W po\u0142owie 50-lat, po wycofaniu z uzbrojenia samolotu szturmowego I\u0142-10 oraz przerwania prac nad kilkoma samolotami nowej generacji (I\u0142-40, Tu-91), w radzieckim lotnictwie wojskowym zanik\u0142 typ samolotu szturmowego. W \u00f3wczesnej doktrynie nie by\u0142o miejsca dla lotnictwa szturmowego. Przyczyn\u0105 by\u0142o pojawienie si\u0119 taktycznej broni j\u0105drowej. W 1953 roku, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 produkcja seryjna pierwszej radzieckiej taktycznej bomby j\u0105drowej RDS-4 \u201eNatasza\u201d o mocy 30 kT i masie 1 200 kg. W szybkim tempie przygotowywano dla niej nosiciela, bombowiec Jakowlewa Jak-26. Potem powsta\u0142a l\u017cejsza bomba 6 U-57, dla kt\u00f3rej przenoszenia polecono OKB Suchoj przerobi\u0107 my\u015bliwiec Su-7 w uderzeniowy samolot Su-7 B. Samolot mia\u0142 nadlatywa\u0107 nad cel na ma\u0142ej wysoko\u015bci z du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, na wznoszeniu zrzuci\u0107 bomb\u0105 j\u0105drow\u0105 i szybko uciec. Uznano, \u017ce taktyczna bomba j\u0105drowa rozwi\u0105zuje wszystkie problemy i samolot bezpo\u015bredniego wsparcia na polu walki nie b\u0119dzie ju\u017c potrzebny.<\/p>\n W 1967 roku, NATO sformu\u0142owano koncepcj\u0119 elastycznego reagowania i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybuchu lokalnych konflikt\u00f3w, o przewlek\u0142ym charakterze, z u\u017cyciem wy\u0142\u0105cznie konwencjonalnych \u015brodk\u00f3w. W efekcie zweryfikowano posiadany sprz\u0119t i wyznaczono kierunki rozwoju nowego. To samo uczyniono w CCCP. We wrze\u015bniu 1967 roku, na zachodnich terenach CCCP przeprowadzono \u0107wiczenia wojskowe pod kryptonimem \u201eDniepr\u201d, w kt\u00f3rych za\u0142o\u017ceniu, po raz pierwszy od ponad dziesi\u0119ciu lat, nie by\u0142o u\u017cycia broni j\u0105drowej. Odej\u015bcie od koncepcji decyduj\u0105cej roli broni j\u0105drowej by\u0142o g\u0142\u00f3wnym powodem powrotu do samolotu szturmowego.<\/p>\n Brak typowego samolotu szturmowego, sk\u0142oni\u0142 Iwana Sawczenk\u0119, wyk\u0142adowc\u0119 w akademii lotniczej w Monino, do zaproponowania pracownikom OKB Suchoj opracowania samolotu szturmowego. W og\u00f3lnych za\u0142o\u017ceniach samolot mia\u0142 by\u0107 jednomiejscowy, o pr\u0119dko\u015bci podd\u017awi\u0119kowej, o du\u017cym ud\u017awigu i stworzony do wykonywania jednego zadania – szturmowego. W swoich za\u0142o\u017ceniach konstruktorzy okre\u015blili zapas uzbrojenia na 1 000 – 2 500 kg. Samolot powinien bazowa\u0107 na lotniskach polowych, o wytrzyma\u0142o\u015bci gruntu ok. 5-6 kg\/cm2. Samolot mia\u0142 by\u0107 autonomiczny i prosty w obs\u0142udze.<\/p>\n Pierwsze rysunki samolotu wykona\u0142 Jurij Iwaszeczkin i 29.05.1968 roku, wraz z Olegiem Samoj\u0142owiczem przedstawili pomys\u0142 samolotu Paw\u0142owi Suchojowi. Na tym etapie prac samolot nosi\u0142 nazw\u0119 SPB (samolot pola boja), ale mi\u0119dzy sob\u0105 konstruktorzy okre\u015blali go nazw\u0105 T-8, kt\u00f3ra potem przyj\u0119\u0142a si\u0119 oficjalnie. Pawe\u0142 Suchoj po zapoznaniu si\u0119 z projektem zaakceptowa\u0142 go, wni\u00f3s\u0142 uwagi i poleci\u0142 dok\u0142adniejsze rozpracowanie konstrukcji, jako propozycji technicznej biura.