{"id":5378,"date":"2023-08-04T16:45:26","date_gmt":"2023-08-04T14:45:26","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2023\/08\/04\/rwd-dwl-rwd-13-1935r\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:48","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:48","slug":"rwd-dwl-rwd-13-1935r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5378&lang=pl","title":{"rendered":"RWD-DWL. RWD-13. 1935r."},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2018-11-12<\/p>\n<h3 id=\"Wytw\u00f3rnia-RWD-DWL-RWD-13.\"  >Wytw\u00f3rnia RWD-DWL RWD-13.<\/h3>\n<p>00135b Rozdzia\u0142 15 stycze\u0144 1935 roku. Polska.<\/p>\n<h3 id=\"RWD-13-samolot-sportowo-turystyczny.\"  >RWD-13 samolot sportowo-turystyczny.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/b6ad3c9a9349502c65d60c7e21c856419b43ed64\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/b6ad3c9a9349502c65d60c7e21c856419b43ed64\" alt=\"RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/0504c1194df8658ccce4da3b48e827884da496a6\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/0504c1194df8658ccce4da3b48e827884da496a6\" alt=\"RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/d6be863c4e6d51347dcacb9f3b0dd9860ef377bc\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/d6be863c4e6d51347dcacb9f3b0dd9860ef377bc\" alt=\"RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4e391ac579e6f20ddb5247a2fbcfafaecc7ce806\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4e391ac579e6f20ddb5247a2fbcfafaecc7ce806\" alt=\"RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/8e302aa99a4de680c7c7c7575238ad231cb78bfc\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/8e302aa99a4de680c7c7c7575238ad231cb78bfc\" alt=\"RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/308b108104e5531932e3d58c0031e8b72a2e80a8\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/308b108104e5531932e3d58c0031e8b72a2e80a8\" alt=\"RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RWD-13 rejestracja SP-BNU. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Historia-RWD-13.\"  >Historia RWD-13.<\/h3>\n<p>Do\u015bwiadczalne Warsztaty Lotnicze, w skr\u00f3cie oznaczane DWL, by\u0142y Polsk\u0105 wytw\u00f3rni\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra konstruowa\u0142a i produkowa\u0142a samoloty pod oznaczeniem RWD. Skr\u00f3t RWD oznacza nazwiska konstruktor\u00f3w: Stanis\u0142aw Rogalski, Stanis\u0142aw Wigura i\u00a0Jerzy Drzewiecki. Za ramy czasowe mo\u017cemy przyj\u0105\u0107: grudzie\u0144 1925 rok \u2013 1 wrzesie\u0144 1939 roku.<\/p>\n<p>Na samolocie RWD-5 bis pilot kpt. Stanis\u0142aw Skar\u017cy\u0144ski samotnie pokona\u0142 Ocean Atlantycki. Samolot RWD-6 pilotowany przez Franciszka \u017bwirk\u0119 i\u00a0Stanis\u0142awa Wigur\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0142 w\u00a01932 roku w\u00a0mi\u0119dzynarodowych zawodach Challenge International des Avions de Tourisme. W\u00a01934 roku, pilot  kpt. Jerzy Bajan i st. sier\u017c. mechanik Gustaw Pokrzywka na RWD-9 powt\u00f3rzyli ten sukces.<\/p>\n<p>Jesieni\u0105 1934 roku, Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Ligi Obrony Powietrznej i\u00a0Przeciwgazowej (LOPP) z\u0142o\u017cy\u0142 zam\u00f3wienie na popularny samolot sportowy i turystyczny. Samolot by\u0142 przeznaczony dla trzech os\u00f3b. Samolot mia\u0142 by\u0107 rozwini\u0119ciem samolot\u00f3w RWD-6 i RWD-9. Pocz\u0105tkowo nowy samolot mia\u0142 nosi\u0107 oznaczenie RWD-6 bis.<\/p>\n<p>Konstruktorami samolotu RWD-13 byli in\u017cynierowie: Stanis\u0142aw Rogalski, Leszek Dul\u0119ba i Jerzy Drzewiecki. In\u017cynierowie zrezygnowali ze skomplikowanych i drogich rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych. Starali si\u0119 zachowa\u0107 kr\u00f3tk\u0105 drog\u0119 startu i l\u0105dowania, przy zachowaniu dobrej pr\u0119dko\u015bci przelotowej. Kabin\u0119 wyposa\u017cono w ogrzewanie i wentylacj\u0119.<\/p>\n<p>Prace nad samolotem posuwa\u0142y si\u0119 bardzo szybko. Prototyp samolotu RWD-13 o\u00a0rejestracji SP-AOA, zosta\u0142 oblatany przez pilota Kazimierza Chorzewskiego w\u00a0dniu 15 stycznia 1935 roku.<\/p>\n<p>W konstrukcji p\u0142atowca RWD-13 wykonano kilka drobnych zmian i w maju 1935 roku podj\u0119to produkcj\u0119 seryjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 przerwa\u0142 wybuch drugiej wojny \u015bwiatowej. Zbudowano oko\u0142o 100 samolot\u00f3w RWD-13. Oko\u0142o 20 samolot\u00f3w wyeksportowano, mi\u0119dzy innymi do Hiszpanii, Brazylii, Palestyny, Iranu, Jemenu i USA. Produkcj\u0119 licencyjn\u0105 samolot\u00f3w RWD-13 podj\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c jugos\u0142owia\u0144skie zak\u0142ady Rogo\u017carski.