Po drugiej wojnie \u015bwiatowej pierwszym polskim udany samolotem by\u0142 PZL S-1, konstrukcji kpt. in\u017c. Eugeniusza Stankiewicza, wyk\u0142adowca Zjednoczonej Wojskowej Szko\u0142y Lotniczej. Samolot zosta\u0142 zbudowany w jednym egzemplarzu i niestety uleg\u0142 rozbiciu. Jednak do\u015bwiadczenia uzyskane z jego eksploatacji i wskaz\u00f3wki przekazane przez G\u0142\u00f3wny Instytut Lotnictwa pozwoli\u0142y na opracowanie kolejnych samolot\u00f3w. Pierwszym z nich by\u0142 samolot S-2, kt\u00f3ry pozosta\u0142 tylko na deskach kre\u015blarskich. W 1950 roku, w Szybowcowych Zak\u0142adach Do\u015bwiadczalnych w Bielsku Bia\u0142ej (Aleksandrowice), zbudowano samolot S-3 Kania, kt\u00f3ry potem nazywano \u201eKania 1\u201d. Jego testy prowadzono w lotnisku Goc\u0142aw we Wroc\u0142awiu. Samolot wykaza\u0142 si\u0119 dobrymi osi\u0105gami i \u0142atwo\u015bci\u0105 pilotowania. Ale to nie by\u0142y dobre czasy dla polskich konstrukcji lotniczych. W Warszawie stwierdzono, \u017ce samolot nie ma wszystkich oblicze\u0144 wytrzyma\u0142o\u015bciowych i aerodynamicznych, a poza tym, podwozie jest zbyt s\u0142abe do l\u0105dowania w przygodnym terenie. Pozostawiono go na \u0142ask\u0119 warunk\u00f3w atmosferycznych, po czym zosta\u0142 zdemontowany.<\/p>\n
W 1956 roku, konstrukcj\u0105 zainteresowa\u0142 si\u0119 zak\u0142ad WSK PZL Mielec. Zachowa\u0142a si\u0119 dokumentacja samolotu z 1950 roku. W Mielcu grupa m\u0142odych in\u017cynier\u00f3w pod kierunkiem in\u017cyniera Eugeniusza Stankiewicza, poprawi\u0142a dokumentacj\u0119 dostosowuj\u0105c j\u0105 do nowych technologii. Latem 1956 roku, w Mielcu zbudowano samolot S-4 \u201eKania 2\u201d, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PAA. Samolot pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 9 wrze\u015bnia 1956 roku. Cho\u0107 mo\u017cliwa jest inna data oblotu. Samolot przeszed\u0142 testy fabryczne bez wi\u0119kszych trudno\u015bci. Samolot by\u0142 demonstrowany na Szybowcowych Mistrzostwach \u015awiata w 1958 roku, w Lesznie, budz\u0105c du\u017ce zainteresowanie w\u015br\u00f3d zagranicznych ekspert\u00f3w, zw\u0142aszcza pokazami holowania kilku szybowc\u00f3w. Wed\u0142ug dost\u0119pnych wspomnie\u0144 na tych zawodach by\u0142y ju\u017c dwa takie samoloty. Samoloty holowa\u0142y szybowce do poszczeg\u00f3lnych konkurencji. Ale tak\u017ce holowa\u0142y szybowce z przygodnych l\u0105dowisk, co w\u0142a\u015bnie wzbudza\u0142o podziw zagranicznych uczestnik\u00f3w.<\/p>\n
Dopracowan\u0105 konstrukcj\u0105 by\u0142 samolot S-4 \u201eKania 3\u201d rejestracja SP-PBB. Samolot zosta\u0142 zbudowany Lotniczych Zak\u0142adach Naprawczych w Kro\u015bnie (cho\u0107 mo\u017cliwa jest budowa tego samolotu w Mielcu). Samolot pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 19 wrze\u015bnia 1958 roku. Kolejny samolot zbudowano w Kro\u015bnie w 1963 roku. Otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PBE. W tym czasie samolot SP-PAA doprowadzono do standardowej postaci.<\/p>\n
Mo\u017cna spotka\u0107 stare fotografie na kt\u00f3rych samolot PZL S-4 ma namalowane szachownice. By\u0142a to pr\u00f3ba zainteresowania Wojska Polskiego tym samolotem, do czego nie dosz\u0142o. Ostatecznie wszystkie samoloty by\u0142y u\u017cywane przez Aerokluby. PZL S-4 \u201eKania 3\u201d zosta\u0142 dopuszczony do eksploatacji w zakresie nauki pilota\u017cu, akrobacji podstawowej, l\u0105dowania w terenie przygodnym i holowania szybowc\u00f3w. Samolot m\u00f3g\u0142 holowa\u0107 trzy szybowce jednocze\u015bnie.<\/p>\n
Samolot PZL S-4 \u201eKania 3\u201d by\u0142 du\u017co lepszy pilota\u017cowo od CSS-13 (Po-2). Tak\u017ce by\u0142 du\u017co ta\u0144szy w eksploatacji. Jednak nie podj\u0119to produkcji wi\u0119kszej serii samolot\u00f3w PZL S-4 \u201eKania 3\u201d. \u0141\u0105cznie zbudowano tylko trzy egzemplarze. Jedn\u0105 z przyczyn by\u0142o zaprzestanie produkcji silnik\u00f3w M-11D. Dodatkowo w 1963 roku pojawi\u0142 si\u0119 doskona\u0142y samolot PZL-104 Wilga.<\/p>\n