<\/p>\n Pierwszy rysunek samolotu SPB zosta\u0142 wykonany z dwoma silnikami AI-25 T o ci\u0105gu 2 x 17,2 kN (2 x 1 750 kG). Silnik ten zosta\u0142 opracowany przez zak\u0142ad w Zaporo\u017cu dla czechos\u0142owackiego samolotu szkolno-treningowego Aero L-39. Jednak\u017ce obliczeniowa masa startowa, jak\u0105 otrzymali konstruktorzy w projekcie, wynios\u0142a 8 200 kg. Okaza\u0142o si\u0119 wi\u0119c, \u017ce ci\u0105g silnik\u00f3w AI-25 T b\u0119dzie za ma\u0142y.<\/p>\n Szukano innego silnika. Po wielu przymiarkach wybrano silnik RD-9 B z samolotu MiG-19, kt\u00f3ry po zdj\u0119ciu dopalacza sta\u0142 si\u0119 kr\u00f3tki i lekki, a ci\u0105g wyni\u00f3s\u0142 2 x 24,5 kN (2 x 2 500 kG), czyli tyle ile trzeba dla SPB. Modyfikacji silnika dokonano w zak\u0142adzie w Ufie, gdzie by\u0142 on produkowany.<\/p>\n Jednak\u017ce silnik RD-9 by\u0142 wi\u0119kszy i ci\u0119\u017cszy ni\u017c pierwotnie przewidywany AI-25 T i samolot ur\u00f3s\u0142. Masa projektu z silnikami RD-9 zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 do 10 000 kg, co by\u0142o zbyt wiele dla skrzyd\u0142a o powierzchni 17 m2. Dlatego w kolejnej wersji projektu zwi\u0119kszono powierzchni\u0119 skrzyd\u0142a i wzmocniono p\u0142atowiec, co ostatecznie doprowadzi\u0142o do wzrostu masy samolotu do 12 200 kg.<\/p>\n Dopiero w 1969 roku, og\u0142oszono konkurs na samolot szturmowy dla wojsk CCCP. Do konkursu stan\u0119\u0142y cztery biura konstrukcyjne. Aleksander Jakowlew zaproponowa\u0142 modyfikacj\u0119 samolotu Jak-28. Artiom Mikojan zaproponowa\u0142 modyfikacj\u0119 MiG-21 Sz, r\u00f3\u017cni\u0105ca si\u0119 od zwyk\u0142ego MiG-21 powi\u0119kszonym skrzyd\u0142em z sze\u015bcioma w\u0119z\u0142ami uzbrojenia. Siergiej lljuszyn wyszed\u0142 z projektem dwumiejscowego szturmowca I\u0142-102, kt\u00f3ry mia\u0142 swoje korzenie jeszcze w samolocie l\u0142-40 z 1952 roku.<\/p>\n Jesieni\u0105 1969 roku, og\u0142oszony zosta\u0142 wynik konkursu: do dalszego opracowania wybrano projekt OKB Suchoja.<\/p>\n W dniu 6.01.1972 roku, zatwierdzono ostateczn\u0105 wersj\u0119 projektu i wydano polecenie do budowy prototyp\u00f3w. Pierwszy egzemplarz samolotu szturmowego, nazwany T-8-1, i zbudowano w zak\u0142adzie produkcji do\u015bwiadczalnej OKB w Moskwie.<\/p>\n Jednak w Moskwie by\u0142a du\u017ca opozycja przeciw samolotowi T-8. Samolot budowano niemal w ukryciu, za ka\u017cdym razem przykrywaj\u0105c go brezentem. Tak by\u0142o przez ca\u0142y 1973 rok. Gdy wios\u00adn\u0105 1974 roku, kolejny raz zak\u0142ad odwiedzi\u0142 minister przemys\u0142u lotniczego Piotr Dementjew, ze zdumieniem zobaczy\u0142 prawie gotowy nowy samolot. Poniewa\u017c nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci uzyskania uchwa\u0142y KC KPZR i rz\u0105du, minister zaproponowa\u0142 oficjalnie uzna\u0107 istnienie samolotu i programu aktem ni\u017cszej rangi. Dokumenty podpisano w dniu 6.05.1974 roku.<\/p>\n W grudniu 1974 roku, samolot T-8-1 przewieziono na lotnisko do\u015bwiadczalne w \u017bukowskim i w dniu 25.12.1974 roku, pilot do\u015bwiadczalny W\u0142adimir lljuszyn wykona\u0142 pierwsze ko\u0142owanie T-8-1. Pierwszy lot prototyp T-8-1 wykona\u0142 W\u0142adimir lljuszyn w dniu 22.02.1975 roku.