{"id":5336,"date":"2024-01-01T01:00:00","date_gmt":"2024-01-01T01:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/pzl-m-28-bryza-skytruck-1984r\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:13","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:13","slug":"pzl-m-28-bryza-skytruck-1984r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5336&lang=pl","title":{"rendered":"PZL M-28 Bryza Skytruck. 1984r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 8.06.2018r.
270b Rozdzia\u0142 22.07.1984r.<\/span><\/strong>
PZL Mielec<\/span> M-28\u00a0<\/strong>
Polska<\/strong><\/span>
Historia<\/strong>
Samolot transportowy, wielozadaniowy i wysoko wyspecjalizowany.<\/strong><\/p>\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

M-28 SP-DDA 2007 roku. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

<\/span><\/p>\n

M-28 nb 0810 2011 roku. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

<\/span><\/p>\n

M-28 nb 0810 2011 roku. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

<\/span><\/p>\n

M-28 nb 0211 2015 roku. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

<\/span><\/p>\n

M-28 nb 0211 2015 roku. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

<\/span><\/p>\n

M-28 nb 0204 2017 roku. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/span><\/p>\n

Historia M-28<\/strong><\/span><\/p>\n

Wojsko Polskie od 1986 roku kupowa\u0142o samoloty PZL An-28 i ich wersje rozwojowe PZL M-28. W PZL Mielec powsta\u0142 projekt maj\u0105cy na celu dostosowanie maszyny M-28 dla potrzeb Wojska Polskiego. Projekt otrzyma\u0142 kryptonim Bryza i zak\u0142ada\u0142 powstanie dw\u00f3ch wersji: transportowo-desantowej PZL An-28 TD Bryza-TD i patrolowej An-28 B1R Bryza-1R. P\u00f3\u017aniej powsta\u0142y inne wersje przeznaczone dla Wojska Polskiego. Do 2007 roku zakupiono 28 maszyn.\u00a0<\/span><\/p>\n

W grudniu 2008 roku zam\u00f3wiono kolejne 8 maszyn M-28 B\/PT Bryza. Samoloty s\u0105 u\u017cywane w 13. ELTr (Balice), 14. ELTr (Powidz), 1. Bazie Lotnictwa Transportowego (Ok\u0119cie), Marynarce Wojennej (Siemirowice, Babie Do\u0142y), Szkole Orl\u0105t w D\u0119blinie i Rdaomiu oraz w Stra\u017cy Granicznej. Wyst\u0119puj\u0105 one w r\u00f3\u017cnych wersjach i odmianach. Pocz\u0105wszy od zwyk\u0142ych transportowc\u00f3w, a na wysoko wyspecjalizowanych maszynach sko\u0144czywszy.\u00a0<\/span><\/p>\n

Po rozpadzie CCCP i ca\u0142kowitym za\u0142amaniu tamtejszego rynku, zak\u0142ad WSK PZL Mielec zacz\u0105\u0142 poszukiwa\u0107 nowych rynk\u00f3w zbytu. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces trzeba by\u0142o samolot wyposa\u017cy\u0107 w inn\u0105 awionik\u0119 i inne silniki. Nale\u017ca\u0142o tak\u017ce przeprowadzi\u0107 modyfikacj\u0119 p\u0142atowca, aby podzespo\u0142y do tej pory dostarczane z pa\u0144stwa moskiewskiego zast\u0105pi\u0107 produkowanymi w kraju. Od 1984 roku do 2010 roku, Polscy konstruktorzy i in\u017cynierowie wprowadzili blisko 25\u00a0000 modyfikacji samolotu. \u00a0<\/span><\/p>\n

W efekcie powsta\u0142y dwie ga\u0142\u0119zie rozwojowe by\u0142ego samolotu An-28. S\u0105 to PZL M-28 Skytruck, samolot komercyjny na rynki zagraniczne oraz PZL M-28 B Bryza dla Wojska Polskiego.\u00a0<\/span><\/p>\n

Samolot M-28 Skytruck pocz\u0105tkowo by\u0142 rozwijany pod nazw\u0105 An-28 PT Piryt. Poniewa\u017c nazwa ta, ze wzgl\u0119d\u00f3w marketingowych by\u0142a fatalna, ostatecznie przyj\u0119to nazw\u0119 PZL M-28 Skytruck.<\/p>\n

Oblot zmodyfikowanego samolotu, kt\u00f3ry oznaczono PZL M-28 wykonano w dniu 24 lipca 1993 roku.<\/p>\n

Podstawow\u0105 zmian\u0105 by\u0142o zastosowanie silnik\u00f3w turbo\u015bmig\u0142owych Pratt & Whitney Canada PT6A-65B.<\/p>\n

W 1994 roku rozpocz\u0119to promocj\u0119 samolotu PZL M-28 Skytruck za Wielk\u0105 Wod\u0105. W tym celu maszyna pokona\u0142a Ocean Atlantycki. PZL M-28 Skytruck by\u0142 drugim Polskim samolotem, po RWD-5, kt\u00f3ry przelecia\u0142 z Europy do Ameryki. Samolot testowano tak\u017ce w warunkach wysokog\u00f3rskich.\u00a0 <\/span>Uzyskane wyniki sk\u0142oni\u0142y konstruktor\u00f3w do zwi\u0119kszenia maksymalnego ud\u017awigu maszyny z 1\u00a0750 kg do 2\u00a0300 kg. Samolot certyfikowano wed\u0142ug wymaga\u0144 FAR-23.<\/p>\n

C-145 A<\/span><\/strong><\/p>\n

W 2003 roku zawarto umow\u0119 na pozyskanie dla Polskich Si\u0142 Powietrznych wielozadaniowych samolot\u00f3w bojowych Lockheed Martin F-16. Umowie towarzyszy\u0142 offset. Jednym z jego punkt\u00f3w by\u0142a sprzeda\u017c na terenie USA 100 samolot\u00f3w PZL M-28. W trakcie r\u00f3\u017cnych rozm\u00f3w i ustale\u0144 liczba ta by\u0142a systematycznie zmniejszana, aby ostatecznie zako\u0144czy\u0107 si\u0119 na 16 maszynach. Samoloty M-28 Skytruck trafi\u0142y do jednostek USA w latach 2009-2013. Samoloty zosta\u0142y przyj\u0119te przez Si\u0142y Operacji Specjalnych Lotnictwa USA (AFSOC Air Force Special Operations Command \u2013 Dow\u00f3dztwo Operacji Specjalnych Lotnictwa Wojskowego). Samoloty PZL M-28 w USA otrzyma\u0142y oznaczenie C-145 A.\u00a0<\/span><\/p>\n

Samoloty C-145 A (PZL M-28) by\u0142y u\u017cywane przez wojska USA w Iraku i Afganistanie. Wykorzystywano je podczas misji specjalnych oraz do szkolenia skoczk\u00f3w spadochronowych tamtejszych wojsk.\u00a0<\/span><\/p>\n

W Afganistanie w dniu 18 grudniu 2011 roku, podczas podchodzenia do l\u0105dowania, na bardzo trudnym l\u0105dowisku i w z\u0142ych warunkach pogodowych samolot skapotowa\u0142, zosta\u0142 uszkodzony i spisany ze stanu. Na pok\u0142adzie by\u0142 7 os\u00f3b. Nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n

W 2015 roku wojsko USA og\u0142osi\u0142o, \u017ce wycofuje ze s\u0142u\u017cby 10 samolot\u00f3w C-145 A i przekazuje je do magazyn\u00f3w. Maszyny trafi\u0142y na sk\u0142adowisko Davis-Monthan w stanie Arizona w okresie maja i sierpnia 2015 roku. W jednostce USAF pozosta\u0142o jedynie 5 maszyn M-28 Skytruck.\u00a0Podobne ci\u0119cia nast\u0105pi\u0142y w armii USA w stosunku do w\u0142oskich samolot\u00f3w Alenia C-27J Spartan. Ci\u0119cia te nie by\u0142y zwi\u0105zane ze wadami samolot\u00f3w, tylko z powodu wycofania wojsk USA z Iraku i Afganistanu. Prawdopodobnie USAF wycofaj\u0105 z u\u017cytkowania wszystkie samoloty C-145 A do 2020 roku.<\/p>\n

W 2018 roku armia USA przekaza\u0142a dwa samoloty C-145 A, pochodz\u0105cych ze stan\u00f3w magazynowych do armii Estonii.<\/p>\n

Dwa samoloty C-145 A s\u0105 tak\u017ce u\u017cywane przez policj\u0119 stanu Arizona.\u00a0<\/span><\/p>\n

PZL M-28 dla Germani<\/span><\/strong><\/p>\n

W listopadzie 2017 roku dwa samoloty PZL M-28-05 zosta\u0142y wyleasingowane przez wojska germa\u0144skie, celem szkolenia spadochronowego. W wersji dla klienta germa\u0144skiego samolot jest wyposa\u017cony w system ratowania skoczk\u00f3w PJRS (Parachute Jump Rescue System). Mechanizm ten zapewnia asekuracj\u0119 przy skokach z wymuszonym otwarciem spadochronu. W przypadku, gdy nie nast\u0105pi automatyczne wyzwolenie spadochronu skoczek zawi\u015bnie na linie za samolotem. System PJRS pozwala nast\u0119pnie wci\u0105gn\u0105\u0107 skoczka na pok\u0142ad samolotu. Wykorzystanie tego systemu doskonale uzupe\u0142nia podstawow\u0105 funkcjonalno\u015b\u0107 samolotu M-28, jak\u0105 s\u0105 tylne drzwi za\u0142adunkowe.\u00a0<\/span><\/p>\n

WSK PZL Mielec na sprzeda\u017c\u00a0<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Zak\u0142ady PZL Mielec, per\u0142a Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego, w wyniku systematycznego likwidowania pa\u0144stwa Polskiego przez lewactwo i masoneri\u0119, zosta\u0142y wystawione na sprzeda\u017c. Jedyn\u0105 firm\u0105 zainteresowan\u0105 zakupem zak\u0142adu PZL Mielec by\u0142a Yankeska firma Sikorsky Aircraft Corporation, kt\u00f3ra nale\u017cy do koncernu United Technologies Corporation. Przedstawiciele firmy Sikorsky zauwa\u017cyli, i\u017c kad\u0142ub samolotu M-28 odpowiada wielko\u015bci\u0105 kad\u0142ubowi \u015bmig\u0142owca Black Hawk.\u00a0<\/p>\n

W dniu 16 marca 2007 roku wytw\u00f3rnia Sikorsky Aircraft Corporation naby\u0142a 100 % udzia\u0142\u00f3w sp\u00f3\u0142ki PZL Mielec od Rz\u0105du Polskiego z zamiarem rozpocz\u0119cia produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Przede wszystkim kad\u0142ub\u00f3w maszyn Black Hawk, a w dalszej kolejno\u015bci ca\u0142ych \u015bmig\u0142owc\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie firma Sikorsky zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do zachowania potencja\u0142u produkcji samolot\u00f3w M-28, M-26 i M-18. Za zak\u0142ad PZL Mielec zap\u0142acono kwot\u0119 66 000 000 z\u0142otych, plus 36 677 527,91 z\u0142otych d\u0142ugu firmy PZL Mielec wobec Agencji Rozwoju Przemys\u0142u. Sikorsky zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 tak\u017ce do poczynienia kolejnych inwestycji w wysoko\u015bci oko\u0142o 45 000 000 dolar\u00f3w USA w kolejnych 4 latach. Z tego 26 000 000 dolar\u00f3w w \u015brodki trwa\u0142e.\u00a0W rzeczywisto\u015bci z Polskiej firmy PZL Mielec nie pozosta\u0142o nawet logo.<\/p>\n

Dodatkowo wyprostowano kwestie prawne zwi\u0105zane z samolotami M-28. Chodzi o firm\u0119 Skytruck LLC, kt\u00f3ra w ramach umowy offsetowej przy zakupie F-16 Jastrz\u0105b, mia\u0142a si\u0119 zaj\u0105\u0107 sprzeda\u017c\u0105 samolot\u00f3w PZL M-28 na rynku P\u00f3\u0142nocno Ameryka\u0144skim. Firma Skytruck LLC w rzeczywisto\u015bci nie wywi\u0105zywa\u0142a si\u0119 z zadania i zablokowa\u0142a promocj\u0119 samolotu M-28 w tamtym rejonie.<\/p>\n

