Zanim opiszemy samolot PZL M-20 Mewa musimy napisa\u0107 troch\u0119 na temat samolotu Piper PA-34 Seneca II, kt\u00f3ry by\u0142 wzorem licencyjnym Polskiej Mewy.<\/p>\n Piper Aircraft to Ameryka\u0144ska sp\u00f3\u0142ka, jedna z najbardziej rozpoznawalnych firm lotniczych na \u015bwiecie. Zosta\u0142a za\u0142o\u017cona we wrze\u015bniu 1927 roku, przez braci Clarence’a Gilbert Taylor i Gordon A. Taylor w Rochester, New York, jako Aircraft Manufacturing Company Brothers. Nieco p\u00f3\u017aniej przybra\u0142a nazw\u0119 Taylor Brothers Aircraft Corporation. Gordon A. Taylor zgin\u0105\u0142 w katastrofie lotniczej w kwietniu 1928 roku. W tym to czasie firma zosta\u0142a zach\u0119cona do przeniesienia si\u0119 z produkcj\u0105 do Bradford, Pensylwania. Tutaj firma mia\u0142a lepsze warunki lokalowe i wsparcie finansowe lokalnych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Jednym z nich by\u0142 William T. Piper. Jednak firma zacz\u0119\u0142a popada\u0107 w k\u0142opoty finansowe. William T. Piper odkupi\u0142 aktywa sp\u00f3\u0142ki i skutecznie zacz\u0105\u0142 ni\u0105 zarz\u0105dza\u0107. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy Clarence’m Gilbert Taylorem, a William T. Piperem nie uk\u0142ada\u0142a si\u0119 dobrze. W grudniu 1935 roku, William T. Piper wykupi\u0142 ca\u0142\u0105 firm\u0119. W dniu 16.03.1937 roku, po\u017car zniszczy\u0142 fabryk\u0119 Bradford i firma przenios\u0142a si\u0119 do opuszczonej fabryki jedwabiu w Lock Haven, Pensylwania. W listopadzie 1937 roku, firma zosta\u0142a przemianowana na Piper Aircraft Corporation. (Dlatego w 2012 roku, firma \u015bwi\u0119towa\u0142a 75-lecie, cho\u0107 rzeczywi\u015bcie by\u0142o to 85-lecie.).<\/p>\n Okres II wojny \u015bwiatowej to dobry czas rozwoju firmy, kt\u00f3ra ci\u0119gle dzia\u0142a\u0142a w Lock Haven. Jednak po wojnie obiekty te okaza\u0142y si\u0119 niewystarczaj\u0105ce i firma stopniowo przenios\u0142a si\u0119 na lotnisko Vero Beach Municipal Airport. Od 1950 roku, kolejne modele samolot\u00f3w zacz\u0119to nazywa\u0107 od nazw plemion india\u0144skich. W 1972 roku, huragan Agnes niemal doszcz\u0119tnie zniszczy\u0142 zak\u0142ad Lock Haven. W 1972 roku, Piper otworzy\u0142 oddzia\u0142 produkcji w Lakeland na Florydzie. W 1977 roku, zamkni\u0119to obiekty w Pensylwanii. Kolejne lata to wzloty i upadki. Recesja 2008 roku, wymusi\u0142a podj\u0119cie drastycznych decyzji, aby utrzyma\u0107 firm\u0119 na rynku. Pracownicy musieli i\u015b\u0107 na niep\u0142atne 4 tygodnie pracy w ci\u0105gu roku. Finansowe wsparcie w\u0142adz USA pozwoli\u0142o zachowa\u0107 miejsca pracy. W 2011 roku, firma nadal boryka\u0142a si\u0119 z k\u0142opotami finansowymi, kt\u00f3re mo\u017ce przezwyci\u0119\u017cy\u0107 g\u0142\u00f3wnie o\u017cywienie gospodarcze.