<\/p>\n Pierwsz\u0105 ze zmian, jakie wprowadzono w samolocie, by\u0142o u\u017cycie nowych silnik\u00f3w. Silniki RD-9 mia\u0142y za ma\u0142y ci\u0105g w stosunku do masy samolotu, kt\u00f3ra wzros\u0142a w czasie projektowania. Poniewa\u017c na specjalny silnik nie mo\u017cna by\u0142o liczy\u0107, wybrano silnik ju\u017c istniej\u0105cy. Wybrano silnik R-13-300 (izdielije 95), bez dopalacza, z samolotu MiG-21. Zak\u0142ad w Ufie pod kierunkiem A. Ry\u017cowa przygotowa\u0142 dla T-8 wersj\u0119 tego silnika ze zdj\u0119tym dopalaczem, nazwan\u0105 R-95 Sz i daj\u0105c\u0105 ci\u0105g 2 x 40,2 kN ( 2 x 4 100 kG ).<\/p>\n W marcu 1976 roku, silniki R-95 Sz za\u0142o\u017cono na samolot T-8-2, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 nazw\u0119 T-8-2 D ( dwigatieli ). Cho\u0107 zamiana silnik\u00f3w by\u0142a prosta, to jednak przynios\u0142a ze sob\u0105 kilka nowych problem\u00f3w. Zaraz po niej W\u0142adimir ll\u00adjuszyn stwierdzi\u0142 wyst\u0119powanie wibracji w czasie lotu. Nowe silniki dawa\u0142y znacznie wi\u0119kszy ci\u0105g ni\u017c poprzednie, zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 tak\u017ce \u015brednica dyszy i struga wylotowa dotyka\u0142a statecznika poziomego. Dla unikni\u0119cia tego dysze silnik\u00f3w odchylono nieco w d\u00f3\u0142 oraz przestawiono usterzenie poziome nadaj\u0105c mu wznios dodatni +5 stopni zamiast ujemnego -5 stopni. Usterzenie przestawiono na T-8-2 D w lutym 1977 roku.<\/p>\n Skrzyd\u0142o wyd\u0142u\u017cono i wstawiono wi\u0119ksze lotki. Na skrzydle wprowadzono uskok kraw\u0119dzi natarcia. Dzi\u0119ki zwi\u0119kszeniu ci\u0119ciwy skrzyd\u0142a w cz\u0119\u015bci ko\u0144cowej. Mniejsza by\u0142a grubo\u015b\u0107 wzgl\u0119dna profilu.<\/p>\n W 1976 roku, dalsze prace nad samolotem T-8 przeniesiono do zak\u0142adu w Tbilisi ( Gruzja ). W 1978 roku, pierwszy lot wykona\u0142 samolot T-8-2 D, kt\u00f3ra sta\u0142 si\u0119 wzorem dla produkcji seryjnej.<\/p>\n W dniu 26.04.1978 roku, samolot T-8-2 D zosta\u0142 formalnie przedstawiony do pr\u00f3b pa\u0144stwowych. W por\u00f3wnaniu z pierwotn\u0105 swoj\u0105 postaci\u0105, prototyp T-8-2 D mia\u0142 teraz zmodyfikowane uzbrojenie: system uzbrojenia wzi\u0119ty z samolotu Su-17 M 2, zast\u0105piono systemem z samolotu Su-17 M 3. Ruchome dzia\u0142ko kalibru 23 mm zosta\u0142o zast\u0105pione nieruchomym dzia\u0142kiem AO-17, kalibru 30 mm. Pr\u00f3by pa\u0144stwowe T-8-2 D prowadzi\u0142o trzech pilot\u00f3w: W\u0142adimir lljuszyn, Jurij Jegorow oraz Jewgienij So\u0142owjow.<\/p>\n Latem 1979 roku, do\u0142\u0105czy\u0142 do pr\u00f3b samolot T-8-3, pierwszy egzemplarz zbudowany w Tbilisi i oblatany tam 18.06.1979 roku, a pod koniec roku kolejny T-8-4. \u0141\u0105cznie powsta\u0142o 15 prototyp\u00f3w. Du\u017co test\u00f3w wykonano w Afganistanie do kt\u00f3rego armia CCCP wkroczy\u0142a w grudniu 1979 roku.<\/p>\n Produkcja seryjna Suchoj Su-25 zosta\u0142a rozpocz\u0119ta z ko\u0144cem 1979 roku.