{"id":587,"date":"2018-01-15T12:00:00","date_gmt":"2018-01-15T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/wsk-pzl-kania-1979r\/"},"modified":"2024-07-13T19:02:37","modified_gmt":"2024-07-13T17:02:37","slug":"wsk-pzl-kania-1979r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=587&lang=pl","title":{"rendered":"WSK PZL Kania. 1979r."},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2018-01-15<\/p>\n<h3 id=\"PZL-Mi-2-Kania.\"  >PZL Mi-2 Kania.<\/h3>\n<p>247a Rozdzia\u0142 3.06.1979 rok.<\/p>\n<h3 id=\"PZL-WSK-\u015awidnik:-Mi-2-Kania,-PZL-Kania,-PZL-Kitty-Hawk,-PZL-Taurus\"  >PZL WSK \u015awidnik: Mi-2 Kania, PZL Kania, PZL Kitty Hawk, PZL Taurus<\/h3>\n<p>Polska<\/p>\n<p>PZL Mi-2 Kania to \u015bredni \u015bmig\u0142owiec, kt\u00f3ry by\u0142 produkowany w WSK PZL \u015awidnik. \u015amig\u0142owiec jest zmodernizowanym \u015bmig\u0142owcem PZL Mi-2, w kt\u00f3rym zastosowano silniki Zachodnie.<\/p>\n<h3 id=\"Historia\u00a0PZL-Mi-2-Kania.\"  >Historia\u00a0PZL Mi-2 Kania.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/5414313966062703634f56e947fce2e2fa960be0\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/5414313966062703634f56e947fce2e2fa960be0\" alt=\"PZL Kania, Policja SN-51XP nb G-020. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL Kania, Policja SN-51XP nb G-020. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dlaczego zdecydowano si\u0119 na opracowanie \u015bmig\u0142owca PZL Kania ?<\/p>\n<p>W stosunkowo kr\u00f3tkim czasie, zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w WSK PZL \u015awidnik opracowa\u0142 nowy \u015bmig\u0142owiec przeznaczony na rynek Zachodni. Dlatego te\u017c \u015bmig\u0142owiec ma dwie nazwy: PZL Kania i PZL Kitty Hawk. Pod t\u0105 drug\u0105 nazw\u0105 \u015bmig\u0142owiec by\u0142 promowany na Zachodzie. Gdyby \u015bmig\u0142owiec trafi\u0142 do u\u017cytku na Zachodzie, przysporzy\u0142 by Polskiej gospodarce waluty wymienialnej.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec PZL Mi-2 by\u0142 stosunkowo dobrym i w miar\u0119 tanim \u015bmig\u0142owcem. Jednak nie mo\u017cna by\u0142o go sprzedawa\u0107 na Zach\u00f3d, za tak zwan\u0105 tward\u0105 walut\u0119 z kilku powod\u00f3w. Po pierwsze; nie by\u0142 on wykonany wed\u0142ug przepis\u00f3w Zachodnich, a to utrudnia\u0142o zdobycie certyfikat\u00f3w w USA lub UK. Po drugie; silniki co prawda by\u0142y produkcji WSK PZL Rzesz\u00f3w, ale firma nie mia\u0142a serwisu na Zachodzie. Klienci woleliby silniki Zachodnie, kt\u00f3re \u0142atwiej by\u0142oby serwisowa\u0107. Poza tym silniki Zachodnie by\u0142y bardziej ekonomiczne. Po trzecie; \u015bmig\u0142owiec potrzebowa\u0142 nowe przyrz\u0105dy pilota\u017cowo-nawigacyjne.<\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z tym \u015bmig\u0142owiec PZL Mi-2 postanowiono dostosowa\u0107 do ameryka\u0144skich przepis\u00f3w FAR 29. \u015amig\u0142owiec PZL Kania powsta\u0142 w Zak\u0142adzie Badawczo-Rozwojowym WSK PZL \u015awidnik. Kierownikiem by\u0142 mgr in\u017c Stanis\u0142aw Kami\u0144ski. Konstruktorem wiod\u0105cym od pocz\u0105tku pracy do pa\u017adziernika 1987 roku by\u0142 in\u017c. Stanis\u0142aw Markisz, a nast\u0119pnie mgr. in\u017c. Stanis\u0142aw Szel\u0105g. Podstawowe zmiany w uk\u0142adzie nap\u0119dowym opracowa\u0142 mgr. in\u017c. Bart\u0142omiej Koper. \u015amig\u0142owiec PZL Kania zosta\u0142 oblatany przez pilota do\u015bwiadczalnego in\u017c. Zbigniew D\u0119bski.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec PZL Kania jest g\u0142\u0119bok\u0105 modyfikacj\u0105 \u015bmig\u0142owca PZL Mi-2. \u015amig\u0142owiec zabiera na pok\u0142ad 9-10 os\u00f3b. Konstruktorzy wprowadzili wiele nowoczesnych rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych. Zwi\u0119kszeniu uleg\u0142a \u017cywotno\u015b\u0107 konstrukcji. Uproszczona zosta\u0142a obs\u0142uga \u015bmig\u0142owca. \u0141opaty wirnika no\u015bnego i \u015bmig\u0142a ogonowego zosta\u0142y wykonane z metalu, w\u0142\u00f3kien szklanych i \u017cywic epoksydowych.<\/p>\n<p>Podstawow\u0105 zmian\u0105 by\u0142a wymiana silnik\u00f3w na Allison Model 250-C20B, o mocy startowej 313,5 kW (426 KM). Silnik jest o podobnej konstrukcji i uk\u0142adzie jak GTD-350. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna go by\u0142o stosunkowo \u0142atwo dopasowa\u0107 do nap\u0119du przy u\u017cyciu przej\u015bci\u00f3wki. Silnik ma niemal dwukrotn\u0105 mniejsz\u0105 mas\u0119. Ma zu\u017cycie paliwa mniejsze o 30 %. Nowy nap\u0119d zapewni\u0142 wi\u0119ksz\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotow\u0105, wi\u0119kszy zasi\u0119g, wi\u0119kszy o 500 kg ud\u017awig, a tak\u017ce popraw\u0119 innych parametr\u00f3w. Silnik Allison Model 250-C20B pozwala \u015bmig\u0142owcowi PZL Kania na kontynuowanie lotu na jednym silniku, podczas gdy przy jednym silniku GTD-350 dawa\u0142 pilotowi tylko wi\u0119cej czasu na wybranie miejsca na awaryjne l\u0105dowanie.