W lutym 1972 roku, zosta\u0142a zam\u00f3wiona odmiana eksportowa samolotu Su-17 M oznaczona Su-17 MK (Kommerczieskij). Prototyp wystartowa\u0142 w dniu 15 grudnia 1972 roku, pilotowany przez A. Isakowa. Samolot w okresie stycze\u0144-grudzie\u0144 1973 roku, pomy\u015blnie przeszed\u0142 pr\u00f3by pa\u0144stwowe i zosta\u0142 skierowany do produkcji seryjnej. Pierwsze dostawy na Bliski Wsch\u00f3d dotar\u0142y ju\u017c w pierwszych miesi\u0105cach 1973 roku, gdy\u017c wojna, nazwana p\u00f3\u017aniej \u201ePa\u017adziernikow\u0105\u201d, zbli\u017ca\u0142a si\u0119 wielkimi krokami. Produkcja by\u0142a realizowana w latach 1972-1976 i obj\u0119\u0142a liczb\u0119 136 sztuk w seriach \u201e62-66 i 74-76\u201d. Samoloty wyeksportowano do Egiptu, Iraku, Polski i Syrii.<\/p>\n Ze sto\u017cka samolotu znikn\u0119\u0142a aparatura radio-komendowa Delta-N, a zamontowano w jej miejscu radio-dalmierz SRD-5 MK, maj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy z kierowanymi pociskami rakietowymi sterowanymi na podczerwie\u0144, klasy p-p R-3 \/ R-13 do 4 sztuk na belkach pod skrzyd\u0142ami APU-13 M. Sama aparatura Delta-NG zosta\u0142a umieszczono w gondoli pod prawym wewn\u0119trznym w\u0119z\u0142em. W uzbrojeniu pojawi\u0142y si\u0119 gondole strzeleckie UPK-23-250 z armatkami GSz-23 z zapasem 250 naboi. Z uzbrojenia ca\u0142kowicie wykluczono kierowane pociski rakietowe Ch-28 i niekierowane pociski rakietowe S-8 i S-25.<\/p>\n Zastosowanie bojowe samolot\u00f3w Su-17, Su-20 w znacznym stopniu ogranicza\u0142y warunki pogodowe. Ni\u017csza podstawa chmur lub s\u0142aba widoczno\u015b\u0107 przy bardzo prostym systemie nawigacyjnym, cz\u0119sto uniemo\u017cliwia\u0142y wykonanie zadania. Samoloty Su-17 do odmiany Su-17 MK w\u0142\u0105cznie, mog\u0142y by\u0107 z pewnym przybli\u017ceniem wprowadzone w rejon celu, ale jego poszukiwanie i atak musia\u0142 by\u0107 wykonany przez pilota w warunkach widoczno\u015bci wzrokowej.<\/p>\n W po\u0142owie lat 70-tych, dla samolot\u00f3w Su-20 (eksportowych) wprowadzono zasobniki rozpoznawcze KKR-1 (kontejner kompleksnoj razwiedki). Zasobnik ma wymiary; d\u0142ugo\u015b\u0107 6,79 m, szeroko\u015b\u0107 0,59 m, wysoko\u015b\u0107 0,58 m, a z belk\u0105 0,715 m, masa 780 kg. Zasobnik przenoszony jest centralnie pod kad\u0142ubem.<\/p>\n Zasobnik umo\u017cliwia fotografowanie pionowe, perspektywiczne i panoramiczne terenu z ma\u0142ych i \u015brednich wysoko\u015bci w warunkach dziennych i z ma\u0142ych wysoko\u015bci w warunkach nocnych oraz og\u00f3lne rozpoznanie radioelektroniczne z dowolnego pu\u0142apu, o ka\u017cdej porze dnia i nocy w \u201eka\u017cdych warunkach atmosferycznych\u201d.