Samolot jest dwumiejscowy, jednosilnikowy, szkolno-treningowy, zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym z prostym skrzyd\u0142em. Konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa. Samolot\u00a0mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany jako lekki samolot bojowy. Samolot przeznaczony do; szkolenia w zakresie podstawowego pilota\u017cu, szkolenia w lotach bez widoczno\u015bci\u00a0ziemi, w lotach akrobacyjnych, w lotach wysoko\u015bciowych, w strzelaniu, bombardowaniu, nawigacji, fotograficznemu rozpoznaniu z powietrza.\u00a0Samolot wykorzystywany jest do szkolenia II stopnia, po samolocie z nap\u0119dem t\u0142okowym lub turbo\u015bmig\u0142owym oraz do podtrzymywania nawyk\u00f3w\u00a0wykwalifikowanych pilot\u00f3w wojskowych.<\/p>\n Skrzyd\u0142a s\u0105 proste o obrysie trapezowym. Maj\u0105 k\u0105t wznosu r\u00f3wny 2 stopnie. Konstruktorzy dobrali stosunkowo cienki profil laminarny NACA 63209 u\u00a0nasady i NACA 63009 na ko\u0144cu, wynosz\u0105cy 9%, ze zwichrzeniem geometrycznym zapewniaj\u0105cym stateczno\u015b\u0107 w zakresie pr\u0119dko\u015bci eksploatacyjnych.<\/p>\n P\u0142at ma konstrukcj\u0119 p\u00f3\u0142skorupow\u0105, ca\u0142kowicie metalow\u0105 o obrysie trapezowym. Mocowanie z kad\u0142ubem zapewniaj\u0105 dwa d\u017awigary g\u0142\u00f3wne: przedni i\u00a0tylny, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi przebiega keson. Keson stanowi podstaw\u0119 uk\u0142adu wytrzyma\u0142o\u015bciowego skrzyd\u0142a. Szkielet p\u0142ata tworzy 15 \u017ceber i liczne\u00a0pod\u0142u\u017cnice, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 metalowe pokrycie zewn\u0119trznej powierzchni. W kesonie mie\u015bci si\u0119 integralny zbiornik paliwa o pojemno\u015bci 2 x\u00a0315 litr\u00f3w. Jest on ograniczony \u017cebrem nr 1 od strony kad\u0142uba i \u017cebrem nr 14 od strony zewn\u0119trznej. Przegrod\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 zbiornika, a zarazem\u00a0jego wzmocnienie, stanowi \u017cebro nr 5, zapobiegaj\u0105ce gwa\u0142townemu przelewaniu si\u0119 paliwa w czasie wykonywania manewr\u00f3w. Wlew zbiornika znajduje\u00a0si\u0119 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci kesonu. Grzebieniowe hamulce aerodynamiczne umieszczone s\u0105 na g\u00f3rnej i dolnej powierzchni skrzyde\u0142, pomi\u0119dzy \u017cebrami nr\u00a06-8. Silnik hydrauliczny umo\u017cliwia p\u0142ynne wychylanie hamulc\u00f3w w zakresie od 0 stopni do 90 stopni. W po\u0142owie rozpi\u0119to\u015bci, gdzie znajduje si\u0119 \u017cebro nr 8,\u00a0znajduj\u0105 si\u0119 kierownice aerodynamiczne. Reflektor do l\u0105dowania \u0141FSW-45 umieszczono pomi\u0119dzy \u017cebrami nr 5 i 6 lewego skrzyd\u0142a. Na ko\u0144cach\u00a0p\u0142at\u00f3w na wysi\u0119gnikach umieszczono masy antyflatterowe, o masie 2 x 7,6 kg. Dwuszczelinowe klapy ze sta\u0142ym skrzelem zajmuj\u0119 przestrze\u0144\u00a0wzd\u0142u\u017c kraw\u0119dzi sp\u0142ywu, pomi\u0119dzy \u017cebrami nr 2 i 8. Wychylane s\u0105 hydraulicznie, po specjalnych prowadnicach, w po\u0142o\u017cenie startowe 15 stopni lub do l\u0105dowania 45 stopni. Lotki bezszczelinowe z kompensacj\u0105 aerodynamiczn\u0105 rozmieszczone s\u0105 pomi\u0119dzy \u017cebrami nr 8-15. Dla podniesienia efektywno\u015bci\u00a0kraw\u0119d\u017a sp\u0142ywu lotek jest ona rozdwojona. W uk\u0142ad sterowania lotek wbudowany jest uk\u0142ad ze wzmacniaczami hydraulicznymi zmniejszaj\u0105cymi si\u0142y\u00a0na dr\u0105\u017cku sterowym. Maksymalne wychylanie lotek wynosi +-10 stopni.