W ci\u0105gu czterech lat fabryka w Mielcu zmieni\u0142a si\u0119 bardzo. Pozostawiono tylko cz\u0119\u015b\u0107 hal z dawnego zak\u0142adu, kt\u00f3re wyremontowano i wyposa\u017cono w nowy park maszynowy. Teren ogrodzono, a pozosta\u0142e przyleg\u0142e obiekty sprzedano. Zak\u0142ad nastawiono na produkcj\u0119 \u015bmig\u0142owc\u00f3w Black Hawk, przy zachowaniu zdolno\u015bci budowy samolot\u00f3w M-28, M-18 Dromader. Z oferty znikn\u0105\u0142 samolot M-26 Iskierka. W tym czasie zak\u0142ad nie przerwa\u0142 realizacji zam\u00f3wie\u0144 na samoloty PZL M-28.\u00a0<\/span><\/p>\n

W grudniu 2008 roku Ministerstwo Obrony Narodowej Rzeczypospolitej zam\u00f3wi\u0142o w PZL Mielec 12 samolot\u00f3w M-28 B\/PT Bryza. Warto\u015b\u0107 kontraktu, obejmuj\u0105cego opr\u00f3cz dostaw bogato wyposa\u017conych samolot\u00f3w r\u00f3wnie\u017c zakup symulatora, pakietu cz\u0119\u015bci zamiennych, urz\u0105dze\u0144 kontrolno-pomiarowych i szkolenie za\u0142\u00f3g, wynios\u0142a 635 mln z\u0142. Kokpit wykonano w pe\u0142nej wersji Glass Cockpit. Ostatni samolot zosta\u0142 dostarczony w 2013 roku. Decyzja o zakupie kolejnych PZL M-28 narazi\u0142a MON na fal\u0119 krytyki i zarzut\u00f3w. Jednak wojskowa prokuratura odm\u00f3wi\u0142a zaj\u0119cia si\u0119 spraw\u0105 kontraktu, nie znajduj\u0105c znamion przest\u0119pstwa b\u0105d\u017a dzia\u0142ania na szkod\u0119 interesu pa\u0144stwa. Ostatecznie liczb\u0119 zam\u00f3wionych samolot\u00f3w zmniejszono do 8 sztuk za kwot\u0119 oko\u0142o 500 milion\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n

W 2012 roku firma usankcjonowa\u0142a produkcj\u0119 w Mielcu czterech podstawowych wyrob\u00f3w gotowych:\u00a0<\/span><\/p>\n

S-70i Black Hawk \u2013 \u015bredni wielozadaniowy \u015bmig\u0142owiec transportowy (produkcja kabin i ca\u0142ych \u015bmig\u0142owc\u00f3w). Zak\u0142ad produkuje tak\u017ce segmenty kabinowe struktury \u015bmig\u0142owca UH-60 M Black Hawk.\u00a0\u015amig\u0142owiec S-70i Black Hawk jest sztandarowym wyrobem w Mielcu.<\/p>\n

PZL M-18 Dromader \u2013 samolot rolniczy i ga\u015bniczy. Jednosilnikowy samolot stosowany w agrolotnictwie i do gaszenia po\u017car\u00f3w lub kompleksowej ochrony las\u00f3w.<\/p>\n

PZL M-28 Skytruck – samolot wielozadaniowy, dwusilnikowy, turbo\u015bmig\u0142owy, klasy STOL (kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania), przeznaczony do wykonywania zada\u0144 lokalnego transportu pasa\u017cerskiego i cargo, zrzutu skoczk\u00f3w spadochronowych, ewakuacji medycznej, patrolu i rozpoznania morskiego oraz poszukiwa\u0144 i ratownictwa.
PZL M-28 B Bryza \u2013 samolot wielozadaniowy, odmiana wojskowa modelu M-28, przeznaczona do wykonywania zada\u0144 specjalnych (zale\u017cnie od zabudowanych system\u00f3w). M-28 jest budowany, jako samolot wielozadaniowy oraz maszyna wysokospecjalistyczna.\u00a0<\/span><\/p>\n

PZL Mielec M-28<\/span><\/strong><\/p>\n

Samolot M-28 jest doj\u015b\u0107 specyficzn\u0105 konstrukcj\u0105, o unikalnych cechach. STOL, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Samolot maj\u0105c sta\u0142e, wysoko wytrzyma\u0142e podwozie doskonale nadaje si\u0119 na lotniska i l\u0105dowiska z nieutwardzonymi drogami startowymi (RWY). Maszyna dysponuje zespo\u0142em nap\u0119dowym dwusilnikowym, co czyni j\u0105 bezpieczn\u0105. W dodatku ma maksymalny ud\u017awig \u0142adunku si\u0119gaj\u0105cy 2\u00a0500 kg. Plusami maszyny s\u0105: w\u0142asno\u015bci STOL, doskona\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci lotne na ma\u0142ych pr\u0119dko\u015bciach, wysoki ud\u017awig frachtu, u\u017cytkowanie z teren\u00f3w przygodnych, tylna rampa za\u0142adunkowa, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany konfiguracji \u0142adowni, niski koszt eksploatacji, doskona\u0142e silniki PT6. Samolot PZL M-28 posiada certyfikat typu EASA nr EASA.A.058, Yankeski (FAA) nr A56CE, indonezyjski nr A054, tajwa\u0144ski (CAA), nepalski (CAAN), brazylijski (ANAC) oraz indyjski.\u00a0<\/span><\/p>\n

Zarzutem wobec samolotu jest niezbyt wielka \u0142adowania oraz brak kabiny ci\u015bnieniowej. To powoduje, \u017ce PZL M-28 jest statkiem powietrznym niszowym. Niemniej jednak, co jaki\u015b czas klienci potrzebuj\u0105 w\u0142a\u015bnie takiej maszyny. M-28 praktycznie na rynku nowych samolot\u00f3w nie ma konkurencji. Najgro\u017aniejszy konkurent De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter po przerwie trwaj\u0105cej od 1988 roku, znowu od 2006 roku jest w ofercie produkcyjnej, tym razem firmy Viking. Inne konstrukcje ewoluowa\u0142y w wi\u0119ksze maszyny.<\/p>\n

Mieleckie samoloty M-28 u\u017cytkowane s\u0105 w kraju i za granic\u0105. Wiele maszyn dostarczono do CCCP (oko\u0142o 180 sztuk), a po jego rozpadzie samoloty An-28 znalaz\u0142y si\u0119 w barwach ukrai\u0144skich, kirgiskich, kazachskich, mo\u0142dawskich, \u0142otewskich, tad\u017cyckich, gruzi\u0144skich, arme\u0144skich i oczywi\u015bcie pa\u0144stwa moskiewskiego. Samoloty M-28 sprzedano do takich kraj\u00f3w jak: Wenezuela (oko\u0142o 50 sztuk), W\u0119gry, Madagaskar, Gwinea, Tanzania, Nepal (oko\u0142o 22 sztuk), Indonezja, Wietnam (oko\u0142o 10 sztuk), Panama. Opr\u00f3cz wojska, policji, gwardii narodowej, stra\u017cy granicznej, samoloty M-28 kupowa\u0142y tak\u017ce firmy i osoby prywatne.\u00a0<\/span><\/p>\n

W 2017 roku samolot PZL M-28 wykona\u0142 lot reklamowy po Ameryce Po\u0142udniowej i Karaibach. Samolot wystartowa\u0142 na misj\u0119 handlow\u0105 w lutym 2017 roku, kt\u00f3ra trwa\u0142a trzy miesi\u0105ce. Ekipa turne sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z pi\u0119ciu pilot\u00f3w, czterech mechanik\u00f3w i jednego koordynatora lotu. Powietrzne i naziemne pokazy, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem start\u00f3w z kr\u00f3tkich i s\u0142abo wyposa\u017conych pas\u00f3w, oraz potencja\u0142u do szybkiej rekonfiguracji, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w po\u0142owie marca na Trynidadzie i Tobago. Nast\u0119pnie samolot odwiedzi\u0142 Brazyli\u0119, Argentyn\u0119, Ekwador, Kolumbi\u0119, Panam\u0119 i Meksyk. Samolot w Rio de Janeiro bra\u0142 dzia\u0142 w dniach 4-7 kwietnia w targach LAAD Defence and Security Exhibition, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119, co dwa lata. Maszyna w 12 miejscach na terenie Karaib\u00f3w i Ameryki \u0141aci\u0144skiej odby\u0142a loty pokazowe. Efektem by\u0142o zebranie ponad 20 ofert od potencjalnych nabywc\u00f3w. Jak podkre\u015bli\u0142 prezes firmy PZL Mielec Janusz Zakr\u0119cki, wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowych ofert kupna dotyczy przewozu samolotem zar\u00f3wno pasa\u017cer\u00f3w, jak i towar\u00f3w na nieprzygotowane l\u0105dowiska, w tym w miejsca po\u0142o\u017cone wysoko nad poziomem morza. Ponad po\u0142owa zapyta\u0144 ofertowych dotycz\u0105cych M-28 pochodzi od przewo\u017anik\u00f3w prywatnych i regionalnych, w tym s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych, takich jak policja. Pozosta\u0142e przypadki to wojsko.<\/p>\n

Zak\u0142ad PZL Mielec zbli\u017ca si\u0119 do liczby zbudowanych 300 samolot\u00f3w An-28 \/ M-28, w tym oko\u0142o 120 M-28. Z zastrze\u017ceniem, \u017ce niekt\u00f3re egzemplarze by\u0142y gruntownie przebudowywane. W firmie w Mielcu pracuje oko\u0142o 1 700 os\u00f3b.<\/p>\n

Z ko\u0144cem 80-lat XX wieku samolot An-28 otrzyma\u0142 oznaczenie kodowe NATO Cash \u2013 got\u00f3wka. Ca\u0142kiem sympatyczna nazwa.\u00a0<\/span><\/p>\n

Katastrofa PZL An-28 Bryza 2RF w Babich Do\u0142ach<\/span><\/strong><\/p>\n

Katastrofa samolotu PZL An-28 Bryza 2RF Nb 1007 w Babich Do\u0142ach wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 31 marca 2009 roku oko\u0142o godziny 16:45. Zgin\u0119li wszyscy na pok\u0142adzie, czterech \u017co\u0142nierzy. Samolot nale\u017ca\u0142 do Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej i wykonywa\u0142 lot szkoleniowy. Za\u0142oga \u0107wiczy\u0142a podej\u015bcie do l\u0105dowania awaryjnego z wy\u0142\u0105czonym jednym silnikiem.<\/p>\n

Za\u0142oga samolotu:<\/p>\n

Kpt. marynarki pilot Marek Sztabi\u0144ski, urodzony 18 sierpnia 1973 roku (36 lat) \u2013 dow\u00f3dca za\u0142ogi, pilot szkol\u0105cy-instruktor, nalot 1134 godzin,<\/p>\n

Kmdr ppor. pilot Roman Berski, urodzony 27 kwietnia 1961 roku (48 lat) \u2013 pilot kontroluj\u0105cy, nalot 1500 godzin,<\/p>\n

Porucznik marynarki pilot Przemys\u0142aw Dudzik, urodzony 5 maja 1982 roku (27 lat) \u2013 pilot szkolony, nalot 260 godzin,<\/p>\n

Chor\u0105\u017cy sztabowy marynarki Ireneusz Rajewski, urodzony 31 marca 1966 roku (43 lata) \u2013 technik pok\u0142adowy, nalot 1900 godzin.<\/p>\n

Cze\u015b\u0107 Ich Pami\u0119ci!<\/p>\n

Postanowieniem Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 10 kwietnia 2009 roku cz\u0142onkowie za\u0142ogi zostali po\u015bmiertnie odznaczeni Morskim Krzy\u017cem Zas\u0142ugi. Raport powypadkowy poda\u0142 prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0119 \u2013 b\u0142\u0105d pilota\u017cowy i w efekcie niesymetryczne przeci\u0105gni\u0119cie samolotu. Uderzenie o ziemi\u0119 nast\u0105pi\u0142o w po\u0142o\u017ceniu plecowym.<\/p>\n

Samolot PZL An-28 Bryza Nb 1007 zosta\u0142 zbudowany w 1992 roku i mia\u0142 wylatane oko\u0142o 1500 godzin. Przez pilot\u00f3w mileckich PZL An-28 Bryza Nb 1007 by\u0142 nazywany \u201ePary\u017canka\u201d, gdy\u017c by\u0142 to samolot w wersji Salonka do transportu VIP-\u00f3w, kt\u00f3ry przed przekazaniem do jednostki w 1997 roku bra\u0142 udzia\u0142 w Paryskim Mi\u0119dzynarodowym Salonie Lotniczym. Wcze\u015bniej maszyna s\u0142u\u017cy\u0142a, jako nieuko\u0144czony prototyp wersji PZL An-28 RF przeznaczonej do walki radio-elektronicznej.\u00a0<\/span><\/p>\n