<\/p>\n W jego sk\u0142ad wchodzi; aparat fotograficzny AFA-39 (do zdj\u0119\u0107 pionowych i perspektywicznych), PA-1 (panoramicznych), UA-47 (pionowych w nocy), wyrzutnik naboi b\u0142yskowych SFP-2 A, 4 kasety KDF-38 z nabojami b\u0142yskowymi FP-100, blok op\u00f3\u017aniaj\u0105cych impuls\u00f3w BZ s\u0142u\u017c\u0105cy do wytwarzania sygna\u0142\u00f3w na otwarcie migawki aparatu UA-47, stacje rozpoznania elektronicznego SRS-9 Wira\u017c, uk\u0142ad ch\u0142odzenia freonem.<\/p>\n Samolot Su-20 R z zasobnikiem KKR-1 ma mas\u0119 startow\u0105 15 610 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105 w zale\u017cno\u015bci od wysoko\u015bci lotu 1 300 \u2013 1 800 km\/h. Zasi\u0119g na wysoko\u015bci 200 m – 735 km lub z dwoma zbiornikami PTB-1 150 \u2013 1 150 km. Oraz zasi\u0119g na wysoko\u015bci 10 000 m odpowiednio 1 400 km i 2 050 km. Dopuszczalne przeci\u0105\u017cenie samolotu w locie wynosi 5g.\u2028W Wojsku Polskim w p\u00f3\u017aniejszym czasie zasobnik KKR-1 zacz\u0119to montowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na samolotach Su-22.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 70-lat XX wieku, Polscy politycy i wojskowi zacz\u0119li poszukiwa\u0107 nast\u0119pcy samolot\u00f3w bombowych I\u0142-28. Ostatnie 6 egzemplarze bombowc\u00f3w I\u0142-28 skre\u015blono ze stanu w 1979 roku, ale w\u0142a\u015bciwie ca\u0142\u0105 dekad\u0119 nie stanowi\u0142y one ju\u017c \u017cadnej warto\u015bci bojowej. CCCP zaoferowa\u0142 Polsce samoloty MiG-23 BN lub Su-20. Oba samoloty o zmiennej geometrii skrzyde\u0142. Oferty poddano analizie pod k\u0105tem ich przydatno\u015bci w Polskim Lotnictwie. \u017baden z zaoferowanych samolot\u00f3w, wed\u0142ug Polskich specjalist\u00f3w, nie spe\u0142nia\u0142 naszych wymaga\u0144. Ale innej alternatywy nie by\u0142o. Wyb\u00f3r pad\u0142 na samolot Su-20, jako maszyn\u0119 ta\u0144sz\u0105 i w znacznym stopniu zbli\u017con\u0105 do u\u017cywanych ju\u017c w Polsce samolot\u00f3w Su-7 r\u00f3\u017cnych odmian.<\/p>\n W pierwszych dniach 1974 roku, do Krasnodaru wyjecha\u0142a z Polski grupa pilot\u00f3w i technik\u00f3w celem przeszkolenia na nowy typ samolotu. W\u015br\u00f3d pilot\u00f3w byli: mjr pilot Maciej Paszkowski \u2013 dow\u00f3dca 7. Pu\u0142ku Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego z Powidza w latach 1974-1975, podporucznik pilot Bogdan Lis, kapitan Tadeusz Ko\u0142odziejczyk i inni. To oni, jako pierwsi wykonali samodzielne loty na samolotach Su-20 w Krasnodarze. Z powodu z\u0142ych warunk\u00f3w pogodowych szkolenie przeci\u0105ga\u0142o si\u0119. W czasie tego szkolenia podczas lotu na Su-20 zgin\u0105\u0142 kpt. pil. Tadeusz Ko\u0142odziejczyk. Cze\u015b\u0107 Jego Pami\u0119ci!<\/p>\n Pierwsze 6 egzemplarzy Su-20 dostarczono Polsce w 1974 roku. W dniu 26 kwietnia 1974 roku, samoloty wyl\u0105dowa\u0142y na lotnisku w Powidzu. Samoloty te otrzyma\u0142y numery burtowe od 01 do 06, malowane kolorem czerwonym. Samoloty pokazano w locie podczas defilady w Warszawie 22 lipca 1974 roku. Pozosta\u0142e samoloty dostarczono dopiero w 1976 roku. \u0141\u0105cznie kupiono 25 egzemplarzy. Nie kupiono wersji szkolno-bojowej, gdy\u017c w tej roli nadal u\u017cywano samolot\u00f3w Su-7 U.