W 1965 roku, w USA zosta\u0142 og\u0142oszony konkurs na samolot my\u015bliwski nowej generacji, kt\u00f3rego efektem by\u0142 F-15. Zgodnie z zasad\u0105 preferanowan\u0105 przez Leonida Bre\u017cniewa (taki radziecki car okresu komunizmu) \u201elustrzanego odbicia\u201d do podobnego programu przyst\u0105piono w CCCP. Program w 1969 roku, oznaczono PFI (perspektiwnyj frontowej istrebitiel – przysz\u0142o\u015b\u00adciowy my\u015bliwiec frontowy).<\/p>\n Do pracy przyst\u0105pi\u0142y trzy biura projektowe: Jakowlew, Suchoj i Mikojan. Biuro OKB Jakowlewa przedstawi\u0142o projekt Jak-45, b\u0119d\u0105cy kontynuacja linii Jak-28 z silnikami izdielije 69, zabudowanymi w skrzyd\u0142ach. Projekt ten niemal na pocz\u0105tku odrzucono.<\/p>\n Jeszcze przed rozstrzygni\u0119ciem konkursu biuro konstruktorskie Artioma Mikojana przedstawi\u0142o inn\u0105 ide\u0119: propozycj\u0119 powt\u00f3rzenia rozwi\u0105za\u0144 ameryka\u0144skich, gdzie obok ci\u0119\u017ckiego samolotu F-15 powsta\u0142 te\u017c lekki samolot F-16. Na pocz\u0105tku 1971 roku, odby\u0142o si\u0119 posiedzenie Rady Naukowo – Technicznej z udzia\u0142em przedstawicieli ministerstwa przemys\u0142u lotniczego, przemys\u0142u obronnego, przemys\u0142u radiotechnicznego oraz si\u0142 powietrznych. Przyj\u0119to na nim propozycj\u0119 budowy dw\u00f3ch samolot\u00f3w. Tym samym konkurs si\u0119 zako\u0144czy\u0142. Biuro OKB Mikojana przyst\u0105pi\u0142o do pracy nad mniejszym my\u015bliwcem, LPFI (logkij \u2013 lekki), a w OKB Suchoj TPFI (tia\u017co\u0142yj \u2013 ci\u0119\u017cki).<\/p>\n Podstawowym zadaniem nowego ci\u0119\u017ckiego my\u015bliwca sta\u0142o si\u0119 zwalczanie cel\u00f3w powietrznych na wysoko\u015bciach od 30 m do 30 000 m, dysponuj\u0105c pr\u0119dko\u015bci\u0105 przy ziemi (200 m) 1 350 \u2013 1 450 km\/h i na du\u017cym pu\u0142apie 2 300 \u2013 2 500 km\/h. Bardzo wa\u017cnym warunkiem by\u0142o zwalczanie celu na tle ziemi. Dla samolotu ustalono promie\u0144 dzia\u0142ania w konfiguracji n-n-n (ca\u0142y czas nisko) na 400 km, a w konfiguracji w-w-w (ca\u0142y czas wysoko) na 1 600 km.<\/p>\n Stosunek ci\u0105gu silnik\u00f3w do ci\u0119\u017caru startowego samolotu okre\u015blono na 1,2:1. Zgodnie z wymaganiami si\u0142 powietrznych, samolot mia\u0142 dzia\u0142a\u0107 z lotnisk trzeciej klasy, czyli o d\u0142ugo\u015bci RWY – 1 200 m.<\/p>\n W OKB Suchoj kierowanego przez Paw\u0142a Osipowicza Suchoja, a w\u0142a\u015bciwie Suchowo, na czele zespo\u0142u konstruktorskiego stan\u0105\u0142 Jewgieni Iwanow i jego zast\u0119pca Oleg Samoj\u0142owicz. W 1975 roku, podczas prac nad samolotem zmar\u0142 Pawe\u0142 Suchoj. Jego miejsce zaj\u0105\u0142 Michai\u0142 Pietrowicz Simonow.<\/p>\n Co ciekawe, sam Pawe\u0142 Suchoj nie chcia\u0142 bra\u0107 udzia\u0142u pocz\u0105tkowo w konkursie. Twierdzi\u0142 s\u0142usznie, \u017ce rosjanie nie dysponuj\u0105 wyposa\u017ceniem odpowiednio lekkim. Przy tych samych parametrach, masa radzieckich urz\u0105dze\u0144 jest 2 – 3 razy wi\u0119ksza od odpowiednik\u00f3w na Zachodzie. Czyni to niemo\u017cliwym zbudowanie my\u015bliwca lustrzanego do F-15. Do programu zosta\u0142 przekonany w momencie zapewnienia o mo\u017cliwo\u015bci kradzie\u017cy technologii Zachodniej.<\/p>\n Projekt otrzyma\u0142 oznaczenie T-10, co sugeruje zastosowanie skrzyd\u0142a tr\u00f3jk\u0105tnego. Tu nale\u017cy si\u0119 wyja\u015bnienie. Od 1953 roku, w OKB Suchoj projektowane samoloty ze skrzyd\u0142em tr\u00f3jk\u0105tnym otrzymywa\u0142y oznaczenie T, a ze skrzyd\u0142em sko\u015bnym S. Nawet pocz\u0105tkowo samolot Su-24 (T-6) by\u0142 projektowany ze skrzyd\u0142em delta.<\/p>\n Samolot projektowano jako konkurent samolotu F-15, ale najwi\u0119cej materia\u0142\u00f3w wywiadowczych rosjanie uzyskali na temat my\u015bliwca pok\u0142adowego (morskiego) F-14. Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z tych materia\u0142\u00f3w dostarczy\u0142 As Polskiego wywiadu genera\u0142 Marian Zacharskiego.