W CCCP samolot Su-17 pomimo ci\u0105g\u0142ych modyfikacji i powstania ju\u017c jego drugiej generacji, wci\u0105\u017c nie spe\u0142nia\u0142 pok\u0142adanych w nim za\u0142o\u017ce\u0144. Nie chodzi\u0142o tu o w\u0142asno\u015bci lotne i osi\u0105gi, ale o mo\u017cliwo\u015bci skutecznego atakowania cel\u00f3w naziemnych w \u201eka\u017cdych warunkach atmosferycznych\u201d. Zmienna geometria skrzyde\u0142 nie by\u0142a tu wystarczaj\u0105cym argumentem. Kluczem do sukcesu by\u0142o nowe wyposa\u017cenie oparte na nowoczesnej elektronice, a tej w CCCP brakowa\u0142o. I nie pomaga\u0142a tu idea budowania samolot\u00f3w wysoce wyspecjalizowanych. W samolocie my\u015bliwsko-bombowym Su-17 M 2 du\u017cy nacisk po\u0142o\u017cono na zamontowanie docelowej elektroniki i uzbrojenia. Poprawiono tak\u017ce warunki pracy pilota poprzez nieznaczne poszerzenie kabiny. Jednak prz\u00f3d kad\u0142uba ograniczy\u0142 widoczno\u015b\u0107. Dodatkowo brak by\u0142o samolotu szkolno-bojowego, na kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142oby bezpiecznie szkoli\u0107 nowych pilot\u00f3w. Su-7 U nie spe\u0142nia\u0142 ju\u017c swojej roli. Dlatego jeszcze w pa\u017adzierniku 1974 roku, w\u0142adze sowieckie (KC KPZR i RM CCCP) nakaza\u0142y OKB Suchoj budow\u0119 dw\u00f3ch nowych odmian Su-17; S-52 \u2013 z poprawionymi warunkami widoczno\u015bci i celowania oraz elektronik\u0105 zunifikowan\u0105 z samolotem MiG-27 M. Oraz S-52 U \u2013 szkolno-bojowy z pierwsze\u0144stwem wykonania.<\/p>\n Oblot prototypu S-52 nast\u0105pi\u0142 w pierwszej po\u0142owie 1976 roku. Prawdopodobnie 4 kwietnia 1976 roku. Drugi prototyp przeznaczony do pr\u00f3b pa\u0144stwowych do\u0142\u0105czy\u0142 w styczniu 1977 roku. Mia\u0142 on ju\u017c zabudowan\u0105 w przedzie kad\u0142uba stacj\u0119 laserow\u0105 Klen-PS, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a funkcje realizowane do tej pory przez dalmierz laserowy Fon-1400 i stacj\u0119 pod\u015bwietlenia celu Pro\u017cektor-1. Stacja Klen-PS umo\u017cliwi\u0142a pomiar odleg\u0142o\u015bci do 10 000 m, oraz pod\u015bwietlenie na odleg\u0142o\u015b\u0107 7 000 m. Spore zmiany zasz\u0142y w wyposa\u017ceniu. Zmodyfikowany uk\u0142ad SAU-22 M 1 pozwala, po raz pierwszy, na automatyczny lot z pr\u0119dko\u015bci\u0105 nadd\u017awi\u0119kow\u0105 na wysoko\u015bci 200 m. Zabudowano; radiowysoko\u015bciomierz RW-15, urz\u0105dzenia SRO-1 P i SO-69. Poprawiono opancerzenie samolotu, kt\u00f3rego masa wzros\u0142a ze 165 kg do 195 kg. Ud\u017awig uzbrojenia zwi\u0119kszono do 4 250 kg. Masa startowa samolotu wzros\u0142a o 400 kg.<\/p>\n Jeszcze kilka lat prowadzono prace nad udoskonaleniem samolotu. Dopiero w lipcu 1981 roku, samoloty Su-17 M 3 oficjalnie przyj\u0119to na uzbrojenie.