Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105, a kobiet\u0105 w kokpicie samolotu lub \u015bmig\u0142owca?<\/h3>\n
Zasadnicza. Kiedy pilotuje kobieta w kokpicie \u0142adniej pachnie. Wszystkie prze\u0142\u0105czniki s\u0105 powycierane, a zegary b\u0142yszcz\u0105. Sterownica nie lepi si\u0119 od wyschni\u0119tego potu. Szyby s\u0105 tak przejrzyste, jakby ich nie by\u0142o. Zreszt\u0105 takie same zachowanie kobiet mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w autobusach miejskich i tramwajach.<\/p>\n
Ikon\u0105 lotnictwa kobiecego bez w\u0105tpienia jest Amelia Earhart. Jej posta\u0107 jest opisywana niemal w ka\u017cdej publikacji lotniczej. Ale Polki nie g\u0119si i sw\u00f3j udzia\u0142 w lotnictwie te\u017c maj\u0105. Wed\u0142ug powszechnej opinii, w Polsce kobieta lotnik to rzadko\u015b\u0107. Jednak czy aby na pewno? Szacuje si\u0119, \u017ce na ca\u0142ym \u015bwiecie 6% pilot\u00f3w stanowi\u0105 kobiety. I w Polsce ten stosunek jest podobny. W Polskiej historii lotnictwa doliczyli\u015bmy si\u0119 ju\u017c ponad 100 kobiet lotnik\u00f3w i to wybitnych. I rzecz charakterystyczna; zawsze by\u0142y i s\u0105 to pi\u0119kne kobiety, kt\u00f3re swoj\u0105 wytrwa\u0142o\u015bci\u0105 i pracowito\u015bci\u0105 dochodzi\u0142y do wytyczonego celu. Niemal wszystkie potwierdza\u0142y, \u017ce doj\u015bcie do wymarzonego zaj\u0119cia prowadzi\u0142o przez ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119, bez taryfy ulgowej. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 statut taki jak m\u0119\u017cczyzna, musia\u0142y pracowa\u0107 dwa razy d\u0142u\u017cej i ci\u0119\u017cej.<\/p>\n
Nauka nie udowodni\u0142a, \u017ce kt\u00f3ra\u015b z p\u0142ci lepiej nadaje si\u0119 do zawodu pilota. W\u015br\u00f3d kobiet, tak jak i w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn znajd\u0105 si\u0119 osoby mniej lub bardziej predestynowane do pilotowania. M\u0119\u017cczy\u017ani maj\u0105 dobre wyczucie perspektywy, lepiej znosz\u0105 wi\u0119kszy wysi\u0142ek fizyczny, a przede wszystkim s\u0105 zadaniowcami. Kobiety z kolei maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 podzielno\u015b\u0107 uwagi, lepsz\u0105 pami\u0119\u0107 przestrzenn\u0105 i koncentracj\u0119. Potrafi\u0105 robi\u0107 kilka rzeczy na raz. Jednak najwa\u017cniejsze w lotnictwie jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 dobrego dzia\u0142ania w sytuacjach stresowych, a tutaj zupe\u0142nie nie ma regu\u0142y.<\/p>\n
Biologia zawsze podkre\u015bla\u0142a r\u00f3\u017cnice w funkcjach i zadaniach spe\u0142nianych przez obie p\u0142cie. To samo potwierdza Ko\u015bci\u00f3\u0142. Daleki jestem od has\u0142a \u2013 \u201eKobiety na traktory, do kopalni i okop\u00f3w\u201d. Wed\u0142ug danych Pentagonu z 90-lat XX wieku, kobieta na polu walki jest o 30 % mniej sprawna od m\u0119\u017cczyzny. Ale tutaj chodzi o t\u0119\u017cyzn\u0119 fizyczn\u0105. Wi\u0119c, tam gdzie nie jest ona na pierwszym miejscu, dlaczego kobieta, je\u015bli tylko chce, nie mo\u017ce dosta\u0107 tej szansy? I nie ma to nic wsp\u00f3lnego ze wsp\u00f3\u0142czesnym chorym feminizmem. Margaret Thatcher mog\u0142a zosta\u0107 pierwsz\u0105 Pani\u0105 Premier UK, ale nie znaczy to, \u017ce wspiera\u0142a chory feminizm. Wr\u0119cz przeciwnie; kaza\u0142a feministkom wzi\u0105\u0107 si\u0119 do roboty. W Polsce kobieta, za sterami transportowego I\u0142-14, czy za sterami nowoczesnego B.787, czy za sterami bojowego Mi-24, czy za sterami MiG-29; zawsze b\u0119dzie kobiet\u0105 i to pi\u0119kn\u0105.\u00a0<\/p>\n
Przepraszam wszystkie te dzielne kobiety-lotniczki, kt\u00f3re pomin\u0105\u0142em w tym artykule. \u00a0<\/p>\n
Porucznik pilot Janina Lewandowska (1908-1940)<\/h3>\n
Od razu zaczn\u0119 od maksymalnego ci\u0105gu, czyli od oficera Wojska Polskiego, pilota Janiny Lewandowskiej. Pani Janina Lewandowska urodzi\u0142a si\u0119 w dniu 22 kwietnia 1908 roku. Zamordowana w Katyniu przez moskali w dniu 22 kwietnia 1940 roku, w dniu swoich 32-urodzin.\u00a0<\/p>\n
Pani Janina Lewandowska urodzi\u0142a si\u0119 w Charkowie, w \u00f3wczesnej Rosji, w rodzinie J\u00f3zefa Dowbora-Mu\u015bnickiego (1967-1937), genera\u0142a Wojska Polskiego, dow\u00f3dcy Powstania Wielkopolskiego. Rodzina mia\u0142a silne tradycje patriotyczne i wojskowe. Po odzyskaniu przez Rzeczypospolit\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci rodzina osiad\u0142a w Batorowie ko\u0142o Poznania, stosunkowo niedaleko Lotniska \u0141awica. Pani Janina uko\u0144czy\u0142a Konserwatorium Muzyczne. Chcia\u0142a zosta\u0107 zawodow\u0105 \u015bpiewaczk\u0105. Pi\u0119kny, ale s\u0142aby g\u0142os nie pozwoli\u0142 jej na to. R\u00f3wnie\u017c sprzeciw ojca. Fascynowa\u0142y j\u0105 pokazy lotnicze na Lotnisku \u0141awica. Wst\u0105pi\u0142a do Aeroklubu Pozna\u0144skiego. Wkr\u00f3tce zosta\u0142a pilotem szybowcowym. Uko\u0144czy\u0142a Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Pilota\u017cu na Lotnisku \u0141awica. Potem zosta\u0142a skierowana na kurs radiotelegraficzny do Lwowa (Lotnisko Skni\u0142owo) w 1937 roku, gdzie odby\u0142a przeszkolenie na aparatach drukuj\u0105cych u\u017cywanych w Wojsku Polskim; Telegraf Hughesa zwany potocznie \u201ejuzem\u201d, przodek dalekopisu. W 1938 roku przeniesiono j\u0105 do Centrum Wyszkolenia \u0141\u0105czno\u015bci w Zegrzu, gdzie doskonali\u0142a swoj\u0105 specjalno\u015b\u0107 \u2013 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 lotnicz\u0105. Uzyska\u0142a stopie\u0144 podchor\u0105\u017cego, nast\u0119pnie awansowana do stopnia podporucznika rezerwy. By\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 w Europie, kt\u00f3ra wykona\u0142a skok spadochronowy z wysoko\u015bci 5\u00a0000 m. Podczas pokaz\u00f3w szybowcowych w T\u0119goborzu ko\u0142o Nowego S\u0105cza pozna\u0142a pp\u0142k. Mieczys\u0142awa Lewandowskiego (1892\u20131964), oficera Wojska Polskiego 10. Pu\u0142ku Saper\u00f3w i jednocze\u015bnie instruktora szybowcowego. Zakochali si\u0119 w sobie i pobrali 10 czerwca 1939 roku.<\/p>\n