<\/p>\n To wszystko mog\u0142oby sugerowa\u0107, \u017ce samolot otrzyma modne w tym czasie skrzyd\u0142o o zmiennej geometrii. Jednak to rozwi\u0105zanie ma tak\u017ce istotne wady. Masa konstrukcji zwi\u0119ksza si\u0119 o 10 \u2013 15 %, wymaga dodatkowej instalacji i wi\u0119kszych usztywnie\u0144 p\u0142at\u00f3w.<\/p>\n Wyj\u015bciem z sytuacji okaza\u0142a si\u0119 koncepcja skrzyd\u0142a pasmowego. Skrzyd\u0142o takie sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch zasadniczych element\u00f3w. Z tak zwanego nap\u0142ywu ( pasma ) i skrzyd\u0142a podstawowego sko\u015bnego. P\u0142at ten daje bardzo du\u017cy zakres pr\u0119dko\u015bci u\u017cytkowych i k\u0105t\u00f3w natarcia. Ca\u0142o\u015bciowo daje lepsze efekty ni\u017c zmienna geometria przy niepor\u00f3wnywalnie prostszej konstrukcji. Projekt zak\u0142ada\u0142 skrzyd\u0142o z ostro\u0142ukowym kszta\u0142tem kraw\u0119dzi natarcia i deformacj\u0105 powierzchni wprowadzon\u0105 dla uzyskania maksymalnej warto\u015bci doskona\u0142o\u015bci aerodynamicznej. Na jego podstawie wykonano model do badania w tunelu aerodynamicznym. Pr\u00f3by wykaza\u0142y jego bardzo wysok\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107 aerodynamiczn\u0105, wynosz\u0105c\u0105 12,6 przy pr\u0119dko\u015bci Ma=0,85.<\/p>\n Pocz\u0105tkowy projekt przewidywa\u0142 u\u017cycie podwozia jednotorowego z obci\u0105\u017ceniem 15 % na przedni\u0105 gole\u0144 oraz 85 % na podwozie g\u0142\u00f3wne b\u0119d\u0105ce czteroko\u0142owym w\u00f3zkiem. Taki uk\u0142ad podwozia konstruktorzy wybrali z jednego powodu: chcieli zrobi\u0107 aerodynamicznie czysty samolot, perfekcyjny do ko\u0144ca, w kt\u00f3rym wszystko podporz\u0105dkowane by\u0142oby wymaganiom aerodynamiki. Jednak szybko powr\u00f3cono do uk\u0142adu klasycznego.<\/p>\n Istotn\u0105 decyzj\u0105 by\u0142o zastosowanie, po raz pierwszy w CCCP, instalacji hydraulicznej, o znacznie wi\u0119kszym ci\u015bnieniu roboczym ni\u017c stosowane dotychczas, czyli 280 kG\/cm2, zamiast 210 kG\/cm2. Chodzi\u0142o o zmniejszenie masy instalacji (o 7%) i zmniejszenie rozmiar\u00f3w mechanizm\u00f3w wykonawczych, a tym samym mo\u017cliwo\u015b\u0107 umieszczenia ich w cienkich skrzyd\u0142ach. By\u0142o to trudne, bowiem trzeba by\u0142o zastosowa\u0107 nowe materia\u0142y (wysoko wytrzyma\u0142a stal WNS-2) oraz specjalne ch\u0142odzenie instalacji.<\/p>\n Dla samolotu przewidziano elektro-impulsowy system sterowania, kt\u00f3ry eliminuje praktycznie mechaniczne sterowanie. System pierwotnie zaprojektowano dla bombowca eksperymentalnego T-4 (izdielije 100). Dla nowego my\u015bliwca uczyniono kolejny krok na prz\u00f3d wprowadzaj\u0105c uk\u0142ad sztucznej stateczno\u015bci. Nad ca\u0142o\u015bci\u0105 czuwa komputer. Dzi\u0119ki temu wszystkie powierzchnie sterowe zosta\u0142y w\u0142\u0105czone w uk\u0142ad sterowania ruchem maszyny, co jest nie do osi\u0105gni\u0119cia przez konwencjonalny uk\u0142ad sterowania. By\u0142 to stosunkowo prosty uk\u0142ad fly-by-wire, gdzie pilot o wszystkim decydowa\u0142.<\/p>\n System sterowania zmniejszy\u0142 mas\u0119 konstrukcji poprzez wyeliminowanie ci\u0119gien, popychaczy, d\u017awigni. Zwi\u0119kszy\u0142 odporno\u015b\u0107 samolotu na uszkodzenia spowodowane trafieniem pociskiem. Przewody elektryczne s\u0105 zwielokrotnione i przebiegaj\u0105 r\u00f3\u017cnymi drogami, co dodatkowo zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo. System elektroniczny sam eliminuje linie uszkodzone.<\/p>\n Zyskano nie tylko na masie, ale i na przestrzeni wewn\u0119trznej p\u0142atowca, co pozwoli\u0142o na zwi\u0119kszenie ilo\u015bci zabieranego paliwa. U\u0142atwi\u0142o to spe\u0142nienie jednego z za\u0142o\u017ce\u0144, kt\u00f3rym by\u0142o wyeliminowanie dodatkowych zbiornik\u00f3w podwieszanych. Uznano bowiem, \u017ce zwi\u0119kszaj\u0105 one znacznie SPO (skuteczna powierzchnie odbicia echa radarowego), pogarszaj\u0105 w\u0142asno\u015bci lotne i komplikuj\u0105 instalacj\u0119 paliwow\u0105, zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko awarii.