<\/p>\n Przez d\u0142ugi czas nie by\u0142o dwumiejscowych samolot\u00f3w szkolnych do przeszkolenia pilot\u00f3w na samoloty szturmowe Su-25. Pilota\u017c uwa\u017cano za tak prosty, \u017ce prac nad dwusterem nie podejmowano. W pierwszym okresie szkolono pilot\u00f3w na dwumiejscowych wersjach samolotu Su-17. Wydawa\u0142o si\u0119 to uzasadnione, bowiem system uzbrojenia i wyposa\u017cenie Su-25 odpowiada\u0142o temu zastosowanemu w Su-17, jednak\u017ce podczas szkolenia znacznie wa\u017cniejsze okaza\u0142o si\u0119 podobie\u0144stwo charakterystyk pilota\u017cowych, zw\u0142aszcza w czasie startu i l\u0105dowania samolotu. Dlatego przez pewien czas jako samolot\u00f3w szkolnych u\u017cywano czechos\u0142owackich L-39 Albatros, znacznie bli\u017cszych Su-25.<\/p>\n Dopiero gdy Su-25 sta\u0142 si\u0119 podstawowym uzbrojeniem wielu jednostek szturmowych do produkcji wprowadzono dwuster. W dniu 6.08.1985 roku, wykona\u0142 pierwszy lot pierwszy egzemplarz dwumiejscowej wersji szkolno-bojowej Su-25UB ( uczebno-bojewoj ). W odr\u00f3\u017cnieniu od poprze\u00addniej praktyki, nie budowano pro\u00adtotypu tej wersji w OKB w Mosk\u00adwie, ale od razu samoloty przedseryjne w zak\u0142adzie w U\u0142an Ude. Samolot Su-25otrzyma\u0142 nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 \u201eGracz\u201d.<\/p>\n Do pr\u00f3b przeznaczono dwa pierwsze samoloty, T-8 UB-1 nb 201 oraz T-8 UB-2 nb 02. Pr\u00f3by pa\u0144stwowe zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1987 roku, w tym samym roku zacz\u0119to te\u017c produkcj\u0119 seryjn\u0105 Su-25 UB i Su-25 UBK, czyli wersj\u0119 na eksport.<\/p>\n Od 1984 roku, samolot by\u0142 eksportowany. Nale\u017cy sadzi\u0107 i\u017c pierwszym zagranicznym u\u017cytkownikiem by\u0142o lotnictwo Republiki Afganistanu. Kolejnym, a pierwszym oficjalnym zagranicznym u\u017cytkownikiem sta\u0142a si\u0119 Czechos\u0142owacja, a w wyniku rozpadu Czechy i S\u0142owacja. Kolejne kraje to Bu\u0142garia, Irak ( 1989r. ), Korea P\u00f3\u0142nocna.<\/p>\n Produkcja seryjna Su-25 dobieg\u0142a ko\u0144ca w 1992 roku, jej wielko\u015b\u0107 jest szacowana na oko\u0142o 700 egzemplarzy. Samoloty Su-25 i Su-25 BM wytwarzane by\u0142y w Tbilisi, wersje dwumiejscowe Su-25 UB i Su-25 UTG w U\u0142an-Ude. Opr\u00f3cz si\u0142 powietrznych by\u0142ego CCCP, Su-25 s\u0105 u\u017cytkowane przez Afganistan, Bu\u00ad\u0142gari\u0119, Czechy, Irak, Kore\u0119 P\u00f3\u0142noc\u00adn\u0105 oraz S\u0142owacj\u0119.<\/p>\n Samolot Su-25 to jedno- lub dwumiejscowy, dwusilnikowy, g\u00f3rnop\u0142at wolnono\u015bny, podd\u017awi\u0119kowy samolot szturmowy. Konstrukcja wytrzymuje przeci\u0105\u017cenie +6,5g.<\/p>\n Skrzyd\u0142o o obrysie trapezowym, sk\u0142ada si\u0119 z g\u00f3rnej i dol\u00adnej paneli si\u0142owej, \u015bcianki przedniej i tylnej, o\u015bmiu si\u0142owych \u017ceber oraz owiewek przedniej i tylnej. K\u0105t skosu przedniej kraw\u0119dzi wynosi 19 stopni 54 minut. Tylna kraw\u0119d\u017a jest prostopad\u0142a do kad\u0142uba. K\u0105t wzniosu -7 stopni 30 minut, k\u0105t nastawienia 0 stopni. Wyd\u0142u\u017cenie skrzyde\u0142 wynosi 5,4. Na ka\u017cdym skrzydle znajduj\u0105 si\u0119 5-sekcyjne klapy przednie, wychylane o 12 stopni w czasie l\u0105dowania oraz o 6 stopni w czasie