{"id":5347,"date":"2023-07-15T18:26:09","date_gmt":"2023-07-15T16:26:09","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2023\/07\/15\/pzl-pzl-110-koliber-1978r-czesc-2\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:49","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:49","slug":"pzl-pzl-110-koliber-1978r-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5347&lang=pl","title":{"rendered":"PZL PZL-110 Koliber. 1978r. Cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"<p>Warszawa 2012-04-26<\/p>\n<h3 id=\"PZL-Ok\u0119cie-PZL-110-Koliber,-PZL-Koliber-150\/150A\/160A.\"  >PZL Ok\u0119cie PZL-110 Koliber, PZL Koliber 150\/150A\/160A.<\/h3>\n<p>251b Rozdzia\u0142 18.04.1978 rok. Polska. Kontynuacja poprzedniego rozdzia\u0142u.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/257377bdf9db8822864c0affb3b3d815342a8644\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/257377bdf9db8822864c0affb3b3d815342a8644\" alt=\"Cellfast Flying Team. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Cellfast Flying Team. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/c484b10326cb2496365ab101199db8737923737f\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/c484b10326cb2496365ab101199db8737923737f\" alt=\"Cellfast Flying Team. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Cellfast Flying Team. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/a91366fc71f8ebdb6415babe5aea2871645204e5\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/a91366fc71f8ebdb6415babe5aea2871645204e5\" alt=\"Cellfast Flying Team. 2023 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Cellfast Flying Team. 2023 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"PZL-110-Koliber-150.\"  >PZL-110 Koliber 150.<\/h3>\n<p>Pomimo permanentnego kryzysu tocz\u0105cego si\u0119 w PRL produkcja samolot\u00f3w PZL-110 Koliber sz\u0142a na prz\u00f3d. Samolot cieszy\u0142 si\u0119 du\u017cym uznaniem w Aeroklubach. R\u00f3wnie\u017c \u015bwiatowe trendy wskazywa\u0142y, \u017ce nadal b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0142 rynek samolot\u00f3w ma\u0142ych z niewielkimi, ekonomicznymi silnikami. Pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksportu samolot\u00f3w produkowanych w Polsce na rynek Zachodni. Dlatego w 1988 roku, grupa in\u017cynier\u00f3w z PZL Warszawa-Ok\u0119cie podj\u0119\u0142a prace nad unowocze\u015bnieniem konstrukcji samolotu PZL-110 Koliber. Wnikliwa analiza da\u0142a wytyczne dla dokonania szeregu istotnych zmian. Postanowiono wymieni\u0107 dotychczasowy silnik PZL-Franklin 4A-235-B31 o mocy 85,5 kW, na mocniejszy, importowany i sprawniejsze \u015bmig\u0142o.<\/p>\n<p>Z dzisiejszej perspektywy wygl\u0105da\u0142o to tak. Oficjalnie m\u00f3wiono o konieczno\u015bci podniesienia osi\u0105g\u00f3w samolotu PZL-110 Koliber, bo by\u0142y troch\u0119 niskie. W domy\u015ble narzekano na silniki PZL Franklin 4A-235. Bywa\u0142o tak, \u017ce po starcie pilot ju\u017c rozgl\u0105da\u0142 si\u0119 za miejscem awaryjnego l\u0105dowania, gdyby silnik zacz\u0105\u0142 kaprysi\u0107. Fakty jednak tego nie potwierdza\u0142y. Faktem jednak by\u0142o to, \u017ce samolot certyfikowany na 4 osoby, na tylnej kanapie dysponowa\u0142 ud\u017awigiem zaledwie 110 kg, wi\u0119c nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci zabrania na pok\u0142ad 4 doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn. To by\u0142 g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d poszukiwania wi\u0119kszej mocy zespo\u0142u nap\u0119dowego.