Cywilnym odpowiednikiem Bryzy-bis jest u\u017cywany od 2006 roku, przez Polsk\u0105 Stra\u017c Graniczn\u0105 samolot zbudowany na bazie M-28-05 Skytruck z trzeciej serii produkcyjnej nr 1 AJE 003-11. Samolot otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SN-60YG, a podczas dostarczania dla u\u017cytkownika samolot nosi\u0142 chwilowo rejestracj\u0119 SP-PDG.<\/p>\n PZL M-28-05 to wersja produkowana od 3 serii produkcyjnej. Zasadnicza r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy wersj\u0105 -02, a wersj\u0105 -05 to zupe\u0142nie nowe wyposa\u017cenie radiowo-nawigacyjne. Zastosowano w kokpicie wy\u015bwietlacze EFIS zamiast przyrz\u0105d\u00f3w analogowych. Zwi\u0119kszono zapas paliwa poprzez zabudow\u0119 kolejnych zbiornik\u00f3w w skrzyd\u0142ach. Samolot otrzyma\u0142 certyfikat na ud\u017awig frachtu 7 500 kg.<\/p>\n Z uwagi na szerokich zakres zada\u0144 jakie wykonuje samolot otrzyma\u0142 on bardzo bogate wyposa\u017cenie. Samolot ten wyposa\u017cono w radar ARS-400 M, zamontowany pod kad\u0142ubem samolotu, o zasi\u0119gu 220 km. Samolot wyposa\u017cono w g\u0142owic\u0119 FLIR Star Safire II, skaner morski IR\/UV, nowoczesne wyposa\u017cenie ratownicze i patrolowe oraz awionik\u0119 z \u017cyroskopem laserowym. System nawigacyjny oparty jest na \u017cyroskopie laserowym LCR-92. Samolot ma zamontowany na wysi\u0119gniku przyczepionym do pylonu podwozia, pod prawym skrzyd\u0142em, sterowany reflektor – szperacz. Samolot nie wykrywa jednak okr\u0119t\u00f3w podwodnych i ma sta\u0142e podwozie. Tylne otwierane drzwi pozwalaj\u0105 na zrzut tratwy ratunkowej. Nap\u0119d samolotu to dwa silniki PT 6 A-65 B i \u015bmig\u0142a Hartzell.<\/p>\n Ju\u017c w 2017 roku, Stra\u017c Graniczna rozpocz\u0119\u0142a proces pozyskiwania nowych statk\u00f3w powietrznych. Nale\u017ca\u0142o zast\u0105pi\u0107 wyeksploatowane statki powietrzne: cztery samoloty PZL-104MF Wilga 2000\u00a0i\u00a0cztery \u015bmig\u0142owce PZL-Kania. W 2018 roku, Komenda G\u0142\u00f3wna Stra\u017cy Granicznej, rozpisa\u0142a nieograniczony przetarg na dwa kolejne du\u017ce samoloty zbli\u017cone wielko\u015bci\u0105 do PZL M-28-05 Skytruck.<\/p>\n Zamawiaj\u0105cym by\u0142a Komenda G\u0142\u00f3wna Stra\u017cy Granicznej. Przedmiotem zam\u00f3wienia by\u0142a dostawa dw\u00f3ch fabrycznie nowych (wyprodukowanych nie wcze\u015bniej ni\u017c w 2018 roku), samolot\u00f3w z zabudowanym wyposa\u017ceniem dodatkowym na ka\u017cdym samolocie. Samoloty maj\u0105 by\u0107 przeznaczone do wykonywania przez lotnictwo Stra\u017cy Granicznej zada\u0144 nad obszarami morskimi. Oznacza to, \u017ce przedmiotem zam\u00f3wienia nie by\u0142y produkty standardowe.