Szczerze m\u00f3wi\u0105c, na prze\u0142omie 60\/70-lat XX wielu, Polski Przemys\u0142 Lotniczy nie dysponowa\u0142 nowoczesnym silnikiem t\u0142okowym dla lekkich konstrukcji lotniczych. By\u0142y dwa rozwi\u0105zania tej sytuacji. Przeznaczy\u0107 znaczne kwoty na w\u0142asne badania rozwojowe Polskich konstrukcji, albo zakupi\u0107 licencje. Jedno i drugie rozwi\u0105zanie mia\u0142o zalety i wady. Niemniej jednak pierwsze rozwi\u0105zanie mog\u0142o zako\u0144czy\u0107 si\u0119 niepowodzeniem, a i wymaga\u0142o po\u015bwi\u0119cenia 4-5 lat pracy. Drugie rozwi\u0105zanie dawa\u0142o efekt w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy. Dlatego zdecydowano si\u0119 na zakup licencji.\u2028W tym czasie (pocz\u0105tek 70-lat) w dziedzinie niewielkich silnik\u00f3w lotniczych dominowa\u0142y nast\u0119puj\u0105ce firmy; Lycoming (buduj\u0105ca silniki lotnicze od 1927 roku), Continental (buduj\u0105ca silniki lotnicze od 1928 roku), Franklin (buduj\u0105ca silniki lotnicze od 1938 roku).<\/p>\n Po negocjacjach Polskie w\u0142adze wybra\u0142y ofert\u0119 firmy Franklin Aircooled Motors Corporation mieszcz\u0105cej si\u0119 w Syracuse w stanie New York.\u2028Polska zakupi\u0142a dla WSK PZL-Rzesz\u00f3w licencje silnika Franklin 6A-350 o mocy 162 kW. Silnik dostosowano do Polskich mo\u017cliwo\u015bci produkcyjnych. Tak poprawiony silnik otrzyma\u0142 oznaczenie PZL-Franklin 6A-350 C.<\/p>\n Historia firmy Franklin Aircooled Motors Corporation zaczyna si\u0119 w XIX wieku. W 1893 roku, Herbert Franklin za\u0142o\u017cy\u0142 odlewni\u0119 specjalizuj\u0105ca si\u0119 w budowie korpus\u00f3w maszyn. Produkowano tak\u017ce przek\u0142adnie i pokrywy \u0142o\u017cysk oraz wiele innych element\u00f3w. W 1901 roku, firma opracowa\u0142a ch\u0142odzony powietrzem silnik przeznaczony do nap\u0119du pierwszych automobili. Produkcj\u0119 seryjn\u0105 silnika uruchomiono w 1902 roku. W dalszej konsekwencji firma zacz\u0119\u0142a budowa\u0107 seryjnie samochody. Kryzys 30-lat XX wieku, doprowadzi\u0142 firm\u0119 do upadku. Przez 30 lat firma wyprodukowa\u0142a oko\u0142o 150 000 samochod\u00f3w. Odrodzenie firmy nast\u0105pi\u0142o w 1934 roku, kiedy powr\u00f3cono do produkcji silnik\u00f3w samochodowych. Rozw\u00f3j lotnictwa spowodowa\u0142, \u017ce firma zacz\u0119\u0142a na bazie silnik\u00f3w samochodowych opracowywa\u0107 silniki lotnicze. Pierwszy seryjny silnik lotniczy zacz\u0119to produkowa\u0107 w 1938 roku. By\u0142 to 4-cylindrowy silnik typu bokser. Ju\u017c z ko\u0144cem 1938 roku, by\u0142a ju\u017c ca\u0142a rodzina tych 4-cylindrowych silnik\u00f3w. Mia\u0142y moc 29,4-36,8 kW ( 40-50 KM ). W 1939 roku, pojawi\u0142y si\u0119 silniki o mocy 36,8-44,2 kW ( 50-60 KM ), a w 1940 roku, o mocy 62,6-66,2 kW ( 85-90 KM ). Ten ostatni silnik pos\u0142u\u017cy\u0142 jako nap\u0119d popularnego samolotu turystycznego Stinson-108 Voyager oraz trafi\u0142 do samolot\u00f3w wojskowych. 4-cylindrowy silnik Franklina wraz z przek\u0142adni\u0105 zosta\u0142 w 1943 roku, oficjalnie przyj\u0119ty jako nap\u0119d lekkich samolot\u00f3w wojskowych.