Katastrofa M-28 Skytruck w Wenezueli<\/span><\/strong><\/p>\n

W dniu 12 lipca 2001 roku rozbi\u0142 si\u0119 samolot PZL M-28 Skytruck. Katastrofa wydarzy\u0142a si\u0119 w miejscowo\u015bci w Puerto Cabello. Puerto Cabello to miejscowo\u015b\u0107 na Morzem Karaibskim w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 150 km od Caracas. Zgin\u0119li wszyscy b\u0119d\u0105cy na pok\u0142adzie samolotu, 13 os\u00f3b; 8 Wenezuelczyk\u00f3w i 5 Polak\u00f3w. Przyczyn\u0105 by\u0142 przypuszczalny b\u0142\u0105d pilota\u017cowy.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wypadek C-145 A w Afganistanie<\/span><\/strong><\/p>\n

W dniu 18 grudnia 2011 roku samolot C-145 A wykonywa\u0142 w Afganistanie lot etapowy Kandahar \u2013 Qalat – Walan Rabat \u2013 Qalat \u2013 Kandahar. Celem by\u0142o przewiezieniami pasa\u017cer\u00f3w. Start nast\u0105pi\u0142 o godzinie 09:39 czasu lokalnego. Pogoda by\u0142a nie najlepsza. Wia\u0142 silny wiatr 14 w\u0119z\u0142\u00f3w, a w porywach 17 w\u0119z\u0142\u00f3w. L\u0105dowisko w Walan Rabat z gruntow\u0105 droga startow\u0105 le\u017cy na kierunku 34 i ma spadek 3 stopnie. RWY jest tylko cz\u0119\u015bciowo przygotowany. Ma oznaczenie typu AMP-3, potocznie okre\u015blanymi jako "box-and-one" z kolorowymi panelami.<\/p>\n

Pilot sprawdzi\u0142 wykres warto\u015bci wiatru i nieprawid\u0142owo obliczy\u0142 sk\u0142adnik tylnego wiatru, b\u0142\u0119dnie s\u0105dz\u0105c, \u017ce zmie\u015bci\u0142 si\u0119 w dopuszczalnym limicie dla l\u0105dowania M-28. Pilot zdecydowa\u0142 si\u0119 na l\u0105dowanie z wiatrem, ale na wznosz\u0105cy si\u0119 RWY. Jest to zalecany kierunek l\u0105dowania. Pilot polecia\u0142 p\u0142ytko na 2,5-3 stopie\u0144 ze wzgl\u0119du na wznosz\u0105c\u0105 si\u0119 stref\u0119 l\u0105dowania. W odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 1000 st\u00f3p od strefy l\u0105dowania pilot wzrokowo dostrzeg\u0142 oznaczenia AMP-3 i przyziemi\u0142 samolotem o 10:32 UTC. Po twardszym ni\u017c normalnie l\u0105dowaniu samolot skr\u0119ci\u0142 w prawo i opu\u015bci\u0142 przygotowan\u0105 powierzchni\u0119. Ko\u0142o przednie napotka\u0142o nier\u00f3wny teren i urwa\u0142o si\u0119, powoduj\u0105c, \u017ce samolot skapotowa\u0142. Za\u0142oga i pasa\u017cerowie nast\u0119pnie wydostali si\u0119 przez okno drugiego pilota i wyj\u015bcie awaryjne w lewej burcie. Nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o. Na pok\u0142adzie by\u0142o 7 os\u00f3b: trzech cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi i czterech pasa\u017cer\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

Komisja badaj\u0105ca wypadek nie znalaz\u0142a jednoznacznej przyczyny, a za g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d uznano bardzo z\u0142e l\u0105dowisko.\u00a0<\/span><\/p>\n

Samolot C-145 A (PZL M-28-05) Numer seryjny AJE 003-19. Rejestracja 08-0319. Pierwszy lot 2009 rok. Do wypadku wykona\u0142 1\u00a0273 loty w czasie 1\u00a0164 godziny.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n

\n

Krak\u00f3w 6.06.2018r.
270b Rozdzia\u0142 22.07.1984r.<\/span><\/strong>
PZL<\/span> M-28\u00a0<\/strong>
Polska<\/strong><\/span>
Konstrukcja PZL M-28<\/strong><\/span><\/p>\n

Samolot transportowy, wielozadaniowy i wysoko wyspecjalizowany.<\/strong><\/p>\n

Konstrukcja PZL M-28<\/strong><\/span><\/p>\n

Produkowany seryjnie w PZL Mielec samolot komunikacyjny do przewozu pasa\u017cer\u00f3w i towaru, w skrajnych warunkach klimatycznych. Posiada w\u0142a\u015bciwo\u015bci SLOT (kr\u00f3tki start i l\u0105dowanie). Dwusilnikowy turbo\u015bmig\u0142owy g\u00f3rnop\u0142at zestrza\u0142owy, o konstrukcji metalowej.\u00a0<\/p>\n

Skrzyd\u0142a klasyczne dwud\u017awigarowe. Podzielone technologicznie na trzy cz\u0119\u015bci. Centrop\u0142at i cz\u0119\u015bci zewn\u0119trzne, kt\u00f3re s\u0105 doczepiane. Obrys cz\u0119\u015bci \u015brodkowej jest prostok\u0105tny, a cz\u0119\u015bci zewn\u0119trznych trapezowy. Konstrukcja p\u0142ata typu kesonowego. Keson utworzony jest przez d\u017awigary, \u017cebra i pokrycie pracuj\u0105ce. Kesony zar\u00f3wno wewn\u0119trzny jak i w cz\u0119\u015bciach doczepianych stanowi\u0105 integralne zbiorniki paliwa. Cz\u0119\u015bci zewn\u0119trzne maj\u0105 bogat\u0105 mechanizacj\u0119. Na kraw\u0119dzi natarcia umieszczono dwusekcyjne skrzela. Na g\u00f3rnej powierzchni dwusekcyjne przerywacze (sloty). Na kraw\u0119dzi sp\u0142ywu klapy i lotki. Lewa lotka ma klapk\u0119 wywa\u017caj\u0105c\u0105. Pocz\u0105tkowo lotki by\u0142y kryte p\u0142\u00f3tnem. Na tym nie koniec. Do centrop\u0142ata przymocowano dwie klapy, lew\u0105 i praw\u0105 i przerywacze (sloty). Wszystkie klapy typu dwuszczelinowego. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 p\u0142ata wynosi 22,073 m, a najwi\u0119ksza ci\u0119ciwa 1,886 m.<\/p>\n

Kad\u0142ub konstrukcji metalowej sk\u0142ada si\u0119 z no\u015bnego pokrycia, pod\u0142u\u017cnic, belek i wr\u0119g. Integralnymi cz\u0119\u015bciami konstrukcji s\u0105 obramowania wziernik\u00f3w i okien kabiny za\u0142ogi. Pod wzgl\u0119dem technologicznym kad\u0142ub podzielony jest na trzy cz\u0119\u015bci. Do \u015brodkowej cz\u0119\u015bci do dw\u00f3ch wr\u0119g w g\u00f3rnej strefie przymocowany jest centrop\u0142at. Z kolei do dolnej cz\u0119\u015bci przymocowano szcz\u0105tkowy p\u0142at, a do jego ko\u0144c\u00f3w golenie podwozia g\u0142\u00f3wnego i zestrza\u0142y skrzyde\u0142 g\u0142\u00f3wnych. Pod\u0142oga kabiny \u0142adunkowej przystosowana jest do zwi\u0119kszonych nacisk\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dost\u0119p do samolotu zapewniaj\u0105 drzwi umieszczone w lewej burcie. Przez nie wchodzi za\u0142oga i pasa\u017cerowie.\u00a0<\/span><\/p>\n

W tyle kad\u0142uba umieszczono drzwi \u0142adunkowe i schodki. Dwuskrzyd\u0142owe drzwi otwierane s\u0105 na zewn\u0105trz, a w nowszych rozwi\u0105zaniach do wewn\u0105trz. Wymiary \u0142adowni: d\u0142ugo\u015b\u0107 5,26 m (17,2 ft), szeroko\u015b\u0107 1,74 m(5.7 ft), wysoko\u015b\u0107 1,72 m (5,7 ft). Kabina pasa\u017cerska z 18+1 fotelami. Odst\u0119p mi\u0119dzy fotelami wynosi 0,72 m (2,36 ft), szeroko\u015b\u0107 przej\u015bcia 0,354 m (1,16 ft).<\/p>\n

W tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba do dw\u00f3ch wr\u0119g przymocowana jest konstrukcja usterzenia poziomego.<\/p>\n

Usterzenie w uk\u0142adzie litery H, o stosunkowo du\u017cej powierzchni. Ta du\u017ca powierzchnia zapewnia doskona\u0142\u0105 sterowno\u015b\u0107 na ma\u0142ych i du\u017cych pr\u0119dko\u015bciach. Usterzenie poziome konstrukcyjnie jest jednocz\u0119\u015bciowe, dwud\u017awigarowe, mocowane czterema okuciami do wr\u0119g kad\u0142uba. Wyposa\u017cono je w dwucz\u0119\u015bciowy ster wysoko\u015bci z klapkami wywa\u017caj\u0105cymi. Usterzenie pionowe zdwojone z podzia\u0142em na ster i stateczniki. Konstrukcyjnie jednod\u017awigarowe. Ka\u017cdy ster ma klapk\u0119 wywa\u017caj\u0105c\u0105. Pocz\u0105tkowo wszystkie stery by\u0142y kryte p\u0142\u00f3tnem.\u00a0W wyniku wieloletniej eksploatacji postanowiono usterzenie pionowe odchyli\u0107 od p\u0142aszczyzny osi symetrii o oko\u0142o 2 stopnie, celem zniwelowania efektu przep\u0142ywu powietrza zaburzonego przez pracuj\u0105ce \u015bmig\u0142a.\u00a0<\/span><\/p>\n

Przyj\u0119ty uk\u0142ad podwozia samolotu pozwala na u\u017cytkowanie go na ma\u0142ych lotniskach i l\u0105dowiskach o trawiastej, nawierzchni grz\u0105skiej, za\u015bnie\u017conej, \u017cwirowej lub piaszczystej. Samolot wyposa\u017cono w sta\u0142e podwozie z ko\u0142em przednim. Wszystkie ko\u0142a pojedyncze. Opony niskoci\u015bnieniowe. Gole\u0144 podwozia przedniego przymocowana jest do dw\u00f3ch belek pod\u0142ogowych. Przednie ko\u0142o sterowane hydraulicznie w lewo-prawo 50 stopni, niehamowane. Po oderwaniu od ziemi przednie ko\u0142o automatycznie ustawia si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu neutralnym, stawiaj\u0105cym minimalny op\u00f3r. Rozmiar opon 595 x 320 mm. Golenia podwozia g\u0142\u00f3wnego mocowane s\u0105 do szcz\u0105tkowych p\u0142at\u00f3w, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 dostateczny jego rozstaw. Rozstaw podwozia g\u0142\u00f3wnego wynosi 3,405 m, a baza podwozia 4,40 m. Rozmiar opon 720 x 320 mm. Uk\u0142ad hamowania k\u00f3\u0142 podwozia g\u0142\u00f3wnego hydrauliczny z systemem antypo\u015blizgowy (ABS). Mo\u017cliwe jest hamowanie ka\u017cdego ko\u0142a osobno.\u00a0Podwozie mo\u017ce zosta\u0107 uzupe\u0142nione o narty, co umo\u017cliwia u\u017cytkowanie na grubej warstwie \u015bniegu. <\/p>\n