<\/p>\n Mo\u017ce ta historia troch\u0119 przera\u017ca, ale Piper Aircraft to dobra Ameryka\u0144ska firma, kt\u00f3ra nie pr\u0119dko zniknie z rynku. To firma kt\u00f3r\u0105 tworzyli i tworz\u0105 pasjonaci. Ma\u0142o jest producent\u00f3w lotniczych, o tak du\u017cym do\u015bwiadczeniu jak Piper Aircraft. Od 1937 roku, firma zaprojektowa\u0142a i wdro\u017cy\u0142a do produkcji seryjnej ponad 100 typ\u00f3w samolot\u00f3w, kt\u00f3rych do dnia dzisiejszego (2012 rok) wyprodukowa\u0142a ponad 130 tysi\u0119cy egzemplarzy. Od samego pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci Piper doskonali si\u0119 w budowie samolot\u00f3w dyspozycyjnych. Samoloty Piper cechuje opr\u00f3cz doskona\u0142o\u015bci technicznej i wysokiej jako\u015bci wykonania, r\u00f3wnie\u017c \u0142atwo\u015b\u0107 pilota\u017cu i wysoki poziom bezpiecze\u0144stwa. Konstruktorzy zatrudnieni w Piper Aircraft od dawna projektuj\u0105 samoloty zgodnie z filozofi\u0105 m\u00f3wi\u0105c\u0105, \u017ce bezpiecze\u0144stwo to nie tylko mocna konstrukcja. Bezpiecze\u0144stwo to r\u00f3wnie\u017c, a mo\u017ce przede wszystkim, przewidywalno\u015b\u0107 zachowania samolotu w locie. Cz\u0119sto piloci m\u00f3wi\u0105, \u017ce samoloty Piper same lataj\u0105.\u2028Lata do\u015bwiadcze\u0144 w produkcji samolot\u00f3w zaowocowa\u0142y szerok\u0105 gam\u0105 modeli, kt\u00f3rych oferta jest w stanie zaspokoi\u0107 niemal ka\u017cde oczekiwania klient\u00f3w. Dwa modele samolot\u00f3w czteromiejscowych, cztery sze\u015bciomiejscowych i b\u0119d\u0105cy w fazie projektu samolot z nap\u0119dem turboodrzutowym sprawiaj\u0105, \u017ce Piper Aircraft nale\u017cy do grona producent\u00f3w lotniczych o najszerszej gamie oferowanych statk\u00f3w powietrznych.<\/p>\n Og\u00f3lnie m\u00f3wiono, i\u017c Piper Aircraft produkuje samoloty dyspozycyjne. Lecz pod tym poj\u0119ciem mie\u015bci si\u0119 ca\u0142a gama przer\u00f3\u017cnych zada\u0144 lotniczych. Od typowego transportu pasa\u017cer\u00f3w, poprzez loty turystyczne, a sko\u0144czywszy na wersjach specjalistycznych, takich jak transport chorych i poszkodowanych w wypadkach, czy zadania poszukiwawczo-ratownicze.<\/p>\n Od 1966 roku, w firmie Piper opracowano nowy 2-silnikowy, 6-miejscowy samolot dyspozycyjny. Pocz\u0105tkowo opracowano wersje oznaczon\u0105 Seneca I. Fenomen tej konstrukcji polega na tym, i\u017c obecnie (2011 rok) samolot jest nadal produkowany w wersji Seneca V. I raczej wygl\u0105da na to, \u017ce model ten b\u0119dzie produkowany przez kolejne lata.\u00a0\u2028Konstrukcja nale\u017cy do lekkich i maszyna s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie do lot\u00f3w prywatnych (rodzinnych) i jako taks\u00f3wka powietrzna dla r\u00f3\u017cnych przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n Punktem wyj\u015bcia do opracowania samolotu Piper PA-34 Seneca I by\u0142a konstrukcja 1-silnikowego samolotu Piper PA-32 Cherokee Six. Pierwszy prototyp samolotu Seneca otrzyma\u0142 dwa silniki zamontowane w gondolach przed skrzyd\u0142ami. Co ciekawe pozostawiono silnik umieszczony w nosie samolotu. Tak wiec, samolot mia\u0142 3-silniki. Konstrukcja otrzyma\u0142a oznaczenie PA-32-3M. Samolot zarejestrowano jako N3401K, a pierwszy lot wykona\u0142 25.04.1967 roku.<\/p>\n 3-silnikowy zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy by\u0142 oczywi\u015bcie nieperspektywiczny. Rezygnuj\u0105c z silnika umieszczonego w nosie maszyny opracowano samolot oznaczony jako PA-34-180 Twin Six, z silnikami Lycoming O-360, o mocy 2 x 180 KM ( 2 x 134 kW ). Samolot mia\u0142 nadal sta\u0142e podwozie z przednim ko\u0142em.