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu ma uk\u0142ad redanowy. Ma konstrukcj\u0119 p\u00f3\u0142skorupow\u0105 w \u015brodkowej i tylnej cz\u0119\u015bci. Przednia cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba zbudowana jest z\u00a0lekkiej kratownicy przestrzennej wykonanej z kszta\u0142townik\u00f3w stalowych \u0142\u0105czonych metod\u0105 spawania. Kratownica jest montowana do pierwszej wr\u0119gi\u00a0przy pomocy 4 oku\u0107. W przedniej cz\u0119\u015bci umieszczono komor\u0119 podwozia przedniego, dzia\u0142ko oraz wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyposa\u017cenia awioniki. Znajduj\u0105 si\u0119\u00a0tam mi\u0119dzy innymi pr\u0105dnice, akumulatory, butle tlenowe i inne. Dzia\u0142ko umieszczono po prawej stronie, a amunicj\u0119 do niego po lewej. Na nosie\u00a0znajduje si\u0119 fotokarabin. Ca\u0142o\u015b\u0107 pokryta jest sto\u017ckiem wykonanym w jednym kawa\u0142ku z laminatu epoksydowego. Sto\u017cek nasuwany jest od przodu po\u00a0\u2028prowadnicach.<\/p>\n W\u0142a\u015bciwa cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba wykonana jest jako konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa ze stop\u00f3w lekkich. G\u0142\u00f3wnie duraluminium. Sk\u0142ada si\u0119 z 31 wr\u0119g. Pomi\u0119dzy\u00a0wr\u0119gami nr 1-12 umieszczono przedzia\u0142 kabinowy. Kabina jest hermetyzowana, klimatyzowana i wentylowana. Oszklenie kabiny sk\u0142ada si\u0119 ze\u00a0sta\u0142ego wiatrochronu, z jednym oknem wykonanym ze szk\u0142a organicznego o grubo\u015bci 10 mm. Wiatrochron umiejscowiony jest pomi\u0119dzy wr\u0119g\u0105 nr 1-4.\u00a0Owiewka ma metalowy szkielet i dwa okna z szybami ze szk\u0142a organicznego o grubo\u015bci 8 mm. Jest podnoszona do g\u00f3ry o k\u0105t 45 stopni za pomoc\u0105\u00a0d\u017awignika hydrauliczno-pneumatycznego zamontowanego za wr\u0119g\u0105 nr 12. W po\u0142o\u017ceniu zamkni\u0119tym trzymana jest przez 8 zamk\u00f3w. Uszczelnienie jest\u00a0realizowane poprzez gumowy przew\u00f3d uszczelniaj\u0105cy.\u00a0Pomi\u0119dzy wr\u0119gami 6-7 oraz 11-12 znajduj\u0105 si\u0119 prowadnice, odpowiednio, przedniego i tylnego fotela wyrzucanego. W sytuacji awaryjnego\u00a0opuszczenia samolotu przez za\u0142og\u0119, os\u0142ona kabiny jest odrzucana, a fotele wystrzeliwane przy pomocy \u0142adunku prochowego. Ponad zag\u0142\u00f3wkami\u00a0znajduj\u0105 si\u0119 metalowe os\u0142ony do przebijania oszklenia kabiny, gdyby nie zosta\u0142a ona odrzucona przed odpaleniem foteli. Miejsca za\u0142ogi\u00a0oddzielone s\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 szyb\u0105 ze szk\u0142a organicznego o grubo\u015bci 10 mm, ochraniaj\u0105c\u0105 drugiego pilota w przypadku wystrzelenia fotela w\u00a0pierwszej kabinie. Fotele odchylone s\u0105 do ty\u0142u o 20 stopni od linii prostopad\u0142ej do osi kad\u0142uba.<\/p>\n Pomi\u0119dzy wr\u0119gami 12-17 znajduje si\u0119 przedzia\u0142 mieszcz\u0105cy Tak zwany gumowy zbiornik paliwa, o pojemno\u015bci 500 litr\u00f3w. Dost\u0119p do zbiornika odbywa\u00a0si\u0119 poprzez wziernik znajduj\u0105cy si\u0119 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, w kt\u00f3rego pokrywie s\u0105 luki wlewu paliwa i paliwomierza. Przedni d\u017awigar mocuj\u0105cy\u00a0skrzyd\u0142a zosta\u0142 umieszczony na wysoko\u015bci wr\u0119gi nr 12, natomiast d\u017awigar tylny na wysoko\u015bci wr\u0119gi 15. Jednocze\u015bnie wr\u0119gi te tworz\u0105 konstrukcj\u0119\u00a0wlotu powietrza oraz oprofilowanie przej\u015bcia skrzyd\u0142o – kad\u0142ub. Pomi\u0119dzy wr\u0119gami nr 16-22 mie\u015bci si\u0119 komora silnika, zako\u0144czona dysz\u0105\u00a0wylotow\u0105. Bardzo \u0142atwy dost\u0119p do silnika umo\u017cliwiaj\u0105 zdejmowane os\u0142ony po obu jego stronach. Szkielet tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba tworz\u0105 wr\u0119gi nr\u00a018-31, przy czym pierwszym elementem belki ogonowej jest wr\u0119ga nr 23. Na prawej burcie pomi\u0119dzy wr\u0119gami 24 i 25 mie\u015bci si\u0119 wyrzutnia rakiet\u00a0sygna\u0142owych EKSR-46. Na przed\u0142u\u017ceniu belki znajduje si\u0119 usterzenie. D\u017awigar przedni i tylny statecznika pionowego stanowi\u0105 wr\u0119gi nr 27 i 30,\u00a0a mi\u0119dzy nimi poza obrys belki wystaje zderzak z mocowaniem do kotwiczenia samolotu.