Nap\u0119d\u00a0<\/span><\/strong>
Silniki PZL-10 S \/ TWD-10 B<\/span><\/strong>
Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy zapewnia konstrukcji przewiezienie 15-20 pasa\u017cer\u00f3w z pr\u0119dko\u015bci\u0105 300 \u2013 350 km\/h, na odleg\u0142o\u015b\u0107 375 \u2013 690 km. Zasi\u0119g maksymalny wynosi 1 300 km. W przypadku awarii jednego z silnik\u00f3w samolot mo\u017ce kontynuowa\u0107 start i wznoszenie z pr\u0119dko\u015bci\u0105 3,2 m\/s.\u00a0
Nap\u0119d sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch silnik\u00f3w turbo\u015bmig\u0142owych PZL-10 S, kt\u00f3re s\u0105 licencyjnymi odpowiednikami sowieckich silnik\u00f3w TWD-10 B. Producent PZL-Rzesz\u00f3w. Spr\u0119\u017carka silnika ma 6-stopni osiowych i 1-stpoie\u0144 promieniowy. Komora spalania pier\u015bcieniowa, do kt\u00f3rej paliwo dostarczaj\u0105 wiruj\u0105ce wtryskiwacze. Turbina 2-stopniowa. Moc z turbiny nap\u0119dowej przekazywana jest przez szybkobie\u017cny reduktor, wa\u0142 po\u015brednicz\u0105cy, reduktor planetarny do \u015bmig\u0142a.\u00a0
Jednostopniowa turbina osiowa nap\u0119dza \u015bmig\u0142o przez reduktor szybkobie\u017cny, wa\u0142 po\u015brednicz\u0105cy i wysuni\u0119ty do przodu reduktor planetarny \u015bmig\u0142a. Skrzynka nap\u0119d\u00f3w agregat\u00f3w samolotu jest poruszana przez reduktor szybkobie\u017cny. Z reduktora \u015bmig\u0142a nap\u0119dzane s\u0105 dodatkowo: regulator pr\u0119dko\u015bci obrotowej \u015bmig\u0142a i regulator pr\u0119dko\u015bci obrotowej turbiny nap\u0119dowej.
\u015amig\u0142a tr\u00f3j-\u0142opatowe, przestawiane AW-24 AN. Przestawianie \u015bmigie\u0142 odbywa si\u0119 w du\u017cym zakresie. Poprzez ustawienie w chor\u0105giewk\u0119 do ujemnego ci\u0105gu.\u00a0
W sk\u0142ad zespo\u0142u nap\u0119dowego zalicza si\u0119 tak\u017ce; skrzynka nap\u0119d\u00f3w agregat\u00f3w samolotu, uk\u0142ad olejenia i odpowietrzania, uk\u0142ad zasilania i automatycznej regulacji silnika i regulacji skoku \u015bmig\u0142a, uk\u0142ad przeciwoblodzeniowy, uk\u0142ad elektryczny.
Agregaty silnika nap\u0119dzane s\u0105 ze skrzynki nap\u0119d\u00f3w, sprz\u0119gni\u0119tej kinematycznie z turbospr\u0119\u017cark\u0105.\u00a0
Silnik wyposa\u017cono w uk\u0142ad przeciwpompa\u017cowy, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z zaworu upustu powietrza za 6-stopniem spr\u0119\u017carki oraz dw\u00f3ch upust\u00f3w na kad\u0142ubie komory spalania.\u00a0
Zapas paliwa wy\u0142\u0105cznie w skrzyd\u0142ach 1 960 litr\u00f3w, co wynosi 516 US gal. Pojemno\u015b\u0107 zbiornik\u00f3w w centrop\u0142acie wynosi 620 litr\u00f3w (163 US gal), a w skrzyd\u0142ach doczepianych 1 340 litr\u00f3w (353 US gal). Uk\u0142ad paliwowy typu krzy\u017cowego zasila ka\u017cdy silnik niezale\u017cnie i pozwala ca\u0142e paliwo dostarczy\u0107 do jednego silnika. W sytuacji awarii pomp paliwowych mo\u017cna nadal zasila\u0107 silniki paliwem, ale tylko ze zbiornik\u00f3w umieszczonych w zewn\u0119trznych cz\u0119\u015bciach skrzyde\u0142. Zbiorniki mo\u017cna nape\u0142nia\u0107 indywidualnie przez wlewy g\u00f3rne lub ci\u015bnieniowo przez centralny wlew. Zastosowano system zabezpieczenia przed przelaniem zbiornik\u00f3w z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 r\u0119cznego sterowania stopniem nape\u0142nienia zbiornik\u00f3w.
Uk\u0142ad smarowania silnika z\u0142o\u017cony jest z dw\u00f3ch obwod\u00f3w; obwodu turbospr\u0119\u017carki i obwodu turbiny nap\u0119dowej. Ka\u017cdy z obwod\u00f3w ma sw\u00f3j w\u0142asny zesp\u00f3\u0142 zawieraj\u0105cy pomp\u0119 t\u0142oczn\u0105 i zesp\u00f3\u0142 pomp odsysaj\u0105cych.\u00a0
Do g\u0142\u00f3wnych zalet silnika zalicza si\u0119; niskie jednostkowe zu\u017cycie paliwa, bie\u017c\u0105ca kontrola stanu silnika poprzez ci\u0105g\u0142y pomiar drga\u0144 i sygnalizowanie ich dopuszczalnego przekroczenia, automatyczne zabezpieczenie przed przekroczeniem dopuszczalnych temperatur gaz\u00f3w za turbin\u0105 spr\u0119\u017carki, automatyczne zabezpieczenie przed przekroczeniem maksymalnych obrot\u00f3w turbiny, \u0142atwy dost\u0119p do poszczeg\u00f3lnych podzespo\u0142\u00f3w.
Wraz z licencj\u0105 silnika uzyskali\u015bmy dost\u0119p do nowych technologii; precyzyjne odlewanie \u0142opatek roboczych i \u0142opatek kieruj\u0105cych. Walcowanie \u0142opatek roboczych. Powierzchniowe utwardzanie pi\u00f3r \u0142opatek roboczych metod\u0105 wibracji. Spawanie automatyczne w os\u0142onie argonowej. Spawanie wi\u0105zk\u0105 elektron\u00f3w.\u00a0
Podstawowe dane silnika i \u015bmig\u0142a to;
– Typ silnika \u2013 turbo\u015bmig\u0142owy ze swobodn\u0105 turbin\u0105 i wysuni\u0119tym reduktorem \u015bmig\u0142a.
– Moc startowa na wale \u015bmig\u0142a 705 kW (960 KM).
– Moc nominalna na wale \u015bmig\u0142a 574 kW (780 KM).
– Temperatura otoczenia od minus 50 stopni C do plus 40 stopni C.
– \u015amig\u0142o ci\u0105gn\u0105ce z automatycznym i przymusowo zmiennym skokiem, przestawiane w chor\u0105giewk\u0119 i rewers.
– \u015arednica 2,8 m.
Z ko\u0144cem 90-tych lat do silnik\u00f3w PZL-10 S zacz\u0119to montowa\u0107 \u015bmig\u0142a 5-\u0142opatowe firmy Hartzell. Taki nap\u0119d zosta\u0142 zastosowany w wielu Polskich wojskowych M-28 Bryza.<\/p>\n

Silnik PT6A-65B. 1993 rok.<\/span><\/strong>
Aby uzyska\u0107 wej\u015bcie samolotu na Zachodnie rynki nale\u017ca\u0142o zastosowa\u0107 inne silniki. Wyb\u00f3r pad\u0142 na firm\u0119 Pratt-Whitney z Kanady. Z t\u0105 firm\u0105 \u0142\u0105czy\u0142a Polsk\u0119 wieloletnia wsp\u00f3\u0142praca. Si\u0119gni\u0119to po silnik oznaczony PT6A-65B. Silniki maj\u0105 moc 2 x 809 kW (2 x 1\u00a0100 KM), a nominaln\u0105 2 x 736 kW. Dla silnik\u00f3w s\u0105 dedykowane 5-\u0142opatowe \u015bmig\u0142a HC-B5MP firmy Hartzell. Pierwszy lot z tymi silnikami M-28 wykona\u0142 w 1993 roku.<\/p>\n

Silniki rodziny Pratt & Whitney Canada PT6 s\u0105 jednymi z najpopularniejszych silnik\u00f3w turbo\u015bmig\u0142owych na \u015bwiecie. Silniki PT6 zdoby\u0142y uznanie dzi\u0119ki niezawodno\u015bci. Okresy mi\u0119dzy remontowe wynosz\u0105 3 600 lub 9 000 godzin, a cz\u0119\u015bci gor\u0105cych silnika 1 800 \u2013 2 000 godzin. Silniki dysponuj\u0105 moc\u0105 od 500 KM do 1 600 KM. Wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce warianty silnik\u00f3w dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

W firmie Pratt & Whitney Canada prace nad silnikami turbo\u015bmig\u0142owymi rozpocz\u0119to w 1956 roku, przewiduj\u0105c konieczno\u015b\u0107 zast\u0105pienia silnik\u00f3w t\u0142okowych silnikami o du\u017co korzystniejszym stosunku mocy do masy. Na ten cel wyasygnowano stosunkowo niewielki bud\u017cet, wynosz\u0105cy 100 000 $. Program rozwija\u0142 si\u0119 bardzo wolno. Dopiero w 1958 roku powsta\u0142 projekt silnika o mocy 450 KM. W lutym 1960 roku uruchomiono pierwszy prototyp. Pr\u00f3by w locie rozpocz\u0119to w maju 1961 roku. Produkcj\u0119 seryjn\u0105 rozpocz\u0119to w 1963 roku. Do 2010 roku zbudowano ponad 40 000 silnik\u00f3w PT6.\u00a0<\/span><\/p>\n

W silniku PT6 wykorzystano technologi\u0119 g\u0142\u00f3wnej szpuli z dodatkow\u0105 tak zwan\u0105 woln\u0105 turbin\u0105. Przep\u0142yw powietrza przez silnik jest od ty\u0142u silnika do przodu. Silnik zbudowany jest z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych sekcji, dzi\u0119ki kt\u00f3rym silnik mo\u017cna \u0142atwo rozdzieli\u0107 i remontowa\u0107. Powietrze do silnika wpada z ty\u0142u po wykonaniu zwrotu o 180 stopni w stosunku do kierunku lotu. Tutaj znajduje si\u0119 spr\u0119\u017carka z 3-stopniami (lub w zale\u017cno\u015bci od wersji 4-stopniami) osiowymi i jednym-stopniem promieniowym. Spr\u0119\u017cone powietrza trafia do pier\u015bcieniowej komory spalania gdzie nast\u0119puje kolejny zwrot o 180 stopni. Cz\u0119\u015b\u0107 powietrza wpada do wk\u0142adu p\u0142omieniowego, a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 jest wykorzystywania do ch\u0142odzenia uk\u0142adu. Po raz kolejny nast\u0119puje zwrot o 180 stopni. Gazy spalinowe s\u0105 ju\u017c bli\u017cej wa\u0142u g\u0142\u00f3wnego. Teraz gazy trafiaj\u0105 na jedno-stopniow\u0105 turbin\u0119, kt\u00f3ra nap\u0119dza spr\u0119\u017cark\u0119. G\u0142\u00f3wna szpula ma pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotow\u0105 45 000 obr\/min. Teraz spaliny trafiaj\u0105 na woln\u0105 turbin\u0119, kt\u00f3ra ma 30 000 obr\/min i poprzez wa\u0142 i reduktor nap\u0119dza \u015bmig\u0142o. Wolna turbina jest jedno-stopniowa lub w mocniejszych wersjach 2-stopniowa. \u015amig\u0142o obraca si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 od 1 900 obr\/min do 2 200 obr\/min. Spaliny uchodz\u0105 przez dwa boczne kolektory po raz kolejny zmieniaj\u0105c kierunek o 180 stopni. W reduktorze g\u0142\u00f3wna przek\u0142adnia jest typu planetarnego. Niekt\u00f3re samoloty zasilane silnikami PT6 maj\u0105 umieszczone silniki ty\u0142em do przodu co powoduje, \u017ce \u015bmig\u0142o jest typu pchaj\u0105cego.<\/p>\n

Niejako samorzutnie narzuca si\u0119 por\u00f3wnanie silnika PT6 z silnikiem PZL-10 S. Silnik PT6 ma znacznie bardziej zwart\u0105 konstrukcj\u0119, przez co ma mniejsz\u0105 mas\u0119. Pomimo mniejszej spr\u0119\u017carki, osi\u0105ga wi\u0119ksze pr\u0119dko\u015bci obrotowe. W komorze spalania jest wy\u017csza temperatura. Nie ma d\u0142ugiego wa\u0142u, kt\u00f3ry musi przenie\u015b\u0107 moment obrotowy z ty\u0142u silnika do przodu.\u00a0<\/span><\/p>\n

W samolocie PZL M-28 zamontowano wersj\u0119 PT6A-65B. By\u0142 to 1993 rok i w nowe silniki wyposa\u017cono dwa samoloty PZL M-28 o rejestracjach SP-DDF oraz SP-DFB. Zamontowano tak\u017ce 5-\u0142opatowe \u015bmig\u0142a firmy Hartzell. Ka\u017cdy silnik ma moc 1 100 KM.<\/p>\n