<\/p>\n<p>Polsce uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 silnik Lycoming O-320 E2A o mocy 150 KM. Lycoming O-320\u00a0to popularna rodzina czterocylindrowych\u00a0silnik\u00f3w lotniczych\u00a0ch\u0142odzonych powietrzem. Pierwszy wariant tego silnika uzyska\u0142 certyfikat Federal Aviation Administration\u00a0w 1952 roku (nr E-274). Silnik nap\u0119dza\u0142 wiele znanych samolot\u00f3w szkolnych i aeroklubowych. Silnik Lycoming O-320 E2A nie by\u0142 produkowany w Polsce.<\/p>\n<p>Prototyp oznaczony PZL-110 Koliber 150 rejestracja SP-PHA zosta\u0142 oblatany w dniu 27.09.1988 roku. Lotnikiem by\u0142 pilot do\u015bwiadczalny Maciej Aksler. Pr\u00f3by i badania w locie zako\u0144czono w grudniu 1988 roku. PZL Koliber 150 otrzyma\u0142 Polski certyfikat w styczniu 1989 roku, wed\u0142ug przepis\u00f3w francuskich, tych samych co certyfikowano PZL-110 Koliber. Samolot wkr\u00f3tce otrzyma\u0142 certyfikat w Szwecji i Danii. Oba kraje by\u0142y ju\u017c u\u017cytkownikami wersji PZL-110 Koliber. W marcu 1990 roku, samolot zosta\u0142 przebadany i otrzyma\u0142 certyfikat w Wielkiej Brytanii, a dok\u0142adnie w ca\u0142ym Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie.<\/p>\n<p>W tym czasie, w prasie specjalistycznej na Zachodzie pojawi\u0142o si\u0119 kilka obszernych artyku\u0142\u00f3w. Samolot zyska\u0142 pozytywne oceny. Samolot jest \u0142atwy w pilota\u017cu, bezpieczny, ekonomiczny, \u0142atwy w u\u017cytkowaniu.<\/p>\n<p>Produkcja samolotu PZL Koliber 150 trwa\u0142a od 1988 roku do 1990 roku. Zbudowano 25 egzemplarzy. Trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c w oznaczeniu konstrukcji przestano u\u017cywa\u0107 liczby 110 i nowa nazwa to PZL Koliber 150.<\/p>\n<p>W 1994 roku, powsta\u0142a odmiana PZL Koliber 150A, kt\u00f3ra by\u0142a certyfikowana wed\u0142ug przepis\u00f3w ameryka\u0144skich FAR-23. Tych samolot\u00f3w zbudowano 19 sztuk i prawie wszystkie wyeksportowano do USA.<\/p>\n<p>W 1997 roku, powsta\u0142a odmiana PZL Koliber 160A. Samolot otrzyma\u0142 nowsz\u0105 wersje silnika Lycoming, w\u0142a\u015bnie o mocy 160 KM. Uda\u0142o si\u0119 certyfikowa\u0107 samolot na mas\u0119 startow\u0105 950 kg, czyli o 100 kg wi\u0119cej od poprzedniej wersji. Przy czym, przy takiej masie pojawia\u0142y si\u0119 pewne ograniczenia eksploatacyjne. Mi\u0119dzy innymi klapy nie by\u0142y ca\u0142kowicie schowane, zapewniaj\u0105c odpowiedna si\u0142\u0119 no\u015bn\u0105. Zbudowano 12 egzemplarzy. Niemal wszystkie samoloty wyeksportowano do USA.<\/p>\n<p>Samoloty Koliber trafia\u0142y na rynek Polski (38 egzemplarzy), USA (17 egzemplarzy), UK (10 egzemplarzy), Dania (5 egzemplarzy) Szwecja (5 egzemplarzy), inne kraje (14 egzemplarzy).<\/p>\n<h3 id=\"PZL-111-Senior.\"  >PZL-111 Senior.