<\/p>\n Usterzenie w uk\u0142adzie klasycznym, krzy\u017cowe, ma konstrukcj\u0119 p\u00f3\u0142skorupow\u0105. Statecznik pionowy o \u0142ukowato wygi\u0119tej kraw\u0119dzi natarcia i\u00a0prostok\u0105tnym sterze kierunku, stanowi przed\u0142u\u017cenie belki ogonowej. Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 statecznika zapewniaj\u0105 wr\u0119gi nr 27 i 30, trzy d\u017awigary oraz\u00a0\u017cebra. Ster kierunku, o maksymalnym k\u0105cie wychylenia po 27 stopni, jest umocowany wzd\u0142u\u017c kraw\u0119dzi sp\u0142ywu za pomoc\u0105 trzech oku\u0107. Jest obci\u0105\u017cony\u00a0aerodynamicznie i wywa\u017cony masowo. Ko\u0144c\u00f3wka statecznika wykonana z laminatu mie\u015bci \u015bwiat\u0142o pozycyjne. Statecznik poziomy typu p\u0142ywaj\u0105cego,\u00a0jest przestawiany w locie za pomoc\u0105 d\u017awignika elektrycznego o k\u0105t 4,5 stopni w g\u00f3r\u0119 i 1,5 stopni w d\u00f3\u0142. Zbudowany jest z d\u017awigara przedniego i tylnego,\u00a0belki \u015brodkowej, 12 \u017ceber i 12 pod\u0142u\u017cnic, pokrytych metalowym poszyciem. Ster wysoko\u015bci o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej mocowany jest do d\u017awigara tylnego za pomoc\u0105 dw\u00f3ch oku\u0107. Mo\u017ce by\u0107 wychylany o k\u0105t 28 stopni w g\u00f3r\u0119 i 18 stopni\u00a0z d\u00f3\u0142. Na ko\u0144cach statecznika zamontowane s\u0105 na wysi\u0119gnikach masy antyflateroowe o wadze 2 x 2,05 kg.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe z ko\u0142em przednim, wci\u0105gane podczas lotu za pomoc\u0105 uk\u0142adu hydraulicznego i awaryjnie wypuszczane przy u\u017cyciu\u00a0instalacji pneumatycznej. Konstrukcja i ogumienie pozwalaj\u0105 na eksploatacj\u0119 samolotu z lotnisk gruntowych. Golenie podwozia g\u0142\u00f3wnego s\u0105\u00a0mocowane do d\u017awigara w skrzydle i s\u0142u\u017c\u0105 jednocze\u015bnie jako amortyzatory olejowo-powietrzne. W po\u0142o\u017ceniu otwartym s\u0105 blokowane zastrza\u0142ami.\u00a0Przy chowaniu golenie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 do wn\u0119ki w skrzydle, natomiast ko\u0142a do komory w obudowie wlotu powietrza. Ca\u0142o\u015b\u0107 przykrywana jest trzema\u00a0os\u0142onami. Ko\u0142a g\u0142\u00f3wne z opon\u0105 o wymiarach 600 x 180 s\u0105 nape\u0142nione powietrzem pod ci\u015bnieniem 0,54 MPa. Hamulce tarczowe uruchamiane uk\u0142adem\u00a0hydraulicznym b\u0105d\u017a pneumatycznym, w przypadku niesprawno\u015bci instalacji zasadniczej. Ko\u0142o przedniej goleni o wymiarach 380 x 150 i ci\u015bnieniu\u00a0w ogumieniu 0,34 MPa jest samonastawne w kierunku toczenia si\u0119 samolotu. Podwozie przednie jest chowane w kierunku lotu do komory wbudowanej\u00a0w kratownic\u0119 przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba.<\/p>\n Uk\u0142ad sterowania jest typu sztywnego. Wychylenia dr\u0105\u017cka sterowego przekazywane s\u0105 na ster wysoko\u015bci i lotki za po\u015brednictwem popychaczy,\u00a0d\u017awigni i wahaczy. Nap\u0119d stanowi\u0105 wzmacniacze hydrauliczne, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 si\u0142y na dr\u0105\u017cku sterowym. Dla zachowania proporcjonalnego\u00a0wzrostu si\u0142y podczas wychyle\u0144 dr\u0105\u017ck\u00f3w sterowych w uk\u0142ad wbudowany zosta\u0142 symulator si\u0142 i t\u0142umiki hydrauliczne. Przekazywanie ruch\u00f3w na ster\u00a0kierunku dokonywane jest przy pomocy orczyk\u00f3w z pierwszej lub drugiej kabiny. Sterownice no\u017cne, po\u0142\u0105czone szybkoroz\u0142\u0105cznym popychaczem, s\u0105\u00a0regulowane w zale\u017cno\u015bci od wzrostu pilota. Statecznik poziomy ma zmienny k\u0105t zaklinowania w celu pod\u0142u\u017cnego wywa\u017cenia samolotu przy sta\u0142ych\u00a0pr\u0119dko\u015bciach lotu. Sterowanie jego k\u0105tem odbywa si\u0119 przy pomocy d\u017awignika elektrycznego. Dwuszczelinowe klapy na skrzyd\u0142ach s\u0105 wysuwane w\u00a0trzy mo\u017cliwe po\u0142o\u017cenia za pomoc\u0105 d\u017awignik\u00f3w hydraulicznych. Przyciski steruj\u0105ce klapami s\u0105 umieszczone na lewych pulpitach w pierwszej i\u00a0drugiej kabinie.