<\/p>\n Na pocz\u0105tku wydawa\u0142o si\u0119 konstruktorom, \u017ce wystarcz\u0105 dla samolotu silniki \u00f3wcze\u015bnie konstruowane. Najnowszym by\u0142 silnik jednoprzep\u0142ywowy AL-21 F 3, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie by\u0142 wprowadzany do produkcji, jako nap\u0119d Su-22 i Su-24. Lecz potem, szczeg\u00f3\u0142owo analizuj\u0105c zadanie policzyli, \u017ce z tymi silnikami nie uda si\u0119 uzyska\u0107 niezb\u0119dnych parametr\u00f3w samolotu, a zw\u0142aszcza stosunku ci\u0105gu do ci\u0119\u017caru samolotu r\u00f3wnego 1,2:1, a tak\u017ce zasi\u0119gu z normalnym zapasem paliwa.<\/p>\n Dlatego wkr\u00f3tce z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na nowy silnik, do kt\u00f3rego opracowywania przyst\u0105pi\u0142 w 1975 roku, zesp\u00f3\u0142 Archipa Lulki. Mia\u0142 to by\u0107 dwuprzep\u0142ywowy silnik z dopalaczem, nazwany AL-31. Wymagano od silnika ci\u0105gu 2 x 122,58 kN (2 x 12 500 kG), masy jednostkowej 0,125 oraz zu\u017cycia paliwa 0,061 kg\/Nxh. Lecz przyj\u0119te parametry okaza\u0142y si\u0119 zbyt optymistyczne.<\/p>\n D\u0142ugo trwa\u0142y rozwa\u017cania na temat wprowadzenia w silniku dodatkowego zakresu nadzwyczajnego dopalania, ale okaza\u0142o si\u0119 to niedopuszczalne ze wzgl\u0119du na temperatury pracy, zw\u0142aszcza w locie na du\u017cej wysoko\u015bci. W ko\u0144cowej wersji silnika, nazwanej AL-31 F, konstruktorom uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 wymagany ci\u0105g startowy 2 x 122,58 kN, ( 2 x 12 500 kG ). Dok\u0142adnie spe\u0142niono wymagania wobec masy jednostkowej silnika, ale zu\u017cycie paliwa wzros\u0142o do warto\u015bci 0.068 kg\/Nxh.<\/p>\n Opracowanie nowego silnika trwa\u0142o d\u0142u\u017cej ni\u017c nowego samolotu. Dlatego te\u017c pierwsze samoloty prowizorycznie wyposa\u017cono w silniki AL-21 F 3. Silnik AL-31 F przeszed\u0142 pr\u00f3by pa\u0144stwowe dopiero w 1985 roku, wraz z samolotem T-10 S.<\/p>\n Radykalne zmiany zasz\u0142y w systemach uzbrojenia i wyposa\u017ceniu samolot\u00f3w my\u015bliwskich nowej generacji. Przeniesienie si\u0119 lotnictwa uderzeniowego na ma\u0142e wysoko\u015bci zmusi\u0142o konstruktor\u00f3w do opracowania radar\u00f3w ( stacji radiolokacyjnych ) zdolnych \u015bledzi\u0107 cele powietrzne z g\u00f3ry, na tle ziemi. Opracowano r\u00f3wnie\u017c now\u0105 generacj\u0119 k.p.r. klasy p-p, znacznie bardziej zwrotnych ni\u017c poprzednie, bardziej precyzyjnych i maj\u0105cych wi\u0119kszy zasi\u0119g.<\/p>\n Wed\u0142ug pierwszego projektu, samolot T-10 mia\u0142 otrzyma\u0107 radar Sapfir-23 D z MiG-23. Uzbrojony mia\u0142 by\u0107 w dwa ci\u0119\u017ckie k.p.r. R-33 ( K-33 ), przygotowywane dla MiG-31 oraz \u015brednie K-23 z MiG-23, a tak\u017ce dwulufowe dzia\u0142ko GSz-23. By\u0142o to zgodne z \u017c\u0105daniem wojska, aby samoloty nowej generacji mog\u0142y u\u017cywa\u0107 istniej\u0105cych pocisk\u00f3w rakietowych, kt\u00f3rych du\u017ce ilo\u015bci znajdowa\u0142y si\u0119 w magazynach. Jednak z czasem opracowano nowe pociski rakietowe. Zbudowano tak\u017ce nowy radar z anten\u0105 szczelinow\u0105.<\/p>\n Do budowy pierwszego prototypu T-10-1 przyst\u0105piono w zak\u0142adzie produkcji do\u015bwiadczalnej biura konstruktorskiego przy ulicy Polikarpowa, na skraju lotniska Chodynka w Moskwie. Budow\u0119 zako\u0144czono na pocz\u0105tku 1977 roku. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 20.05.1977 roku. Samolot pilotowa\u0142 W\u0142adimir Siergiejewicz Iliuszyn. Samolot skierowano na pr\u00f3by do Centrum Lotniczo-Do\u015bwiadczalnego Ministerstwa Przemys\u0142u Lotniczego CCCP im. \u017bukowskiego w Romanskoje i wkr\u00f3tce rozpoznany zosta\u0142 przez ameryka\u0144skiego satelit\u0119. Do pr\u00f3b w locie wprowadzono cztery prototypy oznaczone od T-10-1 do T-10-4. Maszyn\u0119 T-10-2 oblatano w 1978 roku.