<\/h3>\n<p>PZL-111 Senior. Aerokluby zg\u0142asza\u0142y ch\u0119\u0107 pozyskania samolotu Koliber zdolnego do holowania szybowc\u00f3w. Program funkcjonowa\u0142a, z przerwami od 1990 roku do 1995 roku. Ide\u0105 by\u0142o zastosowania silnika Lycoming o mocy 235 KM. Zbudowano prototyp, oblatano i przeprowadzono wszystkie pr\u00f3by. Do produkcji nie dosz\u0142o, bo ju\u017c trwa\u0142a cicha likwidacja Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego. Gdyby samolotem zainteresowano si\u0119 w USA i zam\u00f3wiono pewn\u0105 parti\u0119, to by je zbudowano.<\/p>\n<h3 id=\"PZL-112-Junior.\"  >PZL-112 Junior.<\/h3>\n<p>PZL-112 Junior to by\u0142a ostania zrealizowana odmiana samolotu Koliber. Samolot nie wszed\u0142 do produkcji seryjnej. Mia\u0142 skr\u00f3cony kad\u0142ub i skrzyd\u0142a. Kabin\u0119 dwumiejscow\u0105. Os\u0142ony silnika by\u0142y bardziej op\u0142ywowe.<\/p>\n<h3 id=\"Cellfast-Flying-Team.\"  >Cellfast Flying Team.<\/h3>\n<p>Na samolotach Rallye od kilku lat w Polsce lata zesp\u00f3\u0142 akrobacyjny z Krosna &#8211; Cellfast Flying Team. Grupa wyst\u0119puje w kraju i za granic\u0105, daj\u0105c pokazy Air Show w sk\u0142adzie trzech lub czterech samolot\u00f3w. Samoloty s\u0105 wyposa\u017cone w wytwornic\u0119 dym\u00f3w.<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcja-PZL-110-Koliber.\"  >Konstrukcja PZL-110 Koliber.<\/h3>\n<p>Samolot PZL-110 Koliber jest zbudowany wed\u0142ug francuskich przepis\u00f3w AIR-2052A. Jest wielozadaniowym , 4-miejscowym, jednosilnikowym, ca\u0142kowicie metalowym, wolnono\u015bnym dolnop\u0142atem, ze sta\u0142ym podwoziem. Przeznaczenie samolotu; szkolno-treningowy, sportowy, dyspozycyjny. Samolot jest prosty w obs\u0142udze i \u0142atwy w pilota\u017cu. Odznacza si\u0119 kr\u00f3tkim startem i l\u0105dowaniem, dzi\u0119ki bogatej mechanizacji p\u0142ata. Jest zwrotny w powietrzu i bardzo zwrotny na ziemi, co u\u0142atwia manewrowanie na ma\u0142ej PPS lub w hangarze. Konstrukcja zaprojektowana na przeci\u0105\u017cenia +4,4 \/ -1,76 g.<\/p>\n<p>P\u0142at samolotu jest ca\u0142kowicie metalowy, wolnono\u015bny, jednod\u017awigarowy, o obrysie prostok\u0105tnym. Zastosowano profil NACA 64A416 modyfikowany. Wznos 7,125 stopni. K\u0105t zaklinowania 4 stopnie. Wyd\u0142u\u017cenie 7,44. Konstrukcja \u0142\u0105czona zgrzewaniem i nitowaniem. Ko\u0144c\u00f3wki skrzyde\u0142 wykonano z kompozytu ABS. Na kraw\u0119dzi natarcia umieszczono dwucz\u0119\u015bciowe sloty, na ca\u0142ej rozpi\u0119to\u015bci. Wychylane s\u0105 automatycznie. Lotki szczelinowe wywa\u017cone masowo i aerodynamicznie. Nap\u0119d lotek popychaczowy. Wychylane o 17,5 stopni w g\u00f3r\u0119 i 13,5 stopnia w d\u00f3\u0142. Powierzchnia lotek 0,72 m2. Klapy szczelinowe Fowlera, wychylane elektrycznie. Na ko\u0144cu lewego p\u0142ata zamontowano reflektor do l\u0105dowania. W kesonie skrzyd\u0142a lewego i prawego zamontowano zbiorniki paliwa.