<\/p>\n Oto podstawowe dane tych silnik\u00f3w;<\/p>\n \u20284AC-176-BA2 ( 4-cylindry ) 47,8 kW ( 65 KM ) przy 2 300 obrot\u00f3w\/min benzyna samochodowe 73 oktany. \u20284AGC-199-H3 ( 4-cylindry ) 75-83 kW ( 102-113 KM ) przy 3 500 obrot\u00f3w\/min z przek\u0142adni\u0105 0,63:1 \u015bmig\u0142o 2 200 obrot\u00f3w\/min. \u20286ACV-403 ( 6 cylindr\u00f3w ) dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w produkowanych z licencji w zak\u0142adach Nash-Kelvinator, moc 180 kW ( 245 KM ). \u20286AC-298-F3 ( 6 cylindr\u00f3w ) 95,7 kW ( 130 KM ) przy 2 550 obrot\u00f3w\/min.\u20286ACG-298-P3 ( 6 cylindr\u00f3w ) 117,8 kW ( 160 KM ) przy 3 200 obrot\u00f3w\/min, silnik z przek\u0142adni\u0105. \u20288AC ( 8-cylindrowy ). \u202812AC ( 12-cylindrowy ). \u2028Wszystkie wymienione silniki pracowa\u0142y na benzynie samochodowej o liczbie oktan >80.<\/p>\n Kolejne lata to sta\u0142e udoskonalanie silnik\u00f3w. Zastosowano nowe stopy metali. Podnoszono wydajno\u015b\u0107, przy jednoczesnym zmniejszeniu zu\u017cycia paliwa. Szczeg\u00f3lnie rozwijano wersje 4 i 6 cylindrowe. W 1962 roku, opracowano silnik 6VS o mocy 177 kW. W 1966 roku, zbudowano kolejny silnik 6A-350 C1 o mocy 162 kW. W 1962 roku, firma Franklin produkowa\u0142a; 10 typ\u00f3w silnik\u00f3w 6-cylindrowych ( o mocy 147,2-177 kW ), 1 typ silnika 4-cylindrowego, 1 typ silnika 2-cylindrowego. Silniki Franklin by\u0142y stosowane w \u015bmig\u0142owcach i samolotach; sportowych, turystycznych, sanitarnych, \u0142\u0105cznikowych i innych. Eksploatowano je w samolotach ameryka\u0144skich, w\u0142oskich, brazylijskich i francuskich.<\/p>\n Pilna potrzeba profesjonalnego kszta\u0142cenia pilot\u00f3w na potrzeby lotnictwa komunikacyjnego zaowocowa\u0142a utworzeniem 1.01.1977 roku, O\u015brodka Szkolenia Personelu Lotniczego ( OSPL ). Za\u0142o\u017ceniem by\u0142o szkolenie w spos\u00f3b zintegrowany grup student\u00f3w specjalizacji pilota\u017cowej Politechniki Rzeszowskiej, g\u0142\u00f3wnie na potrzeby PLL LOT. Podstawowym samolotem eksploatowanym w OSPL by\u0142 samolot Antonow An-2. Nast\u0119pnie na wyposa\u017ceniu O\u015brodka znalaz\u0142y si\u0119 samoloty: PZL-110 "Koliber", PZL-104 "Wilga". Problem polega\u0142 na tym, i\u017c ka\u017cdy z tych samolot\u00f3w by\u0142 jedno-silnikowy. Dlatego korzystne by\u0142o pozyskanie samolot\u00f3w M-20 Mewa. Politechnika Rzeszowska dysponowa\u0142a 3 egzemplarzami.<\/p>\n W 1992 roku, O\u015brodek kupi\u0142 symulator typu FNPT II oparte na samolocie M-20 Mewa, jednocze\u015bnie nast\u0105pi\u0142o sukcesywne wycofywanie z eksploatacji samolot\u00f3w An-2 oraz PZL-104 Wilga, zast\u0119powanych przez nowoczesne TB-9 Tampico oraz TB-20 Trinidad. Studenci pi\u0105tego roku ko\u0144czyli, w ramach praktyki lotniczej, program szkolenia lotniczego lotami mi\u0119dzynarodowymi do Europy Zachodniej, na samolocie PZL M-20 Mewa, uzyskuj\u0105c licencj\u0119 pilota samolotowego zawodowego wraz z uprawnieniami do lot\u00f3w wg wskaza\u0144 przyrz\u0105d\u00f3w ( IFR ) na samolotach wielosilnikowych.