<\/p>\n Prowadzone analizy, oraz nowe materia\u0142y wywiadowcze na temat F-15 nie pozostawia\u0142y jednak w\u0105tpliwo\u015bci. T-10 w \u00f3wczesnej postaci ust\u0119powa\u0142 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 parametr\u00f3w samolotowi F-15.<\/p>\n Samolot nale\u017ca\u0142o podda\u0107 modyfikacji. Nie tylko jego p\u0142atowiec, ale tak\u017ce wyposa\u017cenie. Zw\u0142aszcza radar by\u0142 przestarza\u0142y. Uda\u0142o si\u0119 przekona\u0107 ministerstwo przemys\u0142u do podj\u0119cia przez OKB Suchoj nowej pracy.<\/p>\n Tym razem na czele zespo\u0142u konstrukcyjnego stan\u0105\u0142 Michai\u0142 Simonow, a na stanowisku zast\u0119pcy pozosta\u0142 Oleg Samoj\u0142owicz. Zakres prac obj\u0105\u0142 wszystkie elementy samolotu.<\/p>\n Przebudowie podano skrzyd\u0142a samolotu. Zmieniono ich obrys i grubo\u015b\u0107. Przebudowano powierzchnie sterowe. Na kraw\u0119dzi natarcia zastosowano klapy. Przekonstruowano kad\u0142ub samolotu pod wzgl\u0119dem aerodynamicznym, aby zmniejszy\u0107 przekr\u00f3j poprzeczny samolotu. Przekonstruowano hamulce aerodynamiczne – przeniesiono je z klap kom\u00f3r podwozia g\u0142\u00f3wnego na grzbiet samolotu. Zmieniono miejsce mocowania usterze\u0144 pionowych. Usterzenie T-10 S umieszczono na bocznych wysi\u0119gnikach i powi\u0119kszono ich powierzchni\u0119. Dodano tak\u017ce dolne kierownice aerodynamiczne. Kabina pilota zosta\u0142a przebudowana. Znacznie poprawiono widoczno\u015b\u0107 z kabiny, poprzez powi\u0119kszenie owiewki i podniesienie fotela pilota. Kabina jest te\u017c inaczej otwierana: w T-10 ruchoma cz\u0119\u015b\u0107 os\u0142ony jest odsuwana do ty\u0142u, za\u015b w T-10 S \u2014 unoszona do g\u00f3ry do ty\u0142u.<\/p>\n W biurze konstruktorskim og\u0142oszono konkurs na rozwi\u0105zanie problemu ochrony silnika przed zanieczyszczeniami. Pierwsze miejsce zaj\u0105\u0142 pomys\u0142 Kiri\u0142\u0142a Kurianskiego: sk\u0142adana siatka we wlocie odbija zanieczyszczenia w d\u00f3\u0142, gdzie wypadaj\u0105 one na zewn\u0105trz przez \u017caluzje, stanowi\u0105ce r\u00f3wnocze\u015bnie dodatkowe wloty startowe.<\/p>\n Stacja radiolokacyjna. Koherentna SR impulsowo-dopplerowska jest wzorowana na konstrukcjach ameryka\u0144skich. Zasi\u0119g przeszukiwania oceniono na 240 km, a \u015bledzenia na 185 km. S\u0105 to parametry wy\u017csze od SR \u201eZas\u0142ona\u201d z anten\u0105 o \u015brednicy 1,1 m zamontowanej na samolocie MiG-31.<\/p>\n Kompleks celowniczy Su-27 zawiera SOE ( stacja optoelektroniczna ) tak zwany termolokator, kt\u00f3ry pasywnie poszukuje cel\u00f3w emituj\u0105cych promieniowanie cieplne z odleg\u0142o\u015bci 70 km.<\/p>\n W zak\u0142adzie produkcyjnym OKB Suchoj zbudowano dwa prototypy samolotu T-10 S: T-10 S-1 ( T-10-7 ) oraz T-10 S-2 ( T-10-12 ). Ten drugi by\u0142 jednocze\u015bnie wzorem do produkcji seryjnej.<\/p>\n Samolot T-10-7 wystartowa\u0142 po raz pierwszy 20.04.1981 roku, pilotowany przez W\u0142adimira lljuszyna. In\u017cynierem prowadz\u0105cym pr\u00f3by T-10-7 by\u0142 Rafai\u0142 Jarmakow. Brakuj\u0105cy w spisie prototyp\u00f3w numer T-10-8 by\u0142 p\u0142atowcem przeznaczonym do pr\u00f3b statycznych. Og\u00f3\u0142em zbudowano 15 wszystkich prototyp\u00f3w. W pr\u00f3bach w locie uczestniczy\u0142o 14 prototyp\u00f3w, \u0142\u0105cznie z pierwsz\u0105 odmian\u0105 T-10, kt\u00f3re wykorzystano g\u0142\u00f3wnie do prac nad radarem.<\/p>\n W ci\u0105gu 4-letniej pracy powsta\u0142 praktycznie nowy samolot. Ze starej maszyny pozosta\u0142y tylko ko\u0142a podwozia g\u0142\u00f3wnego i fotel wyrzucany.<\/p>\n W samolotach seryjnych uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 doskona\u0142y stosunek ci\u0105gu do masy wynosz\u0105cy 1,24, przy masie operacyjnej 22 000 kg, co jest warto\u015bci\u0105 niespotykan\u0105 w innych samolotach bojowych. Samolot okaza\u0142 si\u0119 niezwykle zwrotny. Przy niepe\u0142nym zatankowaniu, 5 500 litr\u00f3w, mo\u017ce wykonywa\u0107 manewry z przeci\u0105\u017ceniem r\u00f3wnym +9 g.