W 1971 roku, samolot PZL S-4 \u201eKania 3\u201d nr seryjny 02 rejestracja SP-PBB trafi\u0142 do Muzeum Lotnictwa i Astronautyki w Krakowie, obecnie Muzeum Lotnictwa Polskiego.<\/p>\n
Konstrukcja PZL S-4 Kania 3.<\/h3>\n
Dwumiejscowy g\u00f3rnop\u0142at zastrza\u0142owy, tak zwany parasol, o konstrukcji mieszanej. <\/p>\n Skrzyd\u0142o o obrysie prostok\u0105tno-trapezowym, wykonanie g\u0142\u00f3wnie z drewna. Skrzyd\u0142a jest jednod\u017awigarowe. \u015arodkowa cz\u0119\u015b\u0107 p\u0142ata wsparta jest na piramidce. Zewn\u0119trzne cz\u0119\u015bci s\u0105 podparte pojedynczymi zastrza\u0142ami. Skrzyd\u0142a s\u0105 pokryte sklej\u0105 i p\u0142\u00f3tnem. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w sta\u0142e skrzela i lotki. Poza lotkami, kraw\u0119d\u017a sp\u0142ywu otrzyma\u0142a du\u017ce klapy krokodylowe, o konstrukcji metalowej. <\/p>\n Kad\u0142ub samolotu jest smuk\u0142y, o przekroju owalnym. Kabiny odkryte. Mi\u0119dzy kabin\u0105 a przedzia\u0142em silnikowym zamontowano metalow\u0105 przegrod\u0119 ogniow\u0105.<\/p>\n Usterzenie klasyczne, o obrysie trapezowym. Statecznik poziomy niedzielony, podparty zastrza\u0142ami z rur stalowych. Stateczniki jednod\u017awigarowe, kryte sklejk\u0105. Szkielet ster\u00f3w drewniany, pokrycie p\u0142\u00f3cienne.<\/p>\n Podwozie klasyczne sta\u0142e z tylnym podparciem.<\/p>\n Silnik gwiazdowy Szewcowa M-11D, o mocy startowej 92 kW (125 KM). Silnik by\u0142 produkowany w Polsce.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 12,16 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 8,72 m. Wysoko\u015b\u0107 2,35 m. Powierzchnia no\u015bna 19,70 m2. Masa w\u0142asna 660 kg. Masa u\u017cyteczna 298 kg. Masa ca\u0142kowita 970 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 171 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 130 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna 63 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 4,5 m\/s. Pu\u0142ap 5 100 m. Zasi\u0119g 580 km.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po drugiej wojnie \u015bwiatowej pierwszym polskim udany samolotem by\u0142 PZL S-1, konstrukcji kpt. in\u017c. Eugeniusza Stankiewicza, wyk\u0142adowca Zjednoczonej Wojskowej Szko\u0142y Lotniczej. Samolot zosta\u0142 zbudowany w jednym egzemplarzu i niestety uleg\u0142 rozbiciu. Jednak do\u015bwiadczenia uzyskane z jego eksploatacji i wskaz\u00f3wki przekazane przez G\u0142\u00f3wny Instytut Lotnictwa pozwoli\u0142y na opracowanie kolejnych samolot\u00f3w. Pierwszym z nich by\u0142 samolot S-2, kt\u00f3ry pozosta\u0142 tylko na deskach kre\u015blarskich. W 1950 roku, w Szybowcowych Zak\u0142adach Do\u015bwiadczalnych w Bielsku Bia\u0142ej (Aleksandrowice), zbudowano samolot S-3 Kania, kt\u00f3ry potem nazywano \u201eKania 1\u201d. Jego testy prowadzono w lotnisku Goc\u0142aw we Wroc\u0142awiu. Samolot wykaza\u0142 si\u0119 dobrymi osi\u0105gami i \u0142atwo\u015bci\u0105 pilotowania. Ale to nie by\u0142y dobre czasy dla polskich konstrukcji lotniczych. W Warszawie stwierdzono, \u017ce samolot nie ma wszystkich oblicze\u0144 wytrzyma\u0142o\u015bciowych i aerodynamicznych, a poza tym, podwozie jest zbyt s\u0142abe do l\u0105dowania w przygodnym terenie. Pozostawiono go na \u0142ask\u0119 warunk\u00f3w atmosferycznych, po czym zosta\u0142 zdemontowany.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5350","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5350"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5646,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5350\/revisions\/5646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dane T-T PZL S-4 Kania 3:<\/h3>\n