<\/p>\n Zamawiaj\u0105cy przedstawi\u0142 Specyfikacj\u0119 Istotnych Warunk\u00f3w Zam\u00f3wienia (SIWZ), kt\u00f3re dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie: danych T-T samolotu, wyposa\u017cenia specjalistycznego, szkolenia za\u0142\u00f3g, serwisowania, warunk\u00f3w gwaranacji. Okre\u015blono, \u017ce samolot ma by\u0107 nap\u0119dzany dwoma silnikami turbo\u015bmig\u0142owymi. Pu\u0142ap operacyjny minimum 20 000 ft. Czas lotu 5,5 godziny + 0,5 godziny rezerwy. Rozbieg maksymalny 950 m. Dobieg maksymalne 900 m. Maksymalna masa startowa MTOW w zakresie od 6000 do 7600 kg. Moc silnik\u00f3w w zakresie od 770 do 1200 SHP (koni mechanicznych mierzona na wale). Wszystkie podzespo\u0142y mia\u0142y by\u0107 wyprodukowane nie wcze\u015bniej ni\u017c w 2018 roku.<\/p>\n W wyniku przetargu wybrano dwa samoloty PZL M-28-05 Skytruck. Jednak przetarg zosta\u0142 zaskar\u017cony i dokonano powt\u00f3rnego przegl\u0105du ofert. W jego wyniku wybrano samoloty LET L-410\u00a0UVP E-20, kt\u00f3re wyprodukowano i wprowadzenie do s\u0142u\u017cby w Stra\u017cy Granicznej. W dniu 6\u00a0listopada 2020 roku, sp\u00f3\u0142ka JB Investments poinformowa\u0142a, \u017ce\u00a0wsp\u00f3lnie ze\u00a0Stra\u017c\u0105 Graniczn\u0105 (SG) w\u00a0porcie lotniczym Gda\u0144sk-R\u0119biechowo zako\u0144czono odbiory techniczne dw\u00f3ch samolot\u00f3w patrolowo-rozpoznawczych LET Aircraft Industries typu L 410\u00a0UVP E-20, kt\u00f3re przylecia\u0142y z\u00a0Czech do\u00a0Polski 15\u00a0pa\u017adziernika 2020 roku. Samoloty otrzyma\u0142y rejestracj\u0119 SP-VST oraz SP-VSU.<\/p>\n W grudniu 2021 roku, samoloty rozpocze\u0142y s\u0142u\u017cb\u0119. Samoloty zosta\u0142y skierowany do ochrony granicy Polska – Bia\u0142oru\u015b na kt\u00f3rej wci\u0105\u017c trwa\u0142 atak nielegalnych imigrant\u00f3w sprowadzanych przez re\u017cim Bia\u0142oruski. Od dnia 24 lutego 2022 roku, zadania za\u0142\u00f3g samolot\u00f3w rozszerzono na granice Polska – Ukraina, z powodu ataku wojsk moskiewskich na Ukrain\u0119.<\/p>\n Samolot produkowany jest seryjnie w WSK PZL-Mielec. Jest to samolot komunikacyjny do przewozu pasa\u017cer\u00f3w i towaru, w skrajnych warunkach klimatycznych. Posiada w\u0142a\u015bciwo\u015bci SLOT ( kr\u00f3tki start i l\u0105dowanie ). Dwusilnikowy turbo\u015bmig\u0142owy g\u00f3rnop\u0142at zastrza\u0142owy, o konstrukcji metalowej.<\/p>\n Skrzyd\u0142a s\u0105 klasyczne dwud\u017awigarowe. Podzielone s\u0105 technologicznie na trzy cz\u0119\u015bci. Centrop\u0142at i zewn\u0119trzne cz\u0119\u015bci s\u0105 doczepiane. Obrys cz\u0119\u015bci \u015brodkowej jest prostok\u0105tny, a cz\u0119\u015bci zewn\u0119trznych trapezowy. Konstrukcja p\u0142ata typu kesonowego. Keson utworzony jest przez d\u017awigary, \u017cebra i pokrycie pracuj\u0105ce. Kesony zar\u00f3wno wewn\u0119trzny jak i w cz\u0119\u015bciach doczepianych stanowi\u0105 integralne zbiorniki paliwa. Cz\u0119\u015bci zewn\u0119trzne maj\u0105 bogat\u0105 mechanizacj\u0119. Na kraw\u0119dzi natarcia umieszczono dwusekcyjne skrzela. Na g\u00f3rnej powierzchni dwusekcyjne przerywacze ( sloty ). Na kraw\u0119dzi sp\u0142ywu zamontowano klapy i lotki. Lewa lotka ma klapk\u0119 wywa\u017caj\u0105c\u0105. Na tym nie koniec. Do centrop\u0142ata przymocowano dwie klapy, lew\u0105 i praw\u0105 i przerywacze ( sloty ). Wszystkie klapy typu dwuszczelinowego. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 p\u0142ata wynosi 22,073 m, a najwi\u0119ksza ci\u0119ciwa wynosi 1,886 m.<\/p>\n Kad\u0142ub konstrukcji metalowej sk\u0142ada si\u0119 z no\u015bnego pokrycia, pod\u0142u\u017cnic, belek i wr\u0119g. Integralnymi cz\u0119\u015bciami konstrukcji s\u0105 obramowania wziernik\u00f3w i okien kabiny za\u0142ogi. Pod wzgl\u0119dem technologicznym kad\u0142ub podzielony jest na trzy cz\u0119\u015bci. Do \u015brodkowej cz\u0119\u015bci, do dw\u00f3ch wr\u0119g, w g\u00f3rnej strefie przymocowany jest centrop\u0142at. Z kolei do dolnej cz\u0119\u015bci przymocowano szcz\u0105tkowy p\u0142at, a do jego ko\u0144c\u00f3w golenie podwozia g\u0142\u00f3wnego i zestrza\u0142y skrzyde\u0142 g\u0142\u00f3wnych. Pod\u0142oga kabiny \u0142adunkowej przystosowano do zwi\u0119kszonych nacisk\u00f3w. W tyle kad\u0142uba umieszczono drzwi \u0142adunkowe i schodki. Dwuskrzyd\u0142owe drzwi tylne otwierane s\u0105 do \u015brodka. \u0141adownia ma wymiary 5,26m x 1,74m x 1,72m. W wersji pasa\u017cerskiej mie\u015bci 19 foteli w uk\u0142adzie 1 + 2 z rozstawem co 0,72 m. Przej\u015bcie ma szeroko\u015b\u0107 0,354 m. W tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, do dw\u00f3ch wr\u0119g, przymocowana jest konstrukcja usterzenia poziomego.<\/p>\n Usterzenie w uk\u0142adzie litery \u201eH\u201d, o stosunkowo du\u017cej powierzchni. Ta du\u017ca powierzchnia zapewnia doskona\u0142\u0105 sterowno\u015b\u0107 na ma\u0142ych i du\u017cych pr\u0119dko\u015bciach. Usterzenie poziome konstrukcyjnie jest jednocz\u0119\u015bciowe, dwud\u017awigarowe, mocowane czterema okuciami do wr\u0119g kad\u0142uba. Wyposa\u017cono je w dwucz\u0119\u015bciowy ster wysoko\u015bci z klapkami wywa\u017caj\u0105cymi. Usterzenie pionowe zdwojone z podzia\u0142em na ster i stateczniki. Konstrukcyjnie jednod\u017awigarowe. Ka\u017cdy ster ma klapk\u0119 wywa\u017caj\u0105c\u0105.<\/p>\n Przyj\u0119ty uk\u0142ad podwozia samolotu pozwala na u\u017cytkowanie go na ma\u0142ych lotniskach i l\u0105dowiskach, o nawierzchni grz\u0105skiej, za\u015bnie\u017conej, pokrytej \u017cwirem lub piaskiem. Samolot wyposa\u017cono w sta\u0142e podwozie z ko\u0142em przednim. Wszystkie ko\u0142a pojedyncze. Opony niskoci\u015bnieniowe. Gole\u0144 podwozia przedniego przymocowana jest do dw\u00f3ch belek pod\u0142ogowych. Przednie ko\u0142o sterowane hydraulicznie w lewo-prawo 50 stopni, niehamowane. Po oderwaniu od ziemi przednie ko\u0142o automatycznie ustawia si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu neutralnym, stawiaj\u0105cym minimalny op\u00f3r. Rozmiar k\u00f3\u0142 595 x 320 mm. Golenia podwozia g\u0142\u00f3wnego mocowane s\u0105 do szcz\u0105tkowych p\u0142at\u00f3w, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 dostateczny jego rozstaw. Rozmiar k\u00f3\u0142 720 x 320 mm. Rozstaw podwozia g\u0142\u00f3wnego wynosi 3,405 m, a baza podwozia 4,40 m. Uk\u0142ad hamowania k\u00f3\u0142 podwozia g\u0142\u00f3wnego hydrauliczny z systemem antypo\u015blizgowy ( ABS ). Mo\u017cliwe jest hamowanie ka\u017cdego ko\u0142a osobno.