<\/p>\n Prowadzone w czasie pr\u00f3b analizy i badania symulacyjne wykaza\u0142y, \u017ce og\u00f3lny wsp\u00f3\u0142czynnik efektywno\u015bci bojowej w por\u00f3wnaniu do F-15 na wskutek wprowadzonych zmian wzr\u00f3s\u0142 do warto\u015bci 1,35. Proporcje uleg\u0142y odwr\u00f3ceniu na korzy\u015b\u0107 Su-27.<\/p>\n Jednym z dowod\u00f3w na doskona\u0142e osi\u0105gni\u0119cia konstrukcji by\u0142o ustanowienie wielu rekord\u00f3w lotniczych na eksperymentalnym Suchoj P-42, b\u0119d\u0105cym wersj\u0105 rekordow\u0105 Su-27. Nazwa P-42 zosta\u0142a nadana samolotowi dla uczczenia pami\u0119ci \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walkach w 1942 roku, \u201ePamiat 1942\u201d. Na samolocie P-42 ustanowiono \u0142\u0105cznie 27 rekord\u00f3w.<\/p>\n Nazw\u0119 Su-27 otrzyma\u0142o ju\u017c pi\u0119\u0107 samolot\u00f3w T-10 wyprodukowanych w latach 1980-1982. W 1982 roku, ruszy\u0142a produkcja seryjna w Komsomolsku nad Amurem ko\u0142o Chabarowska Su-27 budowanych na bazie prototypu T-10 S. Po zako\u0144czeniu pr\u00f3b pa\u0144stwowych, w 1985 roku, Su-27 zosta\u0142 oficjalnie przyj\u0119ty do uzbrojenia. Samoloty produkowano w dw\u00f3ch niemal nie r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie modyfikacjach: Su-27 S dla Si\u0142 Powietrznych i Su-27 P dla lotnictwa Obrony Powietrznej.<\/p>\n W wyniku kolejnych do\u015bwiadcze\u0144 wojny afga\u0144skiej rozbudowano system obrony aktywnej i pasywnej przed samonaprowadzaj\u0105cymi si\u0119 k.p.r. przeciwnika. Powi\u0119kszono \u017c\u0105d\u0142o. Umieszczono w nim miedzy innymi 26 sztuk naboi zak\u0142\u00f3caj\u0105cych. Od 20 serii produkcyjnej ich liczb\u0119 zwi\u0119kszono do 96 sztuk oraz dodano urz\u0105dzenia WRe. Od 21 serii produkcyjnej Su-27 pozbawiono mas przeciw-flatterowych na statecznikach pionowych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zmian wprowadzono tak\u017ce na wcze\u015bniejszych maszynach w trakcie remont\u00f3w.<\/p>\n Prace nad projektem Su-27 UB ( T-10 U ) ( uczebnyj ) ruszy\u0142y w OKB Suchoj ju\u017c w ko\u0144cu 70-tych lat. W 1980 roku, gotowe by\u0142y pierwsze szkice samolotu. W cztery lata p\u00f3\u017aniej OKB Suchoj ju\u017c razem z zak\u0142adem produkcyjnym w Komsomolsku nad Amurem \u2013 KnAAPO, przygotowano pierwszy egzemplarz na pr\u00f3by statyczne, o nr seryjnym 01-01.<\/p>\n W dniu 7.03.1985 roku, pilot do\u015bwiadczalny Niko\u0142aj F. Sadownikow oblata\u0142 pierwszy egzemplarz dwumiejscowego samolotu T-10 U-1 nb 01, 01-02, ( niekiedy jest on nazywany T-10 UB ). W 1986 roku, do pr\u00f3b do\u0142\u0105czy\u0142y kolejne prototypy T-10 U-2 ( 02-01, 02 ) i T-10 U-3 ( 02-03, 03 ). Wszystkie pierwsze 3 prototyp powsta\u0142y w zak\u0142adzie produkcyjnym w KnAAPO, dlatego cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o nich jako o samolotach przedseryjnych.<\/p>\n Jednak produkcja seryjna ruszy\u0142a w zak\u0142adzie IAPO w Irkucku, gdzie w\u0142a\u015bnie zako\u0144czono produkcj\u0119 samolot\u00f3w MiG-27. Sta\u0142o si\u0119 to w po\u0142owie 1986 roku. T-10 U otrzyma\u0142 nazw\u0119 wojskow\u0105 Su-27 UB, a produkcyjne izdielije 10-4 U. Pierwszy seryjny Su-27 UB wystartowa\u0142 w dniu 10.09.1986 roku. Za sterami siedzieli G. Je. Bu\u0142anow i N. N. Iwanow. Samolot nosi oznaczenie T-10 U-4 nr seryjny 01-01.<\/p>\n W odr\u00f3\u017cnieniu od innych typowych radzieckich sparek np. MiG\u201329 UB, samolot Su-27 UB zachowa\u0142 ca\u0142y system uzbrojenia i jest pe\u0142nowarto\u015bciowym samolotem bojowym. Nie zmieniaj\u0105c rozmiar\u00f3w samolotu w por\u00f3wnaniu z Su-27, z przodu zabudowano dwumiejscow\u0105 kabin\u0119. Tylne miejsce umieszczono na przewy\u017cszeniu. Dla zr\u00f3wnowa\u017cenia wi\u0119kszego przodu kad\u0142uba, podniesiono usterzenie pionowe i samolot Su-27 UB jest wy\u017cszy o 42 cm. Powi\u0119kszono te\u017c hamulec aerodynamiczny na grzbiecie samolotu. Zmiany te powoduj\u0105, \u017ce samolot dwumiejscowy jest o oko\u0142o 1 500 kg ci\u0119\u017cszy oraz ma s\u0142absze charakterystyki od jednomiejscowego Su-27. G\u0142\u00f3wnie mniejszy zasi\u0119g. Pierwsze seryjne maszyny trafi\u0142y do jednostek liniowych w 1987 roku.