<\/p>\n Oko\u0142o 1995 roku, jeden z egzemplarzy M-20 przystosowano w WSK PZL Rzesz\u00f3w ponownie do silnik\u00f3w PZL-Franklin, kt\u00f3rych produkcj\u0119 uruchomiono w tej wytw\u00f3rni.<\/p>\n Od roku 2001 roku, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 cyklu szkolenia pilot\u00f3w odbywa si\u0119 zgodnie z wymogami europejskich – Wsp\u00f3lnych Przepis\u00f3w Lotniczych ( JAR ) – Licencjonowanie Personelu Lotniczego (FCL).\u00a0\u2028Ze wzgl\u0119du na uko\u0144czone resursy i brak funduszy na remonty samolot\u00f3w M-20 Mewa wycofano je z eksploatacji w 2009 roku. Niemniej jednak Politechnika Rzeszowska pozosta\u0142a przy samolotach rodziny Piper, kupuj\u0105c w 2010 roku, dwa samoloty PA-34 Seneca V. Nowe samoloty otrzyma\u0142y znaki takie jakie mia\u0142y wycofane z eksploatacji, a u\u017cytkowane w OKL jeszcze nie tak dawno samoloty PZL M-20 Mewa: SP-TUC oraz SP-TUD. Zakup samolot\u00f3w by\u0142 mo\u017cliwy dzi\u0119ki funduszom z programu Rozw\u00f3j Polski Wschodniej.<\/p>\n Ta sytuacja potwierdza fakt, \u017ce samoloty M-20 Mewa by\u0142y wci\u0105\u017c potrzebne Polskiej gospodarce. Przykre jednak jest to, \u017ce zakupu dokonano dopiero, kiedy produkcja M-20 w Mielcu zosta\u0142a definitywnie zlikwidowana. Jest to kolejny przyk\u0142ad celowej likwidacji Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego, dokonywany przez maso\u0144skie si\u0142y.<\/p>\n Samoloty M-20 trafi\u0142y do Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Zast\u0105pi\u0142y tam Czechos\u0142owackie samoloty Morawa. W 2007 roku, cz\u0119\u015b\u0107 firmy PZL-Mielec zosta\u0142a kupiona przez firm\u0119 Sikorsky Aircraft Corporation. Firma nie mia\u0142a zamiaru ubiega\u0107 si\u0119 o europejski certyfikat nadzoru ( EASA ), bez kt\u00f3rego wszystkie samoloty mia\u0142y nie mie\u0107 prawa wzbi\u0107 si\u0119 w powietrze po dniu 28.03.2007 roku. Uda\u0142o si\u0119 jednak zawrze\u0107 ugod\u0119 i przed\u0142u\u017cy\u0107 certyfikat. Dlatego samoloty M-20 mog\u0142y nadal lata\u0107. M-20 w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym zosta\u0142y zast\u0105pione przez Piaggio P.180 Avanti II. Samolot M-20 SP-MXB by\u0142 eksploatowany w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym. Po zako\u0144czeniu eksploatacji stan\u0105\u0142 jako pomnik przy wje\u017adzie na Lotnisko Bemowo.<\/p>\n Co najmniej jeden samolot M-20 Mewa trafi\u0142 do KGHM Polska Mied\u017a. Samolot o numerach rejestracyjnych SP-NEA nr 1 AH 002-05, przypuszczalnie trafi\u0142 do firmy w 1996 roku. By\u0142 eksploatowany do 2007 roku, kiedy to zosta\u0142 wystawiony na sprzeda\u017c. Do tego czasu samolot sp\u0119dzi\u0142 w powietrzu oko\u0142o 1 500 godzin. Cena wywo\u0142awcza 160 000 z\u0142otych. Zosta\u0142 kupiony przez osob\u0119 fizyczn\u0105 i w 2009 roku, jeszcze lata\u0142.<\/p>\n Jeden M-20 trafi\u0142 do 103. Pu\u0142ku Lotnictwa Nadwi\u015bla\u0144skich Jednostek Wojskowych MSW bazuj\u0105cy na Lotnisku Bemowo. By\u0142o to w 1995 roku. Pu\u0142k rozformowano w 2000 roku, a samolot przekazano do Stra\u017cy Granicznej. Samolot otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SN-50YG. Jeszcze jeden samolot M-20 SP-VSA s\u0142u\u017cy\u0142 w Stra\u017cy Granicznej.