<\/p>\n Drugi prototyp, wyposa\u017cony ju\u017c w chowane podwozie i wykona\u0142 pierwszy lot w dniu 30.08.1968 roku. W trakcie pr\u00f3b zwi\u0119kszono rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142 o dwie stopy.<\/p>\n Trzeci prototyp zosta\u0142 oblatany w dniu 20.10.1969 roku. Otrzyma\u0142 silniki o wi\u0119kszej mocy, Lycoming IO-360-A1A, o mocy 2 x 200 KM ( 2 x 149 kW ). Co wa\u017cne, jedno \u015bmig\u0142o obraca\u0142o si\u0119 w praw\u0105, drugie w lew\u0105 stron\u0119. Zosta\u0142o to zrealizowane poprzez modyfikacje silnika, kt\u00f3re otrzyma\u0142o indeks \u201eL\u201d co oznacza, \u017ce wa\u0142 obraca si\u0119 w przeciwnym kierunku. Taki uk\u0142ad cho\u0107 komplikowa\u0142 konstrukcj\u0119, powodowa\u0142 eliminacj\u0119 krytycznych ogranicze\u0144 silnik\u00f3w bli\u017aniak\u00f3w, poprawia\u0142 sterowanie oraz zwi\u0119ksza\u0142 bezpiecze\u0144stwo w sytuacji obci\u0119cia jednego z silnik\u00f3w. Samolot oznaczono PA-34-200 Seneca I i sta\u0142 si\u0119 wzorcem dla produkcji seryjnej.<\/p>\n Pr\u00f3by samolotu zako\u0144czono w dniu 7.05.1971 roku. Produkcj\u0119 rozpocz\u0119to z ko\u0144cem 1971 roku, a od 1972 roku, maszyna by\u0142a ju\u017c oferowana na sprzeda\u017c. Masa ca\u0142kowita samolotu PA-34 Seneca I wynios\u0142a 1 810 kg. Kolejne samoloty seryjne zosta\u0142y doposa\u017cone i ich masa startowa wzros\u0142a do 1 910 kg.<\/p>\n Zdobyte do\u015bwiadczenia z eksploatacji pierwszych egzemplarzy spowodowa\u0142y opracowanie poprawionej wersji PA-34-200 T Seneca II. Poprawiono powierzchnie sterowe. Zastosowano silniki o lepszych osi\u0105gach na wi\u0119kszych wysoko\u015bciach, turbo-do\u0142adowanych, 6-cylindrowy Continental TSIO-360 E\/EB. Zachowano uk\u0142ad przeciwnych obrot\u00f3w \u015bmigie\u0142. Zmieniono uk\u0142ad foteli w kabinie; drugi rz\u0105d umieszczono ty\u0142em do kierunku lotu, co pozwoli\u0142o na uzyskanie du\u017cej ilo\u015bci miejsca na nogi. Masa ca\u0142kowita wzros\u0142a do 2 070 kg. Pierwszy lot wykonano w dniu 23.09.1972 roku. Samolot otrzyma\u0142 certyfikat w dniu 18.07.1974 roku, a by\u0142 produkowany od 1975 roku. Zbudowano a\u017c 2 588 egzemplarzy. \u015arednia produkcja roczna wynosi\u0142a 375 maszyn.<\/p>\n PA-34-220 T Seneca III to kolejna wersja. Samolot otrzyma\u0142 nowe silniki Continental TSIO-360-KB o mocy 2 x 220 KM ( 2 x 165 kW ), cho\u0107 tylko przez 5 minut, a moc sta\u0142a wynosi 2 x 200 KM ( 2 x 149 kW ). Samolot certyfikowano w dniu 17.12.1980 roku.<\/p>\n PA-34-220T Seneca IV zosta\u0142 certyfikowany 17.11.1993 roku. Samolot otrzyma\u0142 wiele drobnych innowacji, cho\u0107 zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy pozosta\u0142 niezmieniony.<\/p>\n PA-34-220T Seneca V zosta\u0142 certyfikowany 11.12.1996 roku, a produkowany od 1998 roku, do chwili obecnej (2011 rok). Samolot mi\u0119dzy innymi otrzyma\u0142 nowe silniki; Continental TSIO-360-RB. Masa startowa wzros\u0142a do 2 155 kg. W kabinie zamontowano monitory, zamiast przyrz\u0105d\u00f3w analogowych.<\/p>\n Od 1975 roku, samolot Seneca budowano na licencji w Brazylii przez firm\u0119 Embraera, jako EMB-810; PA-34-200T \u2013 EMB-810C ( 452 zbudowanych egzemplarzy) i PA-34-220T \u2013 EMB-810D ( 228 zbudowanych egzemplarzy).