<\/p>\n Do ko\u0144ca 1988 roku, w jednostkach znalaz\u0142o si\u0119 przesz\u0142o 100 samolot\u00f3w Su-27, Su-27 UB. W tym czasie produkcja wynosi\u0142a 2 maszyny \/miesi\u0105c.<\/p>\n Wed\u0142ug oficjalnych informacji, w 1990 roku, w europejskiej cz\u0119\u015bci CCCP by\u0142o 413 Su-27, z czego 2\/3 by\u0142y podporz\u0105dkowane wojskom Obrony Powietrznej i 1\/3 Si\u0142om Powietrznym. Dwa pu\u0142ki stacjonowa\u0142y za granic\u0105, oba na terytorium Polski, od 1988 roku; 159. plm w Kluczewie ko\u0142o Stargardu Szczeci\u0144skiego z 37 samolotami i 582. plm w Chojnie z 34 samolotami. ( 54 Su-27 i 14 Su-27 UB ).<\/p>\n Samolot Su-27 to jedno-, dwumiejscowy samolot my\u015bliwski przeznaczony g\u0142\u00f3wnie do przechwytywania cel\u00f3w powietrznych, szczeg\u00f3lnie nisko lec\u0105cych na tle ziemi. Uk\u0142ad integralny z kad\u0142ubem wytwarzaj\u0105cym si\u0142\u0119 no\u015bn\u0105, skrzyd\u0142ami pasmowymi i podw\u00f3jnym usterzeniem piono\u00adwym. Wykonany jest ca\u0142kowicie z metalu, g\u0142\u00f3wnie z aluminium, w okolicach silnik\u00f3w wykorzysta\u00adno elementy tytanowe. Si\u0119gni\u0119to tak\u017ce po lital, czyli stop aluminium z litem. W \u015bladowych ilo\u015bciach u\u017cyto kompozyt\u00f3w. W usterzeniach i klapach wykorzystano struktury przek\u0142adkowe z wype\u0142niaczem ulowym. Pod wzgl\u0119dem te\u00adchnologicznym p\u0142atowiec dzieli si\u0119 na kad\u0142ub, podstawowe skrzyd\u0142a, usterzenie pionowe i po\u00adziome oraz podwozie. Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 konstrukcji od \u20133 g do +9 g.<\/p>\n Skrzyd\u0142a maj\u0105 konstrukcj\u0119 trzyd\u017awigarow\u0105, plus przedni i tylny d\u017awigar pomocniczy. W cz\u0119\u015bci zasadniczej maj\u0105 skos przedniej kraw\u0119dzi r\u00f3wny 42 stopni oraz skos tyl\u00adnej kraw\u0119dzi 15 stopni. Wznios \u20132,5 stopni i k\u0105t zaklinowania 0 stopni. Wyd\u0142u\u017cenie skrzyd\u0142a 3,5. W \u015brodkowej cz\u0119\u015bci skrzyde\u0142 wprowadzono skr\u0119cenie aerodynamiczne zoptymalizowane dla uzyskania maksymalnej doskona\u00ad\u0142o\u015bci aerodynamicznej w zakresie k\u0105t\u00f3w natarcia typowych dla walki powietrznej. Uzupe\u0142nieniem d\u017awigar\u00f3w s\u0105 \u017cebra umieszczone prostopadle do d\u017awigar\u00f3w. Dodatkowe \u017cebra biegn\u0105ce r\u00f3wnolegle do osi samolotu zamontowano w miejscach gdzie umieszczono w\u0119z\u0142y uzbrojenia. Obci\u0105\u017cenie powierzchni no\u015bnej jest sto\u00adsunkowo niewielkie, przy normal\u00adnej masie startowej wynosi 350 kg\/m2. Pomi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi d\u017awigarami umieszczono zbiorniki paliwa. Na powierzchni skrzyd\u0142a umieszczono pod\u0142u\u017cne wzierniki do kontroli pianki wype\u0142niaj\u0105cej przestrze\u0144 po zu\u017cytym paliwie.<\/p>\n Na skrzyd\u0142ach nie ma lotek, zast\u0105pi\u0142y je klapolotki. Maj\u0105 one powierzchni\u0119 4,9 m2, zajmuj\u0105 ok. 2\/3 rozpi\u0119to\u015bci skrzyd\u0142a. Klapolotki wychylane s\u0105 o +350 -200. Sterowanie klapolotkami w czasie startu i l\u0105dowania jest r\u0119czne, w locie automatycznie ( komputerowo ). Ca\u0142\u0105 kraw\u0119d\u017a natarcia zasadniczych cz\u0119\u015bci skrzyde\u0142 zajmuj\u0105 klapy przednie o powierzchni 4,6 m2, wychylane o 30\u00b0. Ich wychylenie jest w locie do pr\u0119dko\u015bci przyrz\u0105dowej r\u00f3w\u00adnej 860 km\/h, automatycznie koordynowane z wychyleniem klapolotek przez komputer pok\u0142ado\u00adwy, w celu uzyskania optymalnej konfiguracji skrzyd\u0142a w poszczeg\u00f3lnych zakresach lotu. Zako\u0144czeniem skrzyde\u0142 s\u0105 belki b\u0119d\u0105ce wyrzutniami k.p.r. oraz masami przeciw-flatterowymi. W ich tylnej cz\u0119\u015bci umieszczono \u015bwiat\u0142a pozycyjne. Z przodu d\u0142ugie nap\u0142ywy z ostr\u0105 kraw\u0119dzi\u0105 natarcia, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 jako wytwornica wir\u00f3w.