<\/p>\n Firma SkyTaxi powsta\u0142a w 2000 roku. Pierwszym miejscem dzia\u0142alno\u015bci firmy by\u0142o lotnisko w Polskiej Nowej Wsi ko\u0142o Opola. Tam znajdowa\u0142 si\u0119 ich pierwszy samolot PZL M-20 Mewa rejestracja SP-MRA. Lot z pierwszym klientem odbyli do Warszawy. Na lotnisku Aeroklubu Opolskiego samolot stacjonowa\u0142 do pierwszej zimy. W\u00f3wczas to na sta\u0142e miejsce postoju maszyny SkyTaxi wybrane zosta\u0142o Lotnisko Strachowice. Od 2004 roku, SkyTaxi posiada certyfikat JAR-OPS 1 nadawany przez Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego w Polsce. W\u00f3wczas to park samolotowy firmy zosta\u0142 powi\u0119kszony o dwa samoloty SAAB 340 ( SP-MRB, SP-MRC ), a nieco p\u00f3\u017aniej samolot M-20 wycofano z eksploatacji. W dniu 10.04.2010 roku, po zamachu smole\u0144skim, na pok\u0142adzie samolotu SAAB 340 linii do Witebska polecia\u0142 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski, brat zabitego Prezydenta Rzeczypospolitej profesora Lecha Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n AEROGRYF to prywatna firma lotnicza, za\u0142o\u017cona w 1990 roku, jest obecnie (2010 rok) operatorem 30 samolot\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane do r\u00f3\u017cnego rodzaju us\u0142ug lotniczych. Oferta jest bardzo bogata. Firma zajmuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi szkoleniami w ramach certyfikowanego O\u015brodka Szkolenia i Przeszkalania Lotniczego. Oferta O\u015brodka obejmuje zaj\u0119cia teoretyczne oraz szkolenia praktyczne zar\u00f3wno na symulatorze lotu, jak i w locie na samolotach M-20 Mewa ( SP-DMA ) i Cessna-172. M-20 SP-DMA jeszcze w 2009 roku, by\u0142 w eksploatacji, ale w 2011 roku, trafi\u0142 do MLP w Krakowie.<\/p>\n Samolot M-20 by\u0142 tak\u017ce eksploatowany przez firm\u0119 Royal-Star, kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1995 roku. Jej g\u0142\u00f3wn\u0105 bran\u017c\u0105 by\u0142o ch\u0142odnictwo i instalacje ch\u0142odnicze. Poniewa\u017c firma funkcjonowa\u0142a na Lotnisku Mielec, dlatego r\u00f3wnie\u017c zdecydowa\u0142a si\u0119 zaistnie\u0107 na rynku lotniczym powo\u0142uj\u0105c do istnienia O\u015brodek szkolenia pod nazw\u0105 Royal-Star Aero. Szko\u0142a dysponowa\u0142a; czterema samolotami typu Cessna 152 ( SP-CAT, SP-KOI, SP-KMV, SP-KMG ), Piper PA-28 Arrow ( SP-KMT ), PZL M-20 Mewa SP-KFE oraz Piper PA-34 Saneca II SP-KMS.<\/p>\n W dniu 1.01.2006 roku, w Polskim rejestrze statk\u00f3w powietrznych znajdowa\u0142o si\u0119 14 samolot\u00f3w PZL M-20 Mewa, w tym min.: Aeroklub Polski- 1 egz., O\u015brodek Kszta\u0142cenia Lotniczego- 4 egz., Lotnicze Pogotowie Ratunkowe- 3 egz., dyspozycyjne- 5 egz., prywatne- 1 egz. W 2007 roku, by\u0142y u\u017cywane m.in. w przedsi\u0119biorstwach: Aerotechnika, Sky Taxi, Sp\u00f3\u0142ka Cywilna Ibex-UL. W 2006 roku, 1 samolot PZL M-20 Mewa znajdowa\u0142 si\u0119 na stanie Lotnictwa Stra\u017cy Granicznej.