W dniu 1 wrze\u015bnia 1939 roku, razem z innymi cz\u0142onkami Aeroklubu Pozna\u0144skiego, Pani Janina pr\u00f3bowa\u0142a dosta\u0107 si\u0119 do Warszawy. Ostatecznie, w okolicach Wrze\u015bni, w dniu 3 wrze\u015bnia 1939 roku do\u0142\u0105czy\u0142a do 3. Pu\u0142ku Lotniczego, a dok\u0142adnie rzutu ko\u0142owego 3. Bazy Lotniczej. Tutaj ubrano j\u0105 w oficerski m\u0119ski mundur lotniczy, troch\u0119 za du\u017cy na ni\u0105, mimo \u017ce by\u0142a \u015bredniego wzrostu. By\u0142a szatynk\u0105 z kr\u00f3tko \u015bci\u0119tymi w\u0142osami. Wycofuj\u0105cy si\u0119 oddzia\u0142, ma\u0142ymi grupkami przechodzi\u0142 do Rumunii. Prawdopodobnie, w rejonie Husiatynia (30 km za Tarnopolem) w dniu 22 wrze\u015bnia 1939 roku, Janina Lewandowska dosta\u0142a si\u0119 z innymi do niewoli sowieckiej i jako Polski Oficer trafi\u0142a do Ostaszkowa, a nast\u0119pnie od 6 grudnia 1930 roku znalaz\u0142a si\u0119 w Kozielsku. Tu utrzymywa\u0142a kontakty ze znajomymi z lotnictwa. W obozie uczestniczy\u0142a w tajnym \u017cyciu. Kryj\u0105c swoje prawdziwe pochodzenie, przed wrogiem podawa\u0142a nieprawdziwe dane osobowe. W dniu swoich 32 urodzin, w dniu 22 kwietnia 1940 roku zosta\u0142a zamordowana przez moskali jako jedyna oficer-kobieta. O jej losach, na nieludzkiej ziemi, wiemy z notatek wydobytych z masowych grob\u00f3w Polskich Oficer\u00f3w. Wiemy, \u017ce trzyma\u0142a si\u0119 dzielnie. Nie podawa\u0142a zbyt wielu informacji o sobie. Tylko nieliczni wiedzieli, \u017ce by\u0142a c\u00f3rk\u0105 NN genera\u0142a.\u00a0<\/p>\n
Zw\u0142oki Janiny Lewandowskiej zosta\u0142y odnalezione przez Niemc\u00f3w, podczas pierwszej ekshumacji z mogi\u0142 katy\u0144skich w 1943 roku. By\u0142y jedynymi zw\u0142okami kobiety w tych do\u0142ach \u015bmierci, czego niemcy nie mogli zrozumie\u0107 i ten fakt ukrywali. W 1945 roku, zw\u0142oki niemcy przewie\u017ali do Wroc\u0142awia (Breslau). Po przyznaniu Wroc\u0142awia Polsce, czaszka Janiny Lewandowskiej trafi\u0142a razem z sze\u015bcioma innymi, w r\u0119ce profesora Boles\u0142awa Popielskiego, kt\u00f3ry wiedzia\u0142, \u017ce s\u0105 to szcz\u0105tki ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej. Profesor przez kilkadziesi\u0105t lat ukrywa\u0142 je przed UB i NKWD. Tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 w 1997 roku profesor zdradzi\u0142 tajemnic\u0119 wsp\u00f3\u0142pracownikom. Za pomoc\u0105 metod komputerowych potwierdzono, \u017ce s\u0105 to szcz\u0105tki ofiar katy\u0144skich, ale zidentyfikowano tylko jedn\u0105 czaszk\u0119, w\u0142a\u015bnie Janiny Lewandowskiej. Zosta\u0142a ona zidentyfikowana w maju 2005 roku metod\u0105 superprojekcji w Zak\u0142adzie Medycyny S\u0105dowej Akademii Medycznej we Wroc\u0142awiu. Po identyfikacji w dniu 4 listopada 2005 roku, czaszk\u0119 z honorami wojskowymi pochowano w specjalnej urnie w grobowcu rodziny Dowbor-Mu\u015bnickich na cmentarzu w Lusowie, na zach\u00f3d od Poznania. Po\u015bmiertnie awansowana do stopnia porucznika Wojska Polskiego.\u00a0<\/p>\n
W 2006 roku, uchwa\u0142\u0105 Rady Miasta Krakowa nazwano imieniem Janiny Lewandowskiej rondo mi\u0119dzy ulicami Marii D\u0105browskiej i Mieczys\u0142awa Medweckiego.<\/p>\n
M\u0105\u017c Janiny Lewandowskiej, p\u0142k in\u017c. Mieczys\u0142awa Lewandowski, po przegranej wojnie obronnej 1939 roku przedosta\u0142 si\u0119 na Zach\u00f3d. S\u0142u\u017cy\u0142 w 307. Dywizjonie My\u015bliwskim Nocnym \u201eLwowskich Puchaczy\u201d oraz 305. Dywizjonie Bombowym \u201eZiemi Wielkopolskiej\u201d. Po wojnie zamieszka\u0142 w Wielkiej Brytanii.\u00a0<\/p>\n
M\u0142odsza siostra Janiny Lewandowskiej, Agnieszka Dowbor-Mu\u015bnicka, by\u0142a cz\u0142onkiem podziemnego ruchu oporu. By\u0142a \u017co\u0142nierzem Organizacji Wojskowej \u201eWilki\u201d, pierwszej zbrojne formacji przeciw okupantom. Latem 1940 roku, aresztowana przez niemc\u00f3w, zosta\u0142a osadzona na Warszawskim Pawiaku. Zgin\u0119\u0142a w 1940 roku w egzekucji w Palmirach.<\/p>\n
Polskie lotniczki podczas drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/h3>\n
Polskie lotniczki podczas drugiej wojny \u015bwiatowej zapisa\u0142y tak\u017ce kilka \u0142adnych kart historii, chocia\u017c mniej znanych, bo mniej sensacyjnych. Cho\u0107 nie walczy\u0142y bojowo, to pilotowa\u0142y samoloty wojskowe, w tym samoloty my\u015bliwskie. W tym elitarnym gronie znalaz\u0142y si\u0119 trzy Polki: Jadwiga Pi\u0142sudska-Jaraczewska, Stefania Wojtulanis-Karpi\u0144ska i Anna Leska-Daab. Wszystkie trzy, przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 by\u0142y zdolnymi szybowniczkami. W czasie wojny s\u0142u\u017cy\u0142y w ATA \u2013 Air Transport Auxiliary, pomocniczej s\u0142u\u017cbie transportowej Brytyjskich Kr\u00f3lewskich Si\u0142 Powietrznych. Jednostka zajmowa\u0142a si\u0119 rozprowadzaniem nowych, naprawionych i uszkodzonych samolot\u00f3w pomi\u0119dzy fabrykami, zak\u0142adami naprawczymi, lotniskami bojowymi i z\u0142omowiskami na terenie Wielkiej Brytanii. Do obowi\u0105zk\u00f3w ATA nale\u017ca\u0142o tak\u017ce transportowanie pilot\u00f3w i obs\u0142ugi technicznej oraz transport medyczny. Ostatecznie w ATA-RAF s\u0142u\u017cy\u0142y podczas wojny 183 kobiety.<\/p>\n
Porucznik pilot Jadwiga Pi\u0142sudska-Jaraczewska (1920-2014).<\/h3>\n
Porucznik Wojska Polskiego pilot Jadwiga Pi\u0142sudska-Jaraczewska urodzi\u0142a si\u0119 w 28 lutego 1920 roku w Warszawie. By\u0142a drug\u0105 c\u00f3rk\u0105 J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego Marsza\u0142ka Polski i Aleksandry Szczerbi\u0144skiej. M\u0142odo\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142a w Warszawie i w Sulej\u00f3wku. Matur\u0119 zda\u0142a w 1939 roku. W 1937 roku zacz\u0119\u0142a lata\u0107 na szybowcach, szkol\u0105c si\u0119 na Sokolej G\u00f3rze ko\u0142o Krzemie\u0144ca i w Bezmiechowej w Bieszczadach. Nale\u017ca\u0142a do Aeroklubu Warszawskiego i loty wykonywa\u0142a tak\u017ce z Lotniska Mokot\u00f3w. Najd\u0142u\u017cszy przelot wykona\u0142a na szybowcu Delfin w 1939 roku. Zdoby\u0142a wszystkie kategorie szybowcowe, od A do najwy\u017cszej D. Lata\u0142a wyczynowo. Nale\u017ca\u0142a do organizacji Przysposobienie Wojskowe Kobiet.\u00a0<\/p>\n
Po ataku germa\u0144c\u00f3w na Polsk\u0119 z mam\u0105 i siostr\u0105 wyjecha\u0142y do Wilna. Po agresji pa\u0144stwa moskiewskiego na Polsk\u0119 wyjecha\u0142y do Kowna i specjalnym samolotem ewakuowano je przez \u0141otw\u0119 i Szwecj\u0119 do Anglii. \u00a0<\/p>\n
Po ewakuacji do Anglii rozpocz\u0119\u0142a studia na Newnham College – Uniwersytetu Cambridge na kierunku architektura, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142a z dyplomem magistra in\u017cyniera architekta w 1946 roku. Studiowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c urbanistyk\u0119 i psychologi\u0119.<\/p>\n