<\/p>\n<p>Mi\u0119dzy silnikami Allison Model 250-C20B, a przek\u0142adni\u0105 WR-2 wstawiono przej\u015bci\u00f3wki, z uwagi na inne wyprowadzenie wa\u0142u od wolnej turbiny. W efekcie zmianie uleg\u0142a maska zespo\u0142u nap\u0119dowego.<\/p>\n<p>W nap\u0119d w\u0142\u0105czono urz\u0105dzenie synchronizacji i stabilizacji momentu obrotowego. W uk\u0142adzie w\u0142\u0105czono awaryjne sterowanie r\u0119czne, kt\u00f3rego w PZL Mi-2 nie by\u0142o. Sterowanie \u015bmig\u0142owca PZL Kania odbywa si\u0119 za wsparciem trzech wzmacniaczy hydraulicznych: sterownie pod\u0142u\u017cne, sterowanie poprzeczne i sterowanie skokiem og\u00f3lnym. Sterowanie i uk\u0142ad kontroli zespo\u0142u nap\u0119dowego opracowa\u0142a firma Insco International. Zlikwidowano korektor mocy na d\u017awigni skoku og\u00f3lnego, a jego rol\u0119 przej\u0119\u0142y d\u017awignie rodzaju pracy, steruj\u0105ce regulatorem spr\u0119\u017carek. Zestaw przyrz\u0105d\u00f3w pilota\u017cowo-nawigacyjnych jest firmy King Radio. Zestaw ten jest wi\u0119cej ni\u017c wystarczaj\u0105cy do bezpiecznego latania w dzie\u0144 i w nocy. Poprzednik, \u015bmig\u0142owiec PZL Mi-2 nie ma zdolno\u015bci do lot\u00f3w bez widoczno\u015bci ziemi.<\/p>\n<p>Du\u017ce zmiany zasz\u0142y w instalacji elektrycznej. Zastosowano pr\u0105do-rozruszniki firmy Lear Siegler. Typowe akumulatory kwasowe zast\u0105piono akumulatorami \u017celowymi firmy Varta.<\/p>\n<p>Celowo\u015b\u0107 przeprowadzanych prac oceniono na tak zwanym Modelu 0 (Zero), w kt\u00f3rym wymieniono tylko silniki i to co jest z nimi zwi\u0105zane. Przebudowie poddano jeden ze \u015bmig\u0142owc\u00f3w PZL Mi-2, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 do WSK PZL \u015awidnik. W kwietniu 1979 roku, rozpocz\u0119to jego pr\u00f3by naziemne. W tym czasie na uko\u0144czeniu by\u0142 PZL Kania Nr 1 Nr fabryczny 90.01.01. W dniu 3 czerwca 1979 roku, \u015bmig\u0142owiec PZL Kania oblatano, zaledwie pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy przed pierwszym lotem PZL Sok\u00f3\u0142. W dniu 1 pa\u017adziernika 1981 roku, DGLC (Dyrekcja Generalna Lotnictwa Cywilnego) wyda\u0142a orzeczenie b\u0119d\u0105ce rozszerzonym \u015bwiadectwem typu \u015bmig\u0142owca PZL Mi-2 na przeprowadzon\u0105 modyfikacj\u0119.<\/p>\n<p>W okresie 1979-1981 wykonano nastepuj\u0105ce zmiany w PZL Kania:<\/p>\n<p>Zastosowano laminatowe \u0142opaty wirnika no\u015bnego i \u015bmig\u0142a ogonowego. Z laminatu wykonano usterzenie poziome. Nowy uk\u0142ad sterowania silnikami z automatyczn\u0105 synchronizacj\u0105 moment\u00f3w obrotowych silnik\u00f3w oraz dodatkow\u0105 r\u0119czn\u0105 synchronizacj\u0119 moment\u00f3w obrotowych silnik\u00f3w. Nowe wa\u0142y przekazuj\u0105ce obroty z silnik\u00f3w do przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej w przej\u015bci\u00f3wkach, wykonane z duraluminium. Nowy wa\u0142 przekazuj\u0105cy obroty z przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej WR-2 do \u015bmig\u0142a ogonowego, kt\u00f3ry wykonano z rury duraluminiowej. Opracowano nowy uk\u0142ad paliwowy. Ka\u017cdy silnik jest zasilany innym uk\u0142adem paliwowym z jednego zbiornika paliwa. Zmieniono uk\u0142ad olejowy. Nowe \u015brodki bie\u017c\u0105cej kontroli. Na korkach magnetycznych zbieraj\u0105ce opi\u0142ki z oleju zamontowano czujnik, kt\u00f3ry powoduje zapalenie si\u0119 lampki ostrzegawczej na pulpicie sterowym. Zmodyfikowano sprz\u0119g\u0142o wolnego biegu w przek\u0142adni WR-2. W miejscu przegub\u00f3w kardanowych zastosowano po\u0142\u0105czenia wielowpustowe, tak jak jest to w PZL Sok\u00f3\u0142. Zastosowano nowe maski silnik\u00f3w i deflektor na owiewce przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej.\u00a0Kabina za\u0142ogi i pasa\u017cer\u00f3w otrzyma\u0142a dodatkow\u0105 izolacj\u0119 wyg\u0142uszaj\u0105c\u0105.\u00a0Tablica przyrz\u0105d\u00f3w uleg\u0142a przebudowie ze wzgl\u0119du na nowe wska\u017aniki i zegary. Pozostawiono cz\u0119\u015b\u0107 przyrz\u0105d\u00f3w Polskiej produkcji PZL, jak; busola magnetyczna KI-13AK, paliwomierz KES-2097, pr\u0119dko\u015bciomierz PL-300, wariometr WRK-20, zakr\u0119tomierz GZ-08k, czasomierz ACzA-1, licznik czasu pracy RL-13, wysoko\u015bciomierz PW-12 FK. Ale pojawi\u0142y si\u0119 przyrz\u0105dy Zachodnie: sztuczny horyzont GH-209 firmy Sperry, sztuczny horyzont dodatkowy G-213B1-16 firmy Flight Component, \u017cyrobusola KCS-55 firmy King, wska\u017anik sytuacji horyzontalnej KI-525A firmy King, dwie radiostacje VNF KY-196 firmy King, telefon pok\u0142adowy KMA-24H firmy King, przelicznik nawigacyjny KNS-81 firmy King, odbiornik VOR\/LOC\/GS KN-53 firmy King, radiokompas KR-87 firmy King, odbiornik marker\u00f3w KMG-675 firmy King, transponder KT-79 firmy King, dalmierz DEM KN-63 firmy King, przyrz\u0105dy kontroli pracy uk\u0142adu nap\u0119dowego firmy INSCO.<\/p>\n<p>Tak skonfigurowany \u015bmig\u0142owiec oznaczono PZL Kania Model 1. Zosta\u0142 on oblatany w dniu 17 sierpnia 1982 roku. Musia\u0142 on uzyska\u0107 nowe \u015bwiadectwo typu oraz now\u0105 instrukcj\u0119 u\u017cytkowania.