczny oraz sprz\u0119t medyczny. W sk\u0142ad zakupionego pakietu logistycznego wchodzi zapas cz\u0119\u015bci zamiennych i eksploatacyjnych oraz sprz\u0119t techniczny do obs\u0142ugi \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Pakiet szkoleniowy obejmuje kompleksowe szkolenie pilot\u00f3w i personelu technicznego.<\/p>\n\n\n\n
Stron\u0105 umowy jest Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. To ta firma jest odpowiedzialna za realizacj\u0119 umowy. W uroczysto\u015bci podpisania umowy wzi\u0119li udzia\u0142: Premier Rzeczpospolitej Mateusz Morawiecki, szef MON Mariusz B\u0142aszczak, prezes grupy Leonardo Alessandro Profumo, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105cy Leonardo Gian Piero Cutillo.<\/p>\n\n\n\n
-\u201eZakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101 to bardzo wa\u017cna chwila dla Polski, wzmocni\u0105 one znacz\u0105co nasze si\u0142y zbrojne i b\u0119d\u0105 bardzo wa\u017cnym elementem naszej architektury bezpiecze\u0144stwa.\u201d \u2013 powiedzia\u0142 w \u015awidniku Mateusz Morawiecki. Premier Mateusz Morawiecki wyrazi\u0142 zadowolenie, \u017ce w produkcji ma uczestniczy\u0107 \u015bwidnicki zak\u0142ad. \u2013 \u201eTo niezwykle wa\u017cne, \u017ce znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 produkcji, ale tak\u017ce pakiet logistyczny, pakiet szkoleniowy, pakiet techniczny, pakiet offsetowy, b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142y gospodarce Polski.\u201d – powiedzia\u0142. Premier doda\u0142 \u2013 \u201eProdukcja \u015bmig\u0142owc\u00f3w to nasza polska tradycja, od kt\u00f3rej nie odejdziemy, i z tego do\u0142ka, w kt\u00f3rym byli\u015bmy, wychodzimy.\u201d Oceni\u0142, \u017ce perspektywy produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w w Polsce “rysuj\u0105 si\u0119 coraz lepiej”, wyrazi\u0142 nadziej\u0119 na dalsz\u0105 produkcj\u0119 i modernizacj\u0119 wytwarzanych w \u015awidniku \u015bmig\u0142owc\u00f3w Sok\u00f3\u0142. P\u00f3\u017aniej, na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym Twitter Premier doda\u0142, \u017ce nast\u0119pnym celem resortu b\u0119dzie zakup \u015bmig\u0142owc\u00f3w uderzeniowych.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 zostan\u0105 zbudowane w zak\u0142adach w UK w Yeovil, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do koncernu Leonardo. Przedstawiciele grupy Leonardo zapowiedzieli, \u017ce w \u015awidniku b\u0119d\u0105 powstawa\u0142y cz\u0119\u015bci do AW.101. W \u015awidniku b\u0119d\u0105 wytwarzane uk\u0142ady hydrauliczne i wi\u0105zki elektryczne. W\u0142osi potwierdzili, \u017ce obecno\u015b\u0107 w Polsce jest dla nich wa\u017cna, a zak\u0142ad w \u015awidniku nale\u017cy do strategicznych. Grupa Leonardo poinformowa\u0142a o powo\u0142aniu w Polsce nowej sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra b\u0119dzie odpowiedzialna za prezentacj\u0119 i promocj\u0119 produkt\u00f3w koncernu i wsparcie ich eksploatacji.<\/p>\n\n\n\n
Ministerstwo Obrony Narodowej, w przekazanym komunikacie nie ujawni\u0142o szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zam\u00f3wionego wyposa\u017cenia, kt\u00f3re ma decyduj\u0105ce znaczenie dla mo\u017cliwo\u015bci wykonywania zada\u0144 ZOP i CSAR. Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce histeryczna opozycja (Platforma Obywatelska) od 2016 roku, tylko krytykowa\u0142a post\u0119powanie MON i nie chcia\u0142a si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 w konstruktywn\u0105 dyskusj\u0119 o przysz\u0142ym kszta\u0142c\u0119 Wojska Polskiego, gdy\u017c sami przez 8 lat likwidowali Polskie Si\u0142y Zbrojne.<\/p>\n\n\n\n
W 2019 rok, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej mia\u0142a na stanie: 8 Mi-14 P\u0141, 4 Kaman SH-2 G, 2 Mi-14 P\u0141\/R, PZL Sok\u00f3\u0142, PZL Mi-2. W najbli\u017cszych latach wszystkie Mi-14 i SH-2 G, powinny by\u0107 wycofane ze s\u0142u\u017cby. Czyli 14 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Bez w\u0105tpienia, najs\u0142absz\u0105 stron\u0105 zawartej umowy jest liczba \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u2013 zaledwie 4 sztuki. Mo\u017ce to utrudni\u0107 w przysz\u0142o\u015bci negocjowanie ceny za kolejne tego typu \u015bmig\u0142owce. Mo\u017ce ale nie musi. Bo pami\u0119tajmy, \u017ce Wojska Specjalne czekaj\u0105 na \u015bmig\u0142owce Black Hawk. Dlatego te\u017c MON nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z jednym producentem. By\u0107 mo\u017ce, MON chce oceni\u0107 w eksploatacji, czy po\u0142\u0105czenie zada\u0144 ZOP i CSAR w Polskich warunkach oka\u017ce si\u0119 s\u0142uszne.<\/p>\n\n\n\n
Polska posz\u0142a w kierunku bardzo dobrego \u015bmig\u0142owca AW.101, kt\u00f3ry powinien spe\u0142ni\u0107 oczekiwania Marynarki Wojennej. Inaczej wygl\u0105da\u0142by ten temat, gdy Polska posz\u0142a w kierunku platformy AW.149. Ten \u015bmig\u0142owiec powstawa\u0142by w Polsce, przy udziale polskich konstruktor\u00f3w i m\u00f3g\u0142by lepiej spe\u0142ni\u0107 nasze wymagania w wielu zadaniach. \u015amig\u0142owiec AW.149 to jeden z najnowocze\u015bniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u015bwiata. Wed\u0142ug informacji z maja 2015 roku, firma planowa\u0142a w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat zbudowa\u0107 350 egzemplarzy, co mog\u0142oby wygenerowa\u0107 przychody dla PZL \u015awidnik w wysoko\u015bci ponad 50 miliard\u00f3w z\u0142otych. Pami\u0119tajmy, \u017ce Wojsko Polskie by\u0142o zainteresowane trzema \u015bmig\u0142owcami koncernu AgustaWestland \/ Leonardo Helicopters. Jednym z nich jest wi\u0119kszy AW.101, drugim mniejszy AW-149, a trzecim rodzimy W-3PL G\u0142uszec. Ale AW.149 to inna klasa ni\u017c AW.101.<\/p>\n\n\n\n