<\/p>\n Zespo\u0142em nap\u0119dowym seryjnych samolot\u00f3w jest spr\u0119\u017carkowo-turbinowy silnik odrzutowy produkcji Polskiej. Za\u0142o\u017cony minimalny ca\u0142kowity resurs\u00a0silnika HO-10 dla samolot\u00f3w od trzeciej serii wynosi\u0142 600 godzin i 100 godzin pracy na ziemi, przy czym po 300 godzinach w powietrzu (z\u00a0tolerancj\u0105 50 godzin) przewidziany by\u0142 remont g\u0142\u00f3wny. Kr\u00f3tka \u017cywotno\u015b\u0107, du\u017ca awaryjno\u015b\u0107 i niedostateczne osi\u0105gi ca\u0142kowicie dyskwalifikowa\u0142y\u00a0t\u0105 jednostk\u0119 nap\u0119dow\u0105. Gdy tylko by\u0142o to mo\u017cliwe wszystkie samoloty pierwszych trzech serii otrzyma\u0142y docelowe silniki SO-1. Z biegiem czasu\u00a0na samolotach znajduj\u0105cych si\u0119 w czynnej eksploatacji sukcesywnie wymieniano SO-1 na SO-3, za\u015b w latach 80-tych zosta\u0142 wprowadzony silnik\u00a0SO-3 W o wi\u0119kszym ci\u0105gu. Ca\u0142kowity resurs SO-3 W wynosi\u0142 1 200 godzin, a SO-3 1 600 godzin. Silnik SO-3 W by\u0142 fabrycznie montowany na\u00a0samolotach trzech ostatnich serii, oraz w zale\u017cno\u015bci od potrzeb, na starszych egzemplarzach, np. nale\u017c\u0105cych do Zespo\u0142u Akrobacyjnego Bia\u0142o-Czerwone ISKRY.<\/p>\n Silnik typu SO-1\/SO-3 jest wyposa\u017cony w siedmiostopniow\u0105 spr\u0119\u017cark\u0119 osiow\u0105 o wydatku powietrza 18 kg\/s. Sk\u0142ada si\u0119 ona z wirnika oraz\u00a0korpusu z zespo\u0142em kierownic. Komora spalania typu pier\u015bcieniowego z odparowaniem paliwa zawiera rur\u0119 \u017carow\u0105, os\u0142on\u0119 oraz 24 odparowywacze,\u00a0zasilane w paliwo przez 12 strumieniowych wtryskiwaczy roboczych, 6 wtryskiwaczy rozruchowych i 2 \u015bwiece wysokiej energii. Turbina jest\u00a0jednostopniowa reakcyjna. Zbudowana jest z wirnika, zespo\u0142u kierownic, przegrody oraz os\u0142ony. Dysza wylotowa ma sto\u017cek centralny i przekr\u00f3j\u00a0wylotowy regulowany wk\u0142adkami.<\/p>\n Instalacja smarowania sk\u0142ada si\u0119 z uk\u0142adu obiegowego i otwartego, wykorzystuje olej syntetyczny SDF-32 lub AW-30. Zastosowane rozwi\u0105zanie\u00a0umo\u017cliwia d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 prac\u0119 silnika w locie odwr\u00f3conym. Rozruch silnika jest elektryczny za pomoc\u0105 pr\u0105dorozrusznika pobieraj\u0105cego energi\u0119 z\u00a0pok\u0142adowego akumulatora b\u0105d\u017a lotniskowego \u017ar\u00f3d\u0142a zasilania. Materia\u0142em p\u0119dnym silnika jest nafta lotnicza JET A-1. Szacunkowe zu\u017cycie paliwa\u00a0silnika SO-3 wynosi 300 l\/godz. na ziemi i 700 l\/godz. w powietrzu.<\/p>\n Instalacja paliwowa sk\u0142ada si\u0119 z czterech zbiornik\u00f3w o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 1 200 litr\u00f3w (996 kg paliwa). Zbiornik g\u0142\u00f3wny typu mi\u0119kkiego o\u00a0pojemno\u015bci 500 litr\u00f3w umieszczony jest w kad\u0142ubie pomi\u0119dzy wr\u0119gami nr 12-17. Pod nim znajduje si\u0119 zbiornik opadowy, rozchodowy typu mi\u0119kkiego\u00a0o pojemno\u015bci 70 litr\u00f3w. W kesonach skrzyde\u0142 mieszcz\u0105 si\u0119 integralne zbiorniki o pojemno\u015bci 2 x 315 litr\u00f3w, uszczelnione specjalnych tworzywem\u00a0sztucznym. W celu zapewnienia prawid\u0142owej pracy instalacji w lotach na du\u017cych wysoko\u015bciach, wolna przestrze\u0144 w zbiornikach jest wype\u0142niana\u00a0powietrzem o nadci\u015bnieniu 0,13 kG\/cm2. W pierwszej kolejno\u015bci opr\u00f3\u017cniane s\u0105 zbiorniki w skrzyd\u0142ach. Bezpo\u015brednio do silnika paliwo pobierane\u00a0jest ze zbiornika rozchodowego, opadowego, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czony jest z pozosta\u0142ymi przewodami z zaworami jednokierunkowymi. W sytuacjach\u00a0awaryjnych dop\u0142yw paliwa do silnika odcinany jest zaworem przeciwpo\u017carowym. W instalacji okre\u015blona jest rezerwa paliwa 120 litr\u00f3w, niezb\u0119dna\u00a0na bezpieczny dolot do lotniska, sygnalizowana lampk\u0105 w kabinie. Pozwala ona na 8 minut lotu na obrotach przelotowych. Uk\u0142ad paliwowy\u00a0umo\u017cliwia 40 sekundowy lot odwr\u00f3cony, czyli na plecach. G\u0142\u00f3wne podzespo\u0142y: zbiorniki, zawory, przep\u0142ywomierz, paliwomierz, zesp\u00f3\u0142 ss\u0105co-t\u0142ocz\u0105cy, instalacja nadci\u015bnienia.