manewrowania w locie. Klapy tylne s\u0105 dwuszczelinowe, dwusekcyjne. Klapy mog\u0105 zajmowa\u0107 trzy po\u0142o\u017cenia: manewrowe (wszystkie sekcje 10 stopni), do startu i l\u0105dowania (sekcje przy-kad\u0142ubowe wychylane s\u0105 o 40 stopni, sekcje zewn\u0119trzne 35 stopni) oraz zerowe. Lotki s\u0105 wychylane +-20 stopni. Na ko\u0144cu ka\u017cdego skrzyd\u0142a zamocowana jest owiewka mieszcz\u0105c\u0105 reflektor do l\u0105dowania, anten\u0119 stacji ostrzegawczej oraz krokodylowe hamulec aerodynamiczny. Sterowanie mechanizacj\u0105 skrzyde\u0142 wykonano z rur o \u015brednicy 40 mm, ma\u0142o wra\u017cliwych na przestrzelenie.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu jest ca\u0142kowicie metalo\u00adwy z dwoma silnikami po bo\u00adkach kad\u0142uba. Konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowy, o przekroju okr\u0105g\u0142ym, sp\u0142aszczo\u00adnym po bokach. Technologicznie dzieli si\u0119 na cz\u0119\u015b\u0107 przedni\u0105, \u015brod\u00adkow\u0105 i tyln\u0105 oraz wloty powietrza i przedzia\u0142y silnik\u00f3w. W cz\u0119\u015bci przedniej znajduje si\u0119 przedzia\u0142 zawieraj\u0105cy wyposa\u017cenie radioelektroniczne. G\u0142\u00f3wnymi elementami s\u0105; dalmierz laserowy pod\u015bwietlaj\u0105cy cele, kamera rejestruj\u0105ca i blok aparatury nawigacyjno-celowniczej. Przedzia\u0142 kabinowy wykonany jest w postaci wanny spawanej z p\u0142yt tytanowych o grubo\u015bci 10 – 25 mm. Stanowi ona integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 struktury si\u0142owej p\u0142atowca. W kabinie pilot w fotelu katapultowym K-36 L ( liogkij ) kla\u00adsy 0-0. Dla zrzucenia os\u0142ony kabiny wymagana jest pr\u0119dko\u015b\u0107 post\u0119powa co najmniej 75 km\/h, je\u015bli pr\u0119dko\u015b\u0107 jest ni\u017csza odpalenie fotela nast\u0105pi bez odrzucenia os\u0142ony. Fotel posiada dodatkow\u0105 os\u0142on\u0119 pancern\u0105 g\u0142owy pilota. Os\u0142ona kabiny otwierana jest na praw\u0105 burt\u0119. Kuloodporna jest tak\u017ce przednia szyba wiatrochronu. Lokalizacja kabiny i jej oszklenie zapewnia doskona\u0142\u0105 widoczno\u015b\u0107. W lewej burcie rozk\u0142adana drabin\u00adka s\u0142u\u017c\u0105ca do wchodzenia do kabi\u00adny. Na os\u0142onie kabiny za\u0142o\u017cony jest peryskop, za\u015b wewn\u0105trz, na ramie przedniej dwa lusterka do obserwacji tylnej p\u00f3\u0142sfery. Przedzia\u0142 podkabinowy zawiera zamocowane do pod\u0142ogi kabiny stanowisko strzeleckie WPU-174, skrzynk\u0119 z amunicj\u0105, pojemnik na ogniwa ta\u015bmy nabo\u00adjowej oraz mocowanie przedniej goleni podwozia. W przedziale zakabinowym mie\u015bci si\u0119 podstawo\u00adwa cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia elektroni\u00adcznego oraz wn\u0119ka podwozia przedniego. \u015arodkowa cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba sk\u0142ada si\u0119 z centrop\u0142atu skrzyd\u0142a, przed\u00adniego oraz tylnego ( rozchodowe\u00adgo ) zbiornik\u00f3w paliwa, wn\u0119k pod\u00adwozia g\u0142\u00f3wnego oraz kana\u0142\u00f3w do\u00adprowadzaj\u0105cych powietrze do sil\u00adnik\u00f3w. Wykona\u00adny jest z si\u0142owych paneli