<\/p>\n Nie do ko\u0144ca znane s\u0105 kulisy zdobycia licencji samolotu PA-34 Seneca, dla WSK PZL-Mielec. 70-lata XX wieku, to okres wzgl\u0119dnego otwarcia Polskie Rzeczypospolitej Ludowej na \u015bwiat, w tym na przemys\u0142 i rynek USA. Nie oznacza to jednak, \u017ce zerwano kontakty w Moskw\u0105. W PZL Mielec, pod dyktando konstruktor\u00f3w sowieckich, intensywnie pracowano nad pierwszym w \u015bwiecie rolniczym samolotem z nap\u0119dem turboodrzutowym M-15 Belfegor. W Mielcu produkowano w ogromnych ilo\u015bciach transportowy samolot An-2 na potrzeby Wschodniego Rynku. Jednocze\u015bnie PZL Mielec wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z firm\u0105 Rockwell Commander przy samolocie Thrush, z kt\u00f3rego powsta\u0142 samolot rolniczy M-18 Dromader. Wspomnimy tak\u017ce o produkcji pojazd\u00f3w elektrycznych Melex, kt\u00f3re eksportowano w du\u017cych ilo\u015bciach do USA, jako w\u00f3zki golfowe.<\/p>\n Jednocze\u015bnie trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce w tym czasie wszystkie kluczowe decyzje podejmowa\u0142a partia PZPR, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci rz\u0105dzi\u0142a Polsk\u0105. Niemo\u017cliwe by\u0142o, aby decyzj\u0119 o zakupie licencji na produkcj\u0119 PA-34 Seneca podj\u0105\u0142 kto inny ni\u017c Komitet Centralny PZPR ( KC PZPR ). W\u00f3wczas I sekretarzem by\u0142 Edward Gierek, kt\u00f3ry doszed\u0142 do w\u0142adzy po buncie robotniczym na Wybrze\u017cu w grudniu 1970 roku. Za jego rz\u0105d\u00f3w Nar\u00f3d Polski uzyska\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego, pierwszego od wielu lat, kontakt z Poloni\u0105 na Zachodzie Europy i w USA.<\/p>\n Rozmowy z firm\u0105 Piper Aircaft ze strony Polskiej prowadzili wysocy urz\u0119dnicy partyjni, a zacz\u0119\u0142y si\u0119 prawdopodobnie ju\u017c w 1975 roku. Problemem by\u0142 brak tak zwanej twardej waluty, czyli dolar\u00f3w ameryka\u0144skich. Polskie z\u0142ot\u00f3wki by\u0142y niewymienialne. Ale i na to znaleziono rad\u0119. Licencja mia\u0142a by\u0107 sp\u0142acana wyrobami, podzespo\u0142ami produkowanymi w Polsce. Ma\u0142o tego, Amerykanie wyrazili zgod\u0119 na monta\u017c w licencyjnych samolotach silnik\u00f3w ju\u017c produkowanych w Polsce; PZL\u2013Franklin. Opr\u00f3cz licencji Polska uzyska\u0142a prawo sprzeda\u017cy maszyn na zagraniczne rynki, a dok\u0142adnie na Rynki Wschodnie. Jak si\u0119 chce to mo\u017cna, nawet w komunistycznych czasach.<\/p>\n Czy samolot PA-34 Seneca by\u0142 potrzebny Polskiej gospodarce? Jak najbardziej. Polskie lotnictwo nie dysponowa\u0142o w tym czasie dobrym, niewielkim, kilkuosobowym, samolotem dwusilnikowym. Wzrasta\u0142y potrzeby narodowego przewo\u017anika PLL LOT na pilot\u00f3w komunikacyjnych. Byli oni szkoleni przy u\u017cyciu samolot\u00f3w An-2, kt\u00f3re nie pasowa\u0142y do szkolenia na samoloty komunikacyjne An-24, I\u0142-18, Tu-134 i I\u0142-62. Nie tylko brak zespo\u0142u nap\u0119dowego wielosilnikowego, ale tak\u017ce uk\u0142ad podwozia z tylnym ko\u0142em ogonowym. W lotnictwie wojskowym posy\u0142ano na trasy du\u017ce samoloty I\u0142-14 lub An-26, z dwoma, trzema pasa\u017cerami. Rozwija\u0142o si\u0119 lotnictwo sanitarne, kt\u00f3remu brakowa\u0142o szybkich i tanich w eksploatacji samolot\u00f3w. Takiego typu samolot przyda\u0142by si\u0119 tak\u017ce milicji obywatelskiej i stra\u017cy granicznej. Nadawa\u0142by si\u0119 do patrolowania Morza Ba\u0142tyckiego. A mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci, do typowych lot\u00f3w dyspozycyjnych, dla kt\u00f3rych zosta\u0142 opracowany.