<\/p>\n<p>W 1937 roku, wersj\u0119 sanitarn\u0105, oznaczon\u0105 RWD-13 S opracowa\u0142 in\u017cynier Bronis\u0142awa \u017burakowskiego. Podczas Mi\u0119dzynarodowego Konkursu Lotnictwa Sanitarnego w\u00a0Luksemburgu w\u00a0lipcu 1938 roku samolot RWD-13 S uznany zosta\u0142 za najlepsz\u0105 maszyn\u0119. RWD-13 S by\u0142 produkowany seryjnie. Samolot otrzyma\u0142 jedno miejsce dla chorego na noszach, jedno miejsce dla pilota po lewej stronie i jedno miejsce dla lekarza za pilotem. Dla wk\u0142adania noszy wykonano specjalne drzwi w lewej burcie. Pierwszy lot RWD-13 S wykona\u0142 w dniu 30 kwietnia 1937 roku. Zbudowano 15 samolot\u00f3w w wersji RWD-13 S oraz RWD-13 TS (turystyczno-sanitarna). Oko\u0142o 45 samolot\u00f3w RWD-13, po wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej internowano w Rumunii i Szwecji.<\/p>\n<p>RWD-13 okaza\u0142y si\u0119 niezwykle trwa\u0142e i ma\u0142o awaryjne. W 1947 roku, Rumunia zwr\u00f3ci\u0142a Polsce cztery zachowane samoloty RWD-13. Przyj\u0119to je na stan Aeroklubu Polski. W 1963 roku jeden z tych samolot\u00f3w przekazano do muzeum w Czy\u017cynach w Krakowie. Na \u015bwiecie zachowa\u0142 si\u0119 jeszcze jeden egzemplarz RWD-13 w Museu Asas de um Sonho w Itu k. S\u00e3o Paulo w Brazylii.<\/p>\n<p>W okresie 1935-1939 w DWL na Ok\u0119ciu zbudowano oko\u0142o 100 samolot\u00f3w RWD-13, w tym 15 samolot\u00f3w w wersji RWD-13 S \/ TS. W Jugos\u0142awii na podstawie licencji zbudowano oko\u0142o 20 samolot\u00f3w.<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcja-RWD-13.\"  >Konstrukcja RWD-13.<\/h3>\n<p>Skrzyd\u0142a wykonano z drewna. Pokryto je sklejk\u0105 i p\u0142\u00f3tnem. Na skrzyd\u0142ach pozostawiono automatyczne sloty i\u00a0szczelinowe lotki, rezygnuj\u0105c jednak z\u00a0klap. W\u00a0celu \u0142atwiejszego hangarowania skrzyd\u0142a sk\u0142adane by\u0142y wzd\u0142u\u017c kad\u0142uba. Powierzchnia skrzyde\u0142 wynosi 16 m kwadratowych.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub wykonano z rur stalowych. Dodatkowo otrzyma\u0142 drewniane wr\u0119gi i pod\u0142u\u017cnice, wykonane ze sklejki, dla nadania odpowiedniego kszta\u0142tu. Ca\u0142y kad\u0142ub pokryto sklejk\u0105 i p\u0142\u00f3tnem. Przedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pokryto aluminium. Kabina jest przeznaczono dla trzech os\u00f3b. Dwie osoby siedz\u0105 w przedzie, a jedna z ty\u0142u. Widoczno\u015b\u0107 z kabiny jest bardzo dobra. Fotele s\u0105 o konstrukcji metalowej, wykonane z rurek, pokryte lekk\u0105 tapicerk\u0105. W kabinie s\u0105 zdwojone sterownice. Deska rozdzielcza wyposa\u017cona w podstawowe przyrz\u0105dy pilota\u017cowe i nawigacyjne. \u015aciany i sufit w kabinie zosta\u0142y pokryte tapicerk\u0105.<\/p>\n<p>Silnik 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, odwr\u00f3cony PZIn\u017c. (lic. Walter) Major A o mocy 130 KM (95 kW). \u015amig\u0142o dwu-\u0142opatowe, sta\u0142e, drewniane. Dwa zbiorniki paliwa w p\u0142acie o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 140 litr\u00f3w paliwa.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-RWD-13:\"  >Dane T-T RWD-13:<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 11,50 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 7,85 m. Wysoko\u015b\u0107 2,05 m. Masa w\u0142asna 530 kg. Masa startowa 930 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 210 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 180 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 67 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 3,8 m\/s. Pu\u0142ap 4\u00a0200 m. Zasi\u0119g 900 km.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u015bwiadczalne Warsztaty Lotnicze, w skr\u00f3cie oznaczane DWL, by\u0142y Polsk\u0105 wytw\u00f3rni\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra konstruowa\u0142a i produkowa\u0142a samoloty pod oznaczeniem RWD. Skr\u00f3t RWD oznacza nazwiska konstruktor\u00f3w: Stanis\u0142aw Rogalski, Stanis\u0142aw Wigura i\u00a0Jerzy Drzewiecki. Za ramy czasowe mo\u017cemy przyj\u0105\u0107: grudzie\u0144 1925 rok \u2013 1 wrzesie\u0144 1939 roku.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5378","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5552,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5378\/revisions\/5552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}