<\/p>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy \u015bmig\u0142owca przeszed\u0142 wielogodzinne pr\u00f3by na hamowni. P\u00f3\u017cniej prototyp \u015bmig\u0142owca przeszed\u0142 200 godzin test\u00f3w naziemnych zespo\u0142u nap\u0119dowego. Badano tak\u017ce poszczeg\u00f3lne podzespo\u0142y \u015bmig\u0142owca. Du\u017co czasu po\u015bwi\u0119cono testowania uk\u0142ad\u00f3w hydraulicznych sterowania i instalacji elektrycznej, kt\u00f3ra jest zupe\u0142nie nowa.<\/p>\n<p>Wymiana silnik\u00f3w spowodowa\u0142a znaczn\u0105 popraw\u0119 osi\u0105g\u00f3w \u015bmig\u0142owca w stosunku do Mi-2. Znacznie wzr\u00f3s\u0142 zasi\u0119g i pu\u0142ap maszyny. Wymiern\u0105 korzy\u015bci\u0105 jest wzrost \u0142adunku u\u017cytecznego z 700 kg do 1 200 kg. Masa w\u0142asna \u015bmig\u0142owca zmala\u0142a o oko\u0142o 200 kg. Jednostkowe zu\u017cycie paliwa spad\u0142o o 30 %. Wyd\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 zasi\u0119g o oko\u0142o 30 %. Standardowo PZL Kania zabiera na pok\u0142ad 9 pasa\u017cer\u00f3w, podczas gdy PZL Mi-2 zabiera 8 pasa\u017cer\u00f3w. W wersji rolniczej PZL Kania zabiera o 200 kg wi\u0119cej chemikali\u00f3w.<\/p>\n<p>W dniu 21 lutego 1986 roku Dyrekcja Generalna Lotnictwa Cywilnego wyda\u0142a dla \u015bmig\u0142owca PZL Kania \u015bwiadectwa typu zgodne z przepisami ameryka\u0144skimi FAR 29. \u015amig\u0142owiec transportowy PZL Kania zosta\u0142 zakwalifikowany do kategorii B z izolacj\u0105 nap\u0119du kategorii A. \u015awiadectwo dotyczy u\u017cytkowania w klimacie umiarkowanym.<\/p>\n<p>PZL Kania by\u0142 oferowany w podobnych wersjach jak PZL Mi-2:<\/p>\n<p>Wersja podstawowa; pasa\u017cerska standardowa, pasa\u017cerska lux, sanitarna, szkolna, transportowa.<\/p>\n<p>Wersja d\u017awigowo-ratownicza; l\u0105dowa i morska. Ma wyci\u0105gark\u0119 o ud\u017awigu 275 kg, zamiast dotychczasowej o ud\u017awigu 120 kg.<\/p>\n<p>Wersja agro dla rolnictwa i gospodarki le\u015bnej.<\/p>\n<p>Wersje specjalne; na \u017cyczenie zamawiaj\u0105cego ze specjalnym wyposa\u017ceniem.<\/p>\n<h3 id=\"Produkcja-PZL-Kania.\"  >Produkcja PZL Kania.<\/h3>\n<p>Zbudowano jeden \u015bmig\u0142owiec przedprototypowy (model 0), jeden prototyp kompletny lataj\u0105cy (nr 90.01.01, model 1), trzy \u015bmig\u0142owce serii przedprodukcyjnej. Maj\u0105 one numery fabryczne 90.01.02, 90.01.03 oraz 90.01.04. Egzemplarz 90.01.03 zosta\u0142 wykonany jako dwuster. Zosta\u0142 u\u017cyty do szkolenia pilot\u00f3w, a tak\u017ce dodatkowych test\u00f3w. W 1988 roku \u015bmig\u0142owce PZL Kania 90.01.02, 90.01.04, zosta\u0142y wydzier\u017cawione i wykonywa\u0142y loty w Sierra Leone, jako maszyny dyspozycyjne.<\/p>\n<p>W 1988 roku w produkcji znajdowa\u0142o si\u0119 kolejnych pi\u0119\u0107 maszyn serii informacyjnej PZL Kania.<\/p>\n<p>W 1988 roku w planach PZL \u015awidnik by\u0142a wersja z mocniejszymi silnikami Allison Model 250-C20R, o mocy 331 kW (450 KM). Taka zmiana pozwoli\u0142aby na eksploatacj\u0119 \u015bmig\u0142owca w gor\u0105cym klimacie, a tak\u017ce poprawi\u0142yby charakterystyki w locie na jednym silniku. \u015amig\u0142owiec znalaz\u0142by si\u0119 w kategorii A, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 eksploatacji w klimacie tropikalnym.<\/p>\n<h3 id=\"PZL-Kania-za-granic\u0105.\"  >PZL Kania za granic\u0105.<\/h3>\n<p>W lipcu 1986 roku w Anglii w Castle Ashby odbywa\u0142y si\u0119 V \u015amig\u0142owcowe Mistrzostwa \u015awiata.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owcowe Mistrzostwa \u015awiata (World Helicopter Championship) odbywaj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b nieregularny, od 1971 roku, pod auspicjami Mi\u0119dzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI). Wyst\u0119puj\u0105 w nich \u015bmig\u0142owce r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w, a za\u0142oga sk\u0142ada si\u0119 z pilota i operatora-obserwatora.<\/p>\n<p>W 1986 roku zdecydowano o wystawieniu Polskiej reprezentacji na \u015bmig\u0142owcu PZL Kania. Mimo, \u017ce zg\u0142oszenie wp\u0142yn\u0119\u0142o po terminie, to z powodu protestu Francji, kt\u00f3ra uwa\u017ca\u0142a, i\u017c za\u0142\u00f3g jest zbyt ma\u0142o (tak stanowi\u0142 regulamin zawod\u00f3w), Polsk\u0105 ekip\u0119 w\u0142\u0105czono do zawod\u00f3w. Do UK wys\u0142ano \u015bmig\u0142owiec PZL Kania Nr 90.01.02 rejestracja SP-SSC, czyli by\u0142 to jeden z prototyp\u00f3w.<\/p>\n<p>Wiele os\u00f3b twierdzi\u0142o, \u017ce \u015bmig\u0142owiec ten nie powinien bra\u0107 udzia\u0142u w zawodach, bo by\u0142 to prototyp. Zapominaj\u0105, \u017ce w dniu 21 lutego 1986 roku \u015bmig\u0142owiec PZL Kania otrzyma\u0142 \u015bwiadectwo typu zgodne z przepisami ameryka\u0144skimi FAR 29, wydane przez Dyrekcj\u0119 Generaln\u0105 Lotnictwa Cywilnego.