<\/p>\n Za pomoc\u0105 rozdzielaczy elektrohydraulicznych instalacja steruje chowaniem i wypuszczaniem podwozia, wychyleniem klap skrzyd\u0142owych i\u00a0hamulc\u00f3w aerodynamicznych. Ponadto s\u0142u\u017cy do podnoszenia i opuszczania os\u0142ony kabiny, obs\u0142ugi hamulc\u00f3w tarczowych k\u00f3\u0142 g\u0142\u00f3wnych i zasilania\u00a0wzmacniaczy hydraulicznych lotek. Ci\u015bnienie robocze instalacji hydraulicznej wynosi 100 – 140 kG\/cm2. Ciecz\u0105 robocz\u0105 jest olej AMG-10 lub\u00a0ASF-41 zgromadzony w zbiorniku o pojemno\u015bci 6,5 litr\u00f3w. G\u0142\u00f3wne podzespo\u0142y: zbiornik hydrauliczny, pompa hydrauliczna, zaw\u00f3r automatycznego\u00a0roz\u0142adowania, zasobnik hydrauliczny, zaw\u00f3r bezpiecze\u0144stwa, si\u0142owniki, nadajnik ci\u015bnienia, manometry.<\/p>\n Instalacja pneumatyczna obejmuje uk\u0142ad g\u0142\u00f3wny i awaryjny. Obw\u00f3d g\u0142\u00f3wny s\u0142u\u017cy do nape\u0142niania przewodu hermetyzuj\u0105cego kabin\u0119 po zamkni\u0119ciu os\u0142ony, zasilania\u00a0instalacji przeciwoblodzeniowej i prze\u0142adowania dzia\u0142ka. W przypadku uszkodzenia instalacji hydraulicznej, awaryjny obw\u00f3d pneumatyczny steruje\u00a0wypuszczaniem podwozia, wychylaniem klap i hamowaniem k\u00f3\u0142 g\u0142\u00f3wnych. Ci\u015bnienie robocze instalacji wynosi 120 kG\/cm2. Powietrze zgromadzone\u00a0jest w dw\u00f3ch butlach o pojemno\u015bci po 2 litry, oraz dw\u00f3ch o pojemno\u015bci 1,26 litra i 1 litr. S\u0105 one nape\u0142niane z lotniskowej instalacji poprzez\u00a0wsp\u00f3lny zaw\u00f3r znajduj\u0105cy si\u0119 pod laminatow\u0105 os\u0142on\u0105 przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba. G\u0142\u00f3wne podzespo\u0142y: butle powietrzne, filtr, zawory zwrotne,\u00a0manometry, reduktory.<\/p>\n S\u0142u\u017cy do chemicznego usuwania warstwy lodu gromadz\u0105cego si\u0119 na wiatrochronie w r\u00f3\u017cnych warunkach lotu. W tym celu za pomoc\u0105 powietrza z\u00a0instalacji pneumatycznej rozpyla si\u0119 spirytus etylowy na zewn\u0119trzn\u0105 powierzchni\u0119 wiatrochronu. Butla o pojemno\u015bci 1 litra gromadzi spirytus\u00a0pod ci\u015bnieniem 3 kG\/cm2. Znajduje si\u0119 ona pod laminatow\u0105 os\u0142on\u0105 przodu kad\u0142uba. Instalacja jest uruchamiana specjalnych przyciskiem w kabinie\u00a0pilota. G\u0142\u00f3wne podzespo\u0142y: zaw\u00f3r elektro-pneumatyczny, reduktor, zbiornik, kolektor, dwa zawory zwrotne.<\/p>\n Obejmuje elektryczny obw\u00f3d w\u0142\u0105czaj\u0105cy uk\u0142ad sygnalizacji o po\u017carze na pok\u0142adzie oraz instalacj\u0119 doprowadzaj\u0105c\u0105 w zagro\u017cone miejsce\u00a0spr\u0119\u017cony dwutlenek w\u0119gla zgromadzony w dw\u00f3ch butlach o pojemno\u015bci 4 litr\u00f3w ka\u017cda pod ci\u015bnieniem 150 kG\/cm2. Obw\u00f3d sygnalizacji po\u017caru\u00a0obejmuje: termosygnalizatory, przeka\u017anik, dwie lampki ostrzegawcze, przycisk kontroli. W sk\u0142ad obwodu gaszenia wchodz\u0105 butle, pirog\u0142owice,\u00a0przyciski gaszenia i kolektory. Uk\u0142ad paliwowy posiada instalacj\u0119 odcinaj\u0105c\u0105 dop\u0142yw paliwa w przypadku niebezpiecze\u0144stwa jego zap\u0142onu.<\/p>\n Instalacja zapewnia odpowiednie warunki ci\u015bnienia i temperatury w kabinie niezale\u017cnie od wysoko\u015bci lotu i temperatury otoczenia. Powietrze do kabiny\u00a0jest dostarczane ze spr\u0119\u017carki silnika. Do wysoko\u015bci 2 000 m w kabinie panuj\u0105 takie same warunki ci\u015bnienia jak w otoczeniu. Wraz ze wzrostem\u00a0wysoko\u015bci nast\u0119puje p\u0142ynne, automatyczne zwi\u0119kszanie ci\u015bnienia w kabinie. Do wysoko\u015bci 8 000 m instalacja utrzymuje w kabinie sta\u0142e\u00a0nadci\u015bnienie o warto\u015bci ok. 0,3 kG\/cm2. Za\u0142oga jest dodatkowo wyposa\u017cona w maski tlenowe zasilane z instalacji w postaci butli o pojemno\u015bci\u00a010 litr\u00f3w tlenu spr\u0119\u017conego pod ci\u015bnieniem 150 kG\/cm2. Zapas tlenu dla obu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi pozwala na 100 min lotu.