Konstrukcja AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nAW.101 to wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec opracowany w kooperacji brytyjsko-w\u0142oskiej i produkowany w zak\u0142adach w angielskim Yeovil nale\u017c\u0105cych do grupy Leonardo. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci \u015bmig\u0142owiec, o maksymalnej masie startowej do 15 600 kg, wyposa\u017cony opcjonalnie w tyln\u0105 ramp\u0119. Ewenementem w \u015bmig\u0142owcu jest nap\u0119d z\u0142o\u017cony z trzech silnik\u00f3w turbinowych.<\/p>\n\n\n\n
Model AW.101 Merlin ma konwencjonalny uk\u0142ad typu Sikorsky. Wykorzystuje zaawansowane technologie, na przyk\u0142ad w budowie \u0142opat wirnika no\u015bnego i awionice. Struktura kad\u0142uba jest modu\u0142owa i sk\u0142ada si\u0119 ze stopu aluminiowo-litowego uzupe\u0142nionego kompozytami. AW.101 jest przeznaczony do pracy w ekstremalnych warunkach pogodowych; jest wyposa\u017cony w system odladzania i przystosowany do pracy w temperaturach w zakresie od -45 do +50 stopni Celsjusza. Uk\u0142ady sterowania pozwalaj\u0105 AW.101 utrzymywa\u0107 stabilny kurs przy wiatrach poprzecznych do 74 km \/ h (40 kn). <\/p>\n\n\n\n
Aktywny system kontroli wibracji, znany jako aktywna kontrola systemu odpowiedzi strukturalnej, redukuje wibracje konstrukcji nawet o 80 %, co zwi\u0119ksza komfort za\u0142ogi i minimalizuje narastanie zm\u0119czenia materia\u0142owego w p\u0142atowcu. Kokpit jest wyposa\u017cony w opancerzone siedzenia dla za\u0142ogi i mo\u017ce wytrzyma\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 uderzenia ponad 10 m \/ s. Dost\u0119pne s\u0105 dwa stanowiska sterowania lotem, cho\u0107 AW.101 mo\u017ce by\u0107 pilotowany przez jedn\u0105 osob\u0119. Za\u0142oga ma do dyspozycji sze\u015b\u0107 kolorowych ekran\u00f3w o wysokiej rozdzielczo\u015bci i opcjonalny wy\u015bwietlacz misji. Mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zainstalowana cyfrowa mapa lub ekran podczerwieni (FLIR). \u015amig\u0142owiec AW.101 ma wszystkie systemy obrony biernej i czynnej jako opcje. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest zwykle obs\u0142ugiwany przez trzyosobow\u0105 za\u0142og\u0119: pilota, obserwatora i cz\u0142onka za\u0142ogi \/ operatora. Pilot jest w stanie lata\u0107 na wi\u0119kszo\u015bci misji w trybie “hands-off”, prowadzony przez zaawansowany autopilot. Wszyscy cz\u0142onkowie za\u0142ogi maj\u0105 indywidualny dost\u0119p do komputer\u00f3w pok\u0142adowych zarz\u0105dzaj\u0105cych i informacji taktycznych.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0142ub ma obj\u0119to\u015b\u0107 31,91 metr\u00f3w sze\u015bciennych, a przestrze\u0144 \u0142adunkowa ma 6,5 m (21 st\u00f3p) d\u0142ugo\u015bci, 2,3 m (7 st\u00f3p 7 cali) szeroko\u015bci i 1,91 m (6 st\u00f3p 3 cali) wysoko\u015bci. Wojskowa wersja AW.101 mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 do 24 siedz\u0105cych \u017co\u0142nierzy z wyposa\u017ceniem. Obci\u0105\u017cenia alternatywne obejmuj\u0105 zesp\u00f3\u0142 medyczny i 16 noszy z rannymi lub palety \u0142adunkowe.<\/p>\n\n\n\n
Rampa o wymiarach \u015bwiat\u0142a 1,91 m wysoko\u015bci na 2,3 m szeroko\u015bci i mo\u017ce przyj\u0105\u0107 obci\u0105\u017cenie o warto\u015bci 3 050 kg (6 720 funt\u00f3w), umo\u017cliwiaj\u0105c przewo\u017cenie takich pojazd\u00f3w, jak Land Rover. Rampa i pod\u0142oga kabiny s\u0105 wyposa\u017cone w p\u0142askie punkty mocowania. Hak \u0142adunkowy pod kad\u0142ubem mo\u017ce przenosi\u0107 zewn\u0119trzne \u0142adunki o masie 5 440 kilogram\u00f3w (11 990 funt\u00f3w), za pomoc\u0105 p\u00f3\u0142automatycznej jednostki zwalniaj\u0105cej \u0142adunek (SACRU).<\/p>\n\n\n\n
Wirnik no\u015bny.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nWirnik no\u015bny sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu \u0142opat. \u015arednica 18,59 m. \u0141opaty wirnika s\u0105 zbudowane z w\u0119gla \/ szk\u0142a z nomexem o strukturze plastra miodu i piank\u0105 rohacell. Kraw\u0119d\u017a natarcia wykonana jest ze stopu tytanu, o konstrukcji warstwowej. Charakterystyczne ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat zmniejszaj\u0105 ha\u0142as akustyczny.<\/p>\n\n\n\n
Nap\u0119d AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nAW.101 jest nap\u0119dzany przez trzy silniki turbinowe. Do wyboru s\u0105 silniki Rolls-Royce \/ Turbomeca RTM322 i General Electric CT7. Silnik Rolls-Royce RTM322 zosta\u0142 opracowany specjalnie dla AW.101. Zosta\u0142 nast\u0119pnie przyj\u0119ty na \u015bmig\u0142owcach WAH-64 Apache i NHIndustries NH90. Wed\u0142ug Rolls-Royce’a oko\u0142o 80 % zbudowanych AW.101 wykorzystuje silnik RTM322. Filtry na wlotach powietrza do silnik\u00f3w s\u0105 opcj\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy silnik jest zasilany oddzielnym zbiornikiem paliwa o pojemno\u015bci 1,074 litra (276 galon\u00f3w ameryka\u0144skich) z podw\u00f3jnymi pompami. Opcjonalne mo\u017cna zamontowa\u0107 kolejne dwa zbiorniki paliwa. Samouszczelniaj\u0105ce si\u0119 zbiorniki paliwa s\u0105 opcjonalnym elementem wybieranym przez klienta. Tak samo instalacja azotu do wype\u0142niania pustej przestrzeni w zbiornikach jest opcjonalna. \u015amig\u0142owiec AW.101 mo\u017ce by\u0107 wyposa\u017cony w instalacj\u0119 do pobierania paliwa w locie.<\/p>\n\n\n\n