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub samolotu jest ca\u0142kowicie metalowy, p\u00f3\u0142skorupowy, o przekroju owalnego prostok\u0105ta. Konstrukcja wr\u0119gi i pod\u0142u\u017cnice. Pokrycie \u0142\u0105czone metod\u0105 zgrzewania i nitowania. W przedniej cz\u0119\u015bci umieszczono zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy, z\u0142o\u017cony z 4-cylindrowego silnika w uk\u0142adzie bokser, ch\u0142odzonego powietrzem i dwu\u0142opatowe \u015bmig\u0142o. Obudowa silnika wykonana z kompozyt\u00f3w w postaci dw\u00f3ch element\u00f3w. Os\u0142ony by\u0142y budowane przez PZL Bielsko. Za silnikiem umieszczono kryt\u0105 kabin\u0119 pasa\u017cersk\u0105 mieszcz\u0105c\u0105 cztery lub trzy miejsca. Kabina jest klimatyzowana, ogrzewana i wentylowana. Kabina jest bogato oszklona du\u017cymi oknami. Sk\u0142ada si\u0119 ze sta\u0142ego wiatrochronu i owiewki odsuwanej do ty\u0142u. Owiewka jest wyposa\u017cona w system zabezpieczenia przed przypadkowym otwarciem podczas lotu. \u00a0W kabinie r\u00f3\u017cne os\u0142ony i panel tablicy rozdzielczej s\u0105 wykonane z tworzywa oznaczonego ABS, wcze\u015bniej nieznane w Polsce. Sterownice zdwojone (dwuster); klasyczny dr\u0105\u017cek i peda\u0142y. Nap\u0119d lotek popychaczowy. Nap\u0119d ster\u00f3w; popychacze i ci\u0119gna. Klapy zaskrzyd\u0142owe elektryczne. Przednie fotele regulowane w uk\u0142adzie obok siebie, wyposa\u017cone w pasy bezpiecze\u0144stwa sta\u0142e lub bezw\u0142adno\u015bciowe.<\/p>\n<p>Technologia budowy p\u0142atowca Rallye w 70-latach XX wieku, r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od tej stosowanej w\u00f3wczas w Polsce. U nas do budowy samolot\u00f3w u\u017cywano blach platerowanych, czyli pokrytych warstw\u0105 tlenk\u00f3w. We Francji by\u0142o inaczej. Podstawowe elementy p\u0142atowca wykonywane by\u0142y z blach nieplaterowanych. G\u0142\u00f3wn\u0105 metod\u0105 by\u0142o punktowe zgrzewanie. Tu\u017c po zgrzaniu wykonywano kontrol\u0119 zgrzew\u00f3w. Je\u015bli kt\u00f3ry\u015b zgrzew nie trzyma\u0142, nale\u017ca\u0142o go poprawi\u0107. Nast\u0119pnie ca\u0142y element wk\u0142adano do wanny, aby metod\u0105 chemiczn\u0105 lub elektro-chemiczn\u0105 wykona\u0107 pow\u0142ok\u0119 zabezpieczaj\u0105c\u0105. W Polsce powsta\u0142 problem polegaj\u0105cy na tym, \u017ce blach platerowanych nie da si\u0119 zgrzewa\u0107. (Pow\u0142oka ma wy\u017csz\u0105 temperatur\u0119 topnienia. Dlatego podczas zgrzewania \u0142atwo zostaje wypalona dziura.). Trzeba by\u0142o najpierw usun\u0105\u0107 pow\u0142ok\u0119 platerowan\u0105. Technologi\u0119 zgrzewania w Polsce zastosowano nast\u0119pnie w PZL-106 B Kruk (elementy skrzyde\u0142) i PZL-130 Orlik (burty kad\u0142uba i inne drobne elementy). Opr\u00f3cz zgrzewania stosowano kilka rodzaj\u00f3w nit\u00f3w; nity zagniatane dwustronnie, nity rozp\u0142aszczane rdzeniem, nity zrywane. <\/p>\n<p>Usterzenie klasyczne z podzia\u0142em na stery i stateczniki. Usterzenie poziome niedzielone. Konstrukcja jednod\u017awigarowa, p\u00f3\u0142skorupowa. Stery wywa\u017cono masowo i aerodynamicznie. Na sterze wysoko\u015bci klapka wywa\u017caj\u0105ca, a na ko\u0144cach kompensatory rogowe. Przej\u015bcie kad\u0142ub-usterzenie pionowe wyposa\u017cone w oprofilowany nap\u0142yw. Ster wysoko\u015bci wychylany; 30 stopni w g\u00f3r\u0119 i 25 stopni w d\u00f3\u0142. Ster kierunku wychylany po 30 stopni. Nap\u0119d ster\u00f3w; popychacze i ci\u0119gna. Powierzchnia usterzenia poziomego 3,48 m2. Powierzchnia usterzenia pionowego 1,74 m2.