<\/p>\n W zale\u017cno\u015bci od typu osprz\u0119tu stosowane s\u0105 trzy rodzaje napi\u0119\u0107. Do zasilania silnik\u00f3w elektrycznych, elektromechanizm\u00f3w, agregat\u00f3w\u00a0silnika, przyrz\u0105d\u00f3w kontrolnych, przetwornic, sieci o\u015bwietleniowej ( \u015bwiate\u0142 sygnalizacyjnych, reflektora do l\u0105dowania, o\u015bwietlenia\u00a0przyrz\u0105d\u00f3w pok\u0142adowych ), \u0142adowania akumulator\u00f3w. Wykorzystuje si\u0119 napi\u0119cie 28,5 V pr\u0105du sta\u0142ego, kt\u00f3rego \u017ar\u00f3d\u0142em jest pr\u0105dorozrusznik\u00a0GSR-ST-6000A o mocy 6 kW. Wyposa\u017cenie radiowe pobiera energi\u0119 z dw\u00f3ch przetwornic PO-500-II wytwarzaj\u0105cych jednofazowy pr\u0105d zmienny o\u00a0napi\u0119ciu 115 V\/400 Hz. Na kratownicy przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba mieszcz\u0105 si\u0119 pr\u0105dnice PT-125C i PAG-1F tr\u00f3jfazowego pr\u0105du zmiennego 36 V\/400\u00a0Hz, zasilaj\u0105ce busol\u0119 i sztuczny horyzont. Pod laminatow\u0105 os\u0142on\u0105 znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c akumulator kwasowy 12-SAM-28 o napi\u0119ciu 24 V i\u00a0pojemno\u015bci 28 Ah, zapewniaj\u0105cy zasilanie awaryjne.<\/p>\n Obejmuje komplet przyrz\u0105d\u00f3w pilota\u017cowo-nawigacyjnych w kabinie ucznia i instruktora. S\u0105 one rozmieszczone na g\u0142\u00f3wnej tablicy ( wska\u017aniki\u00a0kontrolne lotu i urz\u0105dze\u0144 pok\u0142adowych, zegary ) oraz na panelach bocznych, na kt\u00f3rych skoncentrowano prze\u0142\u0105czniki, przyrz\u0105dy sterowania\u00a0silnikiem, agregatami i instalacjami. W sk\u0142ad wyposa\u017cenia pilota\u017cowo-nawigacyjnego wchodz\u0105 nast\u0119puj\u0105ce przyrz\u0105dy: sztuczny horyzont AGI-1 lub AGD-1,\u00a0\u2028wska\u017anik liczby Macha M-095,\u00a0\u2028pr\u0119dko\u015bciomierz KUS-1200,\u00a0\u2028wysoko\u015bciomierz WD-12U,\u00a0 \u2028wska\u017anik radiowysoko\u015bciomierza UW-57,\u00a0\u2028zakr\u0119tomierz EUP-46M,\u00a0\u2028wariometr WRm-30,\u00a0\u2028busola \u017cyroindukcyjna GIK-1,\u00a0\u2028busola magnetyczna KI-13A.<\/p>\n Do sterowania samolotem s\u0142u\u017cy klasyczny dr\u0105\u017cek sterowy i orczyki, natomiast d\u017awignia sterowania silnikiem znajduje si\u0119 na lewym pulpicie\u00a0bocznym. Kabina instruktora wyposa\u017cona jest w niezb\u0119dne przyrz\u0105dy pozwalaj\u0105ce kontrolowa\u0107 poczynania ucznia.<\/p>\n R-800, a od 1985 roku R-802.<\/p>\n \u2028Radiostacja fal ultra kr\u00f3tkich (UKF) umo\u017cliwia utrzymywanie \u0142\u0105czno\u015bci radiowej pomi\u0119dzy radiostacjami naziemnymi i innymi samolotami w\u00a0powietrzu. Radiostacja (R-800 i R-802 W) sk\u0142ada si\u0119 z zespo\u0142u nadawczo-odbiorczego usytuowanego na przedniej kratownicy, zestawu przyrz\u0105d\u00f3w\u00a0sterowniczych w kabinie oraz \u0107wier\u0107falowej anteny mieczowej na grzbiecie za kabin\u0105 pilot\u00f3w. Zasi\u0119g radiostacji wynosi do 120 km na wysoko\u015bci\u00a01 000 m i 350 km na wysoko\u015bci 10 000 m. Posiada ona zakres cz\u0119stotliwo\u015bci 100 – 150 MHz. Radiostacje s\u0105 sprz\u0119\u017cone z interkomem pok\u0142adowym\u00a0SPU-2 lub SPU-2P, przeznaczonym do \u0142\u0105czno\u015bci wewn\u0119trznej pomi\u0119dzy cz\u0142onkami za\u0142ogi.<\/p>\n Radiowysoko\u015bciomierz \u2013 RW-2 p\u00f3\u017aniej RW-UM.