<\/p>\n W 1983 roku, zapad\u0142a decyzja o skierowaniu na eksport najnowszych wersji Su-17 M 4 i Su-17 UM 3. Otrzyma\u0142y one oznaczenie odpowiednio Su-22 M 4 (S-54 K) i Su-22 UM 3 K (S-52 M 3 K). Wyposa\u017cono je w silniki AL-21 F-3, niewielkie zmiany w elektronice, a w uzbrojeniu opr\u00f3cz pocisk\u00f3w sterowanych telewizyjnie, ca\u0142y pozosta\u0142y asortyment. Pierwszymi u\u017cytkownikami zagranicznymi od 1984 roku, sta\u0142y si\u0119; Polska, Czechos\u0142owacja i NRD. P\u00f3\u017aniej samoloty otrzyma\u0142 tak\u017ce Afganistan, sk\u0105d jeden w nieznanych okoliczno\u015bciach trafi\u0142 do Pakistanu.<\/p>\n Wybuch drugiej zimnej wojny, na pocz\u0105tku 80-lat, wymusi\u0142 dozbrojenie pa\u0144stw Uk\u0142adu Warszawskiego. W Polsce wprowadzono na uzbrojenie lotnictwa my\u015bliwskiego w ograniczonej ilo\u015bci samolot\u00f3w MiG-23 MF i z powod\u00f3w finansowych MiG-21 bis.<\/p>\n Jednak prawdziwe przezbrojenie nast\u0105pi\u0142o w lotnictwie my\u015bliwsko-bombowym (szturmowym). I pod wzgl\u0119dem jako\u015bciowym i ilo\u015bciowym. Kupili\u015bmy samoloty Su-22 w dw\u00f3ch wersjach; jednomiejscowe Su-22 M 4 K i dwumiejscowe Su-22 M 3 K. W 1985 roku, odebrali\u015bmy pierwsze odpowiednio 20 i 6 sztuk. W sumie kupili\u015bmy 90 samolot\u00f3w jednomiejscowych i 20 samolot\u00f3w dwumiejscowych, co razem da\u0142o 110 egzemplarzy, czyli sprz\u0119t dla trzech pu\u0142k\u00f3w lotniczych i jednej eskadry.<\/p>\n O dostawy do Polski samolot Su-22 M 3 konkurowa\u0142 z samolotem MiG-23 BN. W 1982 roku, z przyczyn ekonomicznym, wybrano samolot Suchoj. Decyzja o zakupie jednak nie zapada\u0142a. W 1983 roku, sowieci zaproponowali zakup nowszej wersji samolotu, konkretnie Su-22 M 4 i wtedy z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na 80 Su-22 M 4 i 20 Su-22 UM 3 K dla dw\u00f3ch pu\u0142k\u00f3w lotnictwa my\u015bliwsko-bombowego i dw\u00f3ch eskadr 7. BLR-B (Brygady Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego). W 1986 roku, zam\u00f3wiono jeszcze 20 samolot\u00f3w Su-22 M 4, celem wyposa\u017cenia w ten typ maszyny trzeciego pu\u0142ku (8. PLM-B z Miros\u0142awca) w miejsce dw\u00f3ch eskadr 7. BLBR (pozosta\u0142y w niej samoloty Su-20).<\/p>\n W okresie sierpie\u0144 -pa\u017adziernik 1984 roku, do Powidza na pok\u0142adach samolot\u00f3w I\u0142-76 i An-12\/22 dotar\u0142o pierwsze 13 samolot\u00f3w. By\u0142o to 7 maszyn Su-22 M 4 (nb 3005, 3212, 3213, 3908-3911) i 6 szkolno-bojowych Su-22 UM 3 K (104, 305-308, 509). Wszystkie wesz\u0142y w sk\u0142ad 6. PLM-B (pu\u0142ku lotnictwa my\u015bliwsko-bombowego) w Pile, w sierpniu 1985 roku, swoje pierwsze Su-22 otrzyma\u0142 40. PLM-B ze \u015awidwina, a w maju 1986 roku, trzecia eskadra 7. PLB-R (pu\u0142ku lotnictwa bombowo-rozpoznawczego) z Powidza (pocz\u0105tkowo eskadra ta mia\u0142a wchodzi\u0107 w sk\u0142ad 8. PLM-B w Miros\u0142awcu).<\/p>\n W maju 1985 roku, pierwsza grupa Polskich pilot\u00f3w pojecha\u0142a do Krasnodaru na przeszkolenie na nowy sprz\u0119t. Piloci powr\u00f3cili w lipcu 1985 roku.<\/p>\n Dostawy Su-22 realizowano inaczej ni\u017c 10 lat wcze\u015bniej Su-20, kt\u00f3re po prostu przylecia\u0142y. Su-22 dostarczano do Powidza w skrzyniach. Tu sowieci dokonywali monta\u017cu i sami oblatywali sprz\u0119t. Dopiero potem przekazywali stronie polskiej. Prawdopodobnie pierwszego polskiego Su-22 M 4 sowieci w Powidzu oblatali w dniu 5 maja 1984 roku. \u017bywotno\u015b\u0107 techniczna polskich Su-22 w okresie pokoju wynosi 20-25 lat.