Awionika AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW modelu AW.101 zastosowano cyfrowy automatyczny system sterowania lotem (AFCS). AFCS umo\u017cliwia dzia\u0142anie autopilota z czterema osiami oraz automatyczn\u0105 stabilizacj\u0105 i jest po\u0142\u0105czony z systemami zarz\u0105dzania lotem \u015bmig\u0142owca. AFCS, wyprodukowany przez Smiths Aerospace, to system dual-duplex wykorzystuj\u0105cy dwa komputery pok\u0142adowe w celu zapewnienia redundancji i odporno\u015bci na awarie.<\/p>\n\n\n\n
System nawigacji AW.101 obejmuje odbiornik GPS i system nawigacji inercyjnej, zakres radiowy 360 stopni VHF (VOR), system l\u0105dowania przyrz\u0105du (ILS), TACAN i automatyczne rozpoznawanie kierunku. Mk1 i Mk3 s\u0105 wyposa\u017cone w system pr\u0119dko\u015bci dopplerowskiej (DVS), kt\u00f3ry zapewnia wzgl\u0119dne pr\u0119dko\u015bci na ziemi. DVS jest r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony z AFCS w ramach systemu stabilizacji. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa statek powietrzny jest wyposa\u017cony w system ostrzegania o przeszkodach i unikaniu przeszk\u00f3d terenu, system zapobiegania kolizjom ruchu (TCAS) oraz rejestratory danych g\u0142osowych i rejestrator\u00f3w lotu.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest wyposa\u017cony w radar poszukiwania i wykrywania Blue Kestrel, kt\u00f3ry mo\u017ce skanowa\u0107 w zakresie 360 stopni i mo\u017ce wykrywa\u0107 ma\u0142e obiekty a\u017c do zasi\u0119gu 25 mil morskich.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142oga \u015bmig\u0142owca AW.101 sk\u0142ada si\u0119 z 3-4 os\u00f3b. \u015amig\u0142owiec zabiera na pok\u0142ad 38 pasa\u017cer\u00f3w lub 26 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy lub 5 000 \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T AW.101:<\/strong><\/h2>\n\n\n\nD\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 19,53 m. \u015arednica wirnika 18,59 m. Powierzchnia ko\u0142a wirnika no\u015bnego 271,51 m\u00b2 (2 92,5 ft\u00b2). Wysoko\u015b\u0107 6,62 m. Masa w\u0142asna 10 500 kg. Masa startowa maksymalna 14 600 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 309 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 278 km\/h. Zasi\u0119g nominalny 833 km. Pu\u0142ap operacyjny 15 000 ft. Czas lotu maksymalny 5 godzin. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy: 3 \u00d7 turbiny Rolls-Royce Turbomeca RTM322-01 o mocy 3 x 1 566 kW.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 na testach w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW lutym 2019 roku, \u015bmig\u0142owiec Leonardo Helicopters AW.101 Merlin, przeszed\u0142 testy w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni. \u015amig\u0142owiec by\u0142 wyposa\u017cony w sprz\u0119t do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) oraz w sprz\u0119t medyczny, pozwalaj\u0105cy na prowadzenie akcji poszukiwawczo \u2013 ratowniczych CSAR \u2013 bojowego poszukiwania i ratownictwa. \u015amig\u0142owiec by\u0142 w barwach Norwegii i mia\u0142 tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 tak\u017ce wyposa\u017cenie specjalnie wybrane przez Norwegi\u0119; Radar z aktywnym skanowaniem AESA. Jest tak\u017ce system umo\u017cliwiaj\u0105cy odnajdywanie os\u00f3b poprzez lokalizacj\u0119 ich telefonu kom\u00f3rkowego, a dodatkowo nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem telefonu, mimo, \u017ce normalnie telefon jest poza sieci\u0105. \u015amig\u0142owiec by\u0142 pomalowany na kolor bia\u0142y i czerwony-odblaskowy. Na kad\u0142ubie by\u0142o umieszczone god\u0142o Si\u0142 Wojskowych Norwegii. W czasie test\u00f3w w Polsce, \u015bmig\u0142owiec AW.101 nadal by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 producenta i przylecia\u0142 z UK. Norwegia zam\u00f3\u00adwi\u0142a szes\u00adna\u00ad\u015bcie \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec przekazano Norwegii w listopadzie 2017 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na przekr\u0119canie informacji przez maso\u0144skie media, MON zdecydowa\u0142o si\u0119 nie udziela\u0107 informacji o szczeg\u00f3\u0142ach procesu pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w 2023 roku.<\/h2>\n\n\n\n
Do dzisiaj (2023 rok) AW.101 wybra\u0142o 13 pa\u0144stw, w tym mi\u0119dzy innymi: W\u0142ochy, UK, Japonia, Norwegia, Kanada, Dania, Algieria, Arabia Saudyjska, Indonezja, Nigeria, Portugalia, Turkmenistan, Indie, USA. Na \u015bwiecie s\u0142u\u017cy oko\u0142o 190 maszyn AW.101, kt\u00f3re wylata\u0142y 400 tysi\u0119cy godzin, z czego 66 000 w misjach wsparcia pola walki. \u015amig\u0142owiec ten powsta\u0142 w licznych wersjach przeznaczonych nie tylko do zada\u0144 ZOP, SAR i CSAR. Istniej\u0105 tak\u017ce wersje do zwalczania okr\u0119t\u00f3w nawodnych (ZON), wykrywania i zwalczania min morskich (AMCM), a tak\u017ce dla Wojsk Specjalnych operuj\u0105cych nad l\u0105dem i w tej roli jest wykorzystywany mi\u0119dzy innymi we W\u0142oszech.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 operuj\u0105 z powodzeniem zar\u00f3wno na gor\u0105cych p\u0142askowy\u017cach jak i najtrudniejszych podbiegunowych morskich rejonach arktycznych. Wykorzystuje si\u0119 je w realnych dzia\u0142aniach ratowniczych i bojowych, na przyk\u0142ad przeciwko piratom u wybrze\u017cy Somalii, w Iraku i Afganistanie. AW.101 ma udowodniony zasi\u0119g przekraczaj\u0105cy 1 300 km bez tankowania w powietrzu. Przy dobrej pogodzie maszyna mo\u017ce operowa\u0107 na dw\u00f3ch silnikach ze wzgl\u0119du na ekonomik\u0119 i na jednym w trybie awaryjnym. Ca\u0142kowita utrata oleju pozwala silnikom pracowa\u0107 jeszcze przez 30 minut.<\/p>\n\n\n\n