Uk\u0142ad sterowania.<\/span><\/strong>
Samolot jest przystosowany do sterowania przez dw\u00f3ch pilot\u00f3w. Pocz\u0105tkowo by\u0142 typowo mechaniczny. Uk\u0142ad sterowania w 80-tych latach przeszed\u0142 pewn\u0105 ewolucj\u0119. Ostatecznie uk\u0142ad sterowania zapewnia przy wychyleniu klap automatyczne wychylenie lotek, o k\u0105t proporcjonalny do k\u0105ta wypuszczenia klap. O po\u0142o\u017ceniu klap informuje wska\u017anik umieszczony w kabinie pilot\u00f3w. Ster kierunku, ster wysoko\u015bci, lewa lotka posiadaj\u0105 klapki wywa\u017caj\u0105ce sterowane elektrycznie. Sterowanie przerywaczami jest hydrauliczne. Sterowanie klapami za pomoc\u0105 d\u017awignika hydraulicznego poprzez uk\u0142ad mechaniczny.\u00a0Samolot otrzyma\u0142 uk\u0142ad zapewniaj\u0105cy redukcj\u0119 asymetrii ci\u0105gu w przypadku defektu jednego z silnik\u00f3w. W\u00f3wczas automatyczne po stronie pracuj\u0105cego silnika wychylane s\u0105 przerywacze.\u00a0<\/p>\n

Instalacja hydrauliczna\u00a0<\/span><\/strong>
Zapewnia poruszanie ko\u0142em przednim, hamuje ko\u0142ami podwozia g\u0142\u00f3wnego, otwiera i zamyka klapy, otwiera przerywacze. Ci\u015bnienie robocze w instalacji wynosi 14,7 MPa.\u00a0<\/p>\n

Instalacja elektryczna.<\/span><\/strong>
Zasilanie elektryczne pr\u0105dem zmiennym tr\u00f3jfazowym o naci\u0119ciu 200\/115 V zapewniaj\u0105 dwie pr\u0105dnice. Zasilanie pr\u0105dem zmiennym tr\u00f3jfazowym o napi\u0119ciu 36 V zapewniaj\u0105 dwie pr\u0105dnice awaryjne.\u00a0Awaryjne i rozruchowe \u017ar\u00f3d\u0142o zasilania to dwa akumulatory kadmowo-niklowe o pojemno\u015bci 25 Ah i napi\u0119ciu 27 V.<\/p>\n

Instalacja przeciwoblodzeniowa.<\/span><\/strong>
Instalacja przeciwoblodzeniowa jest bardzo rozbudowana. Uruchamia si\u0119 automatycznie poprzez czujniki lub r\u0119cznie. Gor\u0105ce powietrze ze spr\u0119\u017carki silnik\u00f3w s\u0142u\u017cy do odladzania slot\u00f3w, kraw\u0119dzi natarcia centrop\u0142ata, usterzenia, chwytu powietrza ch\u0142odnicy oleju i chwytu powietrza klimatyzacji. Instalacja przeciwoblodzeniowa silnik\u00f3w ogrzewa wloty powietrza do silnik\u00f3w oraz rozruszniki silnik\u00f3w. Wloty powietrza b\u0119d\u0105ce \u015bcianami zbiornik\u00f3w oleju s\u0105 ogrzewane gor\u0105cym olejem instalacji olejowej. Elektrycznie odladzane s\u0105; \u0142opaty i ko\u0142paki \u015bmigie\u0142 i szyby kabiny za\u0142ogi.\u00a0<\/p>\n

Awionika wczesnych wersji An-28\/M-28<\/span><\/strong>
Samolot jest zdolny do wykonywania lot\u00f3w w trudnych warunkach atmosferycznych w dzie\u0144 i w nocy. Mo\u017ce startowa\u0107 i l\u0105dowa\u0107 bez widoczno\u015bci ziemi. Zapewniaj\u0105 mu to trzy grupy urz\u0105dze\u0144; aneroidowo-membramowe \u2013 dwa pr\u0119dko\u015bciomierze, dwa wysoko\u015bciomierze, dwa przyrz\u0105dy zespolone z\u0142o\u017cone z wariometru, wska\u017anik zakr\u0119tu, chy\u0142omierz. Nawigacyjne \u2013 dwa sztuczne horyzonty, trzeci rezerwowy, dwa przyrz\u0105dy pilota\u017cowo nawigacyjne wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z systemem kursowym magnetycznym. Radionawigacyjne \u2013 dwa radiokompasy, radiowysoko\u015bciomierz, sygnalizator przelotu nad radiolatarni\u0105.
Telefon pok\u0142adowy s\u0142u\u017cy do utrzymywania \u0142\u0105czno\u015bci pomi\u0119dzy cz\u0142onkami za\u0142ogi, informowania pasa\u017cer\u00f3w, ods\u0142uchu radioodbiornik\u00f3w w s\u0142uchawkach za\u0142ogi.\u00a0
Radiostacja UKF s\u0142u\u017cy do \u0142\u0105czno\u015bci z ziemi\u0105 i innymi samolotami. Przy wysoko\u015bci lotu 1 000 m ma zasi\u0119g 100 km.\u00a0
Awaryjna radiostacja UKF s\u0142u\u017cy do \u0142\u0105czno\u015bci za\u0142ogi z grupami ratowniczymi po awaryjnym opuszczeniu samolotu. Ma zasi\u0119g 100 km.\u00a0
Aparatura VOR \/ ILS o zasi\u0119gu 100 km.
Radiowysoko\u015bciomierz ma\u0142ych wysoko\u015bci. Okre\u015bla rzeczywist\u0105 wysoko\u015b\u0107 od ziemi.
Uk\u0142ad bezpiecze\u0144stwa i rejestracji danych. Dzia\u0142a bez ingerencji za\u0142ogi. Rejestruje stan techniczny wszystkich podstawowych urz\u0105dze\u0144 samolotu. Rejestruje dane s\u0142u\u017cbowe za\u0142ogi, jej czynno\u015bci, aktualn\u0105 dat\u0119 i czas. Automatyczne wysy\u0142a sygna\u0142y odpowiedzi na wezwanie stacji radiolokacyjnej, podaj\u0105c mi\u0119dzy innymi numer samolotu. Dzi\u0119ki temu samolot jest \u0142atwy do zlokalizowania i identyfikacji. Nieustannie kontroluje wysoko\u015b\u0107 lotu podaj\u0105c automatycznie sygna\u0142 zbyt ma\u0142ej wysoko\u015bci. Uruchamia sygna\u0142 alarmowy o ewentualnym zagro\u017ceniu na pok\u0142adzie.<\/p>\n

Wyposa\u017cenie kabiny.<\/span><\/strong>
Dwa pr\u0119dko\u015bciomierze, dwa wysoko\u015bciomierze, dwa przyrz\u0105dy zespolone (wariometr, wska\u017anik zakr\u0119tu, chy\u0142omierz). Przyrz\u0105dy nawigacyjne; dwa sztuczne horyzonty, jeden awaryjny sztuczny horyzont, dwa przyrz\u0105dy pilota\u017cowo-nawigacyjne wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z systemem kursu magnetycznego, dwa radiokompasy, radiowysoko\u015bciomierz. Sygnalizator przelotu nad radiolatarni\u0105.\u00a0<\/p>\n

Zalety samolotu.<\/span><\/strong>
Samolot ma doskona\u0142e w\u0142asno\u015bci pilota\u017cowe. Do startu potrzebuje trawiastego (gruntowego) pasa startowego o d\u0142ugo\u015bci zaledwie 525 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 startu to zaledwie 135 km\/h, a l\u0105dowania 125 km\/h. Wysoko\u015b\u0107 przelotowa to 3 000 m. Typowa pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia to 8 m\/s, a opadania 4 m\/s, lecz w sytuacjach awaryjnych jest w stanie opada\u0107 kontrolowanie z pr\u0119dko\u015bci\u0105 25 m\/s.<\/p>\n

Podstawowe r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy PZL An-28, a PZL M-28 B Bryza.<\/span><\/strong>
Samolot otrzyma\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podwieszania baga\u017cnika podkad\u0142ubowego o op\u0142ywowych kszta\u0142tach maj\u0105cego ud\u017awig do 300 kg.\u00a0
Tylne drzwi uleg\u0142y wielokrotnym przemianom i praktycznie powsta\u0142y dwie wersje. Pierwsza wzorowana na systemie rampy w samolocie An-26. Otwiera si\u0119 poprzez opuszczenie w d\u00f3\u0142, a podczas lotu mo\u017ce przesun\u0105\u0107 si\u0119 tak\u017ce pod kad\u0142ub. Takie drzwi otrzyma\u0142y wersje typowo desantowe. Drugie to drzwi dwucz\u0119\u015bciowe (dwuskrzyd\u0142owe). Podzielone s\u0105 tak jak w An-28, wzd\u0142u\u017c. Hydraulicznie otwieraj\u0105 si\u0119 do wewn\u0105trz samolotu, co tak\u017ce umo\u017cliwia desant spadochronowy. Lub r\u0119cznie otwiera si\u0119 je na zewn\u0105trz. Jest to w zasadzie otwieranie awaryjne, z zewn\u0105trz. Opr\u00f3cz drzwi s\u0105 tak\u017ce osobne schodki. Ten rodzaj drzwi posiadaj\u0105 wersje transportowe.<\/p>\n

Awionika PZL M-28 Skytruck<\/span><\/strong><\/p>\n

Wyposa\u017cenie radiowo nawigacyjne Honeywell\/Bendix King<\/p>\n

    \n
  • \n

    system nawigacji obszarowej\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    odbiornik nawigacji satelitarnej GPS\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    radiodalmierz DME\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    radar pogodowy\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    radiokompas\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    platforma AHRS\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    uk\u0142ad kursowy Nr 2\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    transponder IFF\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    radiowysoko\u015bciomierz\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    odbiornik markera\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    dwie radiostacje\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    dwa interkomy\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    pilot automatyczny\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    rejestrator parametr\u00f3w lotu (czarna skrzynka)<\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    rejestrator g\u0142osu (czarna skrzynka)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

    Awionika M-28 B Bryza \/ M-28 B1R Bryza-1R.<\/span><\/strong>
    – odbiornik GPS Honeywell KLN-90B\/900 z systemem kursowym Griebie\u0144.
    – autopilot KFC-325.
    – odbiornik nawigacji obszarowej KNS-81.
    – system poszukiwawczy Chelton.
    – radiokompas ARK-15 lub ADF-806.
    – transponder IFF SC10D2 systemu Supra\u015bl.
    – radiostacje RS6113 lub AN\/ARC-210.
    – radar pogodowy RDR-2000.
    – Cz\u0119\u015b\u0107 samolot\u00f3w ma zainstalowane odbiorniki VOR\/ILS i TACAN KTU-709.<\/p>\n

    Awionika M-28 B1E.<\/span><\/strong>
    – transponder KT-76A.
    – radiostacja nawigacyjna Honeywell KX-155 z systemem kursowym Griebie\u0144.
    – radiostacja RS-6113.<\/p>\n

    Awionika M-28 B1R Bryza-1R bis.<\/span><\/strong>
    – posiada awionik\u0119 Bendix King RNAV Gold Crown.
    – odbiornik GPS KLN-900.
    – autopilot KFC-325.
    – radar pogodowy RDS-82VP\/RDR-2000.
    – system VOR\/ILS KNR-634A.
    – system INS LTN-101.
    – radiokompas KDF-806.
    – system lotu KNS-660.
    – radiodalmierz DM-441B.
    – system wskazywania EFIS-50.
    – \u017cyrokompas laserowy LNS-92.<\/p>\n

    Wyposa\u017cenie specjalistyczne M-28 B1R Bryza-1R.<\/span><\/strong>
    – system obserwacji radiolokacyjnej MSC-400 (stacja radiolokacyjna ARS-400, z odbiornikiem IFF.
    – system dowodzenia CSS-400, czyli \u0141S-10M – lotniczy element systemu dowodzenia \u0141eba-2.
    – tratwy ratunkowe.
    – wyrzutniki bomb o\u015bwietlaj\u0105cych (SAB-100-75, SAB-100-55, SAB-100MW).<\/p>\n

    Wyposa\u017cenie specjalistyczne M-28 E Bryza-1E.<\/span><\/strong>
    – system Ericsson MSS-5000 (skaner IR\/UV, system SLAR – dwa radary boczne, system foto (aparat DCS620), video (kamera DCR-VX1000).<\/p>\n