<\/p>\n<p>Podwozie samolotu jest sta\u0142e, tr\u00f3jpodporowe, z ko\u0142em przednim. Baza podwozia 1,71 m, rozstaw podwozia g\u0142\u00f3wnego 2,01 m. Konstrukcja p\u00f3\u0142wolnono\u015bna. Podwozie przednie wyposa\u017cone w jedno ko\u0142o na p\u00f3\u0142widelcu, z mechanizmem stabilizuj\u0105cym, sterowane. Ko\u0142o przednie o wymiarach pneumatyki 330&#215;130 mm, z ci\u015bnieniem 0,14 MPA (1,4 kg\/cm2). Podwozie g\u0142\u00f3wne z ko\u0142ami pojedynczymi zamocowanymi do wahaczy z amortyzatorami. Amortyzatory dwustopniowe, olejowo-gazowe. Ko\u0142a podwozia g\u0142\u00f3wnego z pneumatykami o wymiarach 380&#215;150 mm, z ci\u015bnieniem 0,18 MPa (1,8 kg\/cm2). Golenie wykonane z rur stalowych i stalowych element\u00f3w, spawane. Golenie wcze\u015bniejszych samolot\u00f3w wykonane ze wzmocnionego duraluminium. Golenie oprofilowane owiewkami z kompozytu. Hamulce tarczowe, hydrauliczne. Instalacja hydrauliczna systemu PZL. Standardowy hamulec postojowy.<\/p>\n<h3 id=\"Silniki.\"  >Silniki.<\/h3>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy stanowi jeden silnik czterocylindrowy, ch\u0142odzony powietrzem. Silnik okre\u015blany, jako p\u0142aski, po dwa cylindry z ka\u017cdej strony. R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy silnikiem p\u0142askim, a silnikiem typu bokser jest nast\u0119puj\u0105ca: Zewn\u0119trznie wygl\u0105daj\u0105 tak samo. R\u00f3\u017cnica dotyczy wa\u0142u korbowego. W silniku widlastym korbowody przeciwleg\u0142ych cylindr\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 na wsp\u00f3lnym sworzniu, a t\u0142oki poruszaj\u0105 si\u0119 w tym samym kierunku, a nie przeciwnie, jak w silniku boxer, w kt\u00f3rym korbowody maj\u0105 osobne sworznie. Montowano silniki PZL Franklin lub silniki Lycoming O-320.<\/p>\n<p>Silnik PZL Franklin. Produkowano silniki 4-cylindrowe oraz 6-cylindrowe (montowane w PZL M-20 Mewa. Silniki te produkowane w Polsce by\u0142y konstrukcjami wolnoss\u0105cymi, ale mog\u0105 by\u0107 turbo-do\u0142adowane. Budowa silnika jest bardzo zwarta. Powierzchnia czo\u0142owa silnika jest niewielka, co zmniejsza op\u00f3r aerodynamiczny ca\u0142ej konstrukcji. Silnik jest ch\u0142odzony powietrzem. G\u0142\u00f3wny korpus silnika wykonany ze stop\u00f3w \u017celiwnych. Zawory z hydraulicznym automatem kasowania luz\u00f3w. Dzi\u0119ki temu nie potrzeba ustawia\u0107 luz\u00f3w na zaworach. PZL-Franklin 4A-235B3, o mocy 93 kW (125 KM).<\/p>\n<p>Silnik Lycoming O-320 E2A, o mocy 150 KM. Konstrukcja 4-cylidrowa, p\u0142aska.<\/p>\n<p>Instalacja olejowa posiada zbiornik oleju, kt\u00f3ry jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 skrzyni korbowej silnika. Pompa oleju zamontowana w zbiorniku.\u00a0W sk\u0142ad instalacji olejowej wchodzi tak\u017ce ch\u0142odnica oleju i zaw\u00f3r termostatyczny, kr\u00f3tkiego i d\u0142ugiego obiegu. Pojemno\u015b\u0107 instalacji olejowej wynosi 8 litr\u00f3w. Olej stosowany w 70-latach, Aero-Shell SAE 20-50.<\/p>\n<p>Instalacja paliwowa sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch zbiornik\u00f3w spawanych ze stop\u00f3w lekkich umieszczony w skrzyd\u0142ach. Pojemno\u015b\u0107 105 litr\u00f3w. Przewody wykonane z rurek, a w rejonie silnika przewody elastyczne. Pompa paliwowa umieszczona przy silniku. Instalacja posiada paliwomierz i zaw\u00f3r odcinaj\u0105cy. Paliwo to benzyna lotnicza minimum 80\/87 oktan\u00f3w. <\/p>\n<p>Instalacja elektryczna o napi\u0119ciu 12 V. Akumulator 12 V 18 Ah, alternator, rozrusznik, si\u0142ownik nap\u0119du klap, zasilanie przyrz\u0105d\u00f3w pok\u0142adowych, \u015bwiat\u0142a pozycyjne, lampy kolizyjne, reflektor do l\u0105dowania, zasilanie radiostacji, gniazdo zasilania lotniskowego.