<\/p>\n W styczniu 1977 roku, szefostwo PZL zawar\u0142o umow\u0119 na budow\u0119 samolotu z firm\u0105 Piper Aircaft. Samolot uzyska\u0142 oznaczenie PZL-112. Umowa zak\u0142ada\u0142a, \u017ce zak\u0142ady wysy\u0142a\u0142y elementy samolotu do USA, a w zamian montowa\u0142y samoloty z Polskimi silnikami PZL-Franklin.\u00a0\u2028Jak si\u0119 okaza\u0142o, by\u0142a to umowa wst\u0119pna i musia\u0142a by\u0107 zatwierdzona przez najwy\u017csze w\u0142adze. Zdajmy sobie z tego spraw\u0119, \u017ce Polska i USA by\u0142y w\u00f3wczas w przeciwstawnych obozach polityczno-militarno-gospodarczych. Dlatego w USA umowa musia\u0142a by\u0107 zatwierdzona przez Department of Commerce. Organ ten mia\u0142 prawo veta. Chodzi\u0142o o to, aby z USA nie wysz\u0142y nowoczesne technologie mog\u0105ce by\u0107 wykorzystane w celach militarnych. Department of Commerce wielokrotnie korzysta\u0142 z prawa veta dla um\u00f3w w przemy\u015ble lotniczym. Na przyk\u0142ad na sprzeda\u017c silnik\u00f3w General Electric CF6-50 do CCCP dla samolot\u00f3w I\u0142-86.\u2028W dniu 11.12.1978 roku, podpisano ostateczn\u0105 umow\u0119 o kooperacji mi\u0119dzy firm\u0105 Piper a WSK PZL-Mielec. W WSK PZL-Mielec podj\u0119to produkcj\u0119 cz\u0119\u015bci dla firmy Piper, uzyskuj\u0105c w zamian dokumentacj\u0119 tego samolotu, z prawem jego seryjnej produkcji i sprzeda\u017cy na Rynkach Wschodnich. Umowa dawa\u0142a prawo rozwijania konstrukcji.<\/p>\n W WSK PZL-Mielec, po pracach badawczo-rozwojowych nad rodzin\u0105 samolot\u00f3w rolniczych Dromader, zosta\u0142 powo\u0142any nowy zesp\u00f3\u0142 do prac nad samolotem M-20 Mewa. Zesp\u00f3\u0142 sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z m\u0142odych, zdolnych in\u017cynier\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c posiadali spore do\u015bwiadczenie. Konstruktorem prowadz\u0105cym zosta\u0142 mgr in\u017c. Krzysztof Piwek, absolwent Wydzia\u0142u Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej.\u00a0\u2028Nale\u017cy zaznaczy\u0107, i\u017c samolot M-20 Mewa nie sta\u0142 si\u0119 typow\u0105 licencj\u0105 samolotu PA-34 Seneca II. Oczywist\u0105 zmian\u0105 sta\u0142 si\u0119 monta\u017c silnik\u00f3w PZL-Franklin, co w rzeczywisto\u015bci okaza\u0142o si\u0119 \u0142atwe.<\/p>\n Du\u017co trudniejsze zadanie polega\u0142o na dostosowaniu materia\u0142\u00f3w ju\u017c produkowanych w Polsce do struktury p\u0142atowca. Wydaje si\u0119, \u017ce by\u0142o to zadanie \u0142atwe. Ale tylko dla laika. Polskie stopy duraluminium r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 sk\u0142adem od Ameryka\u0144skich, a przez to i w\u0142asno\u015bciami fizycznymi. Poza tym, produkowali\u015bmy blachy w grubo\u015bciach jednostek metrycznych, a Amerykanie w grubo\u015bciach jednostek calowych. Niby r\u00f3\u017cnice