<\/p>\n Aby uzyska\u0107 wej\u015bcie samolotu na zachodnie rynki nale\u017ca\u0142o zastosowa\u0107 inne silniki. Wyb\u00f3r pad\u0142 na firm\u0119 Pratt-Whitney z Kanady. Z t\u0105 firm\u0105 \u0142\u0105czy\u0142a Polsk\u0119 wieloletnia wsp\u00f3\u0142praca. Zastosowano silnik oznaczony PT6A-65B. Silniki maj\u0105 moc 2 x 809 kW, a nominaln\u0105 2 x 736 kW. Dla silnik\u00f3w s\u0105 dedykowane 5-\u0142opatowe \u015bmig\u0142a HC-B5MP firmy Hartzell. Pierwszy lot z tymi silnikami samolot PZL M-28 wykona\u0142 w 1993 roku.<\/p>\n Samolot jest przystosowany do sterowania przez dw\u00f3ch pilot\u00f3w. Pocz\u0105tkowo by\u0142 typowo mechaniczny. Uk\u0142ad sterowania w 80-latach przeszed\u0142 pewn\u0105 ewolucj\u0119. Ostatecznie uk\u0142ad sterowania zapewnia przy wychyleniu klap automatyczne wychylenie lotek, o k\u0105t proporcjonalny do k\u0105ta wypuszczenia klap. O po\u0142o\u017ceniu klap informuje wska\u017anik umieszczony w kabinie pilot\u00f3w. Ster kierunku, ster wysoko\u015bci, lewa lotka posiadaj\u0105 klapki wywa\u017caj\u0105ce sterowane elektrycznie. Sterowanie przerywaczami jest hydrauliczne. Sterowanie klapami jest za pomoc\u0105 d\u017awignika hydraulicznego poprzez uk\u0142ad mechaniczny.<\/p>\n Samolot otrzyma\u0142 uk\u0142ad zapewniaj\u0105cy redukcj\u0119 asymetrii ci\u0105gu w przypadku defektu jednego z silnik\u00f3w. W\u00f3wczas automatyczne po stronie pracuj\u0105cego silnika wychylane s\u0105 przerywacze.<\/p>\n Instalacja hydrauliczna\u00a0– Zapewnia poruszanie ko\u0142em przednim, hamuje ko\u0142ami podwozia g\u0142\u00f3wnego, otwiera i zamyka klapy, otwiera przerywacze. Ci\u015bnienie robocze w instalacji wynosi 14,7 MPa.<\/p>\n Instalacja elektryczna – Zasilanie elektryczne pr\u0105dem zmiennym tr\u00f3jfazowym o naci\u0119ciu 200\/115 V zapewniaj\u0105 dwie pr\u0105dnice. Zasilanie pr\u0105dem zmiennym tr\u00f3jfazowym o napi\u0119ciu 36 V zapewniaj\u0105 dwie pr\u0105dnice awaryjne.\u00a0Awaryjne i rozruchowe \u017ar\u00f3d\u0142o zasilania to dwa akumulatory kadmowo-niklowe o pojemno\u015bci 25 Ah i napi\u0119ciu 27 V.<\/p>\n Instalacja przeciwoblodzeniowa jest bardzo rozbudowana. Uruchamia si\u0119 automatycznie poprzez czujniki lub r\u0119cznie. Gor\u0105ce powietrze ze spr\u0119\u017carki silnik\u00f3w s\u0142u\u017cy do odladzania slot\u00f3w, kraw\u0119dzi natarcia centrop\u0142ata, usterzenia, chwytu powietrza ch\u0142odnicy oleju i chwytu powietrza klimatyzacji. Instalacja przeciwoblodzeniowa silnik\u00f3w ogrzewa wloty powietrza do silnik\u00f3w oraz rozruszniki silnik\u00f3w. Wloty powietrza b\u0119d\u0105ce \u015bcianami zbiornik\u00f3w oleju s\u0105 ogrzewane gor\u0105cym olejem instalacji olejowej. Elektrycznie usuwane jest oblodzenie: \u0142opat i ko\u0142pak\u00f3w \u015bmigie\u0142 i szyby kabiny za\u0142ogi.