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec PZL Kania Nr 90.01.02 rejestracja SP-SSC zosta\u0142 przygotowany przez PZL WSK \u015awidnik i wraz z ekip\u0105 wys\u0142any na zawody. Za\u0142oga \u015bmig\u0142owca w sk\u0142adzie Jerzy Dyczkowski i Czes\u0142aw Dyzma. W ekipie znalaz\u0142 si\u0119 konstruktor wiod\u0105cy in\u017cynier Stanis\u0142aw Markisz. Wynik sportowy nie by\u0142 istotny, ale dobre miejsce by\u0142o mile widziane. Nasza za\u0142oga zaj\u0119\u0142a ostatnie miejsce. Wa\u017cniejsze by\u0142o wykorzystanie nad\u0105\u017caj\u0105cej si\u0119 okazji i odwa\u017cne zaprezentowanie Polskiego \u015bmig\u0142owca na Zachodnim rynku i ewentualne kontrakty.<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie w UK dosz\u0142o do tr\u00f3jstronnego spotkania pomi\u0119dzy: ekip\u0105 WSK \u015awidnik, rezydentem Centrali Handlu Zagranicznego PEZETEL panem Henrykiem \u017b\u00f3\u0142towskim i brytyjskim biznesmenem Stanley Powell, powi\u0105zanego z firm\u0105 Provincial Air Service, kt\u00f3ra w Sierra Leone \u015bwiadczy\u0142a us\u0142ugi przewozowe.<\/p>\n<p>Sierra Leone le\u017cy w Zachodniej Afryce na Oceanem Atlantyckim. Powierzchnia zaledwie 71\u00a0740 km kwadratowych. Stolica Freetown. S\u0105 tam mi\u0119dzy innymi, pok\u0142ady diament\u00f3w i z\u0142ota. Jako by\u0142a kolonia Brytyjska w 1961 roku teoretycznie uzyska\u0142a suwerenno\u015b\u0107. Kraj co chwil\u0119 jest targany wewn\u0119trznymi krwawymi konfliktami. Sierra Leone to kalejdoskop Afryki, gdzie bogactwo zderza si\u0119 ze straszliw\u0105 bied\u0105. Bogaci Europejczycy i Amerykanie przyje\u017cd\u017caj\u0105 tam na wypoczynek. Z lotniska mi\u0119dzynarodowego Lungi nale\u017ca\u0142o bogatych turyst\u00f3w przewie\u015b\u0107 do luksusowych hoteli. I tak\u0105 dzielno\u015bci\u0105 zajmowa\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy innymi firma Provincial Air Service.<\/p>\n<p>Kontrakt z firm\u0105 Provincial Air Service zmaterializowa\u0142 si\u0119 w postaci umowy na u\u017cytkowanie trzech Polskich \u015bmig\u0142owc\u00f3w do przewozu pasa\u017cer\u00f3w z Lotniska Lungi do Freetown przy jednoczesnym odp\u0142atnym u\u017cyczaniu ich do lot\u00f3w czarterowych. Polska strona wytypowa\u0142 dwa \u015bmig\u0142owce PZL Kania i jeden \u015bmig\u0142owiec Mil Mi-8 nale\u017c\u0105cy do firmy Przedsi\u0119biorstwo Us\u0142ug Lotniczych Aeropol.<\/p>\n<p>\u015awiadczenie us\u0142ug mia\u0142o si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 w lutym 1987 roku. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec PZL Kania SP-SSC w jednym kontenerze, wraz z wyposa\u017ceniem, w drugim kontenerze wyjecha\u0142 ze \u015awidnika w styczniu 1987 roku. Na pok\u0142adzie du\u0144skiego kontenerowca dop\u0142yn\u0105\u0142 do Sierra Leone w dniu 8 marca 1987 roku. Kontenery przewieziono na by\u0142e brytyjskie lotnisko Hastings u\u017cywane w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej, gdzie dokonano monta\u017cu \u015bmig\u0142owca i w dniu 14 marca 1987 roku dokonano jego oblotu technicznego. Ten \u015bmig\u0142owiec i nast\u0119pny by\u0142y pocz\u0105tkowo pod nadzorem Pa\u0144stwa Polskiego (Dyrekcji Generalnej Lotnictwa Cywilnego), bo jego produkcja dopiero by\u0142a w fazie rozruchu.<\/p>\n<p>W dniu 19 marca 1987 roku \u015bmig\u0142owiec PZL Kania SP-SSC zacz\u0105\u0142 wozi\u0107 turyst\u00f3w. Uroczysto\u015b\u0107 by\u0142a du\u017ca, bo uczestniczy\u0142 w niej nawet prezydent Sierra Leone z ma\u0142\u017conk\u0105, a \u015bmig\u0142owiec zosta\u0142 nawet ochrzczony.<\/p>\n<p>Drugi \u015bmig\u0142owiec PZL Kania dotar\u0142 do Sierra Leone w podobny spos\u00f3b. Zacz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 lotnicz\u0105 w dniu 15 kwietnia 1987 roku.<\/p>\n<p>Polskie \u015bmig\u0142owce Mi-8 z firmy Aeropol. &#8211; Przedstawiciele firmy Provincial Air Service zapoznali si\u0119 ze \u015bmig\u0142owcem Mil Mi-8 w Warszawie na Lotnisku Bemowo i postanowili go wykorzysta\u0107 w Sierra Leone. \u015amig\u0142owiec Mi-8 PS rejestracja SP-SWT nie mo\u017cna by\u0142o za\u0142adowa\u0107 do kontenera. Musia\u0142 wykona\u0107 przelot samodzielnie. Trasa wiod\u0142a przez Lublan\u0119 (Jugos\u0142awi\u0119), Nice\u0119 (Francja), Barcelona( Hiszpania), Grenada (Hiszpania), Casablanka, Agadir (Maroko), El Laaiun (Sahara Zachodnia), Nouadhibou (Mauretania), Dakar (Senegal) i Freetown. Tego typu przeloty w czasie komuny by\u0142y zawsze wariackie. Na wielu lotniskach czepiano si\u0119 papierologi, a za\u0142ogi i maszyny poddawano drobiazgowej kontroli. Zdarza\u0142y si\u0119 chwilowe zatrzymania.<\/p>\n<p>W maju 1987 roku do ekipy w Sierra Leone do\u0142\u0105czy\u0142 \u015bmig\u0142owiec Mil Mi-8 PS, firmy Przedsi\u0119biorstwo Us\u0142ug Lotniczych Aeropol. Wszystkie trzy \u015bmig\u0142owce by\u0142y podobnie pomalowane. Mimo trzyosobowej za\u0142ogi, Mi-8 PS rejestracja SP-SWT zdecydowanie podni\u00f3s\u0142 rentowno\u015b\u0107 firmy, bo zabiera\u0142 na pok\u0142ad 26 pasa\u017cer\u00f3w. W Polsce normalnie wozi\u0142 28 pasa\u017cer\u00f3w, ale w Sierra Leone w miejscu dw\u00f3ch foteli zrobiono z siatki kojec na baga\u017ce turyst\u00f3w. Pod ka\u017cdym fotelem umieszczono kamizelk\u0119 ratunkow\u0105 (kapok). \u015amig\u0142owiec mia\u0142 jeszcze jedn\u0105 modyfikacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 wprowadzono jeszcze podczas lot\u00f3w nad Morzem Ba\u0142tyckim, kiedy \u015bwiadczono us\u0142ugi dla Polskiego Ratownictwa Okr\u0119towego i Petrobalic-u. Na zewn\u0105trz kad\u0142uba, nad zbiornikami paliwa umieszczono dwie rozk\u0142adane tratwy ratunkowe, produkowane w zak\u0142adach w Ustce. By\u0142y to typowe tratwy stosowane na statkach i okr\u0119tach, wi\u0119c nikt nie zwraca\u0142 uwag\u0119 na ich mas\u0119 i kszta\u0142t. Po kilkunastu miesi\u0105cach Mi-8 SP-SWT musia\u0142 powr\u00f3ci\u0107 do Polski na przegl\u0105d. W jego miejsce w 1989 roku, pojawi\u0142 si\u0119 inny Mi-8 SP-SWP, wydzier\u017cawiony przez Aeropol od moskali.