<\/p>\n Samolot PZL M-20 Mewa od samego pocz\u0105tku nie mia\u0142 szcz\u0119\u015bcia. Nie mie\u015bci\u0142a si\u0119 w scenariuszu, napisanym w Moskwie dla Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego. \u015awiadczy o tym tak\u017ce znikoma ilo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 samolotu publikowanych w prasie codziennej. Po 1989 roku, maszyna tak\u017ce nie odnios\u0142a wielkiego sukcesu. Kolejne Rz\u0105dy Rzeczypospolitej d\u0105\u017cy\u0142y do wyprzeda\u017cy Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego. PZL Mielec sta\u0142 si\u0119 pierwsz\u0105 ofiar\u0105. Za wyj\u0105tkiem gabinetu Premiera Jana Olszewskiego i Premiera Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, wszyscy pozostali premierzy uprawiali ekonomi\u0119 anty-Polsk\u0105 i maso\u0144sk\u0105.<\/p>\n Do 1998 roku, zbudowano mniej ni\u017c 30 egzemplarzy. Produkcja M-20 trwa\u0142a z przerwami do 2002 roku, po czym zosta\u0142a zamro\u017cona. Firma PZL Mielec popad\u0142a w spirale zad\u0142u\u017cenia i upad\u0142a. Upadek tak znanej firmy jak PZL Mielec by\u0142o celowym dzia\u0142aniem. Nie wspierano zak\u0142ad\u00f3w PZL Mielec w promowaniu wyrob\u00f3w za granic\u0105, co powszechnie czyni\u0142y i czyni\u0105 rz\u0105dy USA, UK, Francji czy Brazylii. Zniszczono program I-22 Iryda i M-20 Mewa. Hamowano program samolotu PZL M-28 Bryza. Parawanem by\u0142o has\u0142o, i\u017c upad\u0142 Rynek Wschodni i nie mamy gdzie eksportowa\u0107, co nie bardzo odpowiada\u0142o faktom. Stan ten trwa\u0142 do 2007 roku, kiedy to cz\u0119\u015b\u0107 zak\u0142ad\u00f3w PZL Mielec zosta\u0142o kupione przez firm\u0119 Sikorsky. Firma ta nie by\u0142a zainteresowana kontynuowaniem prac i produkcji samolot\u00f3w M-20, pozostawiaj\u0105c tylko samolot rolniczy M-18 Dromader i transportowy M-28.<\/p>\n Kolejnym problemem okaza\u0142o si\u0119 wst\u0105pienie Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Polscy negocjatorzy warunk\u00f3w przyst\u0105pienia do europejskiego ko\u0142chozu, przyjmowali wszystkie warunki bezkrytycznie. W rezultacie efekty by\u0142o wida\u0107 nawet w szkoleniu lotniczym z wykorzystaniem samolot\u00f3w PZL M-20. W 2007 roku, przed samolotem PZL M-20 stan\u0119\u0142o widmo ca\u0142kowitego wycofania go z eksploatacji z uwagi na nie przed\u0142u\u017cenie certyfikacji. ( By\u0142y producent PZL Mielec-Sikorsky nie by\u0142 tym zainteresowany ).W my\u015bl przepis\u00f3w JAR FCL 1.125 oraz JAR FCL 1.155, nie mog\u0142yby one by\u0107 wykorzystywane do szkolenia m\u0142odych pilot\u00f3w. Dlatego Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego podj\u0105\u0142 starania o d\u0142ugoterminowe odst\u0119pstwo od stosowania europejskich przepis\u00f3w. Prezes urz\u0119du na\u0142o\u017cy\u0142 jednak na w\u0142a\u015bcicieli samolot\u00f3w M-20 dodatkowe warunki, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 musieli spe\u0142ni\u0107, przed rozpocz\u0119ciem lot\u00f3w z kursantami. W 2008 roku, Joint Aviation Authorities ( JAA ) zgodzi\u0142y si\u0119 odst\u0105pi\u0107 od stosowania cz\u0119\u015bci przepis\u00f3w, w odniesieniu do PZL M-20 Mewa. Pozwoli\u0142o to na dalsze wykorzystywanie samolot\u00f3w w szko\u0142ach lotniczych. JAA reprezentuje w\u0142adze lotnicze wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw europejskich, zajmuj\u0105c si\u0119 zagadnieniami bezpiecze\u0144stwa lot\u00f3w. Nie jest organem bezpo\u015brednio zatwierdzaj\u0105cym przepisy, jednak s\u0142u\u017cy ich standaryzacji.