Zaraz po przybyciu do Anglii, Jadwiga Pi\u0142sudska stara\u0142a si\u0119 o przyj\u0119cie do Air Transport Auxiliary, lecz z uwagi na m\u0142ody wiek odm\u00f3wiono jej. Dopiero w lipcu 1942 roku Jadwiga Pi\u0142sudska zosta\u0142a przyj\u0119ta do Pomocniczej Lotniczej S\u0142u\u017cby Kobiet, podleg\u0142ej brytyjskiej pomocniczej s\u0142u\u017cbie Royal Air Force Women’s Auxiliary Air Force. By\u0142a tam trzeci\u0105 Polk\u0105\u00a0 po porucznik Stefani Wojtulanis i porucznik Annie Leskiej. Skierowano j\u0105 na szkolenie i ze stopniem podporucznika rozpocz\u0119\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119, kt\u00f3ra trwa\u0142a dwa lata. S\u0142u\u017cba by\u0142a bardzo ci\u0119\u017cka, bo latano niezale\u017cnie od pogody. Piloci tej s\u0142u\u017cby pilotowali ponad 130 typ\u00f3w samolot\u00f3w. Jadwiga Pi\u0142sudska pilotowa\u0142a my\u015bliwce i dwusilnikowe bombowce. Wiele samolot\u00f3w by\u0142o w tak z\u0142ym stanie technicznym, \u017ce mia\u0142y tylko zezwolenie na jeden lot, do zak\u0142adu naprawczego lub na z\u0142omowisko. Pilotom nie wolno by\u0142o u\u017cywa\u0107 radia, aby nie blokowa\u0107 cz\u0119stotliwo\u015bci dla dzia\u0142a\u0144 wojennych. Korzystali tylko z prostych map. Nie wolno im by\u0142o wykonywa\u0107 akrobacji, aby nie ponie\u015b\u0107 niepotrzebnej \u015bmierci. Nie wolno by\u0142o u\u017cywa\u0107 uzbrojenia. Jadwiga Pi\u0142sudska najbardziej lubi\u0142a Spitfire, z uwagi na jego znakomit\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. W czasie wojny sp\u0119dzi\u0142a w powietrzu 312 godzin pilotuj\u0105c 21 typ\u00f3w samolot\u00f3w. \u015arednio dziennie wykonywa\u0142a dwa loty.\u00a0 Zako\u0144czy\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119 w stopniu porucznika. W czasie swojej s\u0142u\u017cby nie mia\u0142a \u017cadnego wypadku, a jej prze\u0142o\u017ceni w opinii wydanej w listopadzie 1943 roku ocenili j\u0105 jako niezwykle obiecuj\u0105c\u0105 pilotk\u0119 o umiej\u0119tno\u015bciach powy\u017cej przeci\u0119tnej.\u00a0<\/p>\n
W 1944 roku Jadwiga Pi\u0142sudska wysz\u0142a za m\u0105\u017c za kpt. Andrzeja Jaraczewskiego, oficera Marynarki Wojennej. Po wojnie pozosta\u0142a w Anglii na emigracji. Pracowa\u0142a tam jako architekt, a tak\u017ce prowadzi\u0142a z m\u0119\u017cem firm\u0119. Mia\u0142a dwoje dzieci, syna Krzysztofa i c\u00f3rk\u0119 Joann\u0119. Jesieni\u0105 1990 roku powr\u00f3ci\u0142a do Polski na sta\u0142e. Zmar\u0142a 16 listopada 2014 roku w Warszawie. Mia\u0142a 94 lata.\u00a0<\/p>\n
Za swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 zosta\u0142a odznaczona Br\u0105zowym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi z Mieczami. W dniu swych urodzin, 28 lutego 2008 roku zosta\u0142a odznaczona przez Prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.<\/p>\n
W 2005 roku zosta\u0142 zrealizowany film dokumentalny Polki nad Londynem<\/em> o s\u0142u\u017cbie w lotnictwie por. pil. Jadwigi Pi\u0142sudskiej, kpt. pil. Stefanii Wojtulanis i kpt. pil. Anny Leskiej. Pami\u0105tki po trzech paniach s\u0105 tak\u017ce w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Czy\u017cynach, eksponowane od 2006 roku.\u00a0<\/p>\n Stefania Wojtulanis-Karpi\u0144ska urodzi\u0142a si\u0119 22 listopada 1912 roku w Warszawie. Od m\u0142odo\u015bci interesowa\u0142a si\u0119 lotnictwem. Nale\u017ca\u0142a do Aeroklubu Warszawskiego i organizacji paramilitarnych. By\u0142a jedn\u0105 z pierwszych kobiet w Polsce, kt\u00f3ra uzyska\u0142a licencj\u0119 pilota balonowego i samolotowego. Studiowa\u0142a na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej. B\u0119d\u0105c ju\u017c pilotem balonowym, w 1935 roku rozpocz\u0119\u0142a szkolenie szybowcowe. P\u00f3\u017aniej uko\u0144czy\u0142a kurs instruktor\u00f3w spadochroniarstwa. Bra\u0142a udzia\u0142 w licznych zawodach lotniczych: balonowych i szybowcowych. Wzi\u0119\u0142a te\u017c udzia\u0142 w spadochronowym skoku grupowym we Lwowie. W czerwcu 1939 roku uko\u0144czy\u0142a kurs akrobacji lotniczej. Pilotowa\u0142a samoloty RWD-10, RWD-17.\u00a0<\/p>\n Po ataku zarazy germa\u0144skiej na Rzeczypospolit\u0105 ochotniczo zg\u0142osi\u0142a si\u0119 do Wojska Polskiego, jako pilot \u0142\u0105cznikowy. Zmobilizowano j\u0105 do Eskadry Sztabowej Naczelnego Dow\u00f3dcy Lotnictwa gen. J\u00f3zefa Zaj\u0105ca. Wykonywa\u0142a loty na samolotach RWD-8. Po agresji pa\u0144stwa moskiewskiego, razem z cz\u0119\u015bci\u0105 personelu lotniczego ewakuowa\u0142a si\u0119 do Rumunii. W Rumunii pracowa\u0142a jako kurier organizuj\u0105c przerzuty Polskich \u017bo\u0142nierzy do Francji. Nast\u0119pnie sama przedosta\u0142a si\u0119 do Francji, gdzie trafi\u0142a do pracy w sztabie lotnictwa. Po upadku Francji przedosta\u0142a si\u0119 do Wielkiej Brytanii. W dniu 1 stycznia 1941 roku razem z Ann\u0105 Lesk\u0105, jako pierwsze cudzoziemki zosta\u0142y przyj\u0119te do brytyjskiej Pomocniczej S\u0142u\u017cby Transportowej ATA (Air Transport Auxiliary).\u00a0<\/p>\n Stefania Wojtulanis jako pierwsza Polka wylata\u0142a 1\u00a0000 godzin na samolotach r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w. Awansowa\u0142a do stopnia porucznika, a nast\u0119pnie kapitana. Po\u015blubi\u0142a pu\u0142kownika lotnictwa Stanis\u0142awa Karpi\u0144skiego.\u00a0<\/p>\n Po wojnie, w listopadzie 1947 roku\u00a0 Stefania Wojtulanis-Karpi\u0144ska zosta\u0142a zdemobilizowana. Pozosta\u0142a na obczy\u017anie. W 1958 roku wraz z m\u0119\u017cem osiedli\u0142a si\u0119 w Los Angeles w Kalifornii w USA. By\u0142a dzia\u0142aczka polonijn\u0105. Zmar\u0142a 12 lutego 2005 roku.\u00a0<\/p>\n Anna Leska urodzi\u0142a si\u0119 14 listopada 1910 roku. Jest siostr\u0105 pu\u0142kownika pilota Kazimierza Leskiego pseudonim Bradl, legendarnego oficera wywiadu Armii Krajowej. Przed wojn\u0105 przesz\u0142a przeszkolenie szybowcowe, balonowe i samolotowe. Lata\u0142a mi\u0119dzy innymi samolotami RWD-8.\u00a0<\/p>\n W chwili wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej, Pani Anna zosta\u0142a mianowana dow\u00f3dc\u0105 eskadry \u0142\u0105cznikowej w Eskadrze Sztabowej Dow\u00f3dztwa Lotnictwa. W trakcie wojny obronnej uda\u0142o si\u0119 jej uciec z lotniska polowego opanowanego przez germa\u0144c\u00f3w samolotem RWD-8. Przez Rumuni\u0119 i Francj\u0119 dotar\u0142a do Anglii. Rozpocz\u0119\u0142a starania o przyj\u0119cie do ATA-RAF, co nast\u0105pi\u0142o dopiero 1 stycznia 1941 roku, razem ze Stefani\u0105 Wojtulanis. Uko\u0144czy\u0142a kurs i rozpocz\u0119\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119. Anna Leska legitymuje si\u0119 nalotem ponad 6\u00a0000 godzin. S\u0142u\u017cb\u0119 zako\u0144czy\u0142a w stopniu kapitana. Wysz\u0142a za m\u0105\u017c za kapitana pilota Mieczys\u0142awa Daaba. Zmar\u0142a w dniu 21 stycznia 1998 roku.