Do \u015bmig\u0142owca mo\u017ce wej\u015b\u0107 26 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem lub 36 \u017co\u0142nierzy z lekkim uzbrojeniem. Podczas akcji ratunkowej przy awarii elektrowni atomowej w Japonii w Fukushimie, \u015bmig\u0142owiec bra\u0142 na pok\u0142ad ponad 50 os\u00f3b. Z do\u015bwiadcze\u0144 Brytyjczyk\u00f3w wynika, \u017ce \u015bmig\u0142owce AW.101 wykonuje zadania na poziomie 95 %. Budowane dla Norwegii \u015bmig\u0142owce AW.101 maj\u0105 by\u0107 zdolne do wykonania zada\u0144 w 100 %. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 produkowane s\u0105 w fabryce w Yeovile, kt\u00f3ra mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 bogat\u0105 histori\u0105. Pierwsze samoloty by\u0142y tu budowane w 1915 roku. Powstawa\u0142y tu takie samoloty jak Westland Wagtail czy Spitfire. Obecnie (2023 rok) w Yeovile budowane s\u0105 \u015bmig\u0142owce AW.101, AW.159, SL.300 i AW.189, przeprowadzane s\u0105 remonty i usprawnienia maszyn. Naraz w hali monta\u017cowej mo\u017cna prowadzi\u0107 prace przy 10 nowych \u015bmig\u0142owcach. Czas potrzebny na zbudowanie od zera jednej maszyny wynosi 18 miesi\u0119cy. W 2023 roku, w \u015awidniku by\u0142y wykonywane elementy poszycia \u015bmig\u0142owca AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w Wojsku Polskim.<\/h2>\n\n\n\n
W dniu 10 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 pierwszy \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6201, przeznaczony dla Marynarki Wojennej RP. Lot odby\u0142 si\u0119 z fabryki Yeovil w UK. \u015amig\u0142owiec przeszed\u0142 testy zdawczo-odbiorcze i zosta\u0142 przyj\u0119ty na stan Wojska Polskiego. W dniu 8 listopada 2023 roku, \u015bmig\u0142owiec zameldowa\u0142 si\u0119 w Dar\u0142owie w 44. Bazie Lotnictwa Morskiego. W dniu 17 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 drugi \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6202. W dniu 10 stycznia 2024 roku, w Dar\u0142owie by\u0142y ju\u017c wszystkie cztery \u015bmig\u0142owce AW.101. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w postawiono dwa dwustanowiskowe hangary lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awidnik 2024-07-16 Ten artyku\u0142 jest kontynuacj\u0105 tekstu pod tytu\u0142em \u201ePZL \u015awidnik Agusta Westland EH-101 \/ AW.101. 2018r.\u201d W tamtym artykule jest mi\u0119dzy innymi mowa o historii firmy oraz rozwoju konstrukcji \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry zrealizowa\u0142 si\u0119 w modelu AW.101. Jest tam tak\u017ce mowa o Polskim udziale w firmie Agusta. \u015amig\u0142owiec Agusta Westland AW.101. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-5906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5906"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5910,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions\/5910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Wirnik no\u015bny sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu \u0142opat. \u015arednica 18,59 m. \u0141opaty wirnika s\u0105 zbudowane z w\u0119gla \/ szk\u0142a z nomexem o strukturze plastra miodu i piank\u0105 rohacell. Kraw\u0119d\u017a natarcia wykonana jest ze stopu tytanu, o konstrukcji warstwowej. Charakterystyczne ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat zmniejszaj\u0105 ha\u0142as akustyczny.<\/p>\n\n\n\n
Nap\u0119d AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nAW.101 jest nap\u0119dzany przez trzy silniki turbinowe. Do wyboru s\u0105 silniki Rolls-Royce \/ Turbomeca RTM322 i General Electric CT7. Silnik Rolls-Royce RTM322 zosta\u0142 opracowany specjalnie dla AW.101. Zosta\u0142 nast\u0119pnie przyj\u0119ty na \u015bmig\u0142owcach WAH-64 Apache i NHIndustries NH90. Wed\u0142ug Rolls-Royce’a oko\u0142o 80 % zbudowanych AW.101 wykorzystuje silnik RTM322. Filtry na wlotach powietrza do silnik\u00f3w s\u0105 opcj\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy silnik jest zasilany oddzielnym zbiornikiem paliwa o pojemno\u015bci 1,074 litra (276 galon\u00f3w ameryka\u0144skich) z podw\u00f3jnymi pompami. Opcjonalne mo\u017cna zamontowa\u0107 kolejne dwa zbiorniki paliwa. Samouszczelniaj\u0105ce si\u0119 zbiorniki paliwa s\u0105 opcjonalnym elementem wybieranym przez klienta. Tak samo instalacja azotu do wype\u0142niania pustej przestrzeni w zbiornikach jest opcjonalna. \u015amig\u0142owiec AW.101 mo\u017ce by\u0107 wyposa\u017cony w instalacj\u0119 do pobierania paliwa w locie.<\/p>\n\n\n\n
Awionika AW.101.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW modelu AW.101 zastosowano cyfrowy automatyczny system sterowania lotem (AFCS). AFCS umo\u017cliwia dzia\u0142anie autopilota z czterema osiami oraz automatyczn\u0105 stabilizacj\u0105 i jest po\u0142\u0105czony z systemami zarz\u0105dzania lotem \u015bmig\u0142owca. AFCS, wyprodukowany przez Smiths Aerospace, to system dual-duplex wykorzystuj\u0105cy dwa komputery pok\u0142adowe w celu zapewnienia redundancji i odporno\u015bci na awarie.<\/p>\n\n\n\n
