Zlin Z-42<\/strong><\/p>\n Polska<\/strong><\/p>\n Historia<\/strong><\/p>\n Historia – Firma Zlin<\/strong><\/p>\n Firma Zlin zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1934 roku, jako Zlinska Letacka Spolecnost A. S. Siedzib\u0105 firmy Zlin by\u0142o miasto Zlin, we Wschodnich Morawach na terenie Czech. W fabryce produkowano szybowce i jednosilnikowe samoloty. P\u00f3\u017aniej produkcja rozszerzy\u0142a si\u0119 na segment samolot\u00f3w sportowych i rolniczych. <\/p>\n W 1938 roku, Czechy by\u0142y anektowane przez Niemcy. Firma zmieni\u0142a nazw\u0119 na Zlinskie Letecke Zavody A. S. W fabryce produkowano samoloty treningowe Klemm Kl 35 oraz dolnop\u0142aty Bucker Bu 181. Oba samoloty by\u0142y produkowane nadal po drugiej wojnie \u015bwiatowej. Samolotom zmieniono w\u00f3wczas oznaczenia na C-1 oraz Z-181.<\/p>\n W 1945 roku, po drugie wojnie \u015bwiatowej, fabryka zosta\u0142a znacjonalizowana przez komunist\u00f3w. Do nazwy firmy dodano okre\u015blenie – v narodni sprave – co oznacza – pod administracj\u0105 krajow\u0105. W 1946 roku, fabryk\u0119 w\u0142\u0105czono do koncernu – Automobilove Zavody. W 1948 roku fabryk\u0119 w\u0142\u0105czono do koncernu lotniczego Let z siedziba w Pradze, jako Zak\u0142ad Nr 7. <\/p>\n W 1953 roku, fabryka uzyska\u0142a samodzielno\u015b\u0107 i przyj\u0119\u0142a now\u0105 nazw\u0119 Moravan. W\u00f3wczas rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 dobry czas dla firmy. Opracowano i budowano du\u017co udanych konstrukcji. Produkowano samoloty dla wojska i na rynek cywilny. Du\u017co samolot\u00f3w wyeksportowano na Zach\u00f3d i do kraj\u00f3w socjalistycznych. Najpopularniejszy by\u0142 samolot serii Z-26 Trener. Produkowano samolot rolniczy Z-37 \u0106mielak. Budowano dwumiejscowe samoloty szkolne i sportowe Z-42\/142 i czteromiejscowe Z-43. Posta\u0142a odmiana akrobacyjna Z-50. <\/p>\n W 1990 roku, po upadku komunizmu, firma zosta\u0142a przekszta\u0142cona w sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105. Kontynuowano produkcje samolot\u00f3w Z-42 i Z-43, ale ich sprzeda\u017c zmala\u0142a. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na rozpad komunistycznych kraj\u00f3w i za\u0142amanie si\u0119 rynku. W 2002 roku, firma mia\u0142a k\u0142opoty finansowe. Firma zosta\u0142a przemianowana na Moravan-Airplanes A. S. Podj\u0119to produkcj\u0119 zmodernizowanych samolot\u00f3w Z-242 L oraz Z-143 L, kt\u00f3re wyposa\u017cono w silniki firmy Lycoming, now\u0105 awionik\u0119 i zmodyfikowany p\u0142atowiec. <\/p>\n W 2005 roku, mimo przeprowadzonych zmian, firma og\u0142osi\u0142a bankructwo. W 2006 roku, Sp\u00f3\u0142ka zosta\u0142a przej\u0119ta przez CzechAircraft, s. r. o. w\u0142asno\u015bci\u0105 irlandzkiej Qucom Haps Holding Ltd., reprezentowanej przez Billy’ego Harkina i przemianowanej na Moravan Aviation s.r.o. Utrzymano produkcj\u0119 samolot\u00f3w i rozpocz\u0119to produkcje cz\u0119\u015bci do innych samolot\u00f3w. Jednak o\u017cywienie by\u0142 kr\u00f3tkotrwa\u0142e. W 2010 roku, firma zosta\u0142a zamkni\u0119ta.