\u00a0<\/p>\n Irena Sosnowska urodzi\u0142a si\u0119 we Lwowie. Razem z siostr\u0105 Wirgini\u0105, w 1944 roku rozpocz\u0119\u0142a szkolenie lotnicze w Grigoriewsku, a nast\u0119pnie w Szkole Lotniczej w Zamo\u015bciu. Przesz\u0142a wszystkie szczeble dowodzenia, od instruktora poprzez dow\u00f3dc\u0119 klucza, dow\u00f3dc\u0119 eskadry, a\u017c do stanowiska zast\u0119pcy dow\u00f3dcy pu\u0142ku do spraw pilota\u017cu. Dos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 stopnia pu\u0142kownika. Lata\u0142a na nast\u0119puj\u0105cych typach samolot\u00f3w: UT-2, PO-2, Jak-18, Jak-12, An-2 nast\u0119pnie na \u015bmig\u0142owcach: SM-1, SM-2, Mi-4, Mi-2. Nalot 4\u00a0300 godzin. Czynnym pilotem by\u0142a do 1972 roku.\u00a0<\/p>\n Wirginia Sosnowska jest siostr\u0105 Ireny. By\u0142a uczennic\u0105 Szko\u0142y Lotniczej w Zamo\u015bciu. Loty rozpocz\u0119\u0142a na samolotach UT-2 na Lotnisku w U\u0142\u0119\u017cu i Podlodowie. Kurs wyszkolenia podstawowego uko\u0144czy\u0142a w po\u0142owie czerwca 1945 roku. Otrzyma\u0142a przydzia\u0142 do 15. Zapasowego Pu\u0142ku Lotniczego w Radomiu, gdzie pe\u0142ni\u0142a obowi\u0105zki instruktora na samolotach Po-2. S\u0142u\u017cb\u0119 wykonywa\u0142a tak\u017ce na Lotnisku Gr\u00f3jec. Oko\u0142o 1950 roku zosta\u0142a skierowana na przeszkolenie na samoloty Li-2. Dos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 stopnia kapitana. W 1953 roku, ze wzgl\u0119du na stan zdrowia zosta\u0142a przeniesiona do rezerwy.\u00a0<\/p>\n Podpu\u0142kownik pilot Bronis\u0142awa Dudek nale\u017cy do czw\u00f3rki pilot\u00f3w-kobiet okresu PRL. Wspomnienia o swojej s\u0142u\u017cbie umie\u015bci\u0142a w ksi\u0105\u017cce pod tytu\u0142em \u201eSzlak b\u0142\u0119kitu\u201d. Na swoim k\u0105cie ma 4\u00a0000 godzin nalotu.\u00a0<\/p>\n Pani pilot Bronis\u0142awa Dudek urodzi\u0142a si\u0119 19 pa\u017adziernika 1928 roku w M\u0119cinie. Od dzieci\u0144stwa interesowa\u0142a si\u0119 lotnictwem. Jako ma\u0142a dziewczynka d\u0142ugo wpatrywa\u0142a si\u0119 w niebo obserwuj\u0105c przelatuj\u0105ce samoloty. Druga wojna \u015bwiatowa przerwa\u0142a te marzenia. Po wojnie, z rodzin\u0105 przenios\u0142a si\u0119 do Brzeziny ko\u0142o Brzegu. Podj\u0119\u0142a prac\u0119 jako pedagog. Ha\u0142as samolot\u00f3w z pobliskiego Lotniska Brzeg rozbudzi\u0142 marzenia na nowo. Pr\u00f3bowa\u0142a wst\u0105pi\u0107 do Szko\u0142y Orl\u0105t, ale wsz\u0119dzie s\u0142ysza\u0142a, \u017ce kobiet nie przyjmuj\u0105. Za namow\u0105 porucznika pilota Aleksandra Milarta, napisa\u0142a list do prezydenta Polski Boles\u0142awa Bieruta. Na fali nowej polityki pa\u0144stwowej, Pani Bronis\u0142awa, uzyska\u0142y szans\u0119 zastania lotnikiem. Latem 1949 roku uko\u0144czy\u0142a z wynikiem bardzo dobrym – Pierwszy \u017be\u0144ski Kurs Szybowcowy, zorganizowany w L\u0119borku. W dniu 25 wrze\u015bnia 1949 roku zosta\u0142a rekrutem w Oficerskiej Szko\u0142y Lotniczej w D\u0119blinie. Praktyczne szkolenie podchor\u0105\u017cych rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 wiosn\u0105 1950 roku na samolotach UT-2 w U\u0142\u0119\u017cu. Pani pilot Bronis\u0142awa Dudek Szko\u0142\u0119 Orl\u0105t uko\u0144czy\u0142a z wyr\u00f3\u017cnieniem i jako pierwsza odby\u0142a na roku samodzielny lot. Promocjia odby\u0142a si\u0119 w dniu 15 lipca 1951 roku w D\u0119blinie.<\/p>\n Pani Bronis\u0142awa pr\u00f3bowa\u0142a uzyska\u0107 przydzia\u0142 na przeszkolenie na samoloty my\u015bliwskie. Po d\u0142ugich staraniach otrzyma\u0142a szans\u0119 i trafi\u0142a do Radomskiej Szko\u0142y Lotniczej. Jednak szkolenie si\u0119 przed\u0142u\u017ca\u0142o, bo otrzyma\u0142a zadanie, razem z dwoma kole\u017cankami: kpt. pil. Iren\u0105 Sosnowsk\u0105 i pchor. pil. Zofi\u0105 Dziewiszek przygotowania zespo\u0142u akrobacyjnego. Panie sta\u0142y si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 nowej epoki. Bra\u0142y udzia\u0142 w Centralnych Pokazach Lotniczych, podczas kt\u00f3rych komentatorzy podkre\u015blali, \u017ce samolot lub \u015bmig\u0142owiec pilotuje kobieta. Lata\u0142y akrobatyczne na samolotach UT-2 i Jak-18. Pilotowa\u0142y Po-2 (CSS-13), Jak-7 B, Junak-2, Junak-3, Jak-9 (my\u015bliwiec), Jak-11.<\/p>\n Pani Bronis\u0142awa uko\u0144czy\u0142a kurs w Radomiu (OSL nr 5), na samolotach my\u015bliwskich Jak-9 i otrzyma\u0142a licencj\u0119 pilota my\u015bliwskiego. Jednak, w tym czasie do uzbrojenie wesz\u0142y samoloty z nap\u0119dem turboodrzutowym. S\u0142u\u017cy\u0142a w Radomiu szkol\u0105c m\u0142odych podchor\u0105\u017cych. Po rozwi\u0105zaniu szko\u0142y w Radomiu, 1964 roku zaproponowano jej przeszkolenie na samoloty transportowe i wraz z m\u0119\u017cem trafi\u0142a do Balic. Tutaj s\u0142u\u017cb\u0119 rozpocz\u0119li w kwietniu 1965 roku. W\u00f3wczas w 55. Pu\u0142k Lotnictwa Transportowego, JW. 1616.\u00a0<\/p>\n Pani Bronis\u0142awa Dudek jako jedyna kobieta z grona, otrzyma\u0142a przydzia\u0142 do jednostki transportowej, aby pilotowa\u0107 samoloty Li-2, I\u0142-12, I\u0142-14. Pozosta\u0142e panie trafi\u0142y do lotnictwa \u015bmig\u0142owcowego lub pomocniczego. W Balicach pani Bronis\u0142awa zosta\u0142a wszechstronnie przeszkolona na Li-2 i I\u0142-14 w DTWA i NTWA. Otrzyma\u0142a uprawnienia do lot\u00f3w zagranicznych. Zda\u0142a r\u00f3wnie\u017c egzaminy przed Pa\u0144stwow\u0105 Inspekcj\u0105 Radiow\u0105 i otrzyma\u0142a Licencj\u0119 Pilota Samolotowego zawodowego I klasy. Pani Bronis\u0142awa, wi\u0119kszo\u015b\u0107 s\u0142u\u017cby lotniczej odby\u0142a w 13. Pu\u0142ku Lotnictwa Transportowego w Balicach.\u00a0<\/p>\n Pu\u0142kownik pilot Bronis\u0142awa Dudek W dniu 18 grudnia 1979 roku zako\u0144czy\u0142a karier\u0119 pilota wykonuj\u0105c po\u017cegnalny lot, z nalotem 4\u00a0000 godzin. Prywatnie, Pani Bronis\u0142awa wysz\u0142a za m\u0105\u017c za J\u00f3zefa, tak\u017ce pilota. Maj\u0105 dwie c\u00f3rki.\u00a0<\/p>\n P\u0142k. pil. Zofia Andrychowska-Dziewuszek. Urodzi\u0142a si\u0119 w 29 marca 1931 roku w Warszawie. Pani Zofia po uko\u0144czeniu szko\u0142y \u015bredniej stara si\u0119 o przyj\u0119cie do Wojsk Lotniczych. Otrzyma\u0142a odpowied\u017a odmown\u0105. Podobnie jak pani Bronis\u0142awa Dudek-Kami\u0144ska napisa\u0142a list do Prezydenta Boles\u0142awa Bieruta i w\u00f3wczas zosta\u0142a przyj\u0119ta do Szko\u0142y Orl\u0105t. Szkoli\u0142a si\u0119 w jednej grupie z Pani\u0105 Bronis\u0142aw\u0105. Pierwsze loty wykona\u0142a na Lotnisku Podlodowo w 1950 roku. Wyszkolenie podstawowe ko\u0144czy jako pierwsza, jeszcze przed promocj\u0105. Jako plutonowy podchor\u0105\u017cy, za zgod\u0105 prze\u0142o\u017conych, szkoli swoich koleg\u00f3w z grupy, a po promocji w 1951 roku, zostaje instruktorem na samolocie szkolno-treningowym UT-2 . Potem szkoli kolejne pokolenia pilot\u00f3w na samolotach Junak-2, Junak-3, Jak-18, TS-8 Bies. Lata z lotnisk Podlodowo, \u015awidnik, D\u0119blin, Radom, Tomasz\u00f3w Mazowiecki. W 1958 roku zostaje nawigatorem eskadry w 64. Lotniczym Pu\u0142ku Szkolnym w Przasnyszu.