System nawigacji AW.101 obejmuje odbiornik GPS i system nawigacji inercyjnej, zakres radiowy 360 stopni VHF (VOR), system l\u0105dowania przyrz\u0105du (ILS), TACAN i automatyczne rozpoznawanie kierunku. Mk1 i Mk3 s\u0105 wyposa\u017cone w system pr\u0119dko\u015bci dopplerowskiej (DVS), kt\u00f3ry zapewnia wzgl\u0119dne pr\u0119dko\u015bci na ziemi. DVS jest r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony z AFCS w ramach systemu stabilizacji. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa statek powietrzny jest wyposa\u017cony w system ostrzegania o przeszkodach i unikaniu przeszk\u00f3d terenu, system zapobiegania kolizjom ruchu (TCAS) oraz rejestratory danych g\u0142osowych i rejestrator\u00f3w lotu.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest wyposa\u017cony w radar poszukiwania i wykrywania Blue Kestrel, kt\u00f3ry mo\u017ce skanowa\u0107 w zakresie 360 stopni i mo\u017ce wykrywa\u0107 ma\u0142e obiekty a\u017c do zasi\u0119gu 25 mil morskich.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142oga \u015bmig\u0142owca AW.101 sk\u0142ada si\u0119 z 3-4 os\u00f3b. \u015amig\u0142owiec zabiera na pok\u0142ad 38 pasa\u017cer\u00f3w lub 26 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy lub 5 000 \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T AW.101:<\/strong><\/h2>\n\n\n\nD\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 19,53 m. \u015arednica wirnika 18,59 m. Powierzchnia ko\u0142a wirnika no\u015bnego 271,51 m\u00b2 (2 92,5 ft\u00b2). Wysoko\u015b\u0107 6,62 m. Masa w\u0142asna 10 500 kg. Masa startowa maksymalna 14 600 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 309 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 278 km\/h. Zasi\u0119g nominalny 833 km. Pu\u0142ap operacyjny 15 000 ft. Czas lotu maksymalny 5 godzin. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy: 3 \u00d7 turbiny Rolls-Royce Turbomeca RTM322-01 o mocy 3 x 1 566 kW.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 na testach w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW lutym 2019 roku, \u015bmig\u0142owiec Leonardo Helicopters AW.101 Merlin, przeszed\u0142 testy w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni. \u015amig\u0142owiec by\u0142 wyposa\u017cony w sprz\u0119t do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) oraz w sprz\u0119t medyczny, pozwalaj\u0105cy na prowadzenie akcji poszukiwawczo \u2013 ratowniczych CSAR \u2013 bojowego poszukiwania i ratownictwa. \u015amig\u0142owiec by\u0142 w barwach Norwegii i mia\u0142 tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 tak\u017ce wyposa\u017cenie specjalnie wybrane przez Norwegi\u0119; Radar z aktywnym skanowaniem AESA. Jest tak\u017ce system umo\u017cliwiaj\u0105cy odnajdywanie os\u00f3b poprzez lokalizacj\u0119 ich telefonu kom\u00f3rkowego, a dodatkowo nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem telefonu, mimo, \u017ce normalnie telefon jest poza sieci\u0105. \u015amig\u0142owiec by\u0142 pomalowany na kolor bia\u0142y i czerwony-odblaskowy. Na kad\u0142ubie by\u0142o umieszczone god\u0142o Si\u0142 Wojskowych Norwegii. W czasie test\u00f3w w Polsce, \u015bmig\u0142owiec AW.101 nadal by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 producenta i przylecia\u0142 z UK. Norwegia zam\u00f3\u00adwi\u0142a szes\u00adna\u00ad\u015bcie \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec przekazano Norwegii w listopadzie 2017 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na przekr\u0119canie informacji przez maso\u0144skie media, MON zdecydowa\u0142o si\u0119 nie udziela\u0107 informacji o szczeg\u00f3\u0142ach procesu pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w 2023 roku.<\/h2>\n\n\n\n
Do dzisiaj (2023 rok) AW.101 wybra\u0142o 13 pa\u0144stw, w tym mi\u0119dzy innymi: W\u0142ochy, UK, Japonia, Norwegia, Kanada, Dania, Algieria, Arabia Saudyjska, Indonezja, Nigeria, Portugalia, Turkmenistan, Indie, USA. Na \u015bwiecie s\u0142u\u017cy oko\u0142o 190 maszyn AW.101, kt\u00f3re wylata\u0142y 400 tysi\u0119cy godzin, z czego 66 000 w misjach wsparcia pola walki. \u015amig\u0142owiec ten powsta\u0142 w licznych wersjach przeznaczonych nie tylko do zada\u0144 ZOP, SAR i CSAR. Istniej\u0105 tak\u017ce wersje do zwalczania okr\u0119t\u00f3w nawodnych (ZON), wykrywania i zwalczania min morskich (AMCM), a tak\u017ce dla Wojsk Specjalnych operuj\u0105cych nad l\u0105dem i w tej roli jest wykorzystywany mi\u0119dzy innymi we W\u0142oszech.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 operuj\u0105 z powodzeniem zar\u00f3wno na gor\u0105cych p\u0142askowy\u017cach jak i najtrudniejszych podbiegunowych morskich rejonach arktycznych. Wykorzystuje si\u0119 je w realnych dzia\u0142aniach ratowniczych i bojowych, na przyk\u0142ad przeciwko piratom u wybrze\u017cy Somalii, w Iraku i Afganistanie. AW.101 ma udowodniony zasi\u0119g przekraczaj\u0105cy 1 300 km bez tankowania w powietrzu. Przy dobrej pogodzie maszyna mo\u017ce operowa\u0107 na dw\u00f3ch silnikach ze wzgl\u0119du na ekonomik\u0119 i na jednym w trybie awaryjnym. Ca\u0142kowita utrata oleju pozwala silnikom pracowa\u0107 jeszcze przez 30 minut.<\/p>\n\n\n\n
Do \u015bmig\u0142owca mo\u017ce wej\u015b\u0107 26 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem lub 36 \u017co\u0142nierzy z lekkim uzbrojeniem. Podczas akcji ratunkowej przy awarii elektrowni atomowej w Japonii w Fukushimie, \u015bmig\u0142owiec bra\u0142 na pok\u0142ad ponad 50 os\u00f3b. Z do\u015bwiadcze\u0144 Brytyjczyk\u00f3w wynika, \u017ce \u015bmig\u0142owce AW.101 wykonuje zadania na poziomie 95 %. Budowane dla Norwegii \u015bmig\u0142owce AW.101 maj\u0105 by\u0107 zdolne do wykonania zada\u0144 w 100 %. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 produkowane s\u0105 w fabryce w Yeovile, kt\u00f3ra mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 bogat\u0105 histori\u0105. Pierwsze samoloty by\u0142y tu budowane w 1915 roku. Powstawa\u0142y tu takie samoloty jak Westland Wagtail czy Spitfire. Obecnie (2023 rok) w Yeovile budowane s\u0105 \u015bmig\u0142owce AW.101, AW.159, SL.300 i AW.189, przeprowadzane s\u0105 remonty i usprawnienia maszyn. Naraz w hali monta\u017cowej mo\u017cna prowadzi\u0107 prace przy 10 nowych \u015bmig\u0142owcach. Czas potrzebny na zbudowanie od zera jednej maszyny wynosi 18 miesi\u0119cy. W 2023 roku, w \u015awidniku by\u0142y wykonywane elementy poszycia \u015bmig\u0142owca AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w Wojsku Polskim.<\/h2>\n\n\n\n