<\/p>\n Ju\u017c w 2009 roku, posta\u0142a nowa firma Zlin Aircraft, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a prawa do produkcji samolot\u00f3w Z-242 L oraz Z-143 L. Wkr\u00f3tce przej\u0119to budynki, surowce i personel od Moravan Aviation. Nowa firma nadal produkuje samoloty i poszerzy\u0142a ich gam\u0119. Firma zaj\u0119\u0142a si\u0119 tak\u017ce remontami generalnymi samolot\u00f3w Zlin. <\/p>\n Samoloty marki Zlin: Zlin Akrobat, Zlin Z-26 Trener, Zlin Z-37 \u0106mielak, Zlin Z-42, Zlin Z-43, Zlin Z-50, Zlin Z-126, Z-142, Z-143, Z-226, Z-242, Z-326, Z-526, Z-726.<\/p>\n Zlin Z-42. 1967 rok<\/strong><\/p>\n Zosta\u0142 opracowany w 1967 roku, przez konstruktora Jana Mikula. Z-42 zosta\u0142 opracowany jako samolot szkolno-treningowy, dwumiejscowy, z miejscami obok siebie. Z-42 jest dolnop\u0142atem, o konstrukcji ca\u0142kowicie metalowej. Nap\u0119d to silnik rz\u0119dowy z t\u0142okami wisz\u0105cymi. Prototyp (Z-41) wykona\u0142 pierwszy lot w dniu 17 pa\u017adziernika 1967 roku. Produkcja ruszy\u0142a w 1970 roku. W 1973 roku, zbudowano pi\u0119\u0107dziesi\u0105ty egzemplarz. Najwi\u0119cej samolot\u00f3w zbudowano w 70-latach. Samolot by\u0142 wielokrotnie modyfikowany. Samolot pod nowymi oznaczeniami nadal jest produkowany. Do chwili obecnej (2020 rok) zbudowano ponad 750 egzemplarzy. Samoloty Z-42 s\u0105 u\u017cytkowane w Europie, Afryce, Ameryce Po\u0142udniowej i \u015arodkowej. <\/p>\n Prototyp Z-41 mia\u0142 silnik M-337, o mniejszej mocy. Mia\u0142 \u015bmig\u0142o metalowe dwu\u0142opatowe nastawne, ale na ziemi przed lotem.<\/p>\n Z-42 otrzyma\u0142 mocniejszy silnik M-137. \u015amig\u0142o dwu\u0142opatowe, mo\u017cna by\u0142o wymieni\u0107 przed lotem, w zale\u017cno\u015bci od zadania jaki samolot mia\u0142 wykona\u0107: akrobacja lub lot turystyczny.<\/p>\n W 1971 roku opracowano samolot Z-42 L, kt\u00f3ry by\u0142 nap\u0119dzany ameryka\u0144skim silnikiem firmy Lycoming AIO-320-B1B o mocy 118 kW (160 KM). W tym czasie zbudowano tylko jeden prototyp, kt\u00f3ry pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 10 sierpnia 1971 roku.<\/p>\n W 1972 roku, opracowano samolot Z-42 M, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 mocniejszy czechos\u0142owacki silnik M-137 AZ i nowe \u015bmig\u0142o V-503A. Pierwszy lot wykonano w dniu 15 listopada 1972 roku. Produkcja Z-42 M ruszy\u0142a w 1980 roku. Zbudowano ponad 130 egzemplarzy.<\/p>\n Zlin Z-43 to samolot z silnikiem M-337, ze \u015bmig\u0142em nastawnym, przeznaczony do szkolenia w nawigacji i radionawigacji oraz do lot\u00f3w turystycznych.<\/p>\n W 1978 roku opracowano samolot Z-142, kt\u00f3ry by\u0142 dopuszczony do akrobacji. Z-142 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 27 grudnia 1978 roku. Samolot zosta\u0142 opracowany zgodnie z ameryka\u0144skim przepisami PART 23. W latach 1980-1995 zbudowano oko\u0142o 370 egzemplarzy. <\/p>\n W 1983 roku licencj\u0119 na produkcj\u0119 samolot\u00f3w Z-142 sprzedano Algierii, gdzie samolot produkowano pod oznaczeniem ECA Fernas 142. Zbudowano oko\u0142o 50 egzemplarzy.