\u00a0<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 60-lat Pani Zofia zostaje skierowana na szkolenie \u015bmig\u0142owcowe. Lata na Mi-1, SM-1, SM-2, Mi-8. S\u0142u\u017cy w 56. Pu\u0142ku \u015amig\u0142owc\u00f3w bojowych w Inowroc\u0142awiu, jako dow\u00f3dca eskadry i starszy nawigator. Nast\u0119pnie, od 1971 roku s\u0142u\u017cy w 37. Pu\u0142ku \u015amig\u0142owc\u00f3w Transportowych w Le\u017anicy Wielkiej, jako starszy nawigator pu\u0142ku. S\u0142u\u017cb\u0119 zako\u0144czy\u0142a w 1979 roku w stopniu pu\u0142kownika (awans 1977 roku). Pani Zofia by\u0142a wielokrotnie odznaczana. Nalot 5\u00a0140 godzin. Lata\u0142a tak\u017ce na samolotach PZL TS-11 Iskra i PZL Lim-2.\u00a0Prywatnie Pani Zofia jest \u017con\u0105 pilota Boles\u0142awa Andrychowskiego, dow\u00f3dcy pu\u0142ku. Pobrali si\u0119 w 1951 roku. Maj\u0105 jednego syna.\u00a0<\/p>\n Pelagia Majewska z domu Pietrzak to najs\u0142ynniejsza Polska pilot-instruktor samolotowa oraz szybowcowa. Zdobywczyni wielu szybowcowych rekord\u00f3w \u015bwiata i Polski. Urodzi\u0142a si\u0119 26 kwietnia 1933 roku w R\u00f3wnem na Wo\u0142yniu. Z rodzin\u0105 zamieszka\u0142a w Lublinie. Matur\u0119 zda\u0142a w 1950 roku. Mia\u0142a wszechstronne zainteresowania: lekkoatletyka, p\u0142ywanie, nale\u017ca\u0142a do harcerstwa. Wst\u0105pi\u0142a do Aeroklubu Lubelskiego, gdzie uprawia\u0142a spadochroniarstwo i szybownictwo. W 1953 roku z przysz\u0142ym m\u0119\u017cem Tadeuszem Majewskim przenios\u0142a si\u0119 do Warszawy. W aeroklubie Warszawskim bra\u0142a udzia\u0142 w licznych zawodach szybowcowych. Jako druga w Polsce i trzecia kobieta na \u015bwiecie zdoby\u0142a z\u0142ot\u0105 odznak\u0119 szybowcow\u0105 z trzema diamentami. Uzyska\u0142a 17 rekord\u00f3w \u015bwiatowych i 21 krajowych. Og\u00f3lny nalot szybowcowy to 3 500 godzin i pokonany dystans to blisko 100 tys. km. By\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 w Polsce i drug\u0105 na \u015bwiecie, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a nadane przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Federacj\u0119 Lotnicz\u0105 (FAI) najwy\u017csze \u015bwiatowe odznaczenie szybowcowe \u2013 Medal Lilienthala (1960r.). W 80-latach\u00a0 pracowa\u0142a jako pilot w Zak\u0142adzie Us\u0142ug Agrolotniczych WSK-PZL Warszawa-Ok\u0119cie. Jej ostatnim lotem by\u0142 transport \u2013 w ramach mi\u0119dzynarodowego kontraktu \u2013 przeciwpo\u017carowego samolotu PZL M18 Dromader do Setubal w Portugalii. W dniu 12 lipca 1988 roku zgin\u0119\u0142a na lotnisku w Lizbonie w wyniku wypadku lotniczego.<\/p>\n Prywatnie m\u0119\u017catka i mama jednego syna. Pochowana w Lublinie. W 2008 roku\u00a0 Agencja Lotnicza ALTAIR wyda\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 autorstwa siostry Pelagii Majewskiej, Ireny Kostki \u201eSzybowniczka \u015awiata\u201d, po\u015bwi\u0119con\u0105 karierze sportowej i zawodowej Pelagii Majewskiej.<\/p>\n Po wst\u0105pieniu Rzeczypospolitej do NATO, nast\u0105pi\u0142a doj\u015b\u0107 istotna zmiany w podej\u015bciu do kandydat\u00f3w na pilot\u00f3w wojskowych. Zacz\u0119to ceni\u0107 zdobyt\u0105 wiedz\u0119 w cywilu. Ch\u0119tnych do wst\u0105pienia do Szko\u0142y Orl\u0105t, plac\u00f3wki WKU odnotowuj\u0105 1\u00a0000 \u2013 1\u00a0500 os\u00f3b rocznie. Kandydat lub kandydatka musi mie\u0107 matur\u0119 i\u00a0nie wi\u0119cej ni\u017c 23 lata. Spora cz\u0119\u015b\u0107 kandydat\u00f3w odpada po og\u00f3lnych badaniach lekarskich, przeprowadzonych w Rejonowych Komisjach Lekarskich. Zakwalifikowany kandydat jedzie na\u00a0badania specjalistyczne do\u00a0D\u0119blina, a\u00a0nast\u0119pnie do\u00a0Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w\u00a0Warszawie. Ju\u017c w\u00f3wczas jest oko\u0142o 200 os\u00f3b. Kiedy kandydat przeszed\u0142 przez sito lekarskie, w lipcu przyst\u0119puje do egzamin\u00f3w; testy matematyczno-fizyczne i j\u0119zyk obcy. Musi tak\u017ce zaliczy\u0107 sprawdzian fizyczny, z\u0142o\u017cony mi\u0119dzy innymi z bieg\u00f3w na\u00a0r\u00f3\u017cnych dystansach, p\u0142ywania, podci\u0105gania na\u00a0dr\u0105\u017cku itp. Limit kandydat\u00f3w okre\u015bla MON. Zwykle jest to 70-80 os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zostaje pilotami samolot\u00f3w transportowych lub \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Tylko 8-12 os\u00f3b trafia do jednostek typowo bojowych, czyli samoloty MiG-29 i Su-22. Pilotowanie F-16 to kolejny szczebel ju\u017c w trakcie s\u0142u\u017cby. Czteroletnie studia s\u0105 bezp\u0142atne. Zakwaterowanie, umundurowanie i\u00a0wy\u017cywienie zapewnia wojsko. Absolwent WSOSP legitymuje si\u0119 stopniem podporucznika pilota i\u00a0tytu\u0142em in\u017cyniera.<\/p>\n W obecnych czasach do Szko\u0142y Orl\u0105t jest przyjmowanych wi\u0119cej kobiet. Odsetek odpadaj\u0105cych w trakcie nauki kobiet jest niemal taki sam jak w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn. W dniu 4 czerwca 2004 roku odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 101 Promocji Oficerskiej w Wy\u017cszej Szkole Oficerskiej Si\u0142 Powietrznych Promowanych by\u0142o 129 podchor\u0105\u017cych + 1 \u017co\u0142nierz zawodowy (z korpusu chor\u0105\u017cych) w nast\u0119puj\u0105cych specjalno\u015bciach: – pilot samolotu – 2 – pilot \u015bmig\u0142owca – 52 (w tym 3 kobiety) – nawigator naprowadzania – 41 (w tym 2 kobiety) – kontroler ruchu lotniczego – 34 (w tym 5 kobiet) + 1 \u017co\u0142nierz zawodowy. Czyli \u0142\u0105cznie 10 kobiet na 130 os\u00f3b. Taki stosunek utrzymywa\u0142 si\u0119 przez kolejne 15 lat.