<\/p>\n Radiowysoko\u015bciomierz jest przeznaczony do pomiaru rzeczywistej wysoko\u015bci lotu wzgl\u0119dem powierzchni ziemi. Pracuje na zasadzie pomiaru\u00a0czasu powrotu fali odbitej od ziemi. Powszechnie stosowany na TS-11 radiowysoko\u015bciomierz RW-UM sk\u0142ada si\u0119 z bloku nadawczo-odbiorczego ( na\u00a0kratownicy ), wska\u017anika wysoko\u015bci UW-57, prze\u0142\u0105cznik\u00f3w oraz anteny odbiorczej i nadawczej. Anteny umieszczono pod kad\u0142ubem w laminatowych\u00a0os\u0142onach w kszta\u0142cie odwr\u00f3conej litery T. Pierwsza od dziobu samolotu jest nadajnikiem, druga za\u015b odbiornikiem. Radiowysoko\u015bciomierz RW-UM\u00a0umo\u017cliwia pomiar wysoko\u015bci lotu nad ziemi\u0105 od 0 do 600 m z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do 8%. Wskazania urz\u0105dzenia s\u0105 mylne, gdy samolot przechyli si\u0119 w\u00a0stosunku do osi pod\u0142u\u017cnej o k\u0105t przewy\u017cszaj\u0105cy 40 st. Za\u0142oga ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustawienia warto\u015bci niebezpiecznej wysoko\u015bci w zakresie 50 – 400 m,\u00a0sygnalizowanej w kabinie czerwon\u0105 lampk\u0105.<\/p>\n Radiokompas – ARK-5 p\u00f3\u017aniej ARK-9 lub ARL-1601.<\/p>\n Radiokompas s\u0142u\u017cy do wykonywania lot\u00f3w wed\u0142ug naziemnej radiostacji nadawczej zwanej radiolatarni\u0105. Na podstawie wysy\u0142anych sygna\u0142\u00f3w z\u00a0radiolatarni radiokompas umo\u017cliwia okre\u015blenie pozycji samolotu, k\u0105ta znoszenia i kierunku wiatru oraz umo\u017cliwia l\u0105dowanie wed\u0142ug przyrz\u0105d\u00f3w.\u00a0W samolocie powszechnie stosowany jest radiokompas ARK-9, kt\u00f3rego zasi\u0119g na wysoko\u015bci 1 000 m wynosi 160 – 180 km (przy mocy radiolatarni\u00a0500 W). Zakres cz\u0119stotliwo\u015bci wynosi 150 \u2013 1 300 kHz na czterech podzakresach. Radiokompas pracuje na zasadzie wsp\u00f3\u0142pracy dw\u00f3ch anten:\u00a0prostej ( bezkierunkowej ), kt\u00f3ra ma posta\u0107 listwy umieszczonej na g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci os\u0142ony kabiny instruktora \/ nawigatora oraz ramowej (kierunkowej) na kratownicy przedniej.<\/p>\n Sygnalizator przelotu nad radiolatarni\u0105 \u2013 MRP-56.\u2028<\/p>\n Odbiornik znacznik\u00f3w s\u0142u\u017cy do sygnalizacji przelotu nad DRL (dalsza radiolatarnia lotniskowa) i BRL (bli\u017csza radiolatarnia lotniskowa). Na samolotach TS-11 zastosowano MRP-56 i MRP-56 P umieszczony na kratownicy przedniej. Urz\u0105dzenie ma czu\u0142o\u015b\u0107 1,5 – 4 mV i odbiera sygna\u0142y\u00a0o cz\u0119stotliwo\u015bci 75 MHz.<\/p>\n Urz\u0105dzenie odpowiadaj\u0105ce \u2013 identyfikacja.<\/p>\n Zasadniczym wyposa\u017ceniem ratowniczym s\u0105 fotele katapultowe, pozwalaj\u0105ce na awaryjne opuszczenie samolotu. Zalecana wysoko\u015b\u0107 katapultowania\u00a0w locie poziomym wynosi 600 m, w locie nurkowym 1 000 m, natomiast minimalna wysoko\u015b\u0107 250 m. Pilot przypi\u0119ty jest do fotela pasami\u00a0biodrowymi, plecowymi i pasem kroczowym. Spadochron znajduje si\u0119 w siedzisku fotela. Detonacja pironaboju PK-4-1 powoduje wystrzelenie fotela\u00a0po prowadnicach zapewniaj\u0105cych mu w\u0142a\u015bciwy tor lotu. Oddzielenie pilota od fotela nast\u0119puje r\u0119cznie poprzez odpi\u0119cie zamka pasy b\u0105d\u017a\u00a0automatycznie (automat AD-3) najp\u00f3\u017aniej po 3 sekundach. Otwarcie spadochronu nast\u0119puje r\u0119cznie b\u0105d\u017a automatycznie przy pomocy automatu\u00a0KAP-3. Dopuszczalne jest wystrzeliwanie fotela przy zamkni\u0119tej os\u0142onie kabiny.<\/p>\n Sta\u0142ym uzbrojeniem strzeleckim jest dzia\u0142ko 115 P lub 150 P kal. 23 mm montowane w przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba po prawej stronie. Magazynek\u00a0z zapasem 40 naboi umieszczono z lewej strony. Z boku kad\u0142uba zwykle montowany jest \u0142usko-zbieracz.\u2028Centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nosa zajmuje fotokarabin. Do celowania s\u0142u\u017cy \u017cyroskopowy celownik strzelecki ASP-3 NM-1. Pod skrzyd\u0142ami umieszczono 4 w\u0119z\u0142y dla uzbrojenia podwieszanego. Ka\u017cdy w\u0119ze\u0142 ma ud\u017awig 100 kg, czyli ud\u017awig samolotu wynosi 400 kg.