<\/p>\n<p>Instalacja dajnik\u00f3w ci\u015bnienia (rurki Pitota) przyrz\u0105d\u00f3w pok\u0142adowych, z uk\u0142adem odwadniaj\u0105cym.<\/p>\n<p>Wyposa\u017cenie kabiny samolotu obejmuje zestaw przyrz\u0105d\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od \u017cycze\u0144 zamawiaj\u0105cego. Do wyboru s\u0105 tak\u017ce r\u00f3\u017cni producenci tych podzespo\u0142\u00f3w. Zwykle samoloty by\u0142y zamawiane z podstawowym zestawem przyrz\u0105d\u00f3w, a w kraju u\u017cytkownika by\u0142 doposa\u017cony. S\u0105 przyrz\u0105dy podstawowe i specjalne. Mo\u017ce by\u0107 ADF, VOR. Radiostacja VHF firmy Narco Mk.12D lub Bendix\/King KX-155\/165. W 2012 roku, cena takiego radia \u0142\u0105czno\u015bci wynosi\u0142a 4\u00a0500 $.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PZL-110-Koliber:\"  >Dane T-T PZL-110 Koliber:<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,70 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 7,20 m. Wysoko\u015b\u0107 2,80 m. Powierzchnia no\u015bna 12,70 m2. Masa w\u0142asna 510 kg. Masa ca\u0142kowita 850 kg. Masa u\u017cyteczn\u0105 350 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 195 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 170 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 2,5 m\/s. Zasi\u0119g maksymalny 730 km. Pu\u0142ap 3 350 m. Rozbieg do startu 155 m. Dobieg przy l\u0105dowaniu 150 m. Samolot praktycznie na pok\u0142ad zabiera 3 osoby.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PZL-Koliber-150:\"  >Dane T-T PZL Koliber 150:<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,74 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 7,30 m. Wysoko\u015b\u0107 2,80 m. Powierzchnia no\u015bna 12,88 m2. Masa w\u0142asna 548 kg. Masa ca\u0142kowita 770-850 kg. Masa u\u017cyteczn\u0105 350 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 200 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 140 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 4,4 m\/s. Zasi\u0119g maksymalny 590 km. Pu\u0142ap 3 700 m. Rozbieg do startu 140-167 m. Dobieg przy l\u0105dowaniu 125-138 m. Samolot praktycznie na pok\u0142ad zabiera 4 osoby. Wyprodukowano \u0142\u0105cznie 90 egzemplarzy.<\/p>\n<h3 id=\"Zestawienie.\"  >Zestawienie.<\/h3>\n<p>Rallye 100 rejestracja F-BXMZ, marzec 1976 rok. Pierwszy samolot Rallye udost\u0119pniony do pr\u00f3b por\u00f3wnawczych na Lotnisku Ok\u0119cie. Silnik R-R Continental O-200A.<\/p>\n<p>Rallye 100 ST rejestracja SP-WGA \/ F-ODDF nr 2743, czerwiec 1976 rok. Samolot sprowadzony do Polski droga powietrzn\u0105 przez Polskiego pilota. Podczas tego lotu dosz\u0142o do niebezpiecznej sytuacji w Czechos\u0142owacji. Samolot by\u0142 pierwszym samolotem wzorcowym. Silnik R-R Continental O-200A.<\/p>\n<p>Rallye 100 ST rejestracja F-ODER \/ nr 2845, luty 1977 rok. Drugi samolot wzorcowy. Silnik R-R Continental O-200A.