W dniu 10 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 pierwszy \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6201, przeznaczony dla Marynarki Wojennej RP. Lot odby\u0142 si\u0119 z fabryki Yeovil w UK. \u015amig\u0142owiec przeszed\u0142 testy zdawczo-odbiorcze i zosta\u0142 przyj\u0119ty na stan Wojska Polskiego. W dniu 8 listopada 2023 roku, \u015bmig\u0142owiec zameldowa\u0142 si\u0119 w Dar\u0142owie w 44. Bazie Lotnictwa Morskiego. W dniu 17 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 drugi \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6202. W dniu 10 stycznia 2024 roku, w Dar\u0142owie by\u0142y ju\u017c wszystkie cztery \u015bmig\u0142owce AW.101. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w postawiono dwa dwustanowiskowe hangary lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awidnik 2024-07-16 Ten artyku\u0142 jest kontynuacj\u0105 tekstu pod tytu\u0142em \u201ePZL \u015awidnik Agusta Westland EH-101 \/ AW.101. 2018r.\u201d W tamtym artykule jest mi\u0119dzy innymi mowa o historii firmy oraz rozwoju konstrukcji \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry zrealizowa\u0142 si\u0119 w modelu AW.101. Jest tam tak\u017ce mowa o Polskim udziale w firmie Agusta. \u015amig\u0142owiec Agusta Westland AW.101. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-5906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5906"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5910,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions\/5910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W modelu AW.101 zastosowano cyfrowy automatyczny system sterowania lotem (AFCS). AFCS umo\u017cliwia dzia\u0142anie autopilota z czterema osiami oraz automatyczn\u0105 stabilizacj\u0105 i jest po\u0142\u0105czony z systemami zarz\u0105dzania lotem \u015bmig\u0142owca. AFCS, wyprodukowany przez Smiths Aerospace, to system dual-duplex wykorzystuj\u0105cy dwa komputery pok\u0142adowe w celu zapewnienia redundancji i odporno\u015bci na awarie.<\/p>\n\n\n\n
System nawigacji AW.101 obejmuje odbiornik GPS i system nawigacji inercyjnej, zakres radiowy 360 stopni VHF (VOR), system l\u0105dowania przyrz\u0105du (ILS), TACAN i automatyczne rozpoznawanie kierunku. Mk1 i Mk3 s\u0105 wyposa\u017cone w system pr\u0119dko\u015bci dopplerowskiej (DVS), kt\u00f3ry zapewnia wzgl\u0119dne pr\u0119dko\u015bci na ziemi. DVS jest r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony z AFCS w ramach systemu stabilizacji. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa statek powietrzny jest wyposa\u017cony w system ostrzegania o przeszkodach i unikaniu przeszk\u00f3d terenu, system zapobiegania kolizjom ruchu (TCAS) oraz rejestratory danych g\u0142osowych i rejestrator\u00f3w lotu.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 jest wyposa\u017cony w radar poszukiwania i wykrywania Blue Kestrel, kt\u00f3ry mo\u017ce skanowa\u0107 w zakresie 360 stopni i mo\u017ce wykrywa\u0107 ma\u0142e obiekty a\u017c do zasi\u0119gu 25 mil morskich.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142oga \u015bmig\u0142owca AW.101 sk\u0142ada si\u0119 z 3-4 os\u00f3b. \u015amig\u0142owiec zabiera na pok\u0142ad 38 pasa\u017cer\u00f3w lub 26 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy lub 5 000 \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Dane T-T AW.101:<\/strong><\/h2>\n\n\n\nD\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 19,53 m. \u015arednica wirnika 18,59 m. Powierzchnia ko\u0142a wirnika no\u015bnego 271,51 m\u00b2 (2 92,5 ft\u00b2). Wysoko\u015b\u0107 6,62 m. Masa w\u0142asna 10 500 kg. Masa startowa maksymalna 14 600 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 309 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 278 km\/h. Zasi\u0119g nominalny 833 km. Pu\u0142ap operacyjny 15 000 ft. Czas lotu maksymalny 5 godzin. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy: 3 \u00d7 turbiny Rolls-Royce Turbomeca RTM322-01 o mocy 3 x 1 566 kW.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 na testach w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej.<\/strong><\/h2>\n\n\n\nW lutym 2019 roku, \u015bmig\u0142owiec Leonardo Helicopters AW.101 Merlin, przeszed\u0142 testy w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni. \u015amig\u0142owiec by\u0142 wyposa\u017cony w sprz\u0119t do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) oraz w sprz\u0119t medyczny, pozwalaj\u0105cy na prowadzenie akcji poszukiwawczo \u2013 ratowniczych CSAR \u2013 bojowego poszukiwania i ratownictwa. \u015amig\u0142owiec by\u0142 w barwach Norwegii i mia\u0142 tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 tak\u017ce wyposa\u017cenie specjalnie wybrane przez Norwegi\u0119; Radar z aktywnym skanowaniem AESA. Jest tak\u017ce system umo\u017cliwiaj\u0105cy odnajdywanie os\u00f3b poprzez lokalizacj\u0119 ich telefonu kom\u00f3rkowego, a dodatkowo nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem telefonu, mimo, \u017ce normalnie telefon jest poza sieci\u0105. \u015amig\u0142owiec by\u0142 pomalowany na kolor bia\u0142y i czerwony-odblaskowy. Na kad\u0142ubie by\u0142o umieszczone god\u0142o Si\u0142 Wojskowych Norwegii. W czasie test\u00f3w w Polsce, \u015bmig\u0142owiec AW.101 nadal by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 producenta i przylecia\u0142 z UK. Norwegia zam\u00f3\u00adwi\u0142a szes\u00adna\u00ad\u015bcie \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec przekazano Norwegii w listopadzie 2017 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na przekr\u0119canie informacji przez maso\u0144skie media, MON zdecydowa\u0142o si\u0119 nie udziela\u0107 informacji o szczeg\u00f3\u0142ach procesu pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w 2023 roku.<\/h2>\n\n\n\n