<\/p>\n Samoloty Zlin Z-42 i wersje pochodne, s\u0105 u\u017cytkowane w Czechos\u0142owacji, a potem Czechach i S\u0142owacji, NRD i RFN, a potem w Niemczech, Polsce, Algierii, Egipcie, Peru, Meksyku.<\/p>\n Samolot Zlin Z-42 w Polsce. 1975 rok.<\/strong><\/p>\n W 1975 roku, Aeroklub PRL kupi\u0142 13 egzemplarzy samolot\u00f3w Z-42 M. Samoloty dostarczono w 1976 roku. Przeznaczono je do szkolenia pilot\u00f3w, kt\u00f3rzy przeszli ju\u017c szkolenie szybowcowe. <\/p>\n Samoloty Z-42 M zosta\u0142y kupione dla Instytutu Lotnictwa, w ilo\u015bci 10 egzemplarzy. Przekazano je mi\u0119dzy innymi do Szko\u0142y Pilot\u00f3w w K\u0119trzynie, gdzie bazowa\u0142y na lotnisku Wilamowo. W 1983 roku, samoloty Z-42 M zosta\u0142y przekazane do Aeroklub\u00f3w.<\/p>\n W Polsce u\u017cytkowano oko\u0142o 60 samolot\u00f3w Z-42. Cieszy\u0142 si\u0119 dobr\u0105 opini\u0105.<\/p>\n W Polsce, ostatnia katastrofa samolotu Zlin Z-42 mia\u0142a miejsce w 2000 roku. Miejsce katastrofy to Lotnisko K\u0119trzyn-Wilamowo. Dw\u00f3ch pilot\u00f3w \u0107wiczy\u0142o lot na ma\u0142ej wysoko\u015bci i awaryjne l\u0105dowanie. Piloci byli w powietrzu ju\u017c 30 minut. Z niewyja\u015bnionych przyczyn, w pewnym momencie samolot z du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 uderzy\u0142 w ziemi\u0119. Obaj piloci zgin\u0119li na miejscu. Samolot zosta\u0142 ca\u0142kowicie rozbity.<\/p>\n W 2004 roku, samolot Zlin Z-42 z powodu awarii l\u0105dowa\u0142 awaryjnie. Pilot szcz\u0119\u015bliwie wyl\u0105dowa\u0142 na autostradzie A-4 Krak\u00f3w-Katowice. Nikomu si\u0119 nic nie sta\u0142o.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2020-01-14<\/p>\n 238b Rozdzia\u0142 1975<\/strong><\/p>\n Zlin Z-42<\/strong><\/p>\n Polska<\/strong><\/p>\n Konstrukcja<\/strong><\/p>\n Konstrukcja Zlin Z-42<\/strong><\/p>\n Dwumiejscowy wolnono\u015bny dolnop\u0142at o konstrukcji metalowej. U\u017cytkowany jako samolot szkolny, akrobacyjny i turystyczny.<\/p>\n Skrzyd\u0142a proste, trzysegmentowe. Centrop\u0142at jest o ma\u0142ej rozpi\u0119to\u015bci. Obrys skrzyde\u0142 jest prostok\u0105tny z niewielkim nap\u0142ywem w centrop\u0142acie. Wznos skrzyde\u0142 du\u017cy i wynosi 6 stopni. Konstrukcja jest metalowa, jedno-d\u017awigarowa z d\u017awigarem pomocniczym. D\u017awigary wykonane z rur stalowych, kt\u00f3re wype\u0142niono azotem pod ci\u015bnieniem. Pomiar tego ci\u015bnienia (jego obni\u017cona warto\u015b\u0107) informowa\u0142 o p\u0119kni\u0119ciach w d\u017awigarze. Pokrycie skrzyde\u0142 wykonano z blachy duraluminiowej platerowanej. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w klapy i lotki szczelinowe z pokryciem \u017c\u0142obkowanym. Lotki i klapy maj\u0105 jednakow\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n Konstrukcja kad\u0142uba to przestrzenna kratownica wykonana z rur stalowych. Po\u0142\u0105czenia rur s\u0105 spawane. Pokrycie wykonano z laminatu. Ogon o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej. Silnik jest montowany do \u0142o\u017ca wykonanego z rur stalowych. Samolot wyposa\u017cono w zaczep do holowania szybowc\u00f3w.