<\/p>\n<p>Rallye 100 ST rejestracja F-ODES \/ SP-WGC \/ nr 2855, luty 1977 rok. Trzeci samolot wzorcowy. Silnik R-R Continental O-200A. Zmontowany w Polsce i oblatany 18.04.1978r., z silnikiem PZL Franklin. Zosta\u0142 pokazany na Salonie Farnborough (4-7.09.1978 rok).<\/p>\n<p>Rallye 100 ST rejestracja F-ODEQ \/ 2856, luty 1977 rok. Czwarty samolot wzorcowy. Silnik R-R Continental O-200A.<\/p>\n<p>Pierwsza seria produkcyjna liczy\u0142a 36 egzemplarzy. Wsr\u00f3d nich by\u0142y samoloty SP-TKA, SP-TKC, SP-TKD, kt\u00f3re by\u0142y u\u017cytkowane w O\u015brodku Szkolenia Personelu Lotniczego w Rzeszowie.<\/p>\n<p>PZL-150 rejestracja 19005 \/ SP-ZKC \/ SP-PHA, 28.09.1988 rok. Prototyp PZL-150 rejestracja SP-PHA, przebudowany z PZL-110 SP-ZKC. Silnik Lycoming O-320.<\/p>\n<p>PZL-150. Pierwsza seria produkcyjna liczy\u0142a 22 egzemplarze, okres produkcji 1993-1995.<\/p>\n<p>PZL-150 A prototyp, rejestracja SP-WHB \/ 3930058, 5.06.1993 rok.<\/p>\n<p>PZL-150 A. Pierwsza seria produkcyjna liczy\u0142a 16 egzemplarze, okres produkcji 1993-1995.<\/p>\n<p>PZL-111 prototyp, 950001 \/ SP-PHI, 13.09.1995 rok. Silnik Lycoming O-540.<\/p>\n<p>PZL-160 A prototyp 4980078 \/ SP-PEB, 23.03.1998 rok. Silnik Lycoming O-320 D2A.<\/p>\n<p>PZL-160 A. Pierwsza seria produkcyjna. Zbudowano 11 egzemplarzy w okresie 1997-2004.<\/p>\n<p>PZL-112 prototyp, rejestracja 0001 \/ SP-PRG, 10.06.2000 rok. Silnik Lycoming O-325 L2C.<\/p>\n<p>Ostatni zbudowany seryjny Koliber PZL-160 A nr 4020089, 4.05.2004 rok. Wed\u0142ug numeracji fabrycznej zbudowano 89 samolot\u00f3w PZL Koliber. Nr 90 i 91 zosta\u0142y nieuko\u0144czone. W 2004 roku, masoneria sprzeda\u0142a zak\u0142ad PZL Ok\u0119cie. Zak\u0142ad zacz\u0105\u0142 funkcjonowa\u0107, jako producent cz\u0119\u015bci zamiennych dla koncernu Airbus oraz przegl\u0105d\u00f3w samolot\u00f3w transportowych CASA C-295. Linie produkcyjne samolot\u00f3w PZL-110 Koliber oraz PZL-106 Kruk (samolot rolniczy) zosta\u0142y zlikwidowane, wzorniki zniszczone, dokumentacja spalona.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pomimo permanentnego kryzysu tocz\u0105cego si\u0119 w PRL produkcja samolot\u00f3w PZL-110 Koliber sz\u0142a na prz\u00f3d. Samolot cieszy\u0142 si\u0119 du\u017cym uznaniem w Aeroklubach. R\u00f3wnie\u017c \u015bwiatowe trendy wskazywa\u0142y, \u017ce nadal b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0142 rynek samolot\u00f3w ma\u0142ych z niewielkimi, ekonomicznymi silnikami. Pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksportu samolot\u00f3w produkowanych w Polsce na rynek Zachodni. Dlatego w 1988 roku, grupa in\u017cynier\u00f3w z PZL Warszawa-Ok\u0119cie podj\u0119\u0142a prace nad unowocze\u015bnieniem konstrukcji samolotu PZL-110 Koliber. Wnikliwa analiza da\u0142a wytyczne dla dokonania szeregu istotnych zmian. Postanowiono wymieni\u0107 dotychczasowy silnik PZL-Franklin 4A-235-B31 o mocy 85,5 kW, na mocniejszy, importowany i sprawniejsze \u015bmig\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5347","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5347"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5556,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5347\/revisions\/5556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}