<\/p>\n Niestety, jeszcze przed zrealizowaniem zasadniczej dostawy, w dniu 3 lutego 1976 roku, utracono pierwszy samolot Su-20. Samolot mia\u0142 numer burtowy 01. Gdyby samolot dotrwa\u0142 do zmian numer\u00f3w burtowych otrzyma\u0142by nb 4241. Strata by\u0142a bolesna, poniewa\u017c zgin\u0105\u0142 kolejny lotnik, mjr (kpt.) pil. Jerzy Doliniec. Cze\u015b\u0107 Jego Pami\u0119ci! Katastrofa nast\u0105pi\u0142a ko\u0142o miejscowo\u015bci Kazimierz Biskupi. Przyczyn\u0105 by\u0142a usterka techniczna sprz\u0119tu. Nast\u0105pi\u0142a awaria silnika, kt\u00f3ry przesta\u0142 pracowa\u0107. W dodatku awarii uleg\u0142o ca\u0142e zasilnie i by\u0142y problemy z agregatami. Awaria nast\u0105pi\u0142a z winy producenta, kt\u00f3ry uzna\u0142 swoj\u0105 win\u0119. Dlatego w miejsce utraconego samolotu producent dostarczy\u0142 nowy samolot (1977 roku). Samolot dostarczono w dniu 1977-02-12. Samolot otrzyma\u0142 nb 7125.<\/p>\n Pozosta\u0142e 19 egzemplarzy Su-20 dostarczono latem 1976 roku. Samoloty te otrzyma\u0142y numery burtowe cztero-cyfrowe pochodz\u0105ce od numer\u00f3w seryjnych, malowanych kolorem czerwonym. W\u00f3wczas nast\u0105pi\u0142a tak\u017ce zmiana numer\u00f3w burtowych pierwszych 6 maszyn.<\/p>\n W Polsce samoloty Su-20 sta\u0142y si\u0119 maszynami podw\u00f3jnego przeznaczenia. Z jednej strony mog\u0142y skutecznie wykonywa\u0107 atak na obiekty przeciwnika w g\u0142\u0119bi, z drugiej strony prowadzi\u0107 aktywne rozpoznanie foto i radioelektroniczne w dzie\u0144 i w nocy. To drugie zadanie przy u\u017cyciu zasobnika podwieszanego typu KKR-1. Zasobniki dotar\u0142y do Polski w okresie p\u00f3\u017aniejszym. Nie nale\u017cy zapomina\u0107, \u017ce Su-20 u\u017cywany w Polsce by\u0142 r\u00f3wnie\u017c potencjalnym nosicielem taktycznej broni j\u0105drowej.<\/p>\n Samoloty Su-20 pierwsze wsp\u00f3lne \u0107wiczenia odby\u0142y w 1976 roku, podczas manewr\u00f3w pod kryptonimem \u201eTarcza-76\u201d. Samoloty Su-20 przez ca\u0142y okres s\u0142u\u017cby w Polsce by\u0142y tak\u017ce eksploatowane z DOL (drogowe odcinki lotniskowe).<\/p>\n W 80-latach trzykrotnie piloci polscy uratowali samoloty Su-20 przed ich rozbiciem, nara\u017caj\u0105c w\u0142asne \u017cycie. W dniu 18 maja 1984 roku, kapitan Andrzej Pawul podczas lotu zderzy\u0142 si\u0119 z bocianem. Pilot dozna\u0142 zranienia twarzy od\u0142amkami szk\u0142a i ograniczon\u0105 widoczno\u015b\u0107. Pilot zdo\u0142a\u0142 jednak bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107. W dniu 4 wrze\u015bnia 1985 roku, kapitan Krzysztof Ryniecki. Po odpaleniu ci\u0119\u017ckiego pocisku rakietowego S-24 wyst\u0105pi\u0142 pompa\u017c silnika i silnik zgas\u0142. Mimo ma\u0142ej wysoko\u015bci lotu pilotowi uda\u0142o si\u0119 ponownie uruchomi\u0107 silnik i bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107 na lotnisku. W 1988 roku, samolot Su-20 z pilotem major Krzysztof Krzysztoforski zosta\u0142 trafiony piorunem. Zgas\u0142 silnik. Pilot ponownie uruchomi\u0142 silnik i bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0142 na lotnisku.