\u00a0Typowym uzbrojeniem zasobniki z n.p.r. klasy p-z Mars-4 lub Zeus-1.<\/p>\n Iskra bis DF zosta\u0142a wyposa\u017cona w 3 aparaty fotograficzne AFA-39. Umieszczono je na os\u0142onach wlot\u00f3w powietrza do silnika oraz w kopu\u0142ce\u00a0pod prawym bokiem kad\u0142uba.<\/p>\n Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 10,06 m D\u0142ugo\u015b\u0107 11,25 m. Wysoko\u015b\u0107 3,50 m. Powierzchnia no\u015bna 17,50 m2. Masa w\u0142asna 2 560 kg. Masa ca\u0142kowita 3 734 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 720 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 11 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 150 km\/h. Zasi\u0119g 450 – 1 250 km. Pu\u0142ap 10 000 m. Silnik HO-10 ci\u0105g 1 x 7,84 kN. Za\u0142oga 2 osoby.<\/p>\n Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 10,06 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 11,25 m. Wysoko\u015b\u0107 3,50 m. Powierzchnia no\u015bna 17,50 m2. Masa w\u0142asna 2 560 kg. Masa ca\u0142kowita 3 734 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 720 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 14 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 150 km\/h. Zasi\u0119g 460 – 1 250 km. Pu\u0142ap 11 000 m. Silnik SO-1 ci\u0105g 1 x 9,80 kN. Za\u0142oga 2 osoby.<\/p>\n Wymiary rozpi\u0119to\u015b\u0107 10,06 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 11,25 m. Wysoko\u015b\u0107 3,50 m. Powierzchnia no\u015bna 17,50 m2. Masa w\u0142asna 2 565 kg. Masa ca\u0142kowita 3 724 – 3 787 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 770 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 600 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 19,4 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 183 km\/h przy masie 3 500 kg. Zasi\u0119g 1 260 – 1 460 km. Pu\u0142ap 11 500 m. Rozbieg 650 m. Dobieg 710 m. Silnik SO-3 W ci\u0105g 1 x 1 100 kG. Za\u0142oga 2 osoby.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Samolot jest dwumiejscowy, jednosilnikowy, szkolno-treningowy, zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym z prostym skrzyd\u0142em. Konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa. Samolot\u00a0mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany jako lekki samolot bojowy. Samolot przeznaczony do; szkolenia w zakresie podstawowego pilota\u017cu, szkolenia w lotach bez widoczno\u015bci\u00a0ziemi, w lotach akrobacyjnych, w lotach wysoko\u015bciowych, w strzelaniu, bombardowaniu, nawigacji, fotograficznemu rozpoznaniu z powietrza.\u00a0Samolot wykorzystywany jest do szkolenia II stopnia, po samolocie z nap\u0119dem t\u0142okowym lub turbo\u015bmig\u0142owym oraz do podtrzymywania nawyk\u00f3w\u00a0wykwalifikowanych pilot\u00f3w wojskowych.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5357","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5357"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5543,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5357\/revisions\/5543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Konstrukcja PZL TS-11 Iskra.<\/h3>\n
Uk\u0142ad sterowania TS-11.<\/h3>\n
Silnik TS-11.<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie TS-11.<\/h3>\n
Instalacja hydrauliczna.<\/h3>\n
Instalacja pneumatyczna.<\/h3>\n
Instalacja przeciwoblodzeniowa.<\/h3>\n
Instalacja przeciwpo\u017carowa.<\/h3>\n
Instalacja klimatyzacyjna i tlenowa.<\/h3>\n
Instalacja elektryczna.<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie kokpitu TS-11.<\/h3>\n
Radiostacja.<\/h3>\n
Radiowysoko\u015bciomierz.<\/h3>\n
Radiokompas.<\/h3>\n
Odbiornik znacznik\u00f3w.<\/h3>\n
System identyfikacji.<\/h3>\n
System ratunkowy.<\/h3>\n
Uzbrojenie TS-11.<\/h3>\n
System rozpoznawczy.<\/h3>\n
Dane T-T samolotu PZL TS-11 Iskra TS-11 bis B. 1963 rok.<\/h3>\n
Dane T-T samolotu PZL TS-11 Iskra TS-11 bis B. 1969 rok.<\/h3>\n
Dane T-T samolotu PZL TS-11 Iskra TS-11 bis DF. 1974 rok.<\/h3>\n