    Wyposa\u017cenie specjalistyczne M-28 B1R Bryza-1R bis.<\/span><\/strong>
    – system SRM-800 (radar ARS-800, magnetometr MAG-10, boje HYD-10, system IFF APX-113, konsola \u0141S-10M, system rozpoznania radiotechnicznego ESM-10 ).
    – tratwy ratunkowe.
    – wyrzutniki bomb o\u015bwietlaj\u0105cych (SAB-100-75, SAB-100-55, SAB-100MW).
    – g\u0142owica FLIR AN\/AAQ-22 Star Safire II.<\/p>\n

    Wyposa\u017cenie specjalne odmian SAR<\/span><\/strong><\/p>\n

      \n
    • \n

      wielofunkcyjny radar patrolowy SAR\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

    • \n

      kamera termowizyjna FLIR\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

    • \n

      system radionamiernika\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

    • \n

      system transmisji danych (DATA LINK)\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

    • \n

      system hydroakustyczny z wyrzutnikiem sonoboji\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

    • \n

      system magnetometryczny\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n

    • \n

      system obrony biernej ESM\u00a0<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

      Awionika najnowszych wersji M-28 Bryza<\/span><\/strong><\/p>\n

      Najnowsze wersje PZL M-28 B\/PT maj\u0105 bardzo nowoczesn\u0105 awionik\u0119. Na samolocie zabudowane jest wyposa\u017cenie pilota\u017cowe i radiowo-nawigacyjne, umo\u017cliwiaj\u0105ce loty wg przepis\u00f3w VFR i IFR w dzie\u0144 i w nocy.
      W sk\u0142ad wyposa\u017cenia nawigacyjnego wchodz\u0105: dwa wielofunkcyjne odbiorniki nawigacyjne (VOR\/ILS\/MLS\/GPS), odbiornik DME, odbiornik TACAN, dwa odbiorniki ADF, jeden radiowysoko\u015bciomierz, platforma AHRS i dwie platformy EGI.
      System \u0142\u0105czno\u015bci stanowi\u0105 dwie radiostacje V\/UHF, jedna radiostacja HF oraz jedna radiostacja awaryjna 503-14.
      System bezpiecze\u0144stwa i nadzoru stanowi\u0105: radar pogodowy, GPWS, TCAS wraz z dwoma transponderami IFF i XPDR.<\/p>\n

      Wskazania pilota\u017cowo-nawigacyjne wy\u015bwietlane s\u0105 na czterech wy\u015bwietlaczach MFD.
      Zewn\u0119trzne wy\u015bwietlacze pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 podstawowych przyrz\u0105d\u00f3w pilota\u017cowych PFD, natomiast wewn\u0119trzne wy\u015bwietlacze MFD umieszczone na \u015brodkowej tablicy przyrz\u0105d\u00f3w pracuj\u0105 jako
      system wskaza\u0144 parametr\u00f3w pracy silnika oraz ostrzegania za\u0142ogi EICAS i interaktywny wska\u017anik wielofunkcyjny IMDF.
      Pod\u015bwietlenie przyrz\u0105d\u00f3w i przyrz\u0105dy w kabinie pilot\u00f3w dostosowane s\u0105 do lot\u00f3w w goglach noktowizyjnych.
      Dla zabezpieczenia podstawowej obs\u0142ugi naziemnej na lotniskach poza sta\u0142ym miejscem bazowania, na pok\u0142adzie samolotu powinno by\u0107 zamocowane podstawowe wyposa\u017cenie naziemne tj. holownik, drabinka, torba z narz\u0119dziami i dwie podstawki pod ko\u0142a.
      Do lot\u00f3w nad przestrzeniami wodnymi przewidziano tak\u017ce miejsce na wyposa\u017cenie awaryjno-ratunkowe (tratwy, kamizelki ratunkowe).\u00a0<\/span><\/p>\n

      Dane T-T An-28 1984 rok<\/span><\/strong><\/p>\n

      Rozpi\u0119to\u015b\u0107 22,073 m (72,41 ft)<\/p>\n

      D\u0142ugo\u015b\u0107 13,10 m (43 ft)<\/p>\n

      Wysoko\u015b\u0107 4,90 m (16 ft)<\/p>\n

      Masa w\u0142asna 3\u00a0750 kg<\/p>\n

      Masa max 6\u00a0500 kg<\/p>\n

      Masa \u0142adunku 1\u00a0750 kg<\/p>\n

      Paliwo 1\u00a0567 kg<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 350 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 335 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna bezpieczna 165\u00a0km\/h (89 KTS)<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 125 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 przeci\u0105gni\u0119cia 123\u00a0km\/h (66 KTS)<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 8 m\/s<\/p>\n

      Zasi\u0119g max 1\u00a0365 km<\/p>\n

      Zasi\u0119g z \u0142adunkiem max 560 km<\/p>\n

      Pu\u0142ap 6\u00a0000 m<\/p>\n

      Rozbieg 340 m<\/p>\n

      Dobieg 490 m<\/p>\n

      Silniki PZL-10 S o mocy 2 x 705 kW<\/p>\n

      \u00a0<\/p>\n

      Dane T-T M-28 B 1992 rok<\/span><\/strong><\/p>\n

      Rozpi\u0119to\u015b\u0107 22,06 m\u00a0 <\/span>(72,4\u00a0ft)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

      D\u0142ugo\u015b\u0107 13,10 m (43 ft)<\/p>\n

      Wysoko\u015b\u0107 4,90 m (16 ft)<\/p>\n

      Masa w\u0142asna 4 350 kg<\/p>\n

      Masa max 7 000 kg<\/p>\n

      Masa \u0142adunku 1\u00a0750 kg<\/p>\n

      Paliwo 1\u00a0567 kg<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 365 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 335 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna bezpieczna 165\u00a0km\/h (89 KTS)<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 135 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 przeci\u0105gni\u0119cia 123\u00a0km\/h (66 KTS)<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 8 m\/s<\/p>\n

      Zasi\u0119g max 1\u00a0230 km<\/p>\n

      Zasi\u0119g z \u0142adunkiem max 560 km<\/p>\n

      Pu\u0142ap 6\u00a0000 m<\/p>\n

      Rozbieg 340 m<\/p>\n

      Dobieg 490 m<\/p>\n

      Silniki PZL-10 S o mocy 2 x 705 kW<\/p>\n

      \u00a0<\/p>\n

      Dane T-T M-28 B\/PT 1993 rok<\/span><\/strong><\/p>\n

      Rozpi\u0119to\u015b\u0107 22,06 m\u00a0 <\/span>(72,4\u00a0ft)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

      D\u0142ugo\u015b\u0107 13,10 m (43 ft)<\/p>\n

      Wysoko\u015b\u0107 4,90 m (16 ft)<\/p>\n

      Masa w\u0142asna 4 090 kg<\/p>\n

      Masa w\u0142asna wersja ratunkowa (SAR) 5 415\u00a0kg<\/p>\n

      Masa max 7 500 kg<\/p>\n

      Masa \u0142adunku 2 300 kg + 300 kg w baga\u017cniku<\/p>\n

      Paliwo 1\u00a0766 kg (2\u00a0280 litr\u00f3w)<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 365 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 max VMO 355 km\/h (192 KTS)<\/p>\n

      Przelotowa 330 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna bezpieczna 160\u00a0km\/h\u00a0<\/span><\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 patrolowania dla wersji ratowniczej (SAR) 165 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 135 km\/h<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 przeci\u0105gni\u0119cia 120\u00a0km\/h\u00a0<\/span><\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 9 – 11 m\/s<\/p>\n

      Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 2\u00a0360 ft\/minut\u0119<\/p>\n

      Zasi\u0119g max 1\u00a0420 \u2013 1 500 km na wysoko\u015bci przelotowej 3\u00a0000 m z zapasem na 45 minut lotu<\/p>\n

      Zasi\u0119g z \u0142adunkiem max 1 000 km<\/p>\n

      Czas loty 4 godziny 50 minut<\/p>\n

      Pu\u0142ap 6\u00a0200 m (z maskami tlenowymi)<\/p>\n

      Rozbieg 325 m (1\u00a0065 ft)<\/p>\n

      Rozbieg wersja ratownicza (SAR) 440 m<\/p>\n

      Dobieg 560 m<\/p>\n

      Dobieg wersji ratowniczej (SAR) 330 m<\/p>\n

      Silniki PT 6 A-65 B o mocy 2 x 809 kW (2 x 1\u00a0100 kM)<\/p>\n

      \u00a0<\/p>\n

      Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n

      \n
      \n

      Krak\u00f3w 8.06.2018r.
      270b Rozdzia\u0142 22.07.1984r.<\/span><\/strong>
      PZL<\/span> M-28 \/ An-28\u00a0<\/strong>
      Polska<\/strong><\/span>
      Zestawienie<\/strong><\/p>\n

      Samolot transportowy.<\/strong><\/p>\n

      Wersje samolot\u00f3w An-28\/M-28<\/strong><\/span><\/p>\n

      An-28 \u2013 dla klienta Wschodniego zbudowano oko\u0142o 180 sztuk w 11 seriach produkcyjnych. Nie wszystkie samoloty zosta\u0142y odebrane. Przekazano oko\u0142o 160 maszyn.<\/p>\n

      PZL M-34 \u2013 to nieuko\u0144czony projekt samolotu o powi\u0119kszonym kad\u0142ubie zdolnym do przewozu 30 pasa\u017cer\u00f3w\u00a0 <\/span>lub 3\u00a0000 kg \u0142adunku.<\/p>\n

      PZL M-28-02 Skytruck \u2013 pierwsza odmiana produkcyjna samolotu. Samoloty otrzymywa\u0142y wyposa\u017cenie zgodne z wol\u0105 odbiorcy. Samoloty powsta\u0142y jako transportowo-desantowe.<\/p>\n

      PZL M-28-05 Skytruck \u2013 druga odmiana produkcyjna samolotu. Tak zwany glass-kokpit. Produkcja od 3 serii produkcyjnej. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy 02 a 05 to zastosowanie wy\u015bwietlaczy EFIS, inne wyposa\u017cenie radiowe. Samoloty certyfikowane do 7\u00a0500 kg masy maksymalnej, dodatkowe zbiorniki paliwa w skrzyd\u0142ach.<\/p>\n

      PZL M-28+ Skytruck plus \u2013 nieuko\u0144czony program powi\u0119kszonej \u0142adowni przystosowanej do transportu kontener\u00f3w lotniczych LD-3. Na bazie samolotu o rejestracji SP-PDA zbudowano makiet\u0119.<\/p>\n

      PZL M-28B TD – Polskie Lotnictwo Wojskowe u\u017cytkuje Bryzy w wersjach: transportowo-pasa\u017cerskiej (transportu sanitarnego), Salon (P) i transportowo-desantowej (TD\/TD-I\/TD-II), maj\u0105ce tak\u0105 sam\u0105 awionik\u0119 produkcji Polskiej z elementami importowanymi, silniki PZL-10 S ze \u015bmig\u0142ami tr\u00f3j-\u0142opatowymi AW-24AN lub pi\u0119cio-\u0142opatowymi.<\/p>\n

      PZL M-28B TD-II – ma awionik\u0119 przystosowan\u0105 do lot\u00f3w z u\u017cyciem gogli NVG.<\/p>\n

      PZL M-28B TD-II \u2013 najnowsze samoloty maj\u0105 p\u0142atowiec analogiczny z odmian\u0105 PZL M-28-05 Skytruck z dodatkowymi zbiornikami paliwa w skrzyd\u0142ach. Jako nap\u0119d zastosowano silniki Pratt & Whitney Canada PT6A-65B. Samoloty otrzyma\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 przenoszenia \u0142adunku o masie do 2\u00a0300 kg. We wn\u0119trzu mo\u017cna montowa\u0107 specjalne stela\u017ce do transportu pocisk\u00f3w rakietowych i innego wyposa\u017cenia lotniczego.\u00a0<\/span><\/p>\n

      PZL M-28B TD-II \u2013 wersja desantowa. Samolot zabiera na pok\u0142ad 17 skoczk\u00f3w spadochronowych z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem. Zajmuj\u0105 oni miejsca na \u0142awkach wzd\u0142u\u017c burty samolotu. W \u0142adowni jest bramka desantowa, sygnalizacja i instalacja do desantowania.<\/p>\n

      PZL M-28B TD-II \u2013 wersja sanitarna. Samolot przewozi 6 rannych na noszach lub 8 rannych w pozycji siedz\u0105cej oraz 2-3 lekarzy-sanitariuszy. W \u0142adowni umieszczono podstawowe wyposa\u017cenie medyczne.\u00a0<\/span><\/p>\n