\u00a0<\/p>\n Obecnie w Szkole Orl\u0105t nie ma plutonu w kt\u00f3rym nie by\u0142oby kilka kobiet. Zwykle maszeruj\u0105 w ostatnich czw\u00f3rkach, nie dlatego, \u017ce s\u0105 gorsze, ale s\u0105 ni\u017csze wzrostem od m\u0119\u017cczyzn. W nauce radz\u0105 sobie nie gorzej ni\u017c panowie, a cz\u0119sto nawet lepiej. Na pewno s\u0105 bardziej ambitne, zdyscyplinowane i skupione na wytyczonym celu. Rzadziej podpadaj\u0105 prze\u0142o\u017conym. Kolejne semestry nauki ko\u0144cz\u0105 z wysokimi lokatami. I to si\u0119 nie zmienia od lat. Czterdzie\u015bci\u00a0 lat temu, w jednostce w kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy\u0142em, kilkumiesi\u0119czne szkolenie przechodzi\u0142y m\u0142ode lekarki, absolwentki szk\u00f3\u0142 medycznych. Prostaki nazywali je – dziurawym wojskiem. Problem w tym, \u017ce by\u0142y znacznie bardziej zdyscyplinowane od pododdzia\u0142\u00f3w brzydszej p\u0142ci. Na torze przeszk\u00f3d radzi\u0142y sobie nie gorzej ni\u017c panowie. \u00a0<\/p>\n Porucznik pilot Katarzyna Tomiak to lotnik m\u0142odego pokolenia. D\u0119bli\u0144sk\u0105 Szko\u0142\u0119 Orl\u0105t uko\u0144czy\u0142a w 2012 roku. Od razu dosta\u0142a przydzia\u0142 do 22 Bazy Lotnictwa Taktycznego w Malborku. Tu pilotuje my\u015bliwiec MiG-29.\u00a0<\/p>\n Pani Katarzyna ma dw\u00f3ch starszych braci. To dzi\u0119ki nim zawsze podoba\u0142o jej si\u0119 wojsko i lotnictwo. Marzenie, aby zosta\u0107 pilotem Pani Katarzyna mia\u0142a od dzieci\u0144stwa, cho\u0107 pocz\u0105tkowo sama nie wierzy\u0142a w ich spe\u0142nienie. Mia\u0142a syndrom dziecka z ma\u0142ego miasteczka i nieprawdziwe informacje: o ko\u0144skim zdrowiu, \u017ce kobiety nie mog\u0105 by\u0107 pilotami w wojsku itp. W staraniach wspiera\u0142 j\u0105 tata. Dosta\u0142a si\u0119 do liceum lotniczego w Zielonej G\u00f3rze, znanego od lat ze wsp\u00f3\u0142pracy z D\u0119blinem. Tutaj rozkwit\u0142y jej marzenia i wiara, \u017ce mo\u017ce zosta\u0107 pilotem. Spotka\u0142a w\u0142a\u015bciwych ludzi. Potem by\u0142a ju\u017c tylko ci\u0119\u017cka i wytrwa\u0142a praca. Pierwsze kroki w powietrzu stawia\u0142a na Cessnie. Uzyska\u0142a licencj\u0119 pilota.\u00a0<\/p>\n Po wst\u0105pieniu do Szko\u0142y Orl\u0105t przesz\u0142a przeszkolenie na PZL-130 Orlik, nast\u0119pnie PZL TS-11 Iskra. Uzyska\u0142a przydzia\u0142 do szkolenia na samoloty bojowe typu MiG-29 i by\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 za sterami tych maszyn w Wojsku Polskim. W 2012 roku wykona\u0142a sw\u00f3j pierwszy samodzielny lot na samolocie MiG-29. Razem z pi\u0119cioma kolegami przesz\u0142a w pierwszej po\u0142owie marca 2014 roku egzamin bojowy. Dok\u0142adnie w \u015awi\u0119to Polskiego Lotnictwa 28 sierpnia 2014 roku, odpali\u0142a kierowany pocisk rakietowy R-60 i trafi\u0142a w cel. Strzelanie do cel\u00f3w powietrznych to ostatni egzamin przed dopuszczeniem do dy\u017cur\u00f3w bojowych. W dniu 28 listopada 2014 roku wykona\u0142a sw\u00f3j pierwszy dy\u017cur bojowy w systemie obrony Rzeczypospolitej i NATO. (Gratulacje Pani Porucznik!!!) Kolejne dy\u017cury mia\u0142a w grudniu 2014 roku, w tym tak\u017ce w Wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia. W 2016 roku mia\u0142a nalot ponad 300 godzin na samolotach MiG-29.\u00a0<\/p>\n Podporucznik pilot Urszula Brzezi\u0144ska s\u0142u\u017cy w 23. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Mi\u0144sku Mazowieckim i lata na bojowych MiG-29. Jest drug\u0105 kobiet\u0105 w Polsce pilotuj\u0105c\u0105 te maszyny.<\/p>\n Podporucznik pilot Barbara Trzybulska s\u0142u\u017cy w 21. Bazie Lotnictwa Taktycznego w \u015awidwinie, lata na Su-22. Jest pierwsz\u0105 kobiet\u0105 w Polsce pilotuj\u0105c\u0105 te maszyny.\u00a0<\/p>\n Pani Barbara nale\u017cy do pokolenia m\u0142odych lotniczek. Szko\u0142\u0119 Orl\u0105t uko\u0144czy\u0142a w 2012 roku z drug\u0105 lokat\u0105. Po uko\u0144czeniu Szko\u0142y Orl\u0105t zosta\u0142a skierowana na dalsze szkolenie na samolocie bojowym Su-22. W pa\u017adzierniku 2013 roku ppor. pil. Barbara Trzybulska rozpocz\u0119\u0142a szkolenie praktycznego na Su-22. By\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra opanowa\u0142a ten typ samolotu. Jedyn\u0105 baz\u0105 eksploatuj\u0105c\u0105 samoloty Su-22 jest 21. Baza Lotnictwa Taktycznego w \u015awidwinie, (40 Eskadra Lotnictwa Taktycznego).\u00a0<\/p>\n W dniu 10 marca 2014 roku ppor. pilot Barbara Trzybulska wykona\u0142a pierwszy samodzielny lot na samolocie bojowym Su-22. By\u0142 to kolejny szczebel na drodze jej kariery. Dalsze loty i zadania by\u0142y stopniowo bardziej skomplikowane. By\u0142y loty na ma\u0142ej wysoko\u015bci, wykonywanie uderze\u0144 w nakazanym czasie na wskazane cele amunicj\u0105 szkoln\u0105 i bojow\u0105 oraz zaj\u0119ciami teoretycznymi w O\u015brodku Szkolenia Personelu Taktycznych Zespo\u0142\u00f3w Kontroli Obszaru Powietrznego w D\u0119blinie. W dniu 10 czerwca 2015 roku ppor. pilot Barbara Trzybulska wykona\u0142a swoje pierwsze zadanie nad poligonem, polegaj\u0105ce na bezpo\u015brednim wsparciu dzia\u0142aj\u0105cych oddzia\u0142\u00f3w naziemnych (Close Air Suport – CAS). Pozorowany atak pilotowanego przez ppor. Pilot Barbar\u0119 Trzybulsk\u0105 samolotu Su-22M4 na cel naziemny, we wsp\u00f3\u0142pracy z wydzielonym Taktycznym Zespo\u0142em Kontroli Obszaru Powietrznego, zosta\u0142 wykonany pod kontrol\u0105 podpu\u0142kownika pilota Jaros\u0142awa Wi\u0119cka, pilota klasy mistrzowskiej, starszego inspektora bezpiecze\u0144stwa lot\u00f3w w 21. BLT, jednego z najbardziej do\u015bwiadczonych instruktor\u00f3w.<\/p>\n Kapitan pilot Joanna Erbetowska pilot \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-17.<\/p>\n Kapitan pilot. Joanna Erbetowska, to pierwsza Polka, kt\u00f3ra w 2001 roku, jeszcze jako podchor\u0105\u017cy Szko\u0142y Orl\u0105t, w sytuacji awarii szkoleniowego PZL-130 Orlik, ratuj\u0105c \u017cycie skorzysta\u0142a z fotela katapultowanego. By\u0142o to podczas samodzielnego lotu treningowego na trasie D\u0119blin-Radom-D\u0119blin, w dniu 11 pa\u017adziernika 2001 roku. Awarii uleg\u0142 regulator obrot\u00f3w silnika. Samolot znajdowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas nad miejscowo\u015bci\u0105 Jan\u00f3w ko\u0142o O\u017carowa. W\u00f3wczas to pu\u0142kownik pilot Jerzy Pi\u0142at, utrzymuj\u0105c \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105 z pilotem Joann\u0105 Erbetowsk\u0105, wydaj\u0105c komendy spokojnie, precyzyjnie i jednoznacznie pom\u00f3g\u0142 m\u0142odej pilotce wystrzeli\u0107 si\u0119. Pu\u0142kownik pilot Jerzy Pi\u0142at zgin\u0105\u0142 23 stycznia 2008 roku w katastrofie lotniczej samolotu CASA C-295 Nb 019 na podej\u015bciu do Lotniska Miros\u0142awiec. \u00a0<\/p>\n Podporucznik pilot in\u017cynier Joanna Erbetowska urodzi\u0142a si\u0119 10 lutego 1982 roku w Warszawie. W latach 1996 \u2013 2000 uczy\u0142a si\u0119 w XIV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym im. Stanis\u0142awa Staszica w