duraluminiowych, \u015bcianki przedniej i tylnej oraz czterech \u017ceber si\u0142owych. G\u00f3r\u00adna powierzchnia centrop\u0142ata jest wykonana z profili skrzyd\u0142owych. W \u015brodkowej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba umieszczono g\u0142\u00f3wne zbiorniki paliwa z instalacj\u0105 do uzupe\u0142niania gazem oboj\u0119tnym. Zbiorniki s\u0105 rozdzielone p\u0142ytami pancernymi. Tylna cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba ma kon\u00adstrukcj\u0119 p\u00f3\u0142skorupow\u0105 z trzema si\u0142owymi wr\u0119gami, przejmuj\u0105cymi obci\u0105\u017cenia od usterzenia oraz ci\u0119\u00ad\u017car silnik\u00f3w. Przedzia\u0142 ko\u0144cowy stanowi pojemnik na spadochrony hamuj\u0105ce. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci, po bo\u00adkach statecznika pionowego za\u0142o\u00ad\u017cono cztery kasety z pu\u0142apkami termicznymi i radiolokacyjnymi. Ponadto w cz\u0119\u015bci ogonowej znaj\u00adduje si\u0119 instalacja przeciwpo\u017caro\u00adwa, awaryjne pr\u0105dnice instalacji elektrycznej, w\u0119z\u0142y zaczepienia usterzenia poziomego oraz d\u017awig\u00adnia hydrauliczna regulacji statecz\u00adnika poziomego. D\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba wynosi 14,59 m.<\/p>\n Usterzenie poziome ma powie\u00adrzchni\u0119 6,473 m2, rozpi\u0119to\u015b\u0107 4,652 m i k\u0105t wzniosu +5 stopni. Skos przed\u00adniej kraw\u0119dzi usterzenie poziome\u00adgo wynosi 23 stopni, wychylenie ste\u00adr\u00f3w +23 stopnie \/ -14 stopni, wychylenie klapki wywa\u017caj\u0105cej +15 stopni. Cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142owa usterzenia poziomego jest keso\u00adnem utworzonym z paneli si\u0142o\u00adwych g\u00f3rnej i dolnej, \u015bcianek si\u0142o\u00adwych przedniej i tylnej oraz o\u015bmiu \u017ceber si\u0142owych. Statecznik jest przestawialny w trzy po\u0142o\u017cenia: -1 stopni 40 minut ( w locie ), -3 stopnie 17 minut ( do manewrowania ) oraz -7 stopni 56 minut ( do startu i l\u0105dowania ).<\/p>\n Usterzenie pionowe ma r\u00f3wnie\u017c konstrukcj\u0119 kesonow\u0105. Jego powierzchnia wynosi 4,65 m2, za\u015b wysoko\u015b\u0107 ponad poziom\u0105 monta\u00ad\u017cow\u0105 kad\u0142uba 2,58 m. K\u0105t skosu usterzenia wynosi 35 stopni 47 minut ( wzd\u0142u\u017c przedniej kraw\u0119dzi ), za\u015b wychylenie steru po 25 stopni na obie strony. Ster jest dwusekcyjny, dolna sek\u00adcja jest sterem kierunku, za\u015b g\u00f3rna jest automatycznym t\u0142umikiem odchylenia kierunkowego.<\/p>\n Podwozie jest tr\u00f3jpodporowe, wci\u0105gane i wypuszczane hydrauli\u00adcznie w kad\u0142ub. Wszystkie ko\u0142a pojedyncze. Ko\u0142a g\u0142\u00f3wne o \u015brednicy 840 mm i szeroko\u015bci 360 mm chowane s\u0105 poziomo pod kana\u0142ami powietrza do silnik\u00f3w. Gole\u0144 g\u0142\u00f3wna ma dwie osie obro\u00adtu przy wci\u0105ganiu i sk\u0142ada si\u0119 do przodu. Ko\u0142a g\u0142\u00f3wne s\u0105 hamowa\u00adne, niskoci\u015bnieniowe, z amortyza\u00adtorami\u00a0olejowo-powietrznymi. Ko\u0142o przednie o \u015brednicy 660 mm i szeroko\u015bci 200 mm, zaopatrzone w b\u0142otnik, sterowane. Sk\u0142adane\u00a0\u00a0 do ty\u0142u. Wn\u0119ki podwozia g\u0142\u00f3wnego i przedniego przy wypuszczonych goleniach s\u0105 zakryte, aby zabez\u00adpieczy\u0107 je przed dostawaniem si\u0119 zanieczyszcze\u0144.