<\/p>\n<p>W Sierra Leone \u015bmig\u0142owce PZL Kania i Mi-8 by\u0142y bardzo intensywnie eksploatowane. W ci\u0105gu dnia wykonywano kilkana\u015bcie lot\u00f3w, kt\u00f3re trwa\u0142y 8-12 minut. D\u0142u\u017cej trwa\u0142 boarding pasa\u017cer\u00f3w, ni\u017c sam lot.<\/p>\n<p>Polska grupa lotnicza mia\u0142a w Sierra Leone konkurencj\u0119 w postaci grupy hiszpa\u0144skiej. Hiszpanie u\u017cywali \u015bwietnych w tamtym czasie \u015bmig\u0142owc\u00f3w, francuskich Puma. Ale wymienili je na \u015bmig\u0142owce Sikorsky S-58, znacznie ta\u0144szych w eksploatacji.<\/p>\n<p>W 1990\/1991 roku Przedsi\u0119biorstwo Us\u0142ug Lotniczych Aeropol by\u0142o w stanie upad\u0142o\u015bciowym. Maj\u0105tkiem zarz\u0105dza\u0142 syndyk masy upad\u0142o\u015bciowej.\u00a0 Sprz\u0119t lotniczy, w tym kilka nowych samolot\u00f3w\u00a0 L-410 Turbolet zosta\u0142o sprzedane za niewielkie pieni\u0105dze. By\u0142 to okres, kiedy na pa\u0144stwowym maj\u0105tku uros\u0142y fortuny postkomunist\u00f3w.<\/p>\n<p>Zbudowano oko\u0142o 100 \u015bmig\u0142owc\u00f3w PZL Kania.<\/p>\n<h3 id=\"Katastrofy-\u015bmig\u0142owc\u00f3w-PZL-Kania.\"  >Katastrofy \u015bmig\u0142owc\u00f3w PZL Kania.<\/h3>\n<p>W dniu 18 wrze\u015bnia 1988 roku dosz\u0142o do katastrofy \u015bmig\u0142owca PZL Kania SP-SSC, kt\u00f3ry wykonywa\u0142 przew\u00f3z pasa\u017cer\u00f3w w Sierra Leone. Tego dnia jak zwykle mia\u0142o odby\u0107 si\u0119 wiele lot\u00f3w. Loty rozpoczynano jeszcze przed \u015bwitem. Z uwagi na szeroko\u015b\u0107 geograficzn\u0105 wschody i zachody s\u0142o\u0144ca nast\u0119powa\u0142y bardzo szybko, co mia\u0142o wp\u0142yw na akcj\u0119 ratunkow\u0105. Pierwszy \u015bmig\u0142owiec z pilotem Bogdanem Pudzianowski i o\u015bmioma pasa\u017cerami na pok\u0142adzie wystartowa\u0142 jeszcze przed \u015bwitem. Drugi \u015bmig\u0142owiec PZL Kania SP-SSD z pilotem Stanis\u0142awem Kasperek tak\u017ce zabra\u0142 na pok\u0142ad pasa\u017cer\u00f3w i zg\u0142osi\u0142 wie\u017cy gotowo\u015b\u0107 do startu, kiedy w radiu pilot us\u0142ysza\u0142 s\u0142aby sygna\u0142 wo\u0142ania o pomoc \u2013 Mayday. Pilot PZL Kania SP-SSD, kierowany bardziej przeczuciem ni\u017c pewno\u015bci\u0105, poprosi\u0142 pasa\u017cer\u00f3w o opuszczenie \u015bmig\u0142owca i wystartowa\u0142 tras\u0105 lotu poprzednika. Zacz\u0105\u0142 przeczesywa\u0107 akwen. W ci\u0105gu nast\u0119pnych kilku minut zrobi\u0142o si\u0119 widno. \u017beby lepiej widzie\u0107, stara\u0142 si\u0119 teraz utrzymywa\u0107 nad wod\u0105 nie wi\u0119cej ni\u017c 50 m. podczas lotu poszukiwawczego dosta\u0142 informacj\u0119, \u017ce SP-SSC do Freetown nie dolecia\u0142. Powr\u00f3ci\u0142 na Lotnisko Lungi, tylko po to, aby ponownie zatankowa\u0107 paliwo i wystartowa\u0107 na dalsze poszukiwania. Tym razem zabra\u0142 ze sob\u0105 sprytnego, wysportowanego, tutejszego, dwudziestoparoletniego ch\u0142opaka, od \u201ewszelkich prac porz\u0105dkowych\u201d, kt\u00f3ry ub\u0142aga\u0142 pilota, aby go zabra\u0142 do pomocy. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej byli z powrotem nad zatok\u0105. Podczas kt\u00f3rego\u015b kolejnego nawrotu, zauwa\u017cyli wystaj\u0105c\u0105 z p\u0142ytkiej w tym miejscu wody belk\u0119 ogonow\u0105 PZL Kania SP-SSC, a w oko\u0142o rozbitk\u00f3w. Sprytny ch\u0142opak zachowa\u0142 si\u0119 jak dobry ratownik. Wyrzuci\u0142 na wod\u0119 wszystkie kamizelki ratunkowe, po czym z wysoko\u015bci oko\u0142o 6 m skoczy\u0142 do wody. Kolejno z kamizelkami podp\u0142ywa\u0142 do rozbitk\u00f3w. Na miejsce przyp\u0142yn\u0119\u0142a \u0142\u00f3d\u017a motorowa. Uratowano pilota i sze\u015bciu pasa\u017cer\u00f3w. Dwie osoby uton\u0119\u0142y.<\/p>\n<p>Wrak \u015bmig\u0142owca PZL Kania SP-SSC w kontenerze wys\u0142ano do Polski. Nie uda\u0142o si\u0119 bezspornie\u00a0 ustali\u0107 przyczyny katastrofy.