      PZL M-28B TD-II \u2013 wersja pasa\u017cerska ma na pok\u0142adzie 17-19 indywidualnych foteli turystycznych. Na pok\u0142adzie jest tak\u017ce toaleta. Pod kad\u0142ubem mo\u017cna podwiesi\u0107 baga\u017cnik o \u0142adowno\u015bci 300 kg. Odmiana Salonka zabiera na pok\u0142ad 8-12 pasa\u017cer\u00f3w w wygodnych fotelach. Na pok\u0142adzie jest stolik (stoliki), garderoba, barek i inne.<\/p>\n

      PZL M-28 Bryza 1R \u2013 morski samolot patrolowo-ratowniczy. Dow\u00f3dztwo Lotnictwa MW okre\u015bli\u0142o w 1989 roku wymagania na samolot patrolowo-ratowniczy w celu zast\u0105pienia starzej\u0105cych si\u0119 PZL An-2 M. Prototyp oblatano w 1992 roku. Pocz\u0105tkowo na p\u0142atowcu An-28 zamontowano w podkad\u0142ubowej gondoli radar nawigacyjny SRN-441XA. Nast\u0119pnie jego zmodyfikowan\u0105 odmian\u0119 ARS-100, ze zmienion\u0105 anten\u0105, ale poprzednim wska\u017anikiem zobrazowania z radar\u00f3w morskich serii SRN-400.. Testy wykonano w 1993 roku. W kolejnym etapie rozwoju w 1997 roku opracowano nowy system radiolokacyjny nazwany ARS-400. Radar ARS-400 s\u0142u\u017cy do wykrywania obiekt\u00f3w na powierzchni morza, wykrywania linii brzegowej, ochrony przed przemytem, ochrony rybo\u0142\u00f3wstwa, zjawisk pogodowych, zanieczyszcze\u0144 na powierzchni wody, zada\u0144 ratowniczych, lokalizowania urz\u0105dze\u0144 odzewowych i innych. Ma opcj\u0119 automatycznego lub r\u0119cznego \u015bledzenia obiekt\u00f3w oraz automatycznej transmisji danych nawigacyjnych obiekt\u00f3w do systemu dowodzenia \u0141eba-2. Radar ma p\u0142ask\u0105 anten\u0119 z uk\u0142adem stabilizacji wi\u0105zki. Stacja pracuje w pa\u015bmie 9,2-9,5\u00a0GHz i dysponuje wielokana\u0142owym procesorem sygna\u0142u umo\u017cliwiaj\u0105cym \u015bledzenie cel\u00f3w nawodnych, mapowanie terenu, zjawisk atmosferycznych i zanieczyszcze\u0144. ARS-400 \u015bledzi do 100 cel\u00f3w jednocze\u015bnie w odleg\u0142o\u015bci 100-120\u00a0km. Opr\u00f3cz tego jest aparat fotograficzny, radionamiernik ratowniczy Chelton, ko\u0144c\u00f3wk\u0119 \u0141S-10 systemu zbierania informacji dowodzenia \u0141eba-2, dwa zamki na 100\u00a0kg bomby o\u015bwietlaj\u0105ce, automatyczne tratwy ratunkowe, radar nawigacyjny, precyzyjny system nawigacji, autopilota. Pierwszy samolot seryjny, nazwany M-28 RM (z ARS-100), zosta\u0142 przekazany Marynarce Wojennej w pa\u017adzierniku 1994 roku. Po pomy\u015blnie przeprowadzonych pr\u00f3bach dostarczono Polskiej Marynarce Wojennej 7 maszyn tej odmiany ze stacj\u0105 ARS-400. Za\u0142oga samolotu jest 6-osobowa: 2 pilot\u00f3w, mechanik pok\u0142adowy, 3 operator\u00f3w system\u00f3w specjalnych. Stanowiska operator\u00f3w system\u00f3w zabudowane s\u0105 na prawej burcie, frontalnie lub bokiem.<\/p>\n

      PZL M-28 B bis. Bryza-bis. \u2013 W wersji ze stacj\u0105 radiolokacyjn\u0105 podwozie samolotu wywo\u0142uje zak\u0142\u00f3cenia w pracy urz\u0105dzenia. Dlatego otrzyma\u0142 on sk\u0142adane podwozie: gole\u0144 przednia chowa si\u0119 do owiewki pod przedni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kad\u0142uba. W czasie projektowania zrezygnowano z powi\u0119kszonych owiewek przykad\u0142ubowych na podwozie g\u0142\u00f3wne na rzecz prostszego rozwi\u0105zania \u2013 golenie podwozia podnosz\u0105 si\u0119 na boki. Podniesienie podwozia powoduje lepsze warunki pracy radaru. Wi\u0105zka omiata bowiem przestrze\u0144 bez zak\u0142\u00f3ce\u0144. Pod wyd\u0142u\u017conym nosem kad\u0142uba zamontowano g\u0142owic\u0119 optoelektroniczn\u0105 AN\/AQQ-22 Star Safire II, zdoln\u0105 do \u015bledzenia 8 obiekt\u00f3w jednocze\u015bnie, wyposa\u017con\u0105 w kamer\u0119 dzienn\u0105 CCD-TV, kamer\u0119 termowizyjn\u0105 i dalmierz laserowy. G\u0142\u00f3wnym elementem poszukiwawczym jest System Rozpoznania Morskiego SRM-800, integruj\u0105cy radar ARS-800 (z p\u0142ask\u0105 stabilizowan\u0105 anten\u0105, pracuj\u0105cy w pa\u015bmie 8\u201312\u00a0GHz, o zasi\u0119gu ponad 100 Mm, \u015bledz\u0105cy ponad 100 cel\u00f3w, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 pracy w trybach SAR i Inverted SAR), magnetometr MAG-10, boje HYD-10 (wyrzutnik na 10 radioboi aktywno-pasywnych Ultraelectronic, odbiornik), IFF typu 250 (APX-113), obiekt \u0141S-10M systemu dowodzenia \u0141eba-2. Na samolocie zamontowano tak\u017ce odbiornik Polip systemu Link 11 pasywny system rozpoznania elektronicznego ESM-10 Lemur-10 oraz wyrzutniki cel\u00f3w pozornych. Ostateczna wersja maszyny ma mie\u0107 awionik\u0119 z wy\u015bwietlaczami ciek\u0142okrystalicznymi i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pilotowania z u\u017cyciem gogli NVG. Do 2010 roku do standardu Bryza-bis zmodernizowano trzy starsze Bryzy-1R.\u00a0<\/span><\/p>\n

      PZL M-28 Bryza 1E. \u2013 To samolot M-28 Bryza-1 przystosowany w 2000 roku do patrolowania strefy ekonomicznej i ochrony ekologicznej. Wyposa\u017cono je w system obserwacyjny Ericsson MSS-5000, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z dw\u00f3ch radar\u00f3w obserwacji bocznej o zasi\u0119gu 80\u00a0km ka\u017cdy do tworzenie cyfrowego obrazu \u015bledzonych obiekt\u00f3w. Szeroko\u015b\u0107 skanowanego pasa terenu wynosi 160\u00a0km. Samolot ma podkad\u0142ubowy skaner do badania grubo\u015bci warstwy zanieczyszcze\u0144 i sporz\u0105dzania ich map. Jest te\u017c system optyczny i video, s\u0142u\u017c\u0105ce do cyfrowego zobrazowania sytuacji na morzu. M-28 E Bryzy-1E s\u0142u\u017c\u0105 do patrolowania obszar\u00f3w morskich, monitorowania zanieczyszcze\u0144, patrolowania linii brzegowej oraz kontroli ruchu statk\u00f3w i mniejszych jednostek p\u0142ywaj\u0105cych.<\/p>\n

      PZL M-28 B Bryza bis. \u2013 opracowana specjalnie dla Stra\u017cy Granicznej. Stra\u017c Graniczna u\u017cywa tych samolot\u00f3w od 2006 roku. Ta wersja jest zbudowana w oparciu o p\u0142atowiec M-28-05 Skytruck. Maszyna jest wyposa\u017cona w system radiolokacyjny ARS-400M o zasi\u0119gu 220\u00a0km, g\u0142owic\u0119 FLIR Star Safire II, skaner morski IR\/UV, nowoczesne wyposa\u017cenie ratownicze i patrolowe oraz awionik\u0119 z systemem nawigacyjnym opartym o \u017cyroskopy laserowe.<\/p>\n

      Zestawienie An-28\/M-28<\/span><\/strong><\/p>\n

      PZL An-28 \u2013 do pr\u00f3b statycznych.<\/p>\n

      PZL An-28 \u2013 pierwszy prototyp.<\/p>\n

      PZL An-28 \u2013 drugi prototyp.<\/p>\n

      PZL An-28 \u2013 trzeci prototyp.<\/p>\n

      PZL An-28 \u2013 czwarty prototyp.<\/p>\n

      PZL An-28 \u2013 pi\u0105ty prototyp.<\/p>\n

      An-28 nr AJ 001-01 nb UR-28800 \u2013 pierwszy z pierwszej partii wys\u0142any do CCCP w 1985 roku.<\/p>\n

      Do 1990 roku zbudowano oko\u0142o 180 maszyn An-28 w 11-seriach produkcyjnych, z kt\u00f3rych oko\u0142o 160 wyeksportowano do CCCP. Prym wiod\u0142a wersja pasa\u017cersko-transportowa, ale zbudowano kilkana\u015bcie An-28 P- po\u017carnicze i An-28 A o zwi\u0119kszonym zapasie paliwa, co umo\u017cliwia 5-godzin lotu.<\/p>\n

      Kilka samolot\u00f3w An-28 zosta\u0142o zakupionych przez Polskie organizacje i instytucje. Np.;
      An-28 rejestracja SP-PDA \u2013 1986 rok. Pierwszy samolot u\u017cytkowany przez Polsk\u0119, przez PZL. Malowanie zbli\u017cone do samolot\u00f3w eksportowanych na wsch\u00f3d, ale pas na kad\u0142ubie jest granatowy. Mo\u017cliwe, \u017ce by\u0142 to jeden z prototyp\u00f3w. Dalsza jego historia poni\u017cej.
      An-28 nr AJ 004-06 rejestracja SP-GCA \u2013 1987 rok, u\u017cywany przez PZL. Pomalowany na bia\u0142o z czerwonym pasem, d\u00f3\u0142 srebrny.
      An-28 nr AJ 006-08 rejestracja SP-FFN \u2013 1998 rok, u\u017cytkowany przez Poczt\u0119 Polsk\u0105. Pomalowany na bia\u0142o-granatowo.
      An-28 nr AJ 006-11 rejestracja SP-FHR \u2013 Pomalowany na bia\u0142o (2003 rok).
      An-28 nr AJ 007-03 rejestracja SP-AWR \u2013 samolot u\u017cytkowany przez Polski Aeroklub. Pomalowany na bia\u0142o z \u017c\u00f3\u0142tym pasem (2004 rok).\u00a0
      An-28 nr AJ 007-17 rejestracja SP-FHT \u2013 pomalowany na bia\u0142o z czerwonym pasem, d\u00f3\u0142 srebrny. Malowanie przypomina cywilne malowanie samolot\u00f3w u\u017cywanych przez 36 SPLT. Nast\u0119pnie u\u017cytkowany przez firm\u0119 AeroService (2000 rok). Bia\u0142y z elementami granatowymi.\u00a0<\/p>\n

      An-28 TD nr AJ 004-04 nb 0404 \u2013 1988 rok, dla Marynarki Wojennej. Pierwszy dostarczony Wojsku Polskiemu razem z nb 0405. Pomalowany w kamufla\u017c. W 2000 rok przebudowany na wersj\u0119 ekologiczn\u0105 Bryza-1E. Pomalowany na szaro.<\/p>\n

      An-28 TD nr AJ 004-05 nb 0405 \u2013 1988 rok, dla Marynarki Wojennej. Pomalowany w kamufla\u017c. W 2000 roku, przebudowany na wersje ekologiczn\u0105 Bryza-1E. Pomalowany na szaro.<\/p>\n

      An-28 TD Bryza-1 TD nr AJBP 01-01 nb 0723 \u2013 Oblatany w dniu 7 wrze\u015bnia 1991 roku, transportowo-pasa\u017cerski-desantowy. Pierwszy prototyp opracowany zgodnie z wymogami WTT dla Polskiego Wojska. Samolot zbudowano na bazie p\u0142atowca An-28 nr AJ 007-23. Wcielony do s\u0142u\u017cby w 43. BLot MW Gdynia.<\/p>\n