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu jest p\u00f3\u0142skorupowy z pokryciem pracuj\u0105cym, o wygi\u0119tej osi i zmiennym przekroju. Pod wzgl\u0119\u00addem technologicznym dzieli si\u0119 na trzy segmenty. W cz\u0119\u015bci przedniej znajduje si\u0119 SR, kabina pilota, luk podwozia przedniego oraz prze\u00addzia\u0142y z urz\u0105dzeniami elektronicz\u00adnymi. W celu u\u0142atwienia dost\u0119pu do blok\u00f3w elektroniki, os\u0142ona dziobu jest podnoszona do g\u00f3ry. Dzi\u00f3b rozpoczyna rurka Pitota. Dost\u0119p do blok\u00f3w elektroniki znaj\u00adduj\u0105cych si\u0119 za kabin\u0105 pilota na\u00adst\u0119puje przez luki na g\u00f3rnej powie\u00adrzchni kad\u0142uba oraz przez luk przedniego podwozia. Za kabin\u0105 pilota kad\u0142ub samolo\u00adtu gwa\u0142townie si\u0119 zw\u0119\u017ca i opusz\u00adcza w d\u00f3\u0142, a\u017c mi\u0119dzy silnikami przechodzi w w\u0105ski wrzecionowa\u00adty przedzia\u0142 wystaj\u0105cy daleko za dysze silnik\u00f3w, powszechnie zwany \u017c\u0105d\u0142em. W \u015brodkowej cz\u0119\u00ad\u015bci kad\u0142uba znajduj\u0105 si\u0119 dwa zbior\u00adniki paliwa i wn\u0119ki podwozia g\u0142\u00f3\u00adwnego, a u g\u00f3ry hamulec aerodynamiczny i wyposa\u017cenie. Do pierwszej wr\u0119gi centrop\u0142ata mocowany jest przedni d\u017awigar pomocniczy skrzyd\u0142a, a do drugiej wr\u0119gi pierwszy d\u017awigar zasadniczy skrzyd\u0142a. Pomi\u0119dzy tymi wr\u0119gami s\u0105 komory w kt\u00f3rych mieszcz\u0105 si\u0119 ko\u0142a podwozia g\u0142\u00f3wnego. Do pierwszej wr\u0119gi mocowany jest hamulec aerodynamiczny. Trzecia i czwarta wr\u0119ga \u0142\u0105czy si\u0119 z d\u017awigarami skrzyde\u0142 i do nich mocowane s\u0105 golenie podwozia g\u0142\u00f3wnego. Tylna cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch gondol silnikowych oraz \u017c\u0105d\u0142a, kt\u00f3re wystaje oko\u0142o 2 m za dysze wylotowe silnik\u00f3w. Dwie zasadnicze wr\u0119gi tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba s\u0142u\u017c\u0105 do mocowania silnik\u00f3w. Mi\u0119dzy nimi umieszczono agregat rozruchowy i pomocniczy. W tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba mie\u015bci si\u0119 wypo\u00adsa\u017cenie, zbiornik paliwa, wyrzutnie flar i dipol zak\u0142\u00f3caj\u0105cych, cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia WRe oraz spa\u00addochron hamuj\u0105cy. O u\u017cyciu spadochron\u00f3w o powierzchni 2 x 25 m2, decyduje pilot. W samolotach p\u00f3\u017aniejszych serii po bokach belki ogonowej dobudowano wystaj\u0105\u00adce owiewki kryj\u0105ce kolejne wyrzutnie flar i dipoli. \u017b\u0105d\u0142o zmniejsza tak\u017ce op\u00f3r falowy kad\u0142uba. Na grzbiecie kad\u0142uba znajduje si\u0119 du\u00ad\u017cy hamulec aerodynamiczny o powierzchni 2,6 m2, wychylany o 54stopni do g\u00f3ry za pomoc\u0105 si\u0142ownika hyd\u00adraulicznego i w\u0142\u0105czony do systemu sterowania samolotu.<\/p>\n Usterzenie jest zamocowane do bocznych wysi\u0119gnik\u00f3w na ze\u00adwn\u0105trz gondoli silnikowych. Roz\u00adstaw usterzenia pionowego wyno\u00adsi 4,30 m, stateczniki s\u0105 do siebie r\u00f3wnoleg\u0142e. \u0141\u0105czna powierzchnia usterzenia pionowego wynosi 15,4 m2, w tym stery stanowi\u0105 3,49 m2, stery wychylane s\u0105 po 25stopni. Na szczycie usterzenia pionowego umieszczono r\u00f3\u017cnego rodzaju anteny i \u015bwiat\u0142a pozycyjne. Natomiast u podstaw umieszczono chwyty powietrza dla ch\u0142odzenia wyposa\u017cenia.<\/p>\n R\u00f3\u017cnicowe wychy\u00adlane usterzenie poziome ( sterolotki ) wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z klapolotkami. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 usterzenia poziomego wynosi 9,88 m, jego powierzchnia 12,24 m2, za\u015b wychylenie +16 stopni \/ -21 stopni (przy wychyleniu r\u00f3\u017cnicowym \u00b110 stopni). Konstrukcja wielod\u017awigarowa z 9-cioma \u017cebrami, r\u00f3wnoleg\u0142ymi do ko\u0144cowej kraw\u0119dzi. W cz\u0119\u015bci przykad\u0142ubowej umieszczono g\u0142\u00f3wne \u017cebro przenosz\u0105ce obci\u0105\u017cenie mi\u0119dzy struktur\u0105 a si\u0142ownikami. U do\u0142u znajduj\u0105 si\u0119 dwie kierownice aerodynamiczne o \u0142\u0105cznej powierzchni 2,5 m2.