Do dzisiaj (2023 rok) AW.101 wybra\u0142o 13 pa\u0144stw, w tym mi\u0119dzy innymi: W\u0142ochy, UK, Japonia, Norwegia, Kanada, Dania, Algieria, Arabia Saudyjska, Indonezja, Nigeria, Portugalia, Turkmenistan, Indie, USA. Na \u015bwiecie s\u0142u\u017cy oko\u0142o 190 maszyn AW.101, kt\u00f3re wylata\u0142y 400 tysi\u0119cy godzin, z czego 66 000 w misjach wsparcia pola walki. \u015amig\u0142owiec ten powsta\u0142 w licznych wersjach przeznaczonych nie tylko do zada\u0144 ZOP, SAR i CSAR. Istniej\u0105 tak\u017ce wersje do zwalczania okr\u0119t\u00f3w nawodnych (ZON), wykrywania i zwalczania min morskich (AMCM), a tak\u017ce dla Wojsk Specjalnych operuj\u0105cych nad l\u0105dem i w tej roli jest wykorzystywany mi\u0119dzy innymi we W\u0142oszech.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 operuj\u0105 z powodzeniem zar\u00f3wno na gor\u0105cych p\u0142askowy\u017cach jak i najtrudniejszych podbiegunowych morskich rejonach arktycznych. Wykorzystuje si\u0119 je w realnych dzia\u0142aniach ratowniczych i bojowych, na przyk\u0142ad przeciwko piratom u wybrze\u017cy Somalii, w Iraku i Afganistanie. AW.101 ma udowodniony zasi\u0119g przekraczaj\u0105cy 1 300 km bez tankowania w powietrzu. Przy dobrej pogodzie maszyna mo\u017ce operowa\u0107 na dw\u00f3ch silnikach ze wzgl\u0119du na ekonomik\u0119 i na jednym w trybie awaryjnym. Ca\u0142kowita utrata oleju pozwala silnikom pracowa\u0107 jeszcze przez 30 minut.<\/p>\n\n\n\n
Do \u015bmig\u0142owca mo\u017ce wej\u015b\u0107 26 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem lub 36 \u017co\u0142nierzy z lekkim uzbrojeniem. Podczas akcji ratunkowej przy awarii elektrowni atomowej w Japonii w Fukushimie, \u015bmig\u0142owiec bra\u0142 na pok\u0142ad ponad 50 os\u00f3b. Z do\u015bwiadcze\u0144 Brytyjczyk\u00f3w wynika, \u017ce \u015bmig\u0142owce AW.101 wykonuje zadania na poziomie 95 %. Budowane dla Norwegii \u015bmig\u0142owce AW.101 maj\u0105 by\u0107 zdolne do wykonania zada\u0144 w 100 %. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 produkowane s\u0105 w fabryce w Yeovile, kt\u00f3ra mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 bogat\u0105 histori\u0105. Pierwsze samoloty by\u0142y tu budowane w 1915 roku. Powstawa\u0142y tu takie samoloty jak Westland Wagtail czy Spitfire. Obecnie (2023 rok) w Yeovile budowane s\u0105 \u015bmig\u0142owce AW.101, AW.159, SL.300 i AW.189, przeprowadzane s\u0105 remonty i usprawnienia maszyn. Naraz w hali monta\u017cowej mo\u017cna prowadzi\u0107 prace przy 10 nowych \u015bmig\u0142owcach. Czas potrzebny na zbudowanie od zera jednej maszyny wynosi 18 miesi\u0119cy. W 2023 roku, w \u015awidniku by\u0142y wykonywane elementy poszycia \u015bmig\u0142owca AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w Wojsku Polskim.<\/h2>\n\n\n\n
W dniu 10 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 pierwszy \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6201, przeznaczony dla Marynarki Wojennej RP. Lot odby\u0142 si\u0119 z fabryki Yeovil w UK. \u015amig\u0142owiec przeszed\u0142 testy zdawczo-odbiorcze i zosta\u0142 przyj\u0119ty na stan Wojska Polskiego. W dniu 8 listopada 2023 roku, \u015bmig\u0142owiec zameldowa\u0142 si\u0119 w Dar\u0142owie w 44. Bazie Lotnictwa Morskiego. W dniu 17 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 drugi \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6202. W dniu 10 stycznia 2024 roku, w Dar\u0142owie by\u0142y ju\u017c wszystkie cztery \u015bmig\u0142owce AW.101. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w postawiono dwa dwustanowiskowe hangary lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awidnik 2024-07-16 Ten artyku\u0142 jest kontynuacj\u0105 tekstu pod tytu\u0142em \u201ePZL \u015awidnik Agusta Westland EH-101 \/ AW.101. 2018r.\u201d W tamtym artykule jest mi\u0119dzy innymi mowa o historii firmy oraz rozwoju konstrukcji \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry zrealizowa\u0142 si\u0119 w modelu AW.101. Jest tam tak\u017ce mowa o Polskim udziale w firmie Agusta. \u015amig\u0142owiec Agusta Westland AW.101. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-5906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5906"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5910,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions\/5910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W lutym 2019 roku, \u015bmig\u0142owiec Leonardo Helicopters AW.101 Merlin, przeszed\u0142 testy w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni. \u015amig\u0142owiec by\u0142 wyposa\u017cony w sprz\u0119t do zwalczania okr\u0119t\u00f3w podwodnych (ZOP) oraz w sprz\u0119t medyczny, pozwalaj\u0105cy na prowadzenie akcji poszukiwawczo \u2013 ratowniczych CSAR \u2013 bojowego poszukiwania i ratownictwa. \u015amig\u0142owiec by\u0142 w barwach Norwegii i mia\u0142 tyln\u0105 ramp\u0119. \u015amig\u0142owiec mia\u0142 tak\u017ce wyposa\u017cenie specjalnie wybrane przez Norwegi\u0119; Radar z aktywnym skanowaniem AESA. Jest tak\u017ce system umo\u017cliwiaj\u0105cy odnajdywanie os\u00f3b poprzez lokalizacj\u0119 ich telefonu kom\u00f3rkowego, a dodatkowo nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem telefonu, mimo, \u017ce normalnie telefon jest poza sieci\u0105. \u015amig\u0142owiec by\u0142 pomalowany na kolor bia\u0142y i czerwony-odblaskowy. Na kad\u0142ubie by\u0142o umieszczone god\u0142o Si\u0142 Wojskowych Norwegii. W czasie test\u00f3w w Polsce, \u015bmig\u0142owiec AW.101 nadal by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 producenta i przylecia\u0142 z UK. Norwegia zam\u00f3\u00adwi\u0142a szes\u00adna\u00ad\u015bcie \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec przekazano Norwegii w listopadzie 2017 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z uwagi na przekr\u0119canie informacji przez maso\u0144skie media, MON zdecydowa\u0142o si\u0119 nie udziela\u0107 informacji o szczeg\u00f3\u0142ach procesu pozyskania \u015bmig\u0142owc\u00f3w AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w 2023 roku.<\/h2>\n\n\n\n
Do dzisiaj (2023 rok) AW.101 wybra\u0142o 13 pa\u0144stw, w tym mi\u0119dzy innymi: W\u0142ochy, UK, Japonia, Norwegia, Kanada, Dania, Algieria, Arabia Saudyjska, Indonezja, Nigeria, Portugalia, Turkmenistan, Indie, USA. Na \u015bwiecie s\u0142u\u017cy oko\u0142o 190 maszyn AW.101, kt\u00f3re wylata\u0142y 400 tysi\u0119cy godzin, z czego 66 000 w misjach wsparcia pola walki. \u015amig\u0142owiec ten powsta\u0142 w licznych wersjach przeznaczonych nie tylko do zada\u0144 ZOP, SAR i CSAR. Istniej\u0105 tak\u017ce wersje do zwalczania okr\u0119t\u00f3w nawodnych (ZON), wykrywania i zwalczania min morskich (AMCM), a tak\u017ce dla Wojsk Specjalnych operuj\u0105cych nad l\u0105dem i w tej roli jest wykorzystywany mi\u0119dzy innymi we W\u0142oszech.<\/p>\n\n\n\n
\u015amig\u0142owce AW.101 operuj\u0105 z powodzeniem zar\u00f3wno na gor\u0105cych p\u0142askowy\u017cach jak i najtrudniejszych podbiegunowych morskich rejonach arktycznych. Wykorzystuje si\u0119 je w realnych dzia\u0142aniach ratowniczych i bojowych, na przyk\u0142ad przeciwko piratom u wybrze\u017cy Somalii, w Iraku i Afganistanie. AW.101 ma udowodniony zasi\u0119g przekraczaj\u0105cy 1 300 km bez tankowania w powietrzu. Przy dobrej pogodzie maszyna mo\u017ce operowa\u0107 na dw\u00f3ch silnikach ze wzgl\u0119du na ekonomik\u0119 i na jednym w trybie awaryjnym. Ca\u0142kowita utrata oleju pozwala silnikom pracowa\u0107 jeszcze przez 30 minut.<\/p>\n\n\n\n
Do \u015bmig\u0142owca mo\u017ce wej\u015b\u0107 26 \u017co\u0142nierzy z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem lub 36 \u017co\u0142nierzy z lekkim uzbrojeniem. Podczas akcji ratunkowej przy awarii elektrowni atomowej w Japonii w Fukushimie, \u015bmig\u0142owiec bra\u0142 na pok\u0142ad ponad 50 os\u00f3b. Z do\u015bwiadcze\u0144 Brytyjczyk\u00f3w wynika, \u017ce \u015bmig\u0142owce AW.101 wykonuje zadania na poziomie 95 %. Budowane dla Norwegii \u015bmig\u0142owce AW.101 maj\u0105 by\u0107 zdolne do wykonania zada\u0144 w 100 %. <\/p>\n\n\n\n
AW.101 produkowane s\u0105 w fabryce w Yeovile, kt\u00f3ra mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 bogat\u0105 histori\u0105. Pierwsze samoloty by\u0142y tu budowane w 1915 roku. Powstawa\u0142y tu takie samoloty jak Westland Wagtail czy Spitfire. Obecnie (2023 rok) w Yeovile budowane s\u0105 \u015bmig\u0142owce AW.101, AW.159, SL.300 i AW.189, przeprowadzane s\u0105 remonty i usprawnienia maszyn. Naraz w hali monta\u017cowej mo\u017cna prowadzi\u0107 prace przy 10 nowych \u015bmig\u0142owcach. Czas potrzebny na zbudowanie od zera jednej maszyny wynosi 18 miesi\u0119cy. W 2023 roku, w \u015awidniku by\u0142y wykonywane elementy poszycia \u015bmig\u0142owca AW.101.<\/p>\n\n\n\n
AW.101 w Wojsku Polskim.<\/h2>\n\n\n\n
W dniu 10 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 pierwszy \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6201, przeznaczony dla Marynarki Wojennej RP. Lot odby\u0142 si\u0119 z fabryki Yeovil w UK. \u015amig\u0142owiec przeszed\u0142 testy zdawczo-odbiorcze i zosta\u0142 przyj\u0119ty na stan Wojska Polskiego. W dniu 8 listopada 2023 roku, \u015bmig\u0142owiec zameldowa\u0142 si\u0119 w Dar\u0142owie w 44. Bazie Lotnictwa Morskiego. W dniu 17 sierpnia 2023 roku, do \u015awidnika przylecia\u0142 drugi \u015bmig\u0142owiec AW.101 nb 6202. W dniu 10 stycznia 2024 roku, w Dar\u0142owie by\u0142y ju\u017c wszystkie cztery \u015bmig\u0142owce AW.101. Dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w postawiono dwa dwustanowiskowe hangary lotnicze.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awidnik 2024-07-16 Ten artyku\u0142 jest kontynuacj\u0105 tekstu pod tytu\u0142em \u201ePZL \u015awidnik Agusta Westland EH-101 \/ AW.101. 2018r.\u201d W tamtym artykule jest mi\u0119dzy innymi mowa o historii firmy oraz rozwoju konstrukcji \u015bmig\u0142owca, kt\u00f3ry zrealizowa\u0142 si\u0119 w modelu AW.101. Jest tam tak\u017ce mowa o Polskim udziale w firmie Agusta. \u015amig\u0142owiec Agusta Westland AW.101. AW.101 to \u015bredniej wielko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-5906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5906"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5910,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5906\/revisions\/5910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}