      An-28 B1R Bryza-1R nr AJGP 01-01 rejestracja SP-PDC \u2013 1992 rok, patrolowy. Pierwszy prototyp patrolowy dla Polskiej MW. Samolot zbudowano na bazie p\u0142atowca An-28 nr 008-10. W 2003 roku, samolot sta\u0142 si\u0119 prototypem nowego standardu patrolowej wersji M-28 Bryza bis, ze sk\u0142adanym podwoziem i wi\u0119kszymi mo\u017cliwo\u015bciami. Pomalowany na szaro.\u00a0<\/p>\n

      An-28 TD Bryza-1 TD nr AJB 001-01 nb 1003 \u2013 Oblatany jako An-28 nr AJ010-03 transportowo-pasa\u017cerski. Jeden z pierwszych dostarczonych Wojsku Polskiemu. Jako Bryza oblatany w dniu 10 pa\u017adziernika 1994 roku. Pomalowany bia\u0142o-niebiesko z granatowym pasem. Nap\u0119d PZL-10 S i 3-\u0142opatowe \u015bmig\u0142a. Najpierw u\u017cytkowany w Powidzu, a p\u00f3\u017aniej w Gdyni w MW.<\/p>\n

      An-28 nr AJHP 01-01 nb 1007 \u2013 salonka dla MW. Zbudowany w 1990-1992 roku. Samolot bia\u0142o-niebieski z granatowym pasem. Nap\u0119d PZL-10 S i 3-\u0142opatowe \u015bmig\u0142a. Samolot powsta\u0142 na bazie typowego An-28, kt\u00f3ry nosi\u0142 rejestracj\u0119 cywiln\u0105 SP-PDD.<\/p>\n

      Katastrofa samolotu PZL An-28 Bryza 2RF Nb 1007 w Babich Do\u0142ach wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 31 marca 2009 roku oko\u0142o godziny 16:45. Zgin\u0119li wszyscy na pok\u0142adzie, czterech \u017co\u0142nierzy. Samolot nale\u017ca\u0142 do Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej i wykonywa\u0142 lot szkoleniowy. Za\u0142oga \u0107wiczy\u0142a podej\u015bcie do l\u0105dowania awaryjnego z wy\u0142\u0105czonym jednym silnikiem.<\/p>\n

      Za\u0142oga samolotu:<\/p>\n

      Kpt. marynarki pilot Marek Sztabi\u0144ski, urodzony 18 sierpnia 1973 roku (36 lat) \u2013 dow\u00f3dca za\u0142ogi, pilot szkol\u0105cy-instruktor, nalot 1134 godzin,<\/p>\n

      Kmdr ppor. pilot Roman Berski, urodzony 27 kwietnia 1961 roku (48 lat) \u2013 pilot kontroluj\u0105cy, nalot 1500 godzin,<\/p>\n

      Porucznik marynarki pilot Przemys\u0142aw Dudzik, urodzony 5 maja 1982 roku (27 lat) \u2013 pilot szkolony, nalot 260 godzin,<\/p>\n

      Chor\u0105\u017cy sztabowy marynarki Ireneusz Rajewski, urodzony 31 marca 1966 roku (43 lata) \u2013 technik pok\u0142adowy, nalot 1900 godzin.<\/p>\n

      Cze\u015b\u0107 Ich Pami\u0119ci!<\/p>\n

      Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 10 kwietnia 2009 roku cz\u0142onkowie za\u0142ogi zostali po\u015bmiertnie odznaczeni Morskim Krzy\u017cem Zas\u0142ugi. Raport powypadkowy poda\u0142 prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0119 \u2013 b\u0142\u0105d pilota\u017cowy i w efekcie niesymetryczne przeci\u0105gni\u0119cie samolotu. Uderzenie o ziemi\u0119 nast\u0105pi\u0142o w po\u0142o\u017ceniu plecowym.<\/p>\n

      Samolot PZL An-28 Bryza Nb 1007 zosta\u0142 zbudowany w 1992 roku i mia\u0142 wylatane oko\u0142o 1500 godzin. Przez pilot\u00f3w mileckich PZL An-28 Bryza Nb 1007 by\u0142 nazywany \u201ePary\u017canka\u201d, gdy\u017c by\u0142 to samolot w wersji Salonka do transportu VIP-\u00f3w, kt\u00f3ry przed przekazaniem do jednostki w 1997 roku bra\u0142 udzia\u0142 w Paryskim Mi\u0119dzynarodowym Salonie Lotniczym. Wcze\u015bniej maszyna s\u0142u\u017cy\u0142a jako nieuko\u0144czony prototyp wersji PZL An-28 RF przeznaczonej do walki radio-elektronicznej.\u00a0<\/span><\/p>\n

      M-28-02 Skytruck \u2013 1 seria produkcyjna liczy\u0142a \u0142\u0105cznie 20 sztuki. M-28-02 Skytruck \u2013 zmodyfikowana wersja o masie ca\u0142kowitej 7 500 kg, o ud\u017awigu p\u0142atnym nawet do 2 300 kg. Pod kad\u0142ubem pojawi\u0142 si\u0119 dodatkowy baga\u017cnik o ud\u017awigu 300 kg.<\/p>\n

      M-28 Skytruck AJE 001-01 rejestracja SP-DDA. P\u00f3\u017aniej SP-FYV, SP-FZV \u2013 samolot prototypowo-reklamowy. Pokazywany wielokrotnie w kraju i za granic\u0105, szczeg\u00f3lnie, gdy otrzyma\u0142 silniki PT. Z silnikami PT oblatany w dniu 9 kwiecie\u0144 1996 rok. Bia\u0142y z zielonymi elementami.\u00a0Potem przemalowany. Mia\u0142 zamontowany podkad\u0142ubowy baga\u017cnik. Przebudowany do wersji M-28-05.<\/p>\n

      M-28 nr AJ 005-06 rejestracja SP-DDB Sprint \u2013 oko\u0142o 1991 roku, samolot prototypowo-reklamowy.<\/p>\n

      M-28 nr AJ 006-07 rejestracja SP-DDC 285 \u2013 oko\u0142o 1995 roku, samolot prototypowo-reklamowy. Bia\u0142y z niebieskim pasem.<\/p>\n

      M-28 Skytruck nr AJEP 001-01 rejestracja SP-DDF \u2013 1993 rok. P\u00f3\u017aniej samolot otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PDF. Prototyp Skytruck zosta\u0142 oblatany w 29 lipca 1993 roku. Samolot otrzyma\u0142 awionik\u0119 firmy Bendix-King. Silniki Pratt&Whitney Canada PT6A-65B, z 5-\u0142opatowymi \u015bmig\u0142ami Hartzell. P\u0142atowiec pochodzi\u0142 z 10-serii produkcyjnej.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

      M-28 nr AJEP 001-02 rejestracja SP-PDA \u2013 samolot przebudowano na makiet\u0119 samolotu Skytruck PLUS. Mia\u0142 powi\u0119kszony kad\u0142ub. Wykorzystywany do r\u00f3\u017cnego typu test\u00f3w.<\/p>\n

      M-28 nr AJE 001-02 rejestracja SP-DDE, YV-016CP, HK-4066X, YV1769 \u2013 Samolot ten to by\u0142y AN-28 PT. po modyfikacji oblatany w dniu 20 pa\u017adziernika 1995 roku. Nale\u017ca\u0142 do Hondurasu. Uszkodzony w dniu 9 listopada 2009 roku podczas l\u0105dowania z nadmiernym \u0142adunkiem (oko\u0142o 4\u00a0000 kg kokainy) w Las Minas w Hondurasie. Uszkodzony zosta\u0142 przewiezione przez w\u0142adze wojskowe Hondurasu na lotnisko Tegucigalpa-Toncontin (TGU), gdzie przechowywany jest bez skrzyde\u0142, usterzenia i silnik\u00f3w.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-03 rejestracja SP-DFD, GN-96105 \u2013 Oblatany w dniu 12 wrze\u015bnia 1996 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-04 rejestracja SP-DFE, GN-96106 \u2013 Oblatany w dniu 12 grudnia 1996 roku. Sprzedany Wenezueli.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-05 rejestracja SP-DFF, GN-96107 \u2013 Oblatany w dniu 27 stycznia 1997 roku. Sprzedany Wenezueli.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-06 rejestracja SP-DFG, GN-96108 \u2013 Oblatany w dniu 24 kwietnia 1997 roku. Sprzedany Wenezueli.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-07 rejestracja SP-DFH, GN-96109 \u2013 Oblatany w dniu 26 maja 1997 roku. Sprzedany Wenezueli.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-08 rejestracja SP-DFI, GN-96110 \u2013 Oblatany w dniu 13 maja 1997 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 Skytruck nr AJE 001-09 rejestracja SP-DFB \u2013 1996 rok, jeden z prototyp\u00f3w, z silnikami PT i 5-\u0142opatowymi \u015bmig\u0142ami. Na lewej burcie mia\u0142 dodatkowe drzwi.\u00a0Po kolejnej modernizacji sprzedano Panamie z rejestracj\u0105 HP-1416. \u00a0<\/p>\n

      M-28-02 Skytruck nr AJE 001-10 rejestracja SP-DFC \u2013 1996 rok, jeden z prototyp\u00f3w, z silnikami PT i 5-\u0142opatowymi \u015bmig\u0142ami. Na lewej burcie mia\u0142 dodatkowe drzwi.\u00a0Po kolejnej modernizacji sprzedano Wenezueli z rejestracj\u0105 YV-117CP. W dniu 12 lipca 2001 roku, o godz. 12:45 HLV (16:45 GMT) podczas startu na pok\u0142adzie wybuch po\u017car. Samolot ca\u0142kowicie sp\u0142on\u0105\u0142. Zgin\u0119\u0142o 13 os\u00f3b, wszystkie na pok\u0142adzie.\u00a0<\/p>\n

      M-28-02 Skytruck nr AJE 001-11 \u2013 W trakcie budowy przerobiono na M-28-05 i otrzyma\u0142 nr AJE 003-01.<\/p>\n

      M-28-02 Skytruck nr AJE 001-12 \u2013 W trakcie budowy przerobiono na M-28-05 i otrzyma\u0142 nr AJE 003-02.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-13 rejestracja SP-DFK, GN-96119 \u2013 Oblatany w dniu 23 marca 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-14 rejestracja SP-DFL, GN-96120 \u2013 Oblatany w dniu 30 kwietnia 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-15 rejestracja SP-DFM, GN-96121 \u2013 Oblatany w dniu 28 lipca 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy. Rozbity w katastrofie w dniu 10 grudnia 2004 roku. Mo\u017cliwe, \u017ce samolot zosta\u0142 zestrzelony.\u00a0<\/span><\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-16 rejestracja SP-DFN, GN-96122 \u2013 Oblatany w dniu 7 pa\u017adziernika 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-17 rejestracja SP-DFO, GNB-97123\u00a0 \u2013 Oblatany w dniu 2 listopada 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-18 rejestracja SP-DFP, GNB-96124 \u2013 Oblatany w dniu 11 stycznia 2000 roku. Wykonany jako Salonka dla 8-10 os\u00f3b. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-19 rejestracja SP-DFR,\u00a0 <\/span>EV-9960\u00a0 \u2013 Oblatany w dniu 3 grudnia 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-02 nr AJE 001-20 rejestracja SP-DFS,\u00a0 <\/span>EV-9961\u00a0 \u2013 Oblatany w dniu 30 grudnia 1999 roku. Sprzedany Wenezueli. Ma baga\u017cnik podkad\u0142ubowy.<\/p>\n

      M-28-05 seria produkcyjna 002. \u0141\u0105cznie zbudowano 10 sztuk.<\/p>\n

      M-28-05 Skytruck \u2013 zmodyfikowany M-28-02 z dodatkowymi drzwiami na lewej burcie. Dodatkowe zbiorniki w <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Wojsko Polskie od 1986 roku kupowa\u0142o samoloty PZL An-28 i ich wersje rozwojowe PZL M-28. W PZL Mielec powsta\u0142 projekt maj\u0105cy na celu dostosowanie maszyny M-28 dla potrzeb Wojska Polskiego. Projekt otrzyma\u0142 kryptonim Bryza i zak\u0142ada\u0142 powstanie dw\u00f3ch wersji: transportowo-desantowej PZL An-28 TD Bryza-TD i patrolowej An-28 B1R Bryza-1R. P\u00f3\u017aniej powsta\u0142y inne wersje przeznaczone dla Wojska Polskiego. Do 2007 roku zakupiono 28 maszyn.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5336"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5415,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5336\/revisions\/5415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}