niewielkie, ale dla samolotu kt\u00f3ry w ca\u0142o\u015bci wa\u017cy 2 155 kg, te r\u00f3\u017cnice mog\u0105 doj\u015b\u0107 do wielu kilogram\u00f3w. Poza tym, grubsza blacha wcale nie oznacza\u0142a wi\u0119ksz\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci. Dlatego zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w musia\u0142 odtworzy\u0107 wszystkie obci\u0105\u017cenia, ca\u0142y program pr\u00f3b i od nowa przej\u015b\u0107 proces certyfikacji. Dla konstruktor\u00f3w by\u0142 to spory nak\u0142ad dodatkowej pracy. Jednak w jej wyniku mo\u017cna by\u0142o spokojnie u\u017cywa\u0107 materia\u0142\u00f3w produkowanych przez Polskie huty. Tak\u017ce w wyposa\u017ceniu awioniki zastosowano podzespo\u0142y produkowane przez Polski Przemys\u0142 Lotniczy.<\/p>\n W pierwszej po\u0142owie 1978 roku, w Mielcu opracowano dokumentacj\u0119 Polskiej wersji i rozpocz\u0119to monta\u017c prototypu. Pierwszy samolot M-20 Mewa oznaczono M-20-00, PZL M-20 Mewa nr 1AHP 01-01 rejestracja SP-PKA. Zosta\u0142a zmontowana z element\u00f3w dostarczonych przez licencjodawc\u0119 w pa\u017adzierniku 1978 roku. Pierwszy lot samolot wykona\u0142 w dniu 25.07.1979 roku ( \u015broda ). Pilotem by\u0142 pan Tadeusz Paku\u0142a. Samolot jako nap\u0119d m\u00f3g\u0142 u\u017cywa\u0107 silnik\u00f3w 2 x PZL-Franklin 6A-350C lub 2 x Teledyne Continental TSIO\/ LTSIO-360-KB.<\/p>\n Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 oblatany pierwszy seryjny samolot PZL M-20-01 nr 1AH 002-02 rejestracja SP-PKE. W tym oraz nast\u0119pnym prototypie stosowano jeszcze podzespo\u0142y dostarczone z USA. Nast\u0119pny prototyp, oznaczony M-20-01 wyprodukowany w Polsce, zosta\u0142 oblatany w dniu 22.09.1982 roku. Dopiero czwarty egzemplarz by\u0142 wyprodukowany ca\u0142kowicie z podzespo\u0142\u00f3w Polskich. W nast\u0119pnym prototypie ( M-20-02 ) poprawiono instalacj\u0119 elektryczn\u0105 oraz zasilanie zespo\u0142u nap\u0119dowego. Do jego oblotu dosz\u0142o w dniu 10.10.1985 roku.<\/p>\n W tym okresie ca\u0142y program M-20 Mewa zosta\u0142 zakwestionowany z przyczyn politycznych oraz militarnych. Moskwie nie pasowa\u0142y Polskie kontakty z USA. Nie mo\u017cna by\u0142o tak\u017ce znale\u017a\u0107 sensownego zastosowania dla M-20 dla potrzeb si\u0142 zbrojnych. Przypomnimy, i\u017c niemal ca\u0142y Polski Przemys\u0142 Lotniczy pracowa\u0142 w\u00f3wczas na potrzeby sowiet\u00f3w.<\/p>\n W tym czasie w Polsce, wskutek zu\u017cycia starych samolot\u00f3w L-200 Morava, zaczyna\u0142o brakowa\u0107 samolot\u00f3w sanitarnych. Produkowane samoloty M-20 mog\u0142yby wype\u0142ni\u0107 t\u0119 luk\u0119.<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na priorytet, jaki w PZL Mielec otrzyma\u0142y prace nad samolotami wojskowymi, a dok\u0142adnie PZL I-22 Iryda oraz k\u0142opoty z seryjn\u0105 produkcj\u0105 silnika PZL-Franklin, podj\u0119to si\u0119 opracowania wersji M-20-03 z silnikami Teledyne Continental TSIO\/ LTSIO-360-KB, b\u0119d\u0105cej odpowiednikiem samolotu PA-34-220T Seneca III. Prototyp zosta\u0142 oblatany 13.10.1988 roku. K\u0142opoty z seryjn\u0105 produkcj\u0105 silnik\u00f3w PZL-Franklin, tak\u017ce mia\u0142y wp\u0142yw na kondycj\u0119 samolotu M-20 Mewa. ( Zagadnienie k\u0142opot\u00f3w z silnikami PZL-Franklin wymaga uzupe\u0142nienia ).