Warszawie. Szko\u0142\u0119 uko\u0144czy\u0142a zdaniem egzaminu maturalnego w 2000 roku. Po pomy\u015blnym przej\u015bciu bada\u0144 lekarskich oraz zdaniu egzaminu wst\u0119pnego do Wy\u017cszej Szko\u0142y Oficerskiej Si\u0142 Powietrznych w D\u0119blinie, stawi\u0142a si\u0119 na szkolenie unitarne 21 sierpnia 2000 roku. Podczas szkolenia unitarnego wykona\u0142a 5 skok\u00f3w szkolnych na spadochronie L-2 \u201eKadet\u201d. Po z\u0142o\u017ceniu przysi\u0119gi wojskowej 30 wrze\u015bnia 2000 roku przyj\u0119ta zosta\u0142a w poczet student\u00f3w WSOSP. Podczas ca\u0142ego toku studi\u00f3w odby\u0142a praktyczne szkolenie na samolocie PZL-130 \u201eOrlik\u201d (w 2001 roku, uko\u0144czone z nalotem 80 h 52 min) oraz na \u015bmig\u0142owcu Mi-2 (w 2003 roku, uko\u0144czone z nalotem 59 h 47 min). W 2004 roku, Pani Joanna obroni\u0142a prac\u0119 dyplomow\u0105 na egzaminie ko\u0144cowym z wynikiem bardzo dobrym. W\u00f3wczas posiada\u0142a 3 stopie\u0144 znajomo\u015bci j\u0119zyka angielskiego oraz niepe\u0142ny 3 stopie\u0144 znajomo\u015bci j\u0119zyka germa\u0144skiego. Po uko\u0144czeniu Szko\u0142y Orl\u0105t zosta\u0142a skierowana na dalsze szkolenie na \u015bmig\u0142owcach. Pilotowa\u0142a \u015bmig\u0142owce Mi-2, Mi-8, Mi-17. Zosta\u0142a tak\u017ce wys\u0142ana na misje wojskowe do Afganistanu, gdzie pilotowa\u0142a \u015bmig\u0142owce typu Mi-17.<\/p>\n W Wojsku Polskim s\u0142u\u017c\u0105 tak\u017ce inne lotniczki. Porucznik Patrycja Balcerowska jest nawigatorem samolotu M-28 Bryza w Lotnictwie Marynarki Wojennej. Jej tato by\u0142 pilotem wojskowym. Pani Patrycja jest pilotem szybowcowym i samolotowym. Jest absolwentk\u0105 Akademii Wychowania Fizycznego i Akademii Wojskowej. Jej m\u0105\u017c tak\u017ce jest wojskowym. Jest kontrolerem zbli\u017cania. Obecnie w Lotnictwie Marynarki Wojennej s\u0105 cztery Panie nawigatorki i trzy pilotki.\u00a0<\/p>\n Porucznik Mariola Andrasik to pierwsza w Polsce kobieta-pilot \u015bmig\u0142owca Mi-24. S\u0142u\u017cy w Pruszczu Gda\u0144skim w 49. Bazie Lotniczej. Szko\u0142\u0119 Orl\u0105t w D\u0119blinie uko\u0144czy\u0142a z trzeci\u0105 lokat\u0105. Pi\u0119ciokrotnie bra\u0142a udzia\u0142 w misjach wojskowych poza granicami Rzeczypospolitej. Dwukrotnie w Iraku i trzy razy w Afganistanie. Karier\u0119 samolotow\u0105 rozpocz\u0119\u0142a od samolot\u00f3w Cessna. Potem by\u0142y \u015bmig\u0142owce Mi-2 i SW-4 Puszczyk. Jest absolwentk\u0105 Wy\u017cszej Szko\u0142y Oficerskiej Si\u0142 Powietrznych w D\u0119blinie, uko\u0144czy\u0142a j\u0105 w 2012 roku z trzeci\u0105 lokat\u0105. Pani Mariola od wrze\u015bnia 2016 roku pilotuje \u015bmig\u0142owce Mi-24. W Pruszczu Gda\u0144skim s\u0142u\u017cy jeszcze jedna Pani, kt\u00f3ra pilotuje \u015bmig\u0142owiec Mi-2.\u00a0<\/p>\n Major pilot Katarzyna Arabska jest pilotem w lotnictwie Stra\u017cy Granicznej. Jest jedn\u0105 z czterech lotniczek s\u0142u\u017c\u0105cych w Stra\u017cy Granicznej. Karier\u0119 lotnicz\u0105 rozpocz\u0119\u0142a w wieku 16 lat od kursu szybowcowego w Aeroklubie Lubelskim, w 1989 roku. Pierwszym\u00a0 samolotem, na kt\u00f3rym lata\u0142a by\u0142 Zlin 142. Jest absolwentk\u0105 Politechniki Rzeszowskiej. Podczas studi\u00f3w podnosi\u0142a kwalifikacje pilota\u017cowe. Lata\u0142a m.in. na samolotach PZL Koliber, Socata,\u00a0PZL M-20 Mewa, PZL Wilga, PZL An-2. Uzyska\u0142a licencj\u0119 zawodowego pilota samolotowego oraz uprawnienia do lot\u00f3w na samolotach wielosilnikowych. Po studiach wybra\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119 w Stra\u017cy Granicznej i jest z tego dumna. S\u0142u\u017cb\u0119 rozpocz\u0119\u0142a w 1998 roku w Samodzielnej Sekcji Lotniczej w Nadbu\u017ca\u0144skim Oddziale Stra\u017cy Granicznej w Che\u0142mie, jako pilot samolotowy. Obecnie jest naczelnikiem w III Wydziale Lotnictwa Zarz\u0105du Granicznego KGSG z siedzib\u0105 w Che\u0142mie. W 2000 roku uko\u0144czy\u0142a kurs Oficerski w Centralnym O\u015brodku Szkolenia Stra\u017cy Granicznej w Koszalinie. W 2015 roku odebra\u0142a br\u0105zowy medal za d\u0142ugoletni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 w SG. Obecnie ma prawie dwadzie\u015bcia lat s\u0142u\u017cby i nalot blisko 2\u00a0000 godzin. Pilotuje samolot PZL-104 MF \u201eWilga 2000\u201d. Prywatnie m\u0119\u017catka. M\u0105\u017c tak\u017ce jest pilotem. Maj\u0105 dw\u00f3jk\u0119 dzieci.<\/p>\n Pani Porucznik pilot Justyna Czerwonko to pierwsza kobieta w Marynarce Wojennej, kt\u00f3ra pilotuje \u015bmig\u0142owce PZL W-3 Anakonda. \u015amig\u0142owce te wykonuj\u0105 zadania typu SAR (poszukiwa\u0144 i ratownictwa morskiego). Pani Justyna pierwsz\u0105 akcj\u0119 nad Morzem Ba\u0142tyckim wykona\u0142a w dniu 10 stycznia 2018 roku, a pilotem jest od 2012 roku.<\/p>\n Paulina R\u00f3\u017cy\u0142o to pilot m\u0142odego pokolenia. W przeciwie\u0144stwie do powy\u017cszych pa\u0144 jest lotnikiem cywilnym. Na co dzie\u0144 jest pilotem do\u015bwiadczalnym i jedyn\u0105 kobiet\u0105 w Polsce, kt\u00f3ra testuje nowo zbudowane samoloty PZL M-28. Nalot ponad 800 godzin. Pilotowa\u0142a 18 typ\u00f3w statk\u00f3w powietrznych.\u00a0<\/p>\n Pani Paulina R\u00f3\u017cy\u0142o karier\u0119 lotnicz\u0105 rozpocz\u0119\u0142a maj\u0105c 19 lat. W pa\u017adzierniku 2008 roku, w Aeroklubie Zag\u0142\u0119bia Miedziowego\u00a0w Lubinie uko\u0144czy\u0142a pierwszy kurs szkolenia szybowcowego. To by\u0142o ma\u0142o i Pani Paulina R\u00f3\u017cy\u0142o kontynuowa\u0142a szkolenie samolotowe. W ocenie instruktor\u00f3w mia\u0142a talent. Nast\u0119pne kursy Paulina R\u00f3\u017cy\u0142o odby\u0142a w Chicago. Szkoli\u0142a si\u0119 na samolotach Cessna 172 i Cessna 210. Zdoby\u0142a ameryka\u0144sk\u0105 licencj\u0119 pilota samolotowego FAA i kolejne godziny nalotu, kt\u00f3re s\u0105 wa\u017cnym elementem umo\u017cliwiaj\u0105cym dalsze szkolenia. Nast\u0119pne szkolenie Pauliny R\u00f3\u017cy\u0142o w 2011 roku uzyska\u0142a zawodowa licencj\u0119. Podsumowaniem zdobytego do\u015bwiadczenia by\u0142 egzaminy ATPL, kt\u00f3ry Pani Paulina zda\u0142a jeszcze w 2011 roku. Nast\u0119pnie zdoby\u0142a uprawnienia do wykonywania lot\u00f3w w z\u0142ych warunkach pogodowych IFR i uprawniania na samoloty wielosilnikowe. Podj\u0119\u0142a prac\u0119 jako pilot dyspozycyjny, w firmie deweloperskiej na samolocie Piper Seneca. Stosunkowo szybko przenios\u0142a si\u0119 do PZL Mielec. W Polskich Zak\u0142adach Lotniczych w Mielcu Pani Paulina pracuje od kwietnia 2013 roku, jako pilot do\u015bwiadczalny. Jest pierwsz\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra pracuje jako oblatywacz w mieleckich zak\u0142adach lotniczych, maj\u0105c zaledwie 26 lat.