<\/p>\n<p>W Sierra Leone w dniu 14 lipca 1990 roku wydarzy\u0142a si\u0119 identyczna katastrofa \u015bmig\u0142owca PZL Kania SP-SSD z pilotem in\u017cynierem Wojciechem Walskim, pilotem do\u015bwiadczalnym WSK PZL \u015awidnik. W chwili katastrofy nad Oceanem Atlantyckim by\u0142a ograniczona widoczno\u015b\u0107. Pilota i dziewi\u0119ciu pasa\u017cer\u00f3w nie odnaleziono. Wraku r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n<p>Ta katastrofa zako\u0144czy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 przewozow\u0105 Polskich \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-8 i PZL Kania w Sierra Leone. Wys\u0142any w kontenerze trzeci \u015bmig\u0142owiec PZL Kania nie zosta\u0142 nawet wyj\u0119ty i tak powr\u00f3ci\u0142 do Polski. Tak\u017ce \u015bmig\u0142owiec Mi-8 SP-SWP kilka miesi\u0119cy sta\u0142 w heliporcie Mammy Yoko nieu\u017cywany. Trudno by\u0142o go z tamt\u0105d zabra\u0107. By\u0142 nawet plan jego podpalenia przez \u201eprzypadkowych sprawc\u00f3w\u201d, aby dosta\u0107 chocia\u017c odszkodowanie. Na szcz\u0119\u015bcie powr\u00f3ci\u0142 do Polski lotem. Sytuacja polityczna w tym rejonie \u015bwiata by\u0142a nie ciekawa i krew la\u0142a si\u0119 obficie.<\/p>\n<p>Do dnia dzisiejszego nie s\u0105 znane w 100 % przyczyny obu katastrof. Podejrzewa si\u0119, \u017ce wina le\u017ca\u0142a po stronie \u0142opat wirnika no\u015bnego, o konstrukcji metalowo-kompozytowej. W pewnych warunkach pogodowych we wn\u0119trzu \u0142opaty zbiera\u0142a si\u0119 wilgo\u0107. W Sierra Leone klimat jest bardzo wilgotny. Z powodu r\u00f3\u017cnicy temperatur para wodna skrapla\u0142a si\u0119 we wn\u0119trzu \u0142opaty. Je\u015bli w ka\u017cdej \u0142opacie by\u0142o tyle samo wody to nie by\u0142o problemu. Ale kiedy, w jednej z \u0142opat woda do ko\u0144ca \u0142opaty sp\u0142yn\u0119\u0142a szybciej, w\u00f3wczas wirnik no\u015bny stawa\u0142 si\u0119 niewywa\u017cony. Wyst\u0119powa\u0142y silne wibracje. Nag\u0142e silne drgania konstrukcji zawsze \u015bwiadcz\u0105 o awarii. Piloci prawid\u0142owo redukowali moc silnik\u00f3w i autorotacj\u0105 schodzili do l\u0105dowania, a w tym przypadku do wodowania. Niestety, nie by\u0142o czasu na za\u0142o\u017cenie kamizelek ratunkowych. Oba \u015bmig\u0142owce nie posiada\u0142y na pok\u0142adzie tratw ratunkowych. W \u0142opatach \u015bmig\u0142owc\u00f3w PZL Kania wykonano otworki dla drena\u017cu wody.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/e9f46db2ee4c04da4952d68a1c3bb97af0efb657\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/e9f46db2ee4c04da4952d68a1c3bb97af0efb657\" alt=\"PZL Kania Nb SN-24XG. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL Kania Nb SN-24XG. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/75cac99f30c37a1fa875d7cf43e3bcbfebdf9d31\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/75cac99f30c37a1fa875d7cf43e3bcbfebdf9d31\" alt=\"PZL Kania Nb SN-51XP nb G-020. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL Kania Nb SN-51XP nb G-020. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"PZL-Taurus-II.\"  >PZL Taurus II.<\/h3>\n<p>R\u00f3wnolegle ze \u015bmig\u0142owcem PZL Kania by\u0142 opracowywany \u015bmig\u0142owiec specjalnie przeznaczony na rynek w USA. Inicjatorem by\u0142a firma Spitfire Helicopter z USA. Prace ze strony Polskiej prowadzi\u0142 in\u017c. Stanis\u0142aw Markisz. Nap\u0119dem \u015bmig\u0142owca mia\u0142y by\u0107 te same silniki co zastsowane w PZL Kania, czyli Allison Model 250-C20R, o mocy 331 kW (450 KM). Wyr\u00f3\u017cnikiem \u015bmig\u0142owca PZL Taurus II jest charakterystyczna zabudowa zespo\u0142u nap\u0119dowego. W 1978 roku firma Spitfire Helicopter zaprezentowa\u0142a w USA model \u015bmig\u0142owca PZL Taurus II. W 1979 roku ta sama firma zaprezentowa\u0142a w USA prototyp PZL Taurus II z rejestracj\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w USA. W rzeczywisto\u015bci by\u0142 to \u015bmig\u0142owiec PZL Kania.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec PZL Taurus II zosta\u0142 zbudowany jako makieta z ko\u0144cem 1979 roku. By\u0142 on demonstrowany w USA w Las Vegas i krajach Zachodniej Europy w 1980 roku. \u015amig\u0142owiec otrzyma\u0142 kilka nagr\u00f3d i wyr\u00f3\u017cnie\u0144. Firma Spitfire Helicopter z\u0142o\u017cy\u0142a opcjonalne zam\u00f3wienie na 150 sztuk, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 sprzedawane w USA i Kanadzie. Jednak wprowadzenie w Polsce przez komunist\u00f3w stanu wojennego spowodowa\u0142o na\u0142o\u017cenie sankcji przez Administracj\u0119 USA i wszelkie plany budowy PZL Taurus II na rynek USA zosta\u0142y wstrzymane.<\/p>\n<p>Do czas\u00f3w obecnych zachowa\u0142a si\u0119 makieta PZL Taurus II. Jest ona w\u0142asno\u015bci\u0105 osoby prywatnej i stoi w miejscowo\u015bci Franciszk\u00f3w ko\u0142o \u015awidnika przy ul. Chemicznej.\u00a0\u015amig\u0142owiec ma jeden durzy chwyt powietrza nad kad\u0142ubem. Nos \u015bmig\u0142owca zosta\u0142 wyd\u0142u\u017cony.<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcja-PZL-Kania.\"  >Konstrukcja PZL Kania.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/7c407f79cd9247eb013679b255653413f86a0cf8\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/7c407f79cd9247eb013679b255653413f86a0cf8\" alt=\"PZL Kania, Nb SN-24XG. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL Kania, Nb SN-24XG. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>PZL Kania jest uznawany za lekki \u015bmig\u0142owiec transportowy. Bli\u017csze prawdy by\u0142oby stwierdzenie lekko-\u015bredni. Zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym, dwusilnikowy. Ca\u0142kowicie metalowy, o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej.<\/p>\n<h3 id=\"Wirnik-no\u015bny.\"  >Wirnik no\u015bny.<\/h3>\n<p>Wirnik no\u015bny przegubowy z trzema \u0142opatami o profilu NACA 23012, o sta\u0142ej ci\u0119ciwie 0,40 m i skr\u0119ceniu geometrycznym 7 stopni 53 minuty. \u0141opaty wirnika no\u015bnego i \u015bmig\u0142a ogonowego zosta\u0142y wykonane z w\u0142\u00f3kien szklanych i \u017cywic epoksydowych, za wyj\u0105tkiem nielicznych element\u00f3w. Kompozyty utwardzone termicznie. Poprzednio by\u0142y ca\u0142kowicie metalowe. Konstrukcja jedno-d\u017awigarowa z wype\u0142niaczem ulowym. Ka\u017cda \u0142opata ma na sp\u0142ywie cztery klapki wywa\u017caj\u0105ce. Na kraw\u0119dzi natarcia \u0142opaty jest elektryczny uk\u0142ad odladzania. Odleg\u0142o\u015b\u0107 osi wirnika no\u015bnego od osi \u015bmig\u0142a ogonowego wynosi 8,77 m. O\u015b obrotu wirnika no\u015bnego jest odchylona od osi do przodu o 4 stopnie 13 minut. Przestawianie \u0142opat jest wspomagane uk\u0142adem hydraulicznym.<\/p>\n<h3 id=\"\u015amig\u0142o-ogonowe.\"  >\u015amig\u0142o ogonowe.<\/h3>\n<p>\u015amig\u0142o ogonowe dwu\u0142opatowe wykonane z kompozyt\u00f3w. \u015amig\u0142o ma \u015brednic\u0119 2,77 (2,70) m. O\u015b obrotu odleg\u0142a jest od ziemi o 3,16 m. Minimalna odleg\u0142o\u015b\u0107 wiruj\u0105cego \u015bmig\u0142a od ziemi nie powinna by\u0107 mniejsza ni\u017c 0,20 m. T\u0119 odleg\u0142o\u015b\u0107 ma zabezpieczy\u0107 zderzak pod belk\u0105 ogonow\u0105. \u0141opata \u015bmig\u0142a ogonowego ma profil symetryczny NACA 00105. Obrys prostok\u0105tny. Konstrukcja jednod\u017awigarowa z wype\u0142niaczem ulowym na sp\u0142ywie. Na kraw\u0119dzi natarcia jest elektryczny system odladzania.<\/p>\n<h3 id=\"Kad\u0142ub-\u015bmig\u0142owca.\"  >Kad\u0142ub \u015bmig\u0142owca.<\/h3>\n<p>D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita kad\u0142uba, bez belki ogonowej wynosi, 5,56 m. Szeroko\u015b\u0107 kad\u0142uba wynosi 1,60 m. Ca\u0142kowita d\u0142ugo\u015b\u0107 p\u0142atowca wynosi 12,03 m. Wewn\u0119trzna d\u0142ugo\u015b\u0107 kabiny wynosi 4,07 m, szeroko\u015b\u0107 1,50 m, wysoko\u015b\u0107 1,62 m. Obj\u0119to\u015b\u0107 kabiny wynosi 7,76 m sze\u015bciennego. Obj\u0119to\u015b\u0107 baga\u017cnika wynosi 0,45 m sze\u015bciennego. Kad\u0142ub wykonany ca\u0142kowicie z metalu, o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej z wr\u0119g, pod\u0142u\u017cnic i poszycia. W cz\u0119\u015bci nosowej umieszczono pojemnik na akumulatory. U do\u0142u umieszczono w\u0119ze\u0142 mocowania przedniego podwozia. W przedzie kabiny umieszczono konsol\u0119 z tablic\u0105 rozdzielcz\u0105 pilota\u017cowo-nawigacyjn\u0105. Dalej jest miejsce pilota (lewy fotel) i pasa\u017cer lub drugiego pilota (prawy fotel). Na wysoko\u015bci tych miejsc z obu burt s\u0105 wej\u015bcia. Wymiar drzwi s\u0105 0,73 m x 1,00 m. Przestrze\u0144 towarowo-pasa\u017cerska ma tapicerowane \u0142awki dla o\u015bmiu pasa\u017cer\u00f3w lub pi\u0119\u0107 wygodnych foteli. Cz\u0119\u015b\u0107 towarowo-pasa\u017cerska ma wej\u015bcie z lewej burty przez drzwi o wymiarach; szeroko\u015b\u0107 1,14 m x wysoko\u015b\u0107 1,07 m. Zbiornik paliwa umieszczono w centralnej cz\u0119\u015bci \u0142adowni. Sama jego konstrukcja jest gumowa.<\/p>\n<p>Belka ogonowa jest sto\u017ckowa, o przekroju ko\u0142owym. Ko\u0144cowa cz\u0119\u015b\u0107 jest podniesiona w g\u00f3r\u0119. Na g\u00f3rze belki umieszczono os\u0142oni\u0119ty wa\u0142 nap\u0119dowy \u015bmig\u0142a ogonowego. Do belki do\u0142\u0105czono usterzenie poziome, o rozpi\u0119to\u015bci 1,84 m.<\/p>\n<p>Podwozie tr\u00f3jpodporowe. Podwozie g\u0142\u00f3wne zamontowanona zastrza\u0142ach. Hamulce podwozia g\u0142\u00f3wnego s\u0105 pneumatyczne. Amortyzatory olejowo-powietrzne. Ko\u0142a g\u0142\u00f3wne o wymiarach 600 mm x 180 mm. Ci\u015bnienie 450 kPa. Ko\u0142a przednie o wymiarach 400 mm x 125 mm. Ci\u015bnienie 350 kPa.<\/p>\n<h3 id=\"Nap\u0119d-\u015bmig\u0142owca-PZL-Kania.\"  >Nap\u0119d \u015bmig\u0142owca PZL Kania.<\/h3>\n<p>Allison Model 250-C20B, o mocy startowej 313,5 kW (426 KM). Moc nominalna 276 kW (375 KM). Stopie\u0144 spr\u0119\u017cania wynosi 7,2:1. Spr\u0119\u017carka ma 6-stopni osiowych i 1-stopie\u0144 od\u015brodkowy (promieniowy), turbina dwustopniowa. Wolna turbina ma tak\u017ce dwa stopnie. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa turbiny wynosi 33 290 obr\/min. Masa suchego silnika wynosi zaledwie 71,20 kg. Silniki z reduktorem s\u0105 po\u0142\u0105czone poprzez przej\u015bciowy element. Reduktor zmniejsza pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotow\u0105 do 6 016 obr\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa wirnika no\u015bnego wynosi 246 obr\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa \u015bmig\u0142a ogonowego wynosi 1 445 obr\/min. Wirnik no\u015bny wyposa\u017cono w hamulec b\u0119bnowy.<\/p>\n<h3 id=\"Instalacje-PZL-Kania.\"  >Instalacje PZL Kania.