<\/p>\n Latem 1989 roku, seryjny samolot wersji M-20-03 odby\u0142 rajd akwizycyjny przez Bliski Wsch\u00f3d do Indii, gdzie lata\u0142 nad Himalajami.<\/p>\n W 1993 roku, opracowano kolejn\u0105 wersj\u0119 samolotu oznaczony M-20-04, o zwi\u0119kszonej masie startowej do 2 155 kg. Niestety produkcji nie uruchomiono. W 1993 roku, samolot M-20 Mewa zosta\u0142a nagrodzona god\u0142em "Teraz Polska". Do 1993 roku, zbudowano 18 samolot\u00f3w. W tym czasie, maso\u0144skie Rz\u0105dy w Rzeczypospolitej Polskiej ju\u017c prowadzi\u0142y likwidacj\u0119 Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego.<\/p>\n Oko\u0142o 1995 roku, jeden z egzemplarzy M-20 w WSK PZL Rzesz\u00f3w ponownie przystosowano do silnik\u00f3w PZL-Franklin, kt\u00f3rych produkcj\u0119 uruchomiono w tej wytw\u00f3rni. Konstruktorem prowadz\u0105cym samolotu by\u0142 w\u00f3wczas mgr in\u017c. Mieczys\u0142aw Wojtkowski.<\/p>\n Wed\u0142ug danych, do 2002 roku, w dw\u00f3ch seriach produkcyjnych, wyprodukowano \u0142\u0105cznie 20 (inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 23) egzemplarzy PZL M-20 Mewa.<\/p>\n Ci\u0105g dalszy jest w kolejnym rozdziale.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Piper Aircraft to Ameryka\u0144ska sp\u00f3\u0142ka, jedna z najbardziej rozpoznawalnych firm lotniczych na \u015bwiecie. Zosta\u0142a za\u0142o\u017cona we wrze\u015bniu 1927 roku, przez braci Clarence’a Gilbert Taylor i Gordon A. Taylor w Rochester, New York, jako Aircraft Manufacturing Company Brothers. Nieco p\u00f3\u017aniej przybra\u0142a nazw\u0119 Taylor Brothers Aircraft Corporation. Gordon A. Taylor zgin\u0105\u0142 w katastrofie lotniczej w kwietniu 1928 roku. W tym to czasie firma zosta\u0142a zach\u0119cona do przeniesienia si\u0119 z produkcj\u0105 do Bradford, Pensylwania. Tutaj firma mia\u0142a lepsze warunki lokalowe i wsparcie finansowe lokalnych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Jednym z nich by\u0142 William T. Piper. Jednak firma zacz\u0119\u0142a popada\u0107 w k\u0142opoty finansowe. William T. Piper odkupi\u0142 aktywa sp\u00f3\u0142ki i skutecznie zacz\u0105\u0142 ni\u0105 zarz\u0105dza\u0107. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy Clarence’m Gilbert Taylorem, a William T. Piperem nie uk\u0142ada\u0142a si\u0119 dobrze. W grudniu 1935 roku, William T. Piper wykupi\u0142 ca\u0142\u0105 firm\u0119. W dniu 16.03.1937 roku, po\u017car zniszczy\u0142 fabryk\u0119 Bradford i firma przenios\u0142a si\u0119 do opuszczonej fabryki jedwabiu w Lock Haven, Pensylwania. W listopadzie 1937 roku, firma zosta\u0142a przemianowana na Piper Aircraft Corporation. (Dlatego w 2012 roku, firma \u015bwi\u0119towa\u0142a 75-lecie, cho\u0107 rzeczywi\u015bcie by\u0142o to 85-lecie.).<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5367","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5367"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5555,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5367\/revisions\/5555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Piper Aircraft.<\/h3>\n
Piper PA-34 Seneca.<\/h3>\n
PZL M-20 Mewa.<\/h3>\n