<\/p>\n Pierwsz\u0105 jednostk\u0105 wyposa\u017con\u0105 w nowe samoloty sta\u0142 si\u0119 7. PLMB z Powidza. Nast\u0119pne to 6. PLMB w Pile i 8. PLMB w Miros\u0142awcu. Ka\u017cda z jednostek otrzyma\u0142a na stan 36 maszyn, dla 3 eskadr (zgodnie z \u00f3wczesnymi etatami).<\/p>\n Samolot bojowy Su-22 M 4 K 7410 \/ 27410 by\u0142 55 egzemplarzem samolotu jednomiejscowego, sprowadzonym do Polski w 1986 roku. Samolot by\u0142 u\u017cytkowany w 7. PLB-R, a od 2000 roku, w 7. ELT w Powidzu. Remont zosta\u0142 przeprowadzony w dniu 21 wrze\u015bnia 2001 roku. W 2009 roku, samolot by\u0142 czynny w 40. ELT. W 2014 roku, samolot by\u0142 nieczynny i trzymany na stoku, z planowanym remontem. Jednak remontu nie przeprowadzono i samolot trafi\u0142 do Rzeszowa, jako eksponat do prywatnego muzeum, gdzie znajduje si\u0119 do chwili obecnej (2023 rok).<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W CCCP samolot Su-17 pomimo ci\u0105g\u0142ych modyfikacji i powstania ju\u017c jego drugiej generacji, wci\u0105\u017c nie spe\u0142nia\u0142 pok\u0142adanych w nim za\u0142o\u017ce\u0144. Nie chodzi\u0142o tu o w\u0142asno\u015bci lotne i osi\u0105gi, ale o mo\u017cliwo\u015bci skutecznego atakowania cel\u00f3w naziemnych w \u201eka\u017cdych warunkach atmosferycznych\u201d. Zmienna geometria skrzyde\u0142 nie by\u0142a tu wystarczaj\u0105cym argumentem. Kluczem do sukcesu by\u0142o nowe wyposa\u017cenie oparte na nowoczesnej elektronice, a tej w CCCP brakowa\u0142o. I nie pomaga\u0142a tu idea budowania samolot\u00f3w wysoce wyspecjalizowanych. W samolocie my\u015bliwsko-bombowym Su-17 M 2 du\u017cy nacisk po\u0142o\u017cono na zamontowanie docelowej elektroniki i uzbrojenia. Poprawiono tak\u017ce warunki pracy pilota poprzez nieznaczne poszerzenie kabiny. Jednak prz\u00f3d kad\u0142uba ograniczy\u0142 widoczno\u015b\u0107. Dodatkowo brak by\u0142o samolotu szkolno-bojowego, na kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142oby bezpiecznie szkoli\u0107 nowych pilot\u00f3w. Su-7 U nie spe\u0142nia\u0142 ju\u017c swojej roli. Dlatego jeszcze w pa\u017adzierniku 1974 roku, w\u0142adze sowieckie (KC KPZR i RM CCCP) nakaza\u0142y OKB Suchoj budow\u0119 dw\u00f3ch nowych odmian Su-17; S-52 \u2013 z poprawionymi warunkami widoczno\u015bci i celowania oraz elektronik\u0105 zunifikowan\u0105 z samolotem MiG-27 M. Oraz S-52 U \u2013 szkolno-bojowy z pierwsze\u0144stwem wykonania.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5283","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5283"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5546,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5283\/revisions\/5546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}OKB Suchoj Su-22 M 4 K.<\/h3>\n
Su-17 wersja S-52. 1976 rok.<\/h3>\n
Historia zakupu samolot\u00f3w Su-22 M 4 K i Su-22 UM 3 K dla Wojska Polskiego.<\/h3>\n
Su-22 nb 7410.<\/h3>\n