<\/p>\n Kabina ca\u0142kowicie kryta, typu limuzyna. Daw miejsca obok siebie. Jedna deska rozdzielcza. <\/p>\n Usterzenie wolnono\u015bne, ca\u0142kowicie metalowe, w uk\u0142adzie klasycznym. Obrys usterzenia: poziome – prostok\u0105tny; pionowe – trapezowy. Stery pokryte blach\u0105 \u017c\u0142obkowan\u0105.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe, sta\u0142e z ko\u0142em przednim. Ko\u0142a mog\u0105 by\u0107 os\u0142oni\u0119te owiewkami. <\/p>\n Silnik<\/strong><\/p>\n Wersja Z-42 – silnik rz\u0119dowy, t\u0142oki wisz\u0105ce Avia M-137A, o mocy startowej 132,5 kW (180 KM).<\/p>\n Wersja Z-42 L – silnik p\u0142aski Lycoming AIO-320-B1B, o mocy 118 kW (160 KM).<\/p>\n Wersja Z-42 M – silnik rz\u0119dowy, t\u0142oki wisz\u0105ce Avia M-137AZ, o mocy startowej 132,5 kW (180 KM).<\/p>\n Wszystkie silniki s\u0105 ch\u0142odzone powietrzem. Zbiorniki paliwa umieszczono w skrzyd\u0142ach.<\/p>\n Dane T-T Zlin Z-42<\/strong><\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,11 m<\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 7,05 m<\/p>\n Wysoko\u015b\u0107 2,69 m<\/p>\n Powierzchnia no\u015bna 13,15 m2<\/p>\n Masa w\u0142asna 645 kg<\/p>\n Masa startowa 900 kg<\/p>\n Masa maksymalna 920-970 kg<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 315 km\/h<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 220 km\/h<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 95 km\/h<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 4,8 – 5,2 m\/s<\/p>\n Pu\u0142ap operacyjny 3 800 – 4 250 m<\/p>\n Zasi\u0119g 530 km<\/p>\n Czas lotu 2,5 godziny<\/p>\n Rozbieg 380 m<\/p>\n Dobieg 400 m<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2020-01-14<\/p>\n 238b Rozdzia\u0142 1975<\/strong><\/p>\n Zlin Z-42<\/strong><\/p>\n Polska<\/strong><\/p>\n Zestawienie<\/strong><\/p>\n Od 1976 roku, w Polsce u\u017cytkowano oko\u0142o 60 samolot\u00f3w Z-42.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Firma Zlin zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1934 roku, jako Zlinska Letacka Spolecnost A. S. Siedzib\u0105 firmy Zlin by\u0142o miasto Zlin, we Wschodnich Morawach na terenie Czech. W fabryce produkowano szybowce i jednosilnikowe samoloty. P\u00f3\u017aniej produkcja rozszerzy\u0142a si\u0119 na segment samolot\u00f3w sportowych i rolniczych. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5332","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5332","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5332"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5332\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5756,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5332\/revisions\/5756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"