<\/p>\n Niech\u0119\u0107 Polskich w\u0142adz do samolotu M-20 Mewa przejawia\u0142a si\u0119 tak\u017ce w post\u0119powaniu Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych, z przewodnicz\u0105cym Edmundem Kichem na czele. W dniu 19.10.2010 roku, dosz\u0142o do incydentu lotniczego samolotu M-20 rejestracja SP-FMD. Podczas lotu w pobli\u017cu Lotniska \u0141awica prawy silnik zacz\u0105\u0142 pracowa\u0142 nier\u00f3wno. Samolot bezpiecznie i bezproblemowo wyl\u0105dowa\u0142. Incydent zg\u0142oszono PKBWL. Problem w tym, \u017ce komisja w raporcie okre\u015bli\u0142a samolot jako Piper PA-34 Seneca SP-FMD. Jest to ewidentne wymazywanie z historii Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego produkcji samolot\u00f3w PZL M-20 Mewa w zak\u0142adach PZL Mielec.<\/p>\n Muzeum Lotnictwa Polskiego w Czy\u017cynach odebra\u0142o w dniu 2.09.2011 roku, z RWY dawnego lotniska Rakowice-Czy\u017cyny kolejny eksponat. Ze Szczecina do Krakowa przylecia\u0142 samolot PZL M-20 Mewa SP-DMA. Samolot przez wiele lat s\u0142u\u017cy\u0142 w firmie AEROGRYF, a sta\u0142ym miejscem bazowania by\u0142o Lotnisko Goleni\u00f3w.<\/p>\n Ci\u0105g dalszy jest w kolejnym rozdziale.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Szczerze m\u00f3wi\u0105c, na prze\u0142omie 60\/70-lat XX wielu, Polski Przemys\u0142 Lotniczy nie dysponowa\u0142 nowoczesnym silnikiem t\u0142okowym dla lekkich konstrukcji lotniczych. By\u0142y dwa rozwi\u0105zania tej sytuacji. Przeznaczy\u0107 znaczne kwoty na w\u0142asne badania rozwojowe Polskich konstrukcji, albo zakupi\u0107 licencje. Jedno i drugie rozwi\u0105zanie mia\u0142o zalety i wady. Niemniej jednak pierwsze rozwi\u0105zanie mog\u0142o zako\u0144czy\u0107 si\u0119 niepowodzeniem, a i wymaga\u0142o po\u015bwi\u0119cenia 4-5 lat pracy. Drugie rozwi\u0105zanie dawa\u0142o efekt w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy. Dlatego zdecydowano si\u0119 na zakup licencji.\u2028W tym czasie (pocz\u0105tek 70-lat) w dziedzinie niewielkich silnik\u00f3w lotniczych dominowa\u0142y nast\u0119puj\u0105ce firmy; Lycoming (buduj\u0105ca silniki lotnicze od 1927 roku), Continental (buduj\u0105ca silniki lotnicze od 1928 roku), Franklin (buduj\u0105ca silniki lotnicze od 1938 roku).<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5368","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5554,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5368\/revisions\/5554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}PZL Franklin.<\/h3>\n
Firma Franklin.<\/h3>\n
U\u017cytkownicy samolot\u00f3w PZL M-20 Mewa.<\/h3>\n
Podsumowanie.<\/h3>\n
PZL M-20 Mewa w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.<\/h3>\n