<\/h3>\n<p>Uk\u0142ad sterowania pojedynczy, ze wzmocnieniem hydraulicznym. Na \u017cyczenie klienta uk\u0142ad mo\u017ce by\u0107 zdwojony. Instalacja pracuje na ci\u015bnieniu 63-82 kg\/cm2.<\/p>\n<p>Instalacja paliwowa sk\u0142ada si\u0119 z ze zbiornika wewn\u0119trznego, gumowego, o pojemno\u015bci 600 litr\u00f3w. Ka\u017cdy silnik ma osobny uk\u0142ad zasilania w paliwo. W uk\u0142adzie paliwowym jest zaw\u00f3r obej\u015bciowy. Mo\u017cliwy jest monta\u017c dw\u00f3ch dodatkowych zbiornik\u00f3w paliwa o pojemno\u015bci; lewy 185 litr\u00f3w, prawy 238 litr\u00f3w.\u00a0Zbiorniki dodatkowe s\u0105 montowane do burt \u015bmig\u0142owca.<\/p>\n<p>Instalacje olejowe. \u015amig\u0142owiec ma pi\u0119\u0107 niezale\u017cnych system\u00f3w olejowych; po jednym dla ka\u017cdego silnika, o pojemno\u015bci po 7,50 litra oleju, przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej o pojemno\u015bci 14,00 litr\u00f3w, przek\u0142adni po\u015bredniczej w belce ogonowej o pojemno\u015bci oko\u0142o 2 litr\u00f3w oraz przek\u0142adni \u015bmig\u0142a ogonowego oko\u0142o 2,5 litr\u00f3w. W silnikach i przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej s\u0105 korki magnetyczne z czujnikami du\u017cej ilo\u015bci opi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n<p>Instalacja pneumatyczna o ci\u015bnieniu roboczym 5 MPa. Przeznaczony jest dla uk\u0142adu hamowania k\u00f3\u0142 podwozia g\u0142\u00f3wnego.<\/p>\n<p>Instalacja elektryczna pr\u0105du sta\u0142ego o napi\u0119ciu 28 V \/ 300 A. Akumulator kadmowo-niklowy, \u017celowy Varta 25 Ah. Akumulator jest umieszczony w nosi \u015bmig\u0142owca. Na \u017cyczenie zamawiaj\u0105cego mo\u017cna zamontowa\u0107 instalacj\u0119 pr\u0105du przemiennego uzyskiwanego z generatora 16 kVA.<\/p>\n<p>\u015amig\u0142owiec wyposa\u017cono w instalacj\u0119 wentylacji i ogrzewania. Nawiewy umieszczono w suficie kabiny.<\/p>\n<p>Instalacja przeciwpo\u017carowa sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch butli zabezpieczaj\u0105cych przedzia\u0142 silnikowy. W kabinie s\u0105 dodatkowe r\u0119czne ga\u015bnice.<\/p>\n<p>W \u015bmig\u0142owcu PZL Kania pozostawiono cz\u0119\u015b\u0107 przyrz\u0105d\u00f3w Polskiej produkcji PZL, jak; busola magnetyczna KI-13AK, paliwomierz KES-2097, pr\u0119dko\u015bciomierz PL-300, wariometr WRK-20, zakr\u0119tomierz GZ-08k, czasomierz ACzA-1, licznik czasu pracy RL-13, wysoko\u015bciomierz PW-12 FK.<\/p>\n<p>Ale pojawi\u0142y si\u0119 przyrz\u0105dy Zachodnie: sztuczny horyzont GH-209 firmy Sperry, sztuczny horyzont dodatkowy G-213B1-16 firmy Flight Component, \u017cyrobusola KCS-55 firmy King, wska\u017anik sytuacji horyzontalnej KI-525A firmy King, dwie radiostacje VNF KY-196 firmy King, telefon pok\u0142adowy KMA-24H firmy King, przelicznik nawigacyjny KNS-81 firmy King, odbiornik VOR\/LOC\/GS KN-53 firmy King, radiokompas KR-87 firmy King, odbiornik marker\u00f3w KMG-675 firmy King, transponder KT-79 firmy King, dalmierz DEM KN-63 firmy King, przyrz\u0105dy kontroli pracy uk\u0142adu nap\u0119dowego firmy INSCO.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PZL-Kania:\"  >Dane T-T PZL Kania:<\/h3>\n<p>\u015arednica wirnika no\u015bnego 14,56 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita 17,35 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba 11,94 m. Szeroko\u015b\u0107 kad\u0142uba 3,25 m. Wysoko\u015b\u0107 bez \u015bmig\u0142a ogonowego 3,75 m. Masa w\u0142asna 2 000 kg. Masa startowa 3 550 kg. Masa \u0142adunku u\u017cytecznego 1 200 kg. Masa \u0142adunku podwieszonego na zewn\u0105trz 800 kg. Paliwo w wewn\u0119trznym zbiorniku 600 litr\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 210 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 160 &#8211; 200 km\/h. Wznoszenie pionowe 7,93 m\/s. Wznoszenie na mocy przelotowej 5,90 m\/s. Pu\u0142ap 4 000 m. Pu\u0142ap w zawisie bez wp\u0142ywu ziemi 1 090 m. Pu\u0142ap zawisu z wp\u0142ywem ziemi 1 800 m. Zasi\u0119g 402 km z 30 minutow\u0105 rezerw\u0105. Zasi\u0119g maksymalny 710 km z dodatkowymi zbiornikami z 30 minutow\u0105 rezerw\u0105. Czas lotu 2 godziny 20 min z 20 minutow\u0105 rezerw\u0105. Czas lotu ze zbiornikami dodatkowymi 5 godziny 20 min z 20 minutow\u0105 rezerw\u0105.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W stosunkowo kr\u00f3tkim czasie, zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w WSK PZL \u015awidnik opracowa\u0142 nowy \u015bmig\u0142owiec przeznaczony na rynek Zachodni. Dlatego te\u017c \u015bmig\u0142owiec ma dwie nazwy: PZL Kania i PZL Kitty Hawk. Pod t\u0105 drug\u0105 nazw\u0105 \u015bmig\u0142owiec by\u0142 promowany na Zachodzie. Gdyby \u015bmig\u0142owiec trafi\u0142 do u\u017cytku na Zachodzie, przysporzy\u0142 by Polskiej gospodarce waluty wymienialnej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-587","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=587"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4094,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/587\/revisions\/4094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}