\u00a0\u00a0Na wszystkich goleniach umieszczono reflektory do l\u0105dowania i ko\u0142owania. W ostatnich wersjach reflektor umieszczono tylko na przedniej goleni. Baza\u00a0\u00a0 podwozia wynosi 3,574 m. za\u015b rozstaw k\u00f3\u0142 g\u0142\u00f3wnych 2,506 m.<\/p>\n Nap\u0119d samolotu stanowi\u0105 dwa silniki R-95 Sz bez dopalacza, b\u0119d\u0105ce wersj\u0105 silnika R-13-300 konstrukcji zespo\u0142u Sojuz. Silniki produkowane s\u0105 w zak\u0142adzie w Ufie.<\/p>\n R-95 Sz jest turboodrzutowym sil\u00adnikiem dwuwa\u0142owym, jednoprzep\u0142ywowym. Ci\u0105g maksymalny wy\u00adnosi 2 x 40,2 kN ( 2 x 4 100 kG ). Silniki mog\u0105 by\u0107 zasilane paliwem lotniczym \u2013 naft\u0105 jak i paliwem samochodowym \u2013 benzyn\u0105 ( oko\u0142o 90 oktan ). Silniki s\u0105 wyj\u0105tkowo odporne na zassanie cia\u0142 obcych. Ich obs\u0142uga jest maksymalnie uproszczona.<\/p>\n Samoloty Su-25 BM oraz Su-25 UB p\u00f3\u017anych serii produk\u00adcyjnych nap\u0119dzane s\u0105 przez silniki R-195. Jest to zmodernizowany silnik R-95 Sz, kt\u00f3ry dzi\u0119ki nadzwyczajnemu zakresowi pracy spr\u0119\u017carki osi\u0105ga ci\u0105g maksymalny 2 x 44.1 kN ( 2 x 4 500 kG ).<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 14,36 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 15,53 m. Wysoko\u015b\u0107 4,80 m. Powierzchnia no\u015bna 37,60 m2. Masa w\u0142asna 9 500 kg. Masa ca\u0142kowita 14 530 kg. Masa maksymalna 17 600 kg. Masa paliwa 3 000 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 975 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 80 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 225-230 km\/h. Zasi\u0119g 1 800 km. Rozbieg 600-900 m. Dobieg 600 m.<\/p>\n Polsce oferowano nabycie samolot\u00f3w Suchoj Su-25, ale do transakcji nie dosz\u0142o, bo samolot by\u0142by konkurentem Polskiego PZL I-22 Iryda.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Samolot Suchoj Su-25 to samolot szturmowy, kt\u00f3ry powsta\u0142 w ramach radzieckiej odpowiedzi na ameryka\u0144ski samolot Fairchild A-10. Lecz samolot Su-25 nie uzyska\u0142 takiego sukcesu jak A-10, cho\u0107 czynnie uczestniczy\u0142 w wojnie w Afganistanie. Samolot Suchoj Su-25 pierwszy lot wykona\u0142 w 1975 roku. Wojsko Polskie nie kupi\u0142o tych samolot\u00f3w, bo oferta by\u0142a w konflikcie z opracowywanym w\u00f3wczas w Polsce samolotem PZL I-22 Iryda.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5291","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5710,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5291\/revisions\/5710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Geneza konstrukcji samolotu szturmowego 60-tych lat.<\/h3>\n
Za\u0142o\u017cenia dla nowego samolotu szturmowego SPB \/ T-8. 1968 rok.<\/h3>\n
Budowa prototyp\u00f3w T-8. 1972 rok.<\/h3>\n
Su-25 UB \/ UBK. 1985 rok.<\/h3>\n
Su-25 na eksport.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy Su-25.<\/h3>\n
Dane T-T Su-25. 1987 rok:<\/h3>\n
Zestawienie<\/h2>\n