\u00a0<\/p>\n Ponadto Pani Paulina R\u00f3\u017cy\u0142o zdoby\u0142a uprawnienia pilota do\u015bwiadczalnego, co oznacza, \u017ce jest pierwsz\u0105 w Polsce kobiet\u0105 pilotem, wykonuj\u0105c\u0105 loty do\u015bwiadczalne. Szkoli\u0142 j\u0105 najbardziej do\u015bwiadczony pilota na typie PZL M-28 pana Wies\u0142awa Cena.<\/p>\n Pani Maria Mu\u015b jest zawodowym pilotem \u015bmig\u0142owca, zaledwie dwudziestoparoletni\u0105 kobiet\u0105. Poza prac\u0105 reprezentuje Polsk\u0119 jako cz\u0142onek narodowej kadry \u015bmig\u0142owcowej. Pani Maria jest jedyn\u0105 kobiet\u0105 w Polsce wykonuj\u0105c\u0105 akrobacje \u015bmig\u0142owcem Bo-105. Jej popisy mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 na wielu polskich Air Show. Pani Maria zacz\u0119\u0142a lata maj\u0105c zaledwie 16 lat. Pomimo m\u0142odego wieku ma na k\u0105cie nalot ponad 2 000 godzin. Jej hobby to tak\u017ce je\u017adziectwo. Konie by\u0142y ogromn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 dziewczyny od dzieci\u0144stwa.<\/p>\n Sytuacja PLL LOT w PRL by\u0142a specyficzna. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 za\u0142\u00f3g pasa\u017cerskich stanowili byli piloci wojskowi. Dlatego teoretycznie, aby kobieta zosta\u0142a pilotem samolotu liniowego powinna by\u0107 pilotem wojskowym. Pierwszymi kobietami, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w kokpitach samolot\u00f3w PLL LOT by\u0142y lataj\u0105ce na I\u0142-18 nawigatorki: Ewa Jagie\u0142\u0142o i Katarzyna Radzio. Sytuacja uleg\u0142a zmianie z chwil\u0105 otwarcia na Politechnice Rzeszowskiej kierunku pilota\u017cu samolot\u00f3w. Problem w tym, \u017ce Politechnika Rzeszowska nie dysponowa\u0142a w\u0142asnymi samolotami wielosilnikowymi. Najwi\u0119kszymi maszynami by\u0142y jednosilnikowe PZL An-2. Pojawi\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas specjalne stypendium, dzi\u0119ki kt\u00f3remu absolwenci kierunku pilota\u017cu Politechniki Rzeszowskiej mogli uko\u0144czy\u0107 kurs pilota\u017cu samolot\u00f3w liniowych.<\/p>\n Po przemianach spo\u0142eczno-gospodarczych sytuacja uleg\u0142a zmianie. W 2005 roku za sterami samolot\u00f3w liniowych PLL LOT by\u0142o ju\u017c 10 kobiet. Szansa na spotkanie kobiety w kokpicie samolotu Embraer jest jeszcze wi\u0119ksza, bo tam jest ju\u017c 7 kobiet.<\/p>\n Pani Kapitan Adela Szarzec-Tragarz z domu Szarzec. Pani Adela, maj\u0105c 16 lat wst\u0105pi\u0142a do Aeroklubu Bielsko-Bialskiego. Lata\u0142a na szybowcach i samolotach Zlin 526 F. Wst\u0105pi\u0142a do Politechniki Rzeszowskiej, kiedy ta otwar\u0142a kierunek pilota\u017cu. Uko\u0144czy\u0142a j\u0105 ze stopniem magistra-in\u017cyniera i licencj\u0105 pilota zawodowego w 1981 roku. Zdoby\u0142a uprawienia pilota samolot\u00f3w An-2, An-24 i Tu-154. Po przemianach spo\u0142eczno-gospodarczych zosta\u0142a przeszkolona na samoloty Boeing B.737, B.767. W 2013 roku zosta\u0142a przeszkolona na samoloty Boeing B.787 Dreamliner. Pani Adela mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 fantastycznym nalotem 16\u00a0000 godzin w tym 12\u00a0000 godzin na fotelu kapitana. Prywatnie m\u0119\u017catka i mam\u0105 dw\u00f3ch syn\u00f3w. Starszy syn jest tak\u017ce pilotem.<\/p>\n Kapitan Joanna Biedermann pochodzi z Grudzi\u0105dza. Lata balonami, szybowcami, ma\u0142ymi samolotami i Boeing B.787 Dreamliner. Jest te\u017c instruktorem. Pierwsze kroki stawia\u0142a w Aeroklubie w Grudzi\u0105dzu w wieku 16 lat. Lotnictwo sta\u0142o si\u0119 jej pasj\u0105, kt\u00f3ra zamieni\u0142a si\u0119 w zaw\u00f3d. W Eurolocie pilotowa\u0142a samoloty komercyjne, turbo\u015bmig\u0142owe ATR-42 i ATR-72. P\u00f3\u017aniej turboodrzutowe Embraer 170, Boeing B.737. Po zakupie przez PLL LOT B.787 zosta\u0142a wytypowana do grupy pilot\u00f3w do przeszkolenia. Pani Joanna zosta\u0142a pierwszym oficerem Boeing B.787 w 2013 roku. Pani Joanna wci\u0105\u017c jest czynnym zawodnikiem sportowym i jest w kadrze narodowej. Jest zdobywc\u0105 br\u0105zowego medalu w Szybowcowych Mistrzostwach \u015awiata, Wicemistrzyni\u0105 Europy kobiet w klasie klub.\u00a0<\/p>\n W Polsce mamy ju\u017c za\u0142ogi typowo kobiece: Dagmara \u015awiderska i Olga Bednorz. Pani Dagmara \u015awiderska kapitan ATR-72, pierwsze kroki stawia\u0142a na kursie samolotowym w Poznaniu, magister ekonomii. Najpierw posiada\u0142a licencj\u0119 turystyczn\u0105. Pani Olga Bednorz, pierwszy oficer, pilot od 15-roku \u017cycia, absolwentka Politechniki Rzeszowskiej.\u00a0<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Podczas spotkania towarzyskiego jeden m\u0119\u017cczyzna zada\u0142 jej pytanie: – Czym si\u0119 zajmujesz? – Jestem pilotem. – Aaa, wycieczki turystyczne prowadzisz. – Nie. W samolocie. – Acha. Jeste\u015b stewardes\u0105. – Nie. Jestem pierwszym oficerem. – Acha. Zarz\u0105dzasz kilkoma stewardesami.\u00a0– Nie. Kieruj\u0119 samolotem. – A, ju\u017c wiem. Siedzisz na wie\u017cy i m\u00f3wisz jak samolot ma skr\u0119ci\u0107. W tym momencie znajoma ju\u017c odpu\u015bci\u0142a. – P\u00f3jd\u0119 poprawi\u0107 makija\u017c.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-530","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=530"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1956,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/530\/revisions\/1956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Kapitan pilot Stefania Wojtulanis-Karpi\u0144ska (1912-2005).<\/h3>\n
Kapitan pilot Anna Leska-Daab (1910-1998).<\/h3>\n
Polskie lotniczki po drugiej wojnie \u015bwiatowej.<\/h3>\n
Pu\u0142kownik pilot Irena Karpik-Sosnowska (1923-1990).<\/h3>\n
Kapitan pilot Wirginia Seregiet-Sosnowska.<\/h3>\n
Podpu\u0142kownik pilot Bronis\u0142awa Dudek-Kami\u0144ska.<\/h3>\n
Pu\u0142kownik pilot Zofia Andrychowska-Dziewuszek.<\/h3>\n
Pelagia Majewska (1933-1988).<\/h3>\n
Nowe pokolenie.<\/h3>\n
Porucznik pilot Katarzyna Tomiak.<\/h3>\n
Podporucznik pilot Urszula Brzezi\u0144ska.<\/h3>\n
Podporucznik pilot Barbara Trzybulska.<\/h3>\n
Kapitan pilot\u00a0 Joanna Erbetowska.<\/h3>\n
Porucznik pilot Patrycja Balcerowska.<\/h3>\n
Porucznik pilot Mariola Andrasik.<\/h3>\n
Major pilot Katarzyna Arabska.<\/h3>\n
Porucznik pilot Justyna Czerwonko.<\/h3>\n
Pilot Paulina R\u00f3\u017cy\u0142o.<\/h3>\n
Pilot Maria Mu\u015b.<\/h3>\n
Kobiety w PLL LOT.<\/h3>\n
Kapitan pilot Adela Szarzec-Tragarz.<\/h3>\n
Kapitan pilot Joanna Biedermann.<\/h3>\n
Gratulacje dla Pa\u0144.<\/h3>\n