<\/p>\n Podwozie jest wci\u0105gane, tr\u00f3jpodporowe, z pojedynczymi ko\u0142ami na ka\u017cdej goleni i z amortyzacj\u0105 olejowo-powietrzn\u0105. Podwozie zosta\u0142o tak skonstruowane, aby wytrzyma\u0107 uderzenie pionowe z pr\u0119dko\u015bci\u0105 6 m\/s. Zasadniczo przeznaczone jest na nawierzchnie utwardzone. Ko\u0142a g\u0142\u00f3wne typu KT-156D sk\u0142adane s\u0105 do przodu, do nasady skrzyde\u0142. Maj\u0105 one \u015brednic\u0119 1 030 mm i szeroko\u015b\u0107 350 mm, o ci\u015bnieniu od 12,25 do 15,7 bara. Sterowane ko\u0142o przednie KN-27 o rozmiarach 680 x 260 mm i ci\u015b\u00adnieniu w oponie r\u00f3wnym 9,3 bara jest wyposa\u017cone w b\u0142otnik. Sk\u0142a\u00addane jest do przodu, do kad\u0142uba, zaraz za stacj\u0105 radiolokacyjn\u0105. Ba\u00adza podwozia wynosi 5,88 m, za\u015b rozstaw k\u00f3\u0142 g\u0142\u00f3wnych 4,34 m. Wszystkie ko\u0142a s\u0105 hamowane. Hamulce pneumatyczne, tarczowe, ceramiczno-metalowe. Do ich ch\u0142odzenia wykorzystuje si\u0119 wentylatory zamontowane w piastach.<\/p>\n Nap\u0119dem samolotu Su-27 s\u0105 dwa silniki AL-31 F ( izdielije 99 W ). Ci\u0105g maksymalny silnika AL.-31 F wynosi 2 x 74,53 kN ( 2 x 7 600 kG ), a z dopalaniem 2 x 122,58 kN ( 2 x 12 500 kG ). Poprawione silniki AL.-31 F maj\u0105 ci\u0105g 2 x 85,30 kN, a z dopalaniem 2 x 122,63 kN. Ta odmiana ma ci\u0105g minimalnie wi\u0119kszy, ale przede wszystkim u\u0142atwion\u0105 obs\u0142ug\u0119 i wi\u0119ksz\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 14,70 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 21,93 m. Wysoko\u015b\u0107 5,93 m (6,36 m wersja UB). Powierzchnia no\u015bna 62,03 m2. Masa w\u0142asna 16 400 kg (17 600 m wersja UB). Masa 28 300 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 2 500 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 330 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 225 km\/h. Zasi\u0119g 3 800 km. Pu\u0142ap 18 500 m. Rozbieg 500-700 m. Dobieg 600-700 m.<\/p>\n Polska nie kupi\u0142a samolot\u00f3w Suchoj Su-27, cho\u0107 propozycje by\u0142y przedstawiane.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Suchoj Su-27 to ci\u0119\u017cki samolot my\u015bliwsko-przechwytuj\u0105cy. \u017burawik, tak zwyczajowo rosjanie nazywaj\u0105 samolot Suchoj Su-27, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jednym z najpopularniejszych samolot\u00f3w my\u015bliwskich XX wieku. Samolot stale modernizowany i rozwijany w wielu wariantach d\u0142ugo b\u0119dzie go\u015bci\u0142 na niebie. Obok samolotu Mikojan i Guriewicz MiG-29 jest najlepiej znanym samolotem produkcji radzieckiej. Zawdzi\u0119cza to bardzo dobrym w\u0142asno\u015bciom manewrowym, zupe\u0142nie nie pasuj\u0105cymi do jego du\u017cych gabaryt\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5292","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5292","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5292"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5711,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5292\/revisions\/5711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Za\u0142o\u017cenia konstrukcji.<\/h3>\n
Koncepcja samolotu T-10.<\/h3>\n
Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy samolotu T-10.<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie i uzbrojenie samolotu T-10.<\/h3>\n
Prototyp T-10. 1977 rok.<\/h3>\n
Nowa praca nad samolotem T-10 S.<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie samolotu Su-27.<\/h3>\n
Prototypy samolot\u00f3w T-10-7 \/ T-10 S. 1981 rok.<\/h3>\n
Produkcja i u\u017cytkowanie Su-27, Su-27 P, Su-27 S.<\/h3>\n
Su-27 UB \/ T-10 U (dwumiejscowy). 1985 rok.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Nap\u0119d Su-27.<\/h3>\n
Dane T-T Suchoj Su-27:<\/h3>\n
Zestawienie.<\/h2>\n