<\/p>\n Informacja z 1990-10-16, z pokazu samolot\u00f3w Su-20 i Su-22 dla szwedzkich oficer\u00f3w. \u2013 Su-20 u\u017cytkowane w Polsce maj\u0105 doskona\u0142e parametry l\u0105dowania. Mistrzem kr\u00f3tkiego l\u0105dowania jest kapitan Bogdan Juczyk. Przed przyziemieniem, na wysoko\u015bci 2 m, pilot wypuszcza spadochron hamuj\u0105cy. Zmierzona droga dobiegu wynosi zaledwie 350 m ! W tym czasie ameryka\u0144skie pr\u00f3by samolotu F-15 S \/ MTD da\u0142y wynik 450 m, bez spadochronu hamuj\u0105cego, a 380 m ze sposobem stosowanym w Polsce. Masa samolotu Su-20 l\u0105duj\u0105cego wynosi 11 000 kg, a samolotu F-15 S \/ MTD – 13 000 kg.<\/p>\n Samolot Su-20 nb 6138 numer seryjny 74728 by\u0142 zbudowany w grudniu 1975 roku. Samolot zosta\u0142 dostarczony w dniu 18 marca 1976 roku. Samolot by\u0142 u\u017cytkowany w 7. PLB-R w Powidzu. Wycofany ze s\u0142u\u017cby w dniu 28 lutego 1997 roku. W pa\u017adzierniku 1999 roku, samolot zosta\u0142 przekazany do muzeum w Drzonowie, w pobli\u017cu Zielonej G\u00f3ry.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W lutym 1972 roku, zosta\u0142a zam\u00f3wiona odmiana eksportowa samolotu Su-17 M oznaczona Su-17 MK (Kommerczieskij). Prototyp wystartowa\u0142 w dniu 15 grudnia 1972 roku, pilotowany przez A. Isakowa. Samolot w okresie stycze\u0144-grudzie\u0144 1973 roku, pomy\u015blnie przeszed\u0142 pr\u00f3by pa\u0144stwowe i zosta\u0142 skierowany do produkcji seryjnej. Pierwsze dostawy na Bliski Wsch\u00f3d dotar\u0142y ju\u017c w pierwszych miesi\u0105cach 1973 roku, gdy\u017c wojna, nazwana p\u00f3\u017aniej \u201ePa\u017adziernikow\u0105\u201d, zbli\u017ca\u0142a si\u0119 wielkimi krokami. Produkcja by\u0142a realizowana w latach 1972-1976 i obj\u0119\u0142a liczb\u0119 136 sztuk w seriach \u201e62-66 i 74-76\u201d. Samoloty wyeksportowano do Egiptu, Iraku, Polski i Syrii.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5386","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5386"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5625,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5386\/revisions\/5625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Su-20 (Su-17 MK). 1972 rok.<\/h3>\n
Zastosowanie bojowe Su-17, Su-20.<\/h3>\n
Samolot rozpoznawczy Su-20 R.<\/h3>\n
Historia zakupu samolot\u00f3w Su-20 dla Polski.<\/h3>\n
Dostawy Su-20 do Polski.<\/h3>\n
U\u017cytkowanie Su-20 w Polsce.<\/h3>\n
Suchoj Su-20 nb 6138 numer seryjny 74728.<\/h3>\n