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 22,06 m (72,4\u00a0ft). D\u0142ugo\u015b\u0107 13,10 m (43 ft). Wysoko\u015b\u0107 4,90 m (16 ft). Masa w\u0142asna 4 090 kg. Masa w\u0142asna wersja ratunkowa (SAR) 5 415\u00a0kg. Masa max 7 500 kg. Masa \u0142adunku 2 300 kg + 300 kg w baga\u017cniku. Paliwo 1\u00a0766 kg (2\u00a0280 litr\u00f3w). Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 365 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max VMO 355 km\/h (192 KTS). Przelotowa 330 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna bezpieczna 160\u00a0km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 patrolowania dla wersji ratowniczej (SAR) 165 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 135 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przeci\u0105gni\u0119cia 120\u00a0km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 9 – 11 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 2\u00a0360 ft\/minut\u0119. Zasi\u0119g max 1\u00a0420 \u2013 1 500 km na wysoko\u015bci przelotowej 3\u00a0000 m z zapasem na 45 minut lotu. Zasi\u0119g z \u0142adunkiem max 1 000 km. Czas loty 4 godziny 50 minut + rezerwa. Pu\u0142ap 6\u00a0200 m (z maskami tlenowymi). Rozbieg 325 m (1\u00a0065 ft). Rozbieg wersja ratownicza (SAR) 440 m. Dobieg 560 m. Dobieg wersji ratowniczej (SAR) 330 m. Silniki PT 6 A-65 B o mocy 2 x 809 kW (2 x 1\u00a0100 kM).<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 2005 roku, Polska Stra\u017c Graniczna zam\u00f3wi\u0142a samolot patrolowy bazuj\u0105cy na p\u0142atowcu M-28-05 z trzeciej serii produkcyjnej nr AJE 003-11. Samolot otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SN-60YG. Chwilowo przy dostarczaniu samolotu u\u017cytkownikowi mia\u0142 on rejestracj\u0119 SP-PDG. Maszyn\u0119 wyposa\u017cono w radar ARS-400M o zasi\u0119gu 220 km, g\u0142owic\u0119 FLIR, skaner morski IR\/UV, wyposa\u017cenie ratownicze i patrolowe oraz awionik\u0119 z \u017cyroskopem laserowym. Nap\u0119d s\u0105 dwa silniki PT 6 A-65 B, kt\u00f3re poruszaj\u0105 \u015bmig\u0142a Hartzell.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5337","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5337"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5621,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5337\/revisions\/5621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}PZL M-28-05 Skytruck SN-60YG Stra\u017cy Granicznej.<\/h3>\n
Kolejny przetarg. 2018 rok.<\/h3>\n
Konstrukcja PZL M-28.<\/h3>\n
Silniki PT6A-65B.<\/h3>